reakcja anafilaktyczna
Reakcja anafilaktyczna (anafilaksja) to nagła, ciężka, systemowa reakcja alergiczna o potencjalnie zagrażającym życiu charakterze. Występuje w wyniku ekspozycji na alergen u osoby wcześniej uczulonej. Do najczęstszych czynników wywołujących należą pokarmy (szczególnie orzechy, skorupiaki), leki (antybiotyki, NLPZ), jad owadów oraz lateks.
Patofizjologicznie anafilaksja polega na masywnym uwolnieniu mediatorów zapalnych (m.in. histamina, leukotrieny) z komórek tucznych i bazofilów. Prowadzi to do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności, skurczu oskrzeli i innych objawów. Klinicznie manifestuje się wielonarządowo – charakterystyczne są objawy skórne (pokrzywka, obrzęk), oddechowe (duszność, obrzęk krtani), sercowo-naczyniowe (spadek ciśnienia, tachykardia) oraz żołądkowo-jelitowe (wymioty, biegunka).
Leczenie anafilaksji wymaga natychmiastowego działania. Lekiem pierwszego rzutu jest adrenalina podana domięśniowo, najlepiej w przednio-boczną część uda. Dodatkowo stosuje się tlenoterapię, płynoterapię, leki przeciwhistaminowe i glikokortykosteroidy. Każdy pacjent po przebytej anafilaksji powinien zostać zaopatrzony w ampułkostrzykawkę z adrenaliną oraz przeszkolony w jej stosowaniu. Kluczowe jest również ustalenie czynnika wywołującego i jego unikanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna – Działania niepożądane
Bacytracyna jest stosowana miejscowo w leczeniu ran, oparzeń i zakażeń skóry, jednak jej aplikacja może wywoływać liczne działania niepożądane, głównie miejscowe reakcje nadwrażliwości, takie jak świąd, wysypka, rumień, obrzęk, wysuszenie i łuszczenie się skóry. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do kontaktowego zapalenia skóry, rozszerzenia zmian chorobowych oraz ryzyka reakcji fototoksycznych przy ekspozycji na światło UV. W testach prowokacyjnych TRUE Test (600 µg/płatek) odnotowano przewlekłe reakcje alergiczne, pieczenie (bardzo często), przejściowe odbarwienia/przebarwienia skóry, rumień (często), zaostrzenie zmian zapalnych (niezbyt często) oraz uczulenie (rzadko). Istotnym zagrożeniem są nadkażenia opornymi bakteriami i drożdżakami Candida, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. W połączeniu z aminoglikozydami (np. neomycyną) bacytracyna może wywoływać ototoksyczność, objawiającą się uszkodzeniem słuchu i nerwu przedsionkowego, a także neurotoksyczność w postaci blokady nerwowo-mięśniowej oraz nefrotoksyczność. W bardzo rzadkich przypadkach możliwe są ciężkie reakcje anafilaktyczne z objawami niedociśnienia, obrzęku, ucisku w klatce piersiowej, zatrzymania krążenia i bezdechu.
alergia krzyżowa, antybiotyk aminoglikozydowy, bacytracyna, bezdech, blokada nerwowo-mięśniowa, dermatoza przewlekła, długotrwałe leczenie, fotoalergia, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, nadkażenie bakteryjne, nefrotoksyczność, neomycyna, niedociśnienie tętnicze, obrzęk twarzy, ototoksyczność, owrzodzenie podudzi, pieczenie skóry, postępowanie przeciwwstrząsowe, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, test prowokacyjny, uszkodzenie nerwu przedsionkowego, uszkodzenie słuchu, wysypka, zaburzenie równowagi, zakażenie skóry, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Leuprostin
Leuprostin, zawierający 5 mg octanu leuproreliny w formie implantu, wymaga szczegółowego monitorowania pacjentów, zwłaszcza tych z nadciśnieniem tętniczym, ryzykiem powikłań neurologicznych, przerzutami do kręgosłupa oraz zwężeniem dróg moczowych. Należy regularnie oceniać skuteczność terapii poprzez badanie per rectum, badania obrazowe (USG, TK), densytometrię kości oraz kontrolę parametrów laboratoryjnych, takich jak aktywność fosfataz, stężenie PSA i testosteronu w surowicy. W początkowym okresie terapii może wystąpić przejściowe zwiększenie stężenia testosteronu (tzw. „flare”), co może nasilać objawy choroby, dlatego u pacjentów wysokiego ryzyka zaleca się dodatkowe leczenie hamujące wydzielanie androgenów. Ponadto, terapia może prowadzić do hipogonadyzmu i osteoporozy, szczególnie po orchidektomii, co uzasadnia rozważenie leczenia bisfosfonianami u pacjentów z wysokim ryzykiem demineralizacji kości.
