zespół Raynauda
Zespół Raynauda (inaczej choroba Raynauda lub fenomen Raynauda) to zaburzenie naczyniowe charakteryzujące się epizodycznym skurczem małych tętnic i tętniczek w odpowiedzi na zimno lub stres emocjonalny. Prowadzi to do chwilowego, odwracalnego niedokrwienia dystalnych części kończyn, najczęściej palców rąk i stóp.
Zespół Raynauda występuje w dwóch postaciach: pierwotnej (idiopatycznej), stanowiącej około 80% przypadków, oraz wtórnej, związanej z chorobami układowymi tkanki łącznej (szczególnie twardziną układową), chorobami naczyń, zaburzeniami neurologicznymi czy hematologicznymi. Charakterystycznym objawem jest trójfazowa zmiana zabarwienia skóry: zblednięcie (faza niedokrwienia), następnie sinica (faza zastoju), a na końcu zaczerwienienie (faza przekrwienia reaktywnego).
Diagnostyka zespołu Raynauda obejmuje wywiad, badanie fizykalne oraz badania dodatkowe w celu wykluczenia chorób prowadzących do postaci wtórnej. W leczeniu najważniejsze jest unikanie czynników wyzwalających, jak narażenie na zimno czy stres. Farmakoterapia opiera się głównie na lekach rozszerzających naczynia, w tym antagonistach wapnia (np. nifedypina), inhibitorach fosfodiesterazy-5 czy prostanoidach w cięższych przypadkach.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Atomoksetyna Medice 10 mg
Atomoksetyna, stosowana w leczeniu ADHD, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych w populacji pediatrycznej i dorosłych. U dzieci najczęstsze objawy to ból głowy (19%), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%), które rzadko prowadzą do przerwania terapii. Zmniejszenie łaknienia może powodować początkowe opóźnienie przyrostu masy ciała i wzrostu, jednak długoterminowo pacjenci osiągają przewidywane parametry wzrostowe. Inne często występujące działania to nudności, wymioty i senność (10-11%), zwykle łagodne i przejściowe. U dorosłych najczęstsze działania niepożądane obejmują zmniejszenie łaknienia (14,9%), ból głowy (16,3%), suchość w jamie ustnej (18,4%), nudności (26,7%) oraz bezsenność (11,3%), z przewagą nasilenia łagodnego do umiarkowanego. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zaburzeń psychicznych, w tym zachowań samobójczych, agresji i psychoz, które wymagają monitorowania zwłaszcza na początku leczenia lub po zmianie dawki.
anoreksja, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, chwiejność emocjonalna, ciśnienie tętnicze, depresja, drażliwość, hepatotoksyczność, kołatanie serca, lęk, migrena, mydriaza, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, nudności, omamy, omdlenie, ostra niewydolność wątroby, parcie na pęcherz, parestezje, pokrzywka, priapizm, psychoza, senność, suchość w jamie ustnej, tachykardia, tiki, wahania nastroju, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia erekcji, zachowania samobójcze, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Raynauda, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Captopril Jelfa 12,5 mg
Produkt leczniczy Captopril Jelfa (12,5 mg, 25 mg, 50 mg), jako inhibitor konwertazy angiotensyny, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą zaburzenia snu, dysgeuzja, zawroty głowy, suchy kaszel oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka i suchość błony śluzowej jamy ustnej. Rzadziej obserwuje się tachykardię, dławicę piersiową, niedociśnienie tętnicze, a także zaburzenia hematologiczne, w tym bardzo rzadkie, ale poważne neutropenię i agranulocytozę, szczególnie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Monitorowanie parametrów hematologicznych, elektrolitów (zwłaszcza potasu) oraz glikemii jest kluczowe, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek lub cukrzycą. Bardzo rzadkie, ale istotne klinicznie działania obejmują incydenty naczyniowo-mózgowe, skurcz oskrzeli, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona oraz obrzęk naczynioruchowy.
agranulocytoza, białkomocz, dławica piersiowa, dysgeuzja, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, erytrodermia, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kaptopryl, małopłytkowość, martwica wątroby, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie aftowe, pancytopenia, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachyarytmia, tachykardia, wielomocz, wrzód trawienny, wstrząs kardiogenny, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastój żółci, zespół nerczycowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coryol 25 mg 25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Coryol, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których większość nie jest zależna od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia oraz bradykardii, które nasilają się wraz z dawką. Najczęściej obserwowane działania obejmują układ sercowo-naczyniowy (niewydolność serca i niedociśnienie bardzo często ≥1/10, bradykardia często ≥1/100 do <1/10), układ nerwowy (zawroty głowy i ból głowy bardzo często ≥1/10), układ pokarmowy (nudności, biegunka, wymioty często ≥1/100 do <1/10) oraz reakcje skórne (wysypka, pokrzywka niezbyt często ≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nasilenia niewydolności serca podczas zwiększania dawki, odwracalne pogorszenie czynności nerek u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca oraz ciężkie reakcje skórne, takie jak toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół Stevensa-Johnsona, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antagonista receptora beta-adrenergicznego, astenia, astma, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, Coryol, depresja, dławica piersiowa, duszność, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, łysienie, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk płuc, omamy, omdlenie, parestezje, reakcje skórne, stan przedomdleniowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia czynności lewej komory, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia erekcji, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zahamowanie zatokowe, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zaparcia, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoMigra 100 mg
Sumatryptan, substancja czynna leku ApoMigra (dostępnego w dawkach 50 mg i 100 mg), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które mogą być trudne do odróżnienia od objawów samej migreny. Do często obserwowanych działań należą zawroty głowy, senność, parestezje i niedoczulica w obrębie układu nerwowego, przejściowe podwyższenie ciśnienia tętniczego oraz zaczerwienienie skóry w układzie naczyniowym, duszność w układzie oddechowym, a także nudności i wymioty, które mogą być związane zarówno z lekiem, jak i z migreną. Często zgłaszane są również uczucie ciężkości i bóle mięśniowe, a także objawy ogólne takie jak ból, uczucie gorąca lub zimna, ucisk, osłabienie i zmęczenie. Bardzo rzadko obserwuje się niewielkie, przejściowe zaburzenia czynności wątroby.
bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, dławica piersiowa, drgawka, duszność, dysfagia, dystonia, kołatanie serca, migrena, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, oczopląs, parestezja, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Febrisan
Lek Febrisan w dawce 750 mg paracetamolu, 60 mg kwasu askorbinowego oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku na 5 g proszku musującego wymaga ostrożności ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy przekroczeniu zalecanej dawki lub jednoczesnym stosowaniu innych preparatów zawierających paracetamol. U pacjentów zgłaszano ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka oraz ostra uogólniona osutka krostkowa, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i wdrożenia leczenia objawowego. Długotrwałe stosowanie lub stosowanie dużych dawek może prowadzić do bólów głowy, które nie powinny być leczone zwiększaniem dawki paracetamolu, aby uniknąć efektu błędnego koła i nasilenia dolegliwości.
astma, ból głowy, choroba alkoholowa, cukrzyca, farmakokinetyka leku, fenylefryna, guz chromochłonny nadnerczy, hepatotoksyczność paracetamolu, jaskra z wąskim kątem przesączania, kwas askorbowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, przerost gruczołu krokowego, przewlekłe niedożywienie, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Runrapiq
Runrapiq (landiolol chlorowodorek) wymaga ścisłego monitorowania hemodynamicznego, w tym ciśnienia tętniczego i EKG, ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia serca, takimi jak blok serca I stopnia czy zespół preekscytacji z migotaniem przedsionków. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z dławicą Prinzmetala oraz wymaga ostrożności u osób z chorobami naczyń obwodowych (np. zespół Raynauda). W terapii należy uwzględnić interakcje z innymi lekami wpływającymi na opór obwodowy, preload, kurczliwość mięśnia sercowego oraz przewodzenie elektryczne, a także unikać jednoczesnego stosowania z werapamilem lub diltiazem u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego. W przypadku pogorszenia stanu hemodynamicznego należy przerwać infuzję i zapewnić odpowiednią opiekę medyczną.
beta-adrenolityk, blok serca pierwszego stopnia, chromanie przestankowe, cukrzyca, diltiazem, dławica naczynioskurczowa, guz chromochłonny, hipoglikemia, kurczliwość mięśnia sercowego, landiolol chlorowodorek, migotanie komór, migotanie przedsionków, monitorowanie EKG, nadkomorowe zaburzenia rytmu serca, niewydolność nerek, niewydolność serca, reakcja anafilaktyczna, receptor alfa-adrenergiczny, receptor beta1-adrenergiczny, receptor beta2-adrenergiczny, spastyczna choroba oskrzeli, terapia nerkozastępcza, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zespół preekscytacji, zespół Raynauda - Leksykon substancji czynnych
Acebutolol – Działania niepożądane
Acebutolol, selektywny β1-adrenolityk, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca oraz zaburzeń rytmu serca. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych obejmujących 1002 pacjentów oraz dodatkowych analizach u 1440 osób. Najczęstsze działania niepożądane to zmęczenie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz dodatnie miano przeciwciał przeciwjądrowych, występujące u ≥10% pacjentów. Do poważnych powikłań należą niewydolność serca, blok przedsionkowo-komorowy oraz skurcz oskrzeli, które wymagają natychmiastowej interwencji. Inne istotne działania niepożądane obejmują depresję, koszmary senne, hipoglikemię, bradykardię, niedociśnienie ortostatyczne oraz zmiany skórne, w tym wysypkę i zaostrzenia łuszczycy.
antagonista receptorów beta-adrenergicznych, astma, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, hipoglikemia, łuszczyca, naciek płuc, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, parestezje, POChP, przeciwciała przeciwjądrowe, sinica obwodowa, skurcz oskrzeli, uszkodzenie wątroby, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół odstawienny, zespół Raynauda, zespół suchego oka, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biosotal 40 40 mg
Chlorowodorek sotalolu, substancja czynna leku Biosotal, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z jego właściwości jako antagonisty receptorów β-adrenergicznych. Najistotniejszymi powikłaniami są działania proarytmiczne, w tym torsade de pointes, które wymagają ścisłego monitorowania pacjenta. Często obserwowane działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego i obejmują proarytmię, niewydolność serca, bradykardię, ból w klatce piersiowej, kołatanie serca, omdlenia oraz niedociśnienie. Działania te występują z częstością ≥1/100 do <1/10 (często). Ponadto, sotalol może powodować objawy neurologiczne (zawroty głowy, bóle głowy, bezsenność, parestezje), psychiczne (depresja, zaburzenia lękowe), skórne (zmiany łuszczycopodobne, nasilenie łuszczycy), a także dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunki) i mięśniowo-szkieletowego (kurcze mięśni).
antagonista receptora beta-adrenergicznego, astenia, bradykardia, chlorowodorek sotalolu, chromanie przestankowe, duszność, działanie beta-adrenolityczne, działanie niepożądane leku, elektrokardiogram, kołatanie serca, kurcz mięśni, małopłytkowość, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność serca, omdlenie, parestezja, proarytmia, przeciwciało przeciwjądrowe, torsade de pointes, zaburzenie lękowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie sprawności seksualnej, zaburzenie widzenia, zespół Raynauda, zmiana łuszczycopodobna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betoptic 0,5% 5 mg/ml
Betoptic 0,5% zawiera 5 mg/ml betaksololu chlorowodorku i jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu jako beta-adrenolityk. Pomimo miejscowego podania, betaksolol przenika do krążenia ogólnoustrojowego, co może wywoływać działania niepożądane typowe dla beta-blokerów, choć z mniejszą częstością niż po podaniu ogólnym. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest uczucie dyskomfortu w oku (12,0%). Często obserwuje się także niewyraźne widzenie i zwiększone łzawienie. Rzadziej występują stany zapalne (punkcikowe zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, powiek), zaburzenia widzenia, światłowstręt, zespół suchego oka, astenopia, kurcz powiek oraz zmiany strukturalne jak grudki na brzegach powiek czy obrzęk spojówek. Zaćma i odwarstwienie naczyniówki po trabekulektomii to rzadkie, ale poważne powikłania.
arytmia, astenopia, beta-adrenolityk, betaksolol chlorowodorek, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dyskomfort oka, hipoglikemia, kurcz powiek, miastenia, nadwrażliwość, niedokrwienie mózgu, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tachykardia, trabekulektomia, udar mózgu, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki punktowe, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zespół Raynauda, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Betaloc ZOK 25 23,75 mg
Betaloc ZOK, zawierający metoprololu bursztynian w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg oraz 95 mg (odpowiadających 25 mg, 50 mg i 100 mg metoprololu winianu), jest generalnie dobrze tolerowany. Najczęściej obserwowane działania niepożądane mają łagodne nasilenie i ustępują po odstawieniu leku. Ze względu na mechanizm działania beta-adrenolityków, najistotniejsze działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym bradykardii, zaburzeń ortostatycznych, uczucia zimna w kończynach oraz kołatania serca. Rzadziej występują zaostrzenia niewydolności serca, wstrząs kardiogenny (2,3% w grupie leczonej vs. 1,9% placebo u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia oraz zaburzenia rytmu i przewodzenia serca. Działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego obejmują często uczucie zmęczenia, zawroty głowy i ból głowy, a także rzadziej parestezje i kurcze mięśni. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z przyjętymi kryteriami: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
beta-adrenolityk, Betaloc ZOK, blok przedsionkowo-komorowy, ból przedsercowy, bradykardia, duszność wysiłkowa, klasyfikacja Killipa, kołatanie serca, łuszczyca, małopłytkowość, metoprololu bursztynian, nadwrażliwość na światło, niewydolność serca, parestezja, skurcz oskrzeli, szum uszny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie krążenia obwodowego, zaburzenie ortostatyczne, zaburzenie przewodzenia w sercu, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie sprawności seksualnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Altan 400 mg
Imatynib (Imatinib Altan) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy interpretować w kontekście choroby nowotworowej. U pacjentów z Ph+ ALL stosujących imatynib w skojarzeniu z chemioterapią odnotowano przemijające hepatotoksyczne objawy, takie jak podwyższone aminotransferazy i hiperbilirubinemia. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, choć dane pediatryczne są ograniczone. Istotną grupę stanowią działania związane z zatrzymaniem płynów, w tym wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc i gwałtowne zwiększenie masy ciała, które zwykle ustępują po odstawieniu leku i zastosowaniu diuretyków, jednak mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zgonów w przebiegu przełomu blastycznego. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. neutropenię, trombocytopenię, niedokrwistość, bóle głowy, nudności, biegunki, wysypki skórne, zatrzymanie płynów oraz wzrost masy ciała.
białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperurykemia, imatynib, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, jaskra, krwotok mózgowy, leukoklastyczne zapalenie naczyń, martwica jałowa, martwica wątroby, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk mózgu, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk płuc, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, rabdomioliza, tamponada serca, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie osierdzia, zastoinowa niewydolność serca, zespół DRESS, zespół Raynauda, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metoprolol Medreg 50 mg
Metoprolol, substancja czynna leku Metoprolol Medreg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania oraz układów narządowych. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zmęczenie (≥1/10), bradykardia, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne (≥1/100 do <1/10), kołatanie serca oraz zawroty i ból głowy. Niezbyt często obserwuje się parestezje, depresję, zaburzenia koncentracji, nudności, bóle brzucha, biegunki, zaparcia oraz zwiększenie masy ciała (≥1/1 000 do <1/100). Rzadziej występują zaburzenia przewodzenia serca, arytmie, skurcz oskrzeli, suchość w jamie ustnej, łysienie, a bardzo rzadko trombocytopenia, agranulocytoza, zapalenie wątroby, reakcje nadwrażliwości na światło oraz odwracalna utrata słuchu (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wstrząsu kardiogennego u pacjentów po zawale mięśnia sercowego oraz skurczu oskrzeli u chorych z astmą lub POChP.
agranulocytoza, arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dezorientacja, duszność wysiłkowa, kołatanie serca, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, skurcz oskrzeli, szumy uszne, utajona cukrzyca, utrata słuchu, wstrząs kardiogenny, wykwit łuszczycopodobny, zaburzenia seksualne, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zaburzenie krążenia obwodowego, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zimne kończyny, zmęczenie, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cinnarizinum WZF 25 mg
Cinnarizinum WZF, zawierający 25 mg cynaryzyny w formie tabletek, jest wskazany w leczeniu zaburzeń naczyniowych i neurologicznych, w tym zespołu Raynauda, chromania przestankowego oraz kurczów mięśniowych o podłożu niedokrwiennym. Lek znajduje zastosowanie także w terapii zaburzeń krążenia w układzie kręgowo-podstawnym OUN, co przekłada się na poprawę objawów takich jak zawroty głowy, zaburzenia równowagi i widzenia. Ponadto, cynaryzyna jest stosowana w zespołach niedokrwiennych w okulistyce oraz profilaktycznie w chorobie lokomocyjnej, gdzie zapobiega nudnościom, wymiotom i innym objawom kinetozy. W leczeniu zaburzeń błędnikowych, w tym zespołu Meniere’a, lek działa wspomagająco, łagodząc zawroty głowy, szumy uszne i nudności.
choroba lokomocyjna, chromanie przestankowe, cynaryzyna, działanie przeciwhistaminowe, działanie wazodylatacyjne, kinetoza, kurcz mięśniowy, laktoza jednowodna, niedokrwienie kończyn, niedosłuch, nietolerancja, szum uszny, szum w uszach, układ kręgowo-podstawny, vertigo, zaburzenie krążenia obwodowego, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zawroty głowy, zespół Ménière’a, zespół niedokrwienny oka, zespół Raynauda - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba raynauda – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Choroba Raynauda to zaburzenie naczyniowe charakteryzujące się nadmiernym skurczem małych tętnic, głównie w palcach rąk i stóp, wywołującym trójfazową zmianę koloru skóry (biały-niebieski-czerwony) oraz objawy takie jak drętwienie, mrowienie i ból. Wyróżnia się postać pierwotną (idiopatyczną) oraz wtórną, związaną z innymi schorzeniami. Ataki mogą trwać od kilku minut do kilku godzin i występować z różną częstotliwością. W terapii farmakologicznej stosuje się przede wszystkim blokery kanału wapniowego, a w ciężkich przypadkach iloprost dożylny. Opieka pielęgniarska obejmuje monitorowanie parametrów życiowych, ocenę krążenia, koloru skóry, temperatury i bólu, a także stosowanie ciepłych okładów, podawanie leków zgodnie z zaleceniami oraz edukację pacjenta w zakresie unikania zimna, technik relaksacyjnych i samoopieki.
bacytracyna, bloker kanału wapniowego, bloker receptorów alfa, chirurg naczyniowy, choroba podstawowa, choroba Raynauda, cyanoza, ergotamina, gangrena, iloprost, infekcja grzybicza stóp, interwencja chirurgiczna, lek rozszerzający naczynia, martwica tkanek, mupirocyna, ocena krążenia, owrzodzenie, pseudoefedryna, reaktywne przekrwienie, reumatolog, skurcz naczyń, zaburzenie naczyniowe, zespół Raynauda, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metoprolol Medreg 100 mg
Metoprolol Medreg, beta-adrenolityk, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają ścisłego monitorowania podczas terapii. Do najczęstszych należą zmęczenie (≥ 1/10), zawroty głowy i bóle głowy (≥ 1/100 do < 1/10), a także bradykardia, niedociśnienie tętnicze i ortostatyczne (≥ 1/100 do < 1/10). Rzadziej obserwuje się zaostrzenie niewydolności serca, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, arytmie (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak nasilenie cukrzycy utajonej, hipoglikemia po insulinie, zmniejszenie cholesterolu HDL i podwyższenie triglicerydów (≥ 1/10 000 do < 1/1 000). Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują trombocytopenię, agranulocytozę (< 1/10 000), zapalenie wątroby (< 1/10 000) oraz nasilenie zaburzeń krążenia obwodowego prowadzące do gangreny (< 1/10 000). Występują także objawy psychiczne, od depresji i zaburzeń snu (≥ 1/1 000 do < 1/100) po amnezję i omamy (< 1/10 000), a także zmiany dermatologiczne, w tym wysypki i łuszczycę (≥ 1/1 000 do < 1/100). Pacjenci z cukrzycą, niewydolnością serca, zaburzeniami krążenia obwodowego, chorobami obturacyjnymi płuc oraz łuszczycą wymagają szczególnej uwagi.
agranulocytoza, amnezja, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, cholesterol HDL, cholesterol VLDL, cukrzyca utajona, depresja, duszność wysiłkowa, gangrena, impotencja, łuszczyca, łysienie, metoprolol winian, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, osłabienie mięśni, parestezja, skurcz oskrzeli, szumy uszne, trombocytopenia, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Raynauda - Leksykon leków
Działania niepożądane – Konaten 10 mg
Konaten, zawierający atomoksetynę, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach klinicznych u dzieci i dorosłych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dzieci i młodzieży to ból głowy (19%), ból brzucha (18%) oraz zmniejszenie łaknienia (16%), które zazwyczaj mają charakter przemijający i rzadko prowadzą do przerwania terapii (0,1% dla bólu głowy, 0,2% dla bólu brzucha, 0,0% dla zmniejszenia łaknienia). W początkowym okresie leczenia mogą wystąpić nudności, wymioty i senność u około 10-11% pacjentów, zwykle o łagodnym do umiarkowanego nasileniu. Istotne jest monitorowanie parametrów układu sercowo-naczyniowego, gdyż atomoksetyna może powodować przyspieszenie tętna oraz wzrost ciśnienia tętniczego, a także niedociśnienie ortostatyczne (0,2%) i omdlenia (0,8%).
anoreksja, astenia, badanie kontrolowane placebo, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból w klatce piersiowej, chlorowodorek atomoksetyny, chwiejność emocjonalna, częstoskurcz zatokowy, depresja, drażliwość, drżenie, duszność, dyspepsja, hiperbilirubinemia, kołatanie serca, lęk, letarg, migrena, mydriaza, nadmierna potliwość, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczulica, niewyraźne widzenie, nudności, omdlenie, ostra niewydolność wątroby, parestezja, pobudzenie, priapizm, profil bezpieczeństwa, psychoza, reakcja alergiczna, senność, spowolnienie przyrostu masy ciała, świąd, tachykardia, tiki, układ noradrenergiczny, układ sercowo-naczyniowy, wahania nastroju, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zachowania samobójcze, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Raynauda, zmęczenie, zmniejszenie łaknienia, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – FluControl Max
FluControl MAX to preparat zawierający 650 mg paracetamolu, 10 mg fenylefryny chlorowodorku oraz 4 mg chlorofenaminy maleinianu, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca (zwłaszcza ciężką bradykardią i zespołem Raynaude’a), chorobami nerek, rozrostem gruczołu krokowego, cukrzycą, chorobami układu oddechowego, zapaleniem trzustki, zwężeniem połączenia odźwiernika i dwunastnicy oraz chorobami tarczycy. U osób starszych zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego ze względu na ryzyko bradykardii i zmniejszenia pojemności minutowej serca. Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 12 lat ze względu na wysoką dawkę paracetamolu. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków zawierających paracetamol, sympatykomimetyki lub leki przeciwhistaminowe ze względu na ryzyko przedawkowania, sumowania działań niepożądanych oraz interakcji farmakologicznych.
aminotransferaza alaninowa, astma oskrzelowa, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, czas protrombinowy, działanie przeciwcholinergiczne, hepatotoksyczność, lek przeciwdepresyjny, methemoglobinemia, nadwrażliwość krzyżowa, nefropatia analgetyczna, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór reduktazy methemoglobiny, niedrożność porażenna jelit, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, przerost gruczołu krokowego, przewlekły nieżyt oskrzeli, reakcja alergiczna, rozedma płuc, skurcz oskrzeli, stężenie glukozy, suchość jamy ustnej, uszkodzenie nerek, zaleganie moczu, zapalenie trzustki, zespół Gilberta, zespół Raynauda - Leksykon leków
Działania niepożądane – Enalapril Vitabalans 10 mg
Enalapril Vitabalans, inhibitor konwertazy angiotensyny w dawce 10 mg, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Do bardzo często występujących należą: nieostre widzenie, zawroty głowy, kaszel, nudności oraz osłabienie. Często obserwuje się depresję, bóle głowy, tachykardię, duszność, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, hiperkaliemię i podwyższenie stężenia kreatyniny w surowicy. Niezbyt często pojawiają się hipoglikemia (szczególnie u pacjentów z cukrzycą leczonych insuliną lub doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi), kołatanie serca, zawał mięśnia sercowego, incydenty naczyniowo-mózgowe, zaburzenia czynności nerek, białkomocz, impotencja, kurcze mięśni, uderzenia gorąca, szumy uszne, hiponatremia oraz podwyższenie stężenia mocznika we krwi. Rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza), zespół Raynauda, reakcje alergiczne skóry (np. rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona), niewydolność wątroby, zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy jelit oraz ginekomastia.
agranulocytoza, bezsenność, białkomocz, depresja, dusznica bolesna, enalapril, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja, hipotensja ortostatyczna, incydent naczyniowo-mózgowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, pęcherzyca, rumień wielopostaciowy, skąpomocz, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Chilblains to choroba znana również jako pernio lub perniosis. w języku polskim można ją określać jako „obmrożenie” lub „pernioza”, choć nie jest to t – Zapobieganie i profilaktyka
Chilblains (pernio, perniosis) to zapalne schorzenie drobnych naczyń krwionośnych skóry, manifestujące się bolesnymi, swędzącymi zmianami najczęściej na palcach rąk i stóp, nosie oraz uszach, wywołane ekspozycją na wilgotne, chłodne, ale nie mroźne warunki. Profilaktyka opiera się na ochronie termicznej kończyn, unikaniu gwałtownych zmian temperatury oraz poprawie krążenia obwodowego poprzez regularną aktywność fizyczną, zaprzestanie palenia tytoniu i stosowanie preparatów rozgrzewających. Kluczowe jest utrzymanie suchości i odpowiednia pielęgnacja skóry, w tym nawilżanie i unikanie uszkodzeń mechanicznych. W profilaktyce farmakologicznej rozważa się stosowanie leków wazodilatacyjnych, niskich dawek aspiryny (81 mg/dobę) oraz suplementację witaminami B (kwas nikotynowy), D, C i E. Zabiegi parafinowe przed sezonem zimowym mogą dodatkowo wspomagać krążenie poprzez rozszerzenie naczyń.
aspiryna, beta-bloker, chilblains, choroba autoimmunologiczna, fototerapia ultrafioletowa, infekcja, krążenie obwodowe, kwas nikotynowy, kwas omega-3, naczynie krwionośne, neuropatia cukrzycowa, nikotyna, owrzodzenie, pernioza, podiatria, ropień, swędzące zmiany skórne, toczeń rumieniowaty, witamina B, witamina C, witamina D, witamina E, zaburzenie krążenia, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zespół Raynauda - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół raynauda – Zapobieganie i profilaktyka
Zespół Raynauda charakteryzuje się nadmiernym skurczem naczyń krwionośnych w odpowiedzi na zimno lub stres, prowadzącym do zmian koloru skóry palców (biały, siny, czerwony). Kluczowe w profilaktyce jest unikanie ekspozycji na zimno poprzez stosowanie wielowarstwowej odzieży, rękawiczek, ogrzewaczy oraz utrzymanie odpowiedniej temperatury otoczenia. Zaleca się także modyfikacje stylu życia, takie jak zaprzestanie palenia tytoniu, ograniczenie kofeiny, regularna aktywność fizyczna, zarządzanie stresem oraz dietę bogatą w kwasy omega-3. Należy unikać leków i czynników nasilających objawy, w tym beta-blokerów, leków zawierających pseudoefedrynę oraz ekspozycji na narzędzia wibracyjne. W przypadku ataku pomocne są natychmiastowe działania, takie jak ogrzanie kończyn i ćwiczenia poprawiające krążenie.
acetylocysteina, amlodypina, antagonista receptora endoteliny, beta-bloker, biofeedback, bloker kanału wapniowego, bosentan, epoprostenol, ergotamina, felodypina, iloprost, infuzja prostaglandyn, inhibitor fosfodiesterazy 5, kwas gamma-linolenowy, losartan, metylofenidat, miłorząb japoński, nifedypina, nikardypina, nitrogliceryna, owrzodzenie palca, pierwotny zespół Raynauda, prazosyna, pseudoefedryna, sympatektomia, toksyna botulinowa, twardzina układowa, wtórny zespół Raynauda, zespół Raynauda, zgorzel, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sotalol Aurovitas 160 mg
Sotalol Aurovitas, dostępny w dawkach 40 mg, 80 mg i 160 mg, wykazuje działania niepożądane głównie wynikające z właściwości beta-adrenolitycznych, które są zazwyczaj przemijające i ustępują po zmniejszeniu dawki. Najpoważniejszym ryzykiem jest proarytmia, w tym torsades de pointes, szczególnie u pacjentów z wydłużonym odstępem QT, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz niewydolnością nerek. Częstość działań niepożądanych obejmuje m.in. bradykardię zatokową, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, niedociśnienie tętnicze, duszność, nudności, zawroty głowy i zmęczenie. Rzadziej obserwuje się skurcz oskrzeli, wykwity skórne o typie łuszczycy, zaburzenia psychiczne, a także zmiany hematologiczne i metaboliczne, takie jak hipoglikemia.
beta-adrenolityk, bradykardia zatokowa, chlorowodorek sotalolu, chromanie przestankowe, duszność, działanie proarytmiczne, elektrokardiogram, eozynofilia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, nadpotliwość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, obturacyjna choroba płuc, parestezja, proarytmia, przeciwciało przeciwjądrowe, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, torsades de pointes, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zawroty głowy, zespół Raynauda - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symtrend 25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Symtrend, wykazuje działania niepożądane głównie na początku terapii, z ryzykiem wzrostu zawrotów głowy, zaburzeń widzenia oraz bradykardii wraz ze zwiększaniem dawki. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do pogorszenia niewydolności i zatrzymania płynów. Częstość występowania działań niepożądanych jest podobna we wszystkich wskazaniach. Najczęstsze objawy to zawroty głowy (≥1/10), ból głowy (≥1/10), niewydolność serca (≥1/10), niedociśnienie (≥1/10), osłabienie (≥1/10), a także zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, infekcje dróg oddechowych i moczowych (≥1/100 do <1/10). Objawy neurologiczne i nerkowe często ustępują po dostosowaniu dawki. Karwedylol może również ujawniać lub nasilać zaburzenia glikemii u pacjentów z cukrzycą oraz powodować nietrzymanie moczu u kobiet, które ustępuje po odstawieniu leku.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, duszność, enzym wątrobowy, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk płuc, omdlenie, parestezja, przewlekła niewydolność serca, receptor beta-adrenergiczny, rozsiane zmiany naczyniowe, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, stężenie glukozy, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenie erekcji, zaburzenie widzenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon chorób i schorzeń
Bezprzyczynowa hipersomnia – Patofizjologia i mechanizm
Idiopatyczna hipersomnia (IH) to przewlekłe, centralne zaburzenie hipersomnii charakteryzujące się nadmierną sennością dzienną, nieodświeżającymi drzemkami oraz upośledzeniem funkcji poznawczych, mimo odpowiedniej lub wydłużonej ilości snu nocnego. Patofizjologia IH pozostaje niejasna, jednak badania wskazują na dysfunkcję układu GABAergicznego, gdzie w płynie mózgowo-rdzeniowym wykryto bioaktywną substancję wzmacniającą aktywność receptorów GABA-A, co prowadzi do nadmiernej sedacji. Poziomy hipokretyny są zazwyczaj prawidłowe, a leczenie antagonistami receptorów GABA-A, np. flumazenilem, może poprawiać stan czuwania. Dodatkowo obserwuje się obniżone stężenia histaminy w płynie mózgowo-rdzeniowym, zaburzenia autonomicznego układu nerwowego z przewagą napięcia nerwu błędnego oraz zmiany w obrazowaniu mózgu, takie jak zwiększona objętość kory przedklinka i zmieniony przepływ krwi w korze przedczołowej, ciele migdałowatym i innych strukturach. Pacjenci wykazują także wydłużenie rytmu okołodobowego i opóźnienia w ekspresji melatoniny i kortyzolu, co koreluje z częstszym występowaniem chronotypu wieczornego.
centralne zaburzenia hipersomnii, chronotyp wieczorny, dysfunkcja układu autonomicznego, dysregulacja mikroRNA, dysregulacja układu immunologicznego, hipotonia ortostatyczna, homeostaza snu, idiopatyczna hipersomnia, nadmierna senność dzienna, napięcie nerwu błędnego, narkolepsja typu 1, narkolepsja typu 2, niedobór hipokretyny, objawy autonomiczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, polisomnografia, proces autoimmunologiczny, reakcja źrenicy, receptory GABA-A, rytm snu i czuwania, upośledzenie funkcji poznawczych, uraz głowy, zaburzenie neurologiczne, zespół opóźnionej fazy snu, zespół Raynauda, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo 5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo łączy inhibitor konwertazy angiotensyny (ramipryl) z selektywnym beta-adrenolitykiem (bisoprolol), co skutkuje szerokim spektrum działań niepożądanych wynikających z farmakologii obu składników. Bisoprolol najczęściej powoduje bóle i zawroty głowy, nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie tętnicze, zimne kończyny oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, zaparcia), a także osłabienie i zmęczenie. Ramipryl charakteryzuje się przede wszystkim uporczywym suchym kaszlem oraz ryzykiem niedociśnienia tętniczego, obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii, zaburzeń czynności nerek i wątroby, zapalenia trzustki, ciężkich reakcji skórnych i zaburzeń hematologicznych (neutropenia, agranulocytoza). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest wg MedDRA, z częstością występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000).
autoimmunologiczne zapalenie wątroby, beta-adrenolityk, białkomocz, bradykardia, depresja szpiku kostnego, dyspepsja, ginekomastia, hiperkaliemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, jadłowstręt, małopłytkowość, nefropatia śródmiąższowa, neutropenia i agranulocytoza, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, selektywny beta-adrenolityk, skurcz oskrzeli, stenoza tętnicy nerkowej, suchy kaszel, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar niedokrwienny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenie smaku, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie naczyniówki, zapalenie oskrzeli, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Alphagan
Produkt Alphagan, zawierający 2 mg/ml brymonidyny winianu (1,3 mg brymonidyny), wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u dzieci w wieku 2-7 lat i/lub o masie ciała poniżej 20 kg, ze względu na wysokie ryzyko senności. U pacjentów z ciężką lub niestabilną chorobą wieńcową konieczne jest monitorowanie parametrów kardiologicznych oraz dostosowanie dawkowania. Reakcje alergiczne dotyczące oczu występują u 12,7% pacjentów, objawiając się zaczerwienieniem, świądem, obrzękiem powiek i łzawieniem, co wymaga przerwania terapii i wdrożenia leczenia przeciwalergicznego. Zaleca się także monitorowanie ciśnienia wewnątrzgałkowego, zwłaszcza u osób z predyspozycją do jego wzrostu, ze względu na ryzyko opóźnionych reakcji nadwrażliwości.
brymonidyna winian, chlorek benzalkoniowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja, hipotonia ortostatyczna, niewydolność krążenia mózgowego, niewydolność krążenia wieńcowego, opóźniona reakcja nadwrażliwości, podrażnienie oka, reakcja alergiczna oka, senność jako działanie niepożądane, uszkodzenie rogówki, zaburzenia czynności wątroby i nerek, zaburzenie filmu łzowego, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zespół Raynauda, zespół suchego oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Frimig 50 mg
Lek Frimig zawierający sumatryptan w dawkach 50 mg i 100 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do często występujących należą zaburzenia ze strony układu nerwowego, takie jak dzwonienie w uszach, zawroty głowy, senność oraz parestezje i niedoczulica. Z nieznaną częstością obserwuje się poważniejsze objawy neurologiczne, w tym drgawki, oczopląs, mroczki, drżenia i dystonię. Zaburzenia widzenia, w tym migotanie, podwójne widzenie oraz ograniczenie pola widzenia, a także przypadki utraty wzroku, również występują z częstością nieznaną. Ze strony układu sercowo-naczyniowego odnotowano rzadkie, ale poważne zdarzenia, takie jak bradykardia, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, przejściowe zmiany niedokrwienne w EKG, skurcz naczyń wieńcowych, dławica piersiowa oraz zawał mięśnia sercowego. Często obserwuje się przejściowe podwyższenie ciśnienia tętniczego oraz nagłe zaczerwienienie skóry, a z nieznaną częstością niedociśnienie i zespół Raynauda. Duszność, nudności i wymioty są również często zgłaszane, choć ich etiologia może być związana z samą migreną.
artralgia, arytmia, biegunka, bradykardia, diplopia, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, duszność, dysfagia, dystonia, kołatanie serca, lęk, mialgia, migotanie przedsionków, mroczki, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie jelita, nudności i wymioty, oczopląs, parestezja, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, sztywność karku, szumy uszne, tachykardia, uczucie ciężkości, utrata wzroku, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czucia, zaburzenia funkcji wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Raynauda