Działania niepożądane
Teriflunomide MSN 14 mg

Działania niepożądane teriflunomidu – charakterystyka

W niniejszym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące działań niepożądanych związanych ze stosowaniem teriflunomidu w dawce 14 mg w leczeniu stwardnienia rozsianego o przebiegu rzutowym. Profil bezpieczeństwa został opracowany na podstawie obszernych badań klinicznych oraz danych pozyskanych po wprowadzeniu leku do obrotu.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa teriflunomidu

Najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi wśród pacjentów przyjmujących teriflunomid w dawce 14 mg były: ból głowy (15,7%), biegunka (13,6%), zwiększenie aktywności AlAT (15%), nudności (10,7%) oraz łysienie (13,5%). Większość z tych objawów miała nasilenie łagodne do umiarkowanego, charakter przemijający i rzadko prowadziła do konieczności przerwania terapii.²

Ocenę bezpieczeństwa teriflunomidu przeprowadzono na podstawie danych pochodzących od 2267 pacjentów, którzy przyjmowali lek (1155 w dawce 7 mg i 1112 w dawce 14 mg) raz na dobę przez okres, którego mediana wynosiła 672 dni. Dane zebrano podczas czterech badań kontrolowanych placebo oraz jednego badania porównawczego z aktywną kontrolą u dorosłych pacjentów ze stwardnieniem rozsianym o przebiegu rzutowym.³

Szczegółowa charakterystyka wybranych działań niepożądanych

Łysienie

Łysienie, opisywane jako przerzedzanie włosów, zmniejszenie gęstości włosów lub wypadanie włosów, zgłaszano u 13,9% pacjentów leczonych teriflunomidem w dawce 14 mg, w porównaniu do 5,1% pacjentów otrzymujących placebo. W większości przypadków łysienie miało charakter rozproszony lub uogólniony na skórze głowy, bez całkowitej utraty włosów. Objawy te występowały najczęściej w ciągu pierwszych 6 miesięcy terapii i ustąpiły u 121 ze 139 pacjentów (87,1%) leczonych teriflunomidem w dawce 14 mg. Z powodu łysienia leczenie przerwało 1,3% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg, w porównaniu do 0,1% w grupie placebo.⁴

Wpływ na wątrobę

W badaniach kontrolowanych placebo zaobserwowano podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Łagodne zwiększenie aktywności aminotransferaz, definiowane jako AlAT ≤ 3x GGN (górnej granicy normy), występowało częściej w grupie leczonej teriflunomidem niż placebo. Częstość występowania podwyższonych wartości powyżej 3x GGN była podobna w obu grupach terapeutycznych. Podwyższone wartości enzymów wątrobowych pojawiały się głównie w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia i normalizowały się po jego zakończeniu, przy czym czas powrotu do wartości prawidłowych wahał się od kilku miesięcy do kilku lat.⁵

Wpływ na ciśnienie tętnicze krwi

W trakcie badań klinicznych zaobserwowano, że teriflunomid może wpływać na wartości ciśnienia tętniczego. U pacjentów otrzymujących lek w dawce 14 mg dziennie, w porównaniu do grupy placebo, częściej obserwowano:

• skurczowe ciśnienie tętnicze >140 mmHg (19,9% vs 15,5%)
• skurczowe ciśnienie tętnicze >160 mmHg (3,8% vs 2,0%)
• rozkurczowe ciśnienie tętnicze >90 mmHg (21,4% vs 13,6%)

^{140 mmHg u 19,9% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg/dobę w porównaniu do 15,5% pacjentów otrzymujących placebo; skurczowe ciśnienie tętnicze krwi wynosiło > 160 mmHg u 3,8% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg/dobę w porównaniu do 2,0% pacjentów otrzymujących placebo; rozkurczowe ciśnienie tętnicze krwi wynosiło > 90 mmHg u 21,4% pacjentów otrzymujących teriflunomid w dawce 14 mg/dobę w porównaniu do 13,6% pacjentów otrzymujących placebo.”>6}

Zakażenia

W badaniach kontrolowanych placebo nie stwierdzono zwiększonego ryzyka wystąpienia ciężkich zakażeń podczas stosowania teriflunomidu w dawce 14 mg (2,7%), w porównaniu z placebo (2,2%). Ciężkie zakażenia oportunistyczne wystąpiły u 0,2% pacjentów w obu grupach. Warto jednak zaznaczyć, że po wprowadzeniu leku do obrotu raportowano przypadki ciężkich zakażeń, w tym posocznicy, które czasami kończyły się zgonem.⁷

Wpływ na parametry hematologiczne

Podczas terapii teriflunomidem obserwowano średnie zmniejszenie liczby białych krwinek (<15% w stosunku do wartości wyjściowych), głównie neutrofili i limfocytów. U niektórych pacjentów spadek był większy. Zmiany następowały w ciągu pierwszych 6 tygodni leczenia, po czym liczba komórek stabilizowała się, choć na niższym poziomie. Wpływ na liczbę czerwonych krwinek (<2%) i płytek krwi (<10%) był mniej wyraźny.<sup data-drug="Teriflunomide MSN" data-section="Działania niepożądane" title="W kontrolowanych placebo badaniach z teriflunomidem, u dorosłych pacjentów obserwowano średnie zmniejszenie liczby białych krwinek (ang. white blood cell, WBC) (< 15% w stosunku do wartości wyjściowych, głównie zmniejszenie liczby neutrofili i limfocytów), chociaż większy spadek obserwowano u niektórych pacjentów. Zmniejszenie średniej liczby w stosunku do wartości wyjściowej, wystąpiło w ciągu pierwszych 6 tygodni, a następnie ustabilizowało się w czasie leczenia, ale na niższym poziomie (mniej niż 15% w odniesieniu do wartości wyjściowej). Wpływ na liczbę czerwonych krwinek (ang. red blood cel, RBC) (< 2%) i płytek krwi (8

Neuropatia obwodowa

Neuropatia obwodowa, obejmująca zarówno polineuropatię, jak i mononeuropatię (np. zespół cieśni nadgarstka), była częściej zgłaszana u pacjentów przyjmujących teriflunomid niż u pacjentów otrzymujących placebo. W kluczowych badaniach klinicznych częstość występowania neuropatii obwodowej potwierdzonej badaniami przewodnictwa nerwowego wynosiła 1,9% (17 z 898 pacjentów) w grupie przyjmującej teriflunomid w dawce 14 mg, w porównaniu do 0,4% (4 z 898 pacjentów) w grupie placebo. U 5 pacjentów z neuropatią obwodową leczenie zostało przerwane, a u 4 z nich odnotowano powrót do normy po zaprzestaniu terapii.⁹

Nowotwory

W badaniach klinicznych nie wykazano zwiększonego ryzyka wystąpienia nowotworów złośliwych podczas leczenia teriflunomidem. Należy jednak pamiętać, że niektóre produkty lecznicze wpływające na układ immunologiczny mogą zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworów złośliwych, szczególnie zaburzeń limfoproliferacyjnych.¹⁰

Ciężkie reakcje skórne

Po wprowadzeniu teriflunomidu do obrotu zgłaszano przypadki ciężkich reakcji skórnych. Z tego względu konieczne jest szczególne monitorowanie pacjentów pod kątem wystąpienia objawów skórnych podczas terapii.¹¹

Łuszczyca

W badaniach kontrolowanych placebo częstość występowania łuszczycy wynosiła 0,4% w grupie przyjmującej teriflunomid w dawce 14 mg, w porównaniu do 0,3% w grupie placebo.¹²

Zaburzenia trzustki

Po wprowadzeniu teriflunomidu do obrotu, u dorosłych stosujących lek rzadko zgłaszano przypadki zapalenia trzustki, w tym martwiczego zapalenia trzustki i torbieli rzekomej trzustki. Powikłania te mogą wystąpić w dowolnym momencie terapii i potencjalnie prowadzić do hospitalizacji i/lub wymagać leczenia korygującego.¹³

Tabela działań niepożądanych

Poniżej zaprezentowano tabelę zawierającą działania niepożądane zgłaszane po zastosowaniu teriflunomidu w dawce 14 mg podczas badań kontrolowanych placebo oraz po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania zdefiniowano jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).<sup data-drug="Teriflunomide MSN" data-section="Działania niepożądane" title="Poniżej wymieniono działania niepożądane zgłaszane po zastosowaniu teriflunomidu podczas badań kontrolowanych placebo z udziałem dorosłych pacjentów, zgłoszone dla teriflunomidu w dawce 7 mg lub 14 mg, pochodzące z badań klinicznych z udziałem dorosłych pacjentów. Częstość występowania zdefiniowano zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (14

Szczegółowe dane dotyczące wpływu na wątrobę

Poniższa tabela przedstawia częstość zwiększenia aktywności AlAT w odniesieniu do stanu wyjściowego w badaniach kontrolowanych placebo:¹⁵

Istotne aspekty bezpieczeństwa w kontekście klinicznym

Chociaż większość działań niepożądanych związanych ze stosowaniem teriflunomidu ma charakter łagodny do umiarkowanego, należy zwrócić szczególną uwagę na kilka obszarów wymagających monitorowania:

1. Funkcja wątroby – wzrost aktywności enzymów wątrobowych może wymagać regularnego monitorowania, szczególnie w pierwszych 6 miesiącach terapii.
2. Ciśnienie tętnicze – należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze ze względu na zwiększone ryzyko nadciśnienia u pacjentów przyjmujących teriflunomid.
3. Parametry hematologiczne – zmiany w morfologii krwi, szczególnie zmniejszenie liczby białych krwinek, wymagają monitorowania, zwłaszcza na początku leczenia.
4. Reakcje skórne – należy zwracać uwagę na wszelkie objawy ciężkich reakcji skórnych, które były raportowane po wprowadzeniu leku do obrotu.
5. Objawy neurologiczne – pacjenci powinni być monitorowani pod kątem objawów neuropatii obwodowej.
6. Objawy ze strony układu pokarmowego – należy zwracać uwagę na objawy mogące świadczyć o zapaleniu trzustki, które choć rzadkie, może wymagać hospitalizacji.

Regularne monitorowanie pacjentów ze szczególnym uwzględnieniem tych aspektów może pomóc w szybkim wykryciu i odpowiednim zarządzaniu działaniami niepożądanymi teriflunomidu, co jest istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności terapii.¹⁶