agonista LHRH, badanie obrazowe, badanie per rectum, bisfosfoniany, cukrzyca, densytometria kości, depresja, drgawki, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, hipogonadyzm, leuprorelina, nadciśnienie śródczaszkowe, nadciśnienie tętnicze, octan leuproreliny, orchidektomia, osteoporoza, przerzut do kręgosłupa, PSA, reakcja anafilaktyczna, rzekomy guz mózgu, SCAR, stłuszczenie wątroby, testosteron, toksyczna martwica naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zespół Stevensa-Johnsona, zwężenie dróg moczowych - Leksykon substancji czynnych
Lauromakrogol 400 – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Lauromakrogol 400, stosowany w preparatach takich jak Aethoxysklerol w stężeniach 10 mg/ml i 20 mg/ml, jest skutecznym środkiem do obliteracji żylaków, jednak wymaga zachowania ścisłych środków ostrożności. Bezwzględnie przeciwwskazane jest podawanie do tętnic ze względu na ryzyko ciężkich martwic tkanek i potencjalnej amputacji kończyny. W przypadku przypadkowego wstrzyknięcia dotętniczego zaleca się pozostawienie kaniuli, podanie 5-10 ml środka znieczulającego bez adrenaliny, heparyny w dawce 10 000 IU oraz hospitalizację pacjenta pod opieką chirurgii naczyniowej. Szczególną ostrożność należy zachować przy leczeniu okolic twarzy, gdzie istnieje ryzyko odwrócenia ciśnienia w tętnicach i nieodwracalnych zaburzeń wzroku, włącznie ze ślepotą. W obszarach takich jak stopy i kostki wskazane jest stosowanie niskich stężeń i małych dawek preparatu, aby zminimalizować ryzyko powikłań dotętniczych.
adrenalina, Aethoxysklerol, astma oskrzelowa, beta-adrenalityk, chirurgia naczyniowa, choroba wątroby, choroba zapalna skóry, działanie niepożądane, heparyna, hialuronidaza, inhibitor ACE, lauromakrogol 400, martwica tkanki, mikroangiopatia, neuropatia, objaw neurologiczny, obliteracja żylaków, obrzęk nogi, padaczka, pajączki naczyniowe, predyspozycja alergiczna, przeciek lewo-prawy, reakcja anafilaktyczna, skleroterapia mikropiana, skleroterapia żylaków, ślepota, sól fizjologiczna, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie dotętnicze, wstrzyknięcie okołożylne, zaburzenie gospodarki potasowej, zaburzenie wzroku - Leksykon leków
Działania niepożądane – Revival 20 mg
Olmesartan medoksomil, substancja czynna leku Revival, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane objawy to bóle głowy (7,7%), objawy grypopodobne (4,0%) oraz zawroty głowy (3,7%), z potwierdzonym wzrostem częstości zawrotów głowy pochodzenia ośrodkowego (2,5% vs 0,9% placebo). Inne istotne działania niepożądane to hipertriglicerydemia (2,0% vs 1,1% placebo) oraz zwiększona aktywność fosfokinazy kreatynowej (1,3% vs 0,7% placebo). Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują autoimmunologiczne zapalenie wątroby, enteropatię typu celiakii, rabdomiolizę, reakcje anafilaktyczne i obrzęk naczynioruchowy. U pacjentów w podeszłym wieku częściej występuje niedociśnienie tętnicze (kategoria „niezbyt często”). Profil bezpieczeństwa u dzieci (1-17 lat) jest zbliżony do dorosłych, choć częściej obserwuje się krwawienia z nosa oraz zwiększoną częstość zawrotów i bólów głowy przy wysokich dawkach.
alergiczne zapalenie skóry, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, dławica piersiowa, enteropatia typu celiakii, fosfokinaza kreatynowa, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, krwawienie z nosa, krwiomocz, letarg, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, nieżyt błony śluzowej nosa, nieżyt żołądka i jelit, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk twarzy, olmesartan medoksomil, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, zakażenie dróg moczowych, zapalenie oskrzeli, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego - Leksykon substancji czynnych
Testosteron undecylan – Działania niepożądane
Testosteron undecylan, substancja czynna preparatu Nebido (1000 mg/4 ml, roztwór do wstrzykiwań), wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych związanych zarówno z właściwościami androgenowymi, jak i formą podania w roztworze olejowym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są trądzik oraz ból w miejscu iniekcji, występujące bardzo często. Istotnym, choć rzadkim powikłaniem (częstość ≥1/10 000 i <1/1000 wstrzyknięć) są mikrozatory płucne, manifestujące się objawami takimi jak kaszel, duszność, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy czy omdlenia, które mogą pojawić się podczas lub bezpośrednio po iniekcji i mają charakter odwracalny. Ponadto, istnieje ryzyko wystąpienia reakcji anafilaktycznych o nieznanej częstości, wymagających natychmiastowej interwencji medycznej.
ból w klatce piersiowej, ból w miejscu wstrzyknięcia, BPH, duszność, działanie androgenne, iniekcja, łagodny rozrost gruczołu krokowego, mikrozator płucny, Nebido, omdlenie, parestezja, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, roztwór olejowy, testosteron undecylan, trądzik, zawroty głowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amoksiklav Quicktab 625 mg
Przed rozpoczęciem terapii Amoksiklav QUICKTAB 625 mg (amoksycylina + kwas klawulanowy) konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, zwłaszcza w kierunku nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne beta-laktamy, ze względu na ryzyko ciężkich reakcji uczuleniowych, w tym anafilaksji, zespołu Kounisa oraz DIES (drug-induced enterocolitis syndrome) u dzieci. W przypadku potwierdzonej wrażliwości patogenu na amoksycylinę zaleca się rozważenie monoterapii amoksycyliną, aby ograniczyć ekspozycję na kwas klawulanowy. Preparat jest przeciwwskazany w zakażeniach wywołanych przez penicylinooporne Streptococcus pneumoniae oraz u pacjentów z podejrzeniem mononukleozy zakaźnej ze względu na ryzyko wysypki. U pacjentów z niewydolnością nerek lub chorobami neurologicznymi istnieje ryzyko drgawek, szczególnie przy wysokich dawkach.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, antybiotyk beta-laktamowy, choroba atopowa, działanie hepatotoksyczne, działanie niepożądane wątroby, lek hamujący perystaltykę jelit, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza z neutrofilią, mononukleoza zakaźna, nadwrażliwość na penicyliny, niepożądana reakcja skórna, ostra uogólniona osutka krostkowa, przewlekłe wymioty, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, Streptococcus pneumoniae, wydłużenie czasu protrombinowego, wysypka odropodobna, zapalenie jelit indukowane lekiem, zapalenie okrężnicy, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Promazin Jelfa 25 mg
Promazin Jelfa, zawierający chlorowodorek promazyny w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg, jest neuroleptykiem o szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego, w tym parkinsonizm, akatyzję, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz późne dyskinezy. Ponadto, promazyna może wywoływać poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, granulocytopenia, leukopenia, niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna oraz małopłytkowość, wszystkie o częstości nieznanej. Reakcje immunologiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli i reakcje anafilaktyczne, również stanowią istotne ryzyko. W zakresie endokrynologicznym obserwuje się mlekotok, ginekomastię, zaburzenia miesiączkowania, hiperglikemię i hipoglikemię, a także znaczący przyrost masy ciała. Działania niepożądane obejmują także zaburzenia kardiologiczne (blok przedsionkowo-komorowy, arytmie, zmiany w EKG), naczyniowe (niedociśnienie, ortostatyczne spadki ciśnienia), oddechowe (depresja oddechowa) oraz wątrobowe (żółtaczka zastoinowa).
agranulocytoza, akatyzja, blok przedsionkowo-komorowy, chlorowodorek promazyny, cukromocz, depresja oddechowa, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, fotowrażliwość, ginekomastia, granulocytopenia, hiperglikemia, hipertermia, hipoglikemia, hipotermia, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, mlekotok, napad drgawkowy, neuroleptyk, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół dyskinetyczny, pancytopenia, parkinsonizm, pokrzywka, późna dyskineza, priapizm, przedsionkowe zaburzenie rytmu, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, tachykardia komorowa, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenie akomodacji, zaburzenie miesiączkowania, zatrzymanie moczu, zespół depresyjny, zespół dystoniczny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmiana w EKG, żółtaczka zastoinowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Amylan 875 mg + 125 mg
Amylan, zawierający amoksycylinę trójwodną 875 mg oraz potasu klawulanian 125 mg w formie tabletek powlekanych, posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na amoksycylinę, kwas klawulanowy lub substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji alergicznych krzyżowych w obrębie antybiotyków beta-laktamowych, zwłaszcza u pacjentów z historią ciężkiej anafilaksji na cefalosporyny, karbapenemy lub monobaktamy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u osób z wcześniejszymi epizodami żółtaczki lub zaburzeń czynności wątroby indukowanych przez amoksycylinę lub kwas klawulanowy, ze względu na ryzyko nawrotu hepatotoksyczności.
alergia krzyżowa, amoksycylina, amoksycylina trójwodna, anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, hepatotoksyczność, karbapenem, kwas klawulanowy, monobaktam, nadwrażliwość na substancje czynne, polekowe uszkodzenie wątroby, potasu klawulanian, powikłanie hepatologiczne, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Actavis 37,5 mg
Venlafaxine Actavis, dostępna w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują liczne układy narządowe. Do bardzo często występujących należą nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, w tym nocne. Istotne są poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia, neutropenia i trombocytopenia, które wymagają natychmiastowej interwencji. W zakresie układu nerwowego obserwuje się m.in. złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, drgawki oraz dystonię. Ponadto, wenlafaksyna może powodować hiponatremię, zaburzenia endokrynologiczne (np. nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, hiperprolaktynemię), a także poważne zaburzenia kardiologiczne, takie jak torsade de pointes, migotanie komór, wydłużenie odstępu QT oraz kardiomiopatię takotsubo.
agranulocytoza, akatyzja, bruksizm, częstomocz, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hiperprolaktynemia, hiponatremia, jaskra zamkniętego kąta, kardiomiopatia stresowa, kardiomiopatia Takotsubo, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, majaczenie, martwicze oddzielanie się naskórka, migotanie komór, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, nieprawidłowe wydzielanie hormonu antydiuretycznego, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parasomnia, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szumy uszne, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, wydłużony czas krwawienia, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia orgazmu, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adenosine Kabi 3 mg/ml
Adenosine Kabi, zawierający adenozynę w stężeniu 3 mg/ml, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które są zwykle łagodne i krótkotrwałe (<1 min), jednak mogą wystąpić poważne reakcje wymagające natychmiastowej interwencji. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym bardzo często występująca bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy oraz zaburzenia pobudliwości komór (dodatkowe skurcze komorowe, częstoskurcz komorowy). Rzadziej obserwuje się migotanie przedsionków, ciężką bradykardię oporną na atropinę, a także potencjalnie zagrażające życiu arytmie, takie jak migotanie komór i torsade de pointes. Dodatkowo mogą wystąpić niedociśnienie tętnicze, asystolia, skurcz tętnic wieńcowych oraz objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, drgawki), oddechowe (duszność, skurcz oskrzeli, niewydolność oddechowa) i żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty). W przypadku działań niepożądanych zaleca się podanie metyloksantyn (aminofilina lub teofilina) w dawce 50-125 mg dożylnie.
adenozyna, aminofilina, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia ciężka, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz zatokowy, dodatkowy skurcz komorowy, drgawki, duszność, dysgeuzja, hiperwentylacja, kołatanie serca, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, rumień, skurcz oskrzeli, skurcz tętnicy wieńcowej, stymulator serca, teofilina, torsade de pointes, utrata przytomności, zahamowanie zatokowe, zatrzymanie czynności serca, zatrzymanie oddechu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tussicalin 7,5 mg/5 ml
Butamirat cytrynian w syropie Tussicalin 1,5 mg/ml jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność glikolu propylenowego (3,38 mg/ml), sorbitolu (450 mg/ml) oraz benzoesanu sodu (1 mg/ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub nietolerancje, zwłaszcza u osób z dziedziczną nietolerancją fruktozy lub nadwrażliwością na konserwanty benzoesanowe. Przeciwwskazania obejmują także pacjentów z historią reakcji alergicznych na butamirat lub inne składniki syropu.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciprofloxacin Kabi 400 mg/200 ml roztwór do infuzji 400 mg/200 ml
Cyprofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, obejmujących zarówno łagodne dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, wymioty), jak i poważne, zagrażające życiu reakcje, takie jak agranulocytoza, wstrząs anafilaktyczny czy śpiączka hipoglikemiczna. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od często (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z niektórymi zdarzeniami o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, drgawki, neuropatie), psychiczne (depresja, reakcje psychotyczne) oraz mięśniowo-szkieletowe (zapalenie ścięgien, zerwanie ścięgna Achillesa), które mogą być długotrwałe i potencjalnie nieodwracalne. Podanie dożylne zwiększa ryzyko wystąpienia niektórych działań niepożądanych, takich jak wymioty, trombocytopenia, splątanie czy zaburzenia widzenia.
agranulocytoza, aminotransferaza, antybiotyk fluorochinolonowy, artropatia, arytmia komorowa, biegunka, cyprofloksacyna, drgawka, dyzestezja, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, niedomykalność zastawek serca, niewydolność nerek, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, polineuropatia, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, tachykardia, tętniak i rozwarstwienie aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytemia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgien, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ramizek Combi 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Ramizek Combi jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ramipryl, amlodypinę, inne inhibitory ACE, pochodne dihydropirydyny lub substancje pomocnicze. Ze względu na ramipryl, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z jednoczesnym stosowaniem aliskirenu w cukrzycy lub przy GFR <60 ml/min/1,73 m², a także u osób leczonych sakubitrylem z walsartanem bez zachowania 36-godzinnego odstępu, ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego. Przeciwwskazania obejmują także historię obrzęku naczynioruchowego, znaczne obustronne zwężenie tętnic nerkowych, ciążę w II i III trymestrze, niestabilność hemodynamiczną oraz zabiegi pozaustrojowe z kontaktu krwi z powierzchniami o ładunku ujemnym. W odniesieniu do amlodypiny, przeciwwskazania to ciężkie niedociśnienie tętnicze, wstrząs (w tym kardiogenny), zwężenie drogi odpływu z lewej komory (np. ciężkie zwężenie zastawki aorty) oraz hemodynamicznie niestabilna niewydolność serca po ostrym zawale mięśnia sercowego.
aliskiren, antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanału wapniowego, cukrzyca, diuretyk oszczędzający potas, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, inhibitor neprylizyny, lek immunosupresyjny, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność lewokomorowa, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, pierwotny hiperaldosteronizm, pochodna dihydropirydyny, powikłanie hematologiczne, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, sakubitryl z walsartanem, toczeń rumieniowaty układowy, wstrząs kardiogenny, zabieg pozaustrojowy, zaburzenie czynności nerek, zawał mięśnia sercowego, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aorty - Leksykon leków
Interakcje leku – Alyostal 100 I.R./ml lub 100 I.C./ml
Reaktywność skóry na alergeny podczas testów skórnych punktowych z wyciągami alergenowymi jest istotnie modyfikowana przez różne leki, co wymaga szczegółowego wywiadu farmakologicznego przed badaniem. Doustne leki przeciwhistaminowe blokujące receptor H1 wykazują najsilniejszy wpływ (++++) i powinny być odstawione na 2-7 dni przed testem. Inne leki o znaczącym wpływie to imipramina (++++) z okresem odstawienia do 21 dni, fenotiazyny (+ do ++) do 10 dni oraz miejscowe kortykosteroidy (+ do ++). Leczenie światłem UV, zwłaszcza metodą PUVA, może wpływać na wyniki testów przez okres do 4 tygodni (+++). Leki takie jak donosowe i blokujące receptor H2 przeciwhistaminowe, kortykosteroidy stosowane ogólnie lub wziewnie, montelukast oraz swoista immunoterapia mają minimalny lub brak wpływu na wyniki testów.
beta-adrenolityk, donosowy lek przeciwhistaminowy, dopamina, epinefryna, fenotiazyna, imipramina, immunoterapia swoista, inhibitor MAO, klonidyna, kortykosteroid miejscowy, kortykosteroid ogólnoustrojowy, kortykosteroid wziewny, lek anksjolityczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwhistaminowy H2, łuszczyca, montelukast, PUVA, reakcja anafilaktyczna, reaktywność skóry, test skórny punktowy, wyciąg alergenowy, wyprysk - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tetana
Szczepionka Tetana zawiera co najmniej 40 j.m. toksoidu tężcowego w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na uwodnionym wodorotlenku glinu (≤0,7 mg Al³⁺). Przed podaniem konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu lekarskiego oraz badania pacjenta, ze szczególnym uwzględnieniem historii szczepień i ewentualnych działań niepożądanych. Szczepionka nie może być podawana donaczyniowo – należy upewnić się, że igła nie znajduje się w naczyniu krwionośnym, aby uniknąć powikłań. Po szczepieniu pacjent powinien pozostawać pod obserwacją przez 30 minut w celu monitorowania potencjalnych reakcji niepożądanych, w tym wstrząsu anafilaktycznego, który wymaga natychmiastowej interwencji medycznej z użyciem odpowiedniego sprzętu i leków.
badanie lekarskie, działanie niepożądane, leczenie immunosupresyjne, naczynie krwionośne, niedobór odporności, objaw poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, podanie donaczyniowe, przeciwciała przeciwtężcowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, szczepionka przeciwtężcowa, terapia immunosupresyjna, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wstrząs anafilaktyczny, wywiad lekarski - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Caspofungin Fresenius Kabi 50 mg
Lek Caspofungin Fresenius Kabi, dostępny w dawkach 50 mg i 70 mg (stężenie po rekonstytucji odpowiednio 5,2 mg/ml i 7,2 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na kaspofunginę lub substancje pomocnicze. Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować objawy skórne (wysypka, pokrzywka, świąd, rumień), oddechowe (duszność, skurcz oskrzeli, obrzęk krtani), krążeniowe (tachykardia, hipotensja, zapaść naczyniowa) oraz ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle brzucha). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na echinokandyny lub inne leki podawane dożylnie. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości infuzję należy natychmiast przerwać i wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne.
amfoterycyna B, atopia, azol, echinokandyna, flukonazol, hipotensja, kaspofungina, lek przeciwgrzybiczny, obrzęk krtani, pokrzywka, polien, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, rumień, skurcz oskrzeli, tachykardia, terapia przeciwgrzybicza, wielonarządowa reakcja alergiczna, worykonazol, wywiad alergologiczny, zapaść naczyniowa - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Hiconcil 250 mg/5 ml
Produkt leczniczy Hiconcil, zawierający amoksycylinę trójwodną w dawce 250 mg/5 ml (proszek do sporządzania zawiesiny doustnej), nie był przedmiotem dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn. Niemniej jednak, znane działania niepożądane amoksycyliny, takie jak reakcje alergiczne (od łagodnych wysypek po ciężkie reakcje anafilaktyczne), zawroty głowy oraz drgawki, mogą znacząco upośledzać koordynację wzrokowo-ruchową i zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Wystąpienie tych objawów wymaga natychmiastowego zaprzestania prowadzenia pojazdów oraz dalszej oceny klinicznej, zwłaszcza neurologicznej.
amoksycylina, amoksycylina trójwodna, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotykoterapia, drgawka, działanie niepożądane, epizod drgawkowy, Hiconcil, interakcja lekowa, koordynacja wzrokowo-ruchowa, migrena, ocena neurologiczna, padaczka, polipragmazja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, senność, stan przedomdleniowy, wysypka skórna, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie koordynacji, zaburzenie neurologiczne, zawiesina doustna, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mebelin 200 mg
Mebelin to lek zawierający 200 mg mebeweryny chlorowodorku w formie kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, stosowany w terapii zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa, stosowanie Mebelinu może wiązać się z występowaniem działań niepożądanych, których częstość występowania nie jest precyzyjnie określona na podstawie dostępnych danych klinicznych. Dominującymi działaniami niepożądanymi są reakcje nadwrażliwości, w tym potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, które mogą manifestować się objawami ze strony układu immunologicznego, skóry i tkanki podskórnej. Do najczęściej zgłaszanych należą pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy oraz wysypka, które mogą prowadzić do powikłań takich jak niedrożność dróg oddechowych, wtórne infekcje skórne czy zaburzenia widzenia.
bąbel pokrzywkowy, dysfagia, infekcja skórna, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, mebeweryna chlorowodorek, niedrożność dróg oddechowych, niewydolność oddechowa, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie skóry i tkanki podskórnej, zaburzenie układu immunologicznego, zatrzymanie krążenia - Leksykon substancji czynnych
Magnezu siarczan – Działania niepożądane
Siarczan magnezu, stosowany jako elektrolit w preparatach do żywienia pozajelitowego (Kabiven, SmofKabiven i inne), pełni kluczową rolę w uzupełnianiu niedoborów magnezu i wspieraniu homeostazy elektrolitowej. Jednakże jego kumulacja, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek, może prowadzić do przedawkowania objawiającego się m.in. niedociśnieniem tętniczym, tachykardią, zaburzeniami przewodnictwa nerwowo-mięśniowego oraz depresją ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane o częstości ≥1/100 do <1/10 obejmują zaburzenia naczyniowe (niedociśnienie, nadciśnienie), objawy ogólne (gorączka, dreszcze, zmęczenie), a także dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, bóle brzucha). Rzadziej obserwuje się reakcje nadwrażliwości (reakcje anafilaktyczne, wysypka, pokrzywka), zaburzenia hematologiczne (hemoliza, retikulocytoza) oraz objawy neurologiczne (bóle i zawroty głowy). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zespołu przedawkowania tłuszczu, objawiającego się hiperlipidemią, powiększeniem wątroby i śledziony, zaburzeniami hematologicznymi oraz nieprawidłowymi próbami wątrobowymi, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby.
anemia, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, choroba wątroby, cukrzyca, depresja ośrodkowego układu nerwowego, duszność, enzym wątrobowy, hemoliza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, siarczan magnezu, spadek ciśnienia tętniczego, śpiączka, stan przedcukrzycowy, tachykardia, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zawroty głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Telmisartan HCT EGIS 40 mg + 12,5 mg
Telmisartan HCT EGIS to lek złożony zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) oraz hydrochlorotiazyd (12,5 mg lub 25 mg), stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje najczęstsze działania niepożądane, takie jak zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego (częstość: często). Rzadkie działania niepożądane (≥1/10 000 do <1/1000) obejmują ciężki obrzęk naczynioruchowy, zapalenie oskrzeli, gardła i zatok, a także posocznicę, szczególnie u pacjentów z Japonii. Hydrochlorotiazyd może powodować zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia (niezbyt często), hiponatremia i hipomagnezemia (często), a także zasadowicę hipochloremiczną (bardzo rzadko). Obserwuje się również ryzyko zaburzeń hematologicznych, w tym niedokrwistości aplastycznej i agranulocytozy, oraz zaostrzenie tocznia rumieniowatego układowego. W trakcie terapii mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne, oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperurykemia i hiperglikemia.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból kończyn, ból mięśni, ból pleców, ból stawów, ból w klatce piersiowej, bradykardia, cukromocz, depresja, duszność, dyspepsja, enzym wątrobowy, eozynofilia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niepokój, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, posocznica, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja nadwrażliwości na światło, rumień, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość błon śluzowych, świąd, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie erekcji, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaburzenie widzenia, zapalenie gardła, zapalenie naczyń skóry, zapalenie oskrzeli, zapalenie ślinianki, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zapalenie żołądka, zaparcie, zasadowica hipochloremiczna, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół zaburzeń oddechowych, żółtaczka cholestatyczna, żółtaczka miąższowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bufar Easyhaler (80 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.
BUFAR Easyhaler zawiera budezonid (80 µg) i formoterol (4,5 µg) w każdej dawce inhalacyjnej, co wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych charakterystycznych dla obu substancji, jednak ich jednoczesne podanie nie zwiększa częstości tych zdarzeń w porównaniu do stosowania osobno. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to drżenie i palpitacje, typowe dla agonistów receptorów β2-adrenergicznych, zwykle łagodne i samoistnie ustępujące. Wziewne kortykosteroidy mogą powodować działania ogólnoustrojowe, takie jak zespół Cushinga, supresja nadnerczy, zahamowanie wzrostu u dzieci, zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma i jaskra, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek. Zaleca się regularne monitorowanie wzrostu u dzieci i młodzieży. Zakażenia drożdżakowe jamy ustnej i gardła są częstym powikłaniem, które można ograniczyć przez płukanie jamy ustnej po inhalacji i stosowanie miejscowego leczenia przeciwgrzybiczego bez konieczności przerwania terapii.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, budezonid, częstoskurcz, częstoskurcz nadkomorowy, drożdżyca jamy ustnej, drżenie, dusznica bolesna, dysfagia, dysfonia, formoterol, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kołatanie serca, kortykosteroid doustny, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczy, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nieostre widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, palpitacje, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie gardła, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, supresja nadnerczy, świszczący oddech, wahanie ciśnienia krwi, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaćma, zahamowanie wzrostu, zakażenie drożdżakowe jamy ustnej, zasinienie, zawrót głowy, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Engerix B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Engerix B zawiera 10 mikrogramów antygenu powierzchniowego wirusa HBV (HBsAg) produkowanego metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae, adsorbowanego na 0,25 mg Al³⁺. Formulacja nie zawiera tiomersalu, a dane kliniczne na ponad 5300 pacjentach potwierdzają porównywalne bezpieczeństwo względem wcześniejszej wersji. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia oraz drażliwość. Często występują nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, gorączka ≥ 37,5ºC, obrzęk i inne reakcje miejscowe. Rzadziej zgłaszano parestezje, pokrzywkę, świąd, wysypkę, ból mięśni i stawów oraz uogólnione powiększenie węzłów chłonnych.
antygen HBsAg, bezdech, ból stawów, choroba grypopodobna, choroba posurowicza, drgawki, