Działania niepożądane metoprololu winianu

Lek Metoprolol Medreg (metoprololu winian) może powodować szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia i częstości występowania. Znajomość profilu bezpieczeństwa tego beta-adrenolityku jest kluczowa dla prawidłowego prowadzenia terapii. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę możliwych działań niepożądanych wraz z ich częstością występowania i charakterystyką kliniczną.<sup data-drug="Metoprolol Medreg" data-section="Działania niepożądane" title="Podczas leczenia metoprololem zgłaszano działania niepożądane z następującą częstością: bardzo często (≥ 1/10); często (≥ 1/100 do < 1/10); niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100); rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (1

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

W trakcie terapii metoprololem bardzo rzadko (< 1/10 000) obserwuje się zaburzenia hematologiczne w postaci trombocytopenii oraz agranulocytozy. Powikłania te wymagają natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji hematologicznej.²

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) w trakcie stosowania metoprololu dochodzi do zwiększenia masy ciała, co należy uwzględnić przy prowadzeniu pacjentów z nadwagą lub otyłością. Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) metoprolol może powodować wystąpienie lub nasilenie objawów cukrzycy utajonej oraz zwiększać ryzyko hipoglikemii indukowanej insuliną. Dodatkowo może wpływać na profil lipidowy, prowadząc do zmniejszenia stężenia cholesterolu HDL i podwyższenia stężenia triglicerydów. Bardzo rzadko (< 1/10 000) dochodzi do podwyższenia stężenia cholesterolu VLDL.³

Zaburzenia psychiczne

Metoprolol może wpływać na funkcje psychiczne pacjenta. Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) obserwuje się depresję, trudności z koncentracją, osłabienie świadomości, zaburzenia snu (zarówno senność, jak i bezsenność) oraz koszmary senne. Rzadziej (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) występują objawy nerwowości i niepokoju. Bardzo rzadko (< 1/10 000) pacjenci doświadczają amnezji, utraty pamięci, dezorientacji czy omamów.⁴

Zaburzenia układu nerwowego

Zmęczenie jest bardzo częstym (≥ 1/10) działaniem niepożądanym metoprololu. Często (≥ 1/100 do < 1/10) zgłaszane są zawroty głowy i bóle głowy. Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) obserwuje się parestezje.⁵

Zaburzenia narządów zmysłów

W zakresie narządu wzroku rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) występują zaburzenia widzenia, suchość oka, podrażnienie oka oraz zapalenie spojówek. W obrębie narządu słuchu bardzo rzadko (< 1/10 000) mogą pojawić się szumy uszne, zaburzenia słuchu, a nawet odwracalna utrata słuchu.⁶

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

W zakresie układu sercowo-naczyniowego często (≥ 1/100 do < 1/10) obserwuje się bradykardię, niedociśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne (czasami z omdleniem) oraz kołatanie serca. Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) dochodzi do przejściowego zaostrzenia objawów niewydolności serca, wstrząsu kardiogennego u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, bloku przedsionkowo-komorowego I stopnia, obrzęku oraz bólu w klatce piersiowej. Rzadziej (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) występują zaburzenia przewodzenia i arytmie.⁷

W obrębie naczyń krwionośnych często (≥ 1/100 do < 1/10) pojawia się zespół Raynauda i zimne kończyny. Bardzo rzadko (< 1/10 000) może dojść do nasilenia istniejących zaburzeń krążenia obwodowego, aż do rozwoju gangreny.⁸

Zaburzenia układu oddechowego

W zakresie układu oddechowego często (≥ 1/100 do < 1/10) występuje duszność wysiłkowa. Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) dochodzi do skurczu oskrzeli, zaś rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) obserwuje się nieżyt nosa.⁹

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Często (≥ 1/100 do < 1/10) podczas terapii metoprololem pacjenci zgłaszają nudności, bóle brzucha, biegunkę i zaparcia. Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) występują wymioty. Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) pojawia się suchość w jamie ustnej, a bardzo rzadko (< 1/10 000) zaburzenia smaku.¹⁰

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) podczas stosowania metoprololu obserwuje się nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby. Bardzo rzadko (< 1/10 000) może rozwinąć się zapalenie wątroby.¹¹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

W zakresie skóry niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) obserwuje się wysypkę (w postaci pokrzywki łuszczycopodobnej i dystroficznych zmian skórnych) oraz zwiększoną potliwość. Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) dochodzi do łysienia. Bardzo rzadko (< 1/10 000) występują reakcje nadwrażliwości na światło, a także nasilenie lub pojawienie się łuszczycy bądź wykwitów łuszczycopodobnych.¹²

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100) u pacjentów stosujących metoprolol występuje osłabienie mięśni i skurcze mięśni. Bardzo rzadko (< 1/10 000) zgłaszane są bóle stawów.¹³

Zaburzenia układu rozrodczego

Rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) metoprolol może powodować impotencję i zaburzenia seksualne.¹⁴

Szczegółowa tabela działań niepożądanych metoprololu

Monitorowanie działań niepożądanych

Kluczową kwestią w przypadku terapii metoprololem jest ścisłe monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych. Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego.¹⁵

Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, fax: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.¹⁶

Grupy pacjentów wymagające szczególnej uwagi

Szczególnej obserwacji wymagają pacjenci z następujących grup ryzyka:

• Pacjenci z cukrzycą – ze względu na ryzyko maskowania objawów hipoglikemii oraz możliwość ujawnienia lub nasilenia objawów cukrzycy
• Osoby z zaburzeniami krążenia obwodowego – z powodu ryzyka nasilenia niedokrwienia kończyn
• Chorzy z niewydolnością serca – ze względu na możliwość zaostrzenia objawów
• Pacjenci z zaburzeniami przewodzenia – istnieje ryzyko nasilenia bloku przedsionkowo-komorowego
• Osoby z chorobami obturacyjnymi płuc – mogą doświadczać nasilenia skurczu oskrzeli
• Pacjenci z łuszczycą – ze względu na ryzyko zaostrzenia objawów

Postępowanie przy wystąpieniu działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć następujące opcje:

1. Zmniejszenie dawki metoprololu – przy łagodnych lub umiarkowanych działaniach niepożądanych
2. Tymczasowe odstawienie leku – w przypadku nasilonych objawów wymagających interwencji
3. Trwałe odstawienie leku i zamiana na inny beta-adrenolityk lub lek z innej grupy
4. Leczenie objawowe – w zależności od charakteru działań niepożądanych
5. Pilna konsultacja specjalistyczna – przy wystąpieniu ciężkich działań niepożądanych (np. zaburzenia hematologiczne, zapalenie wątroby, wstrząs kardiogenny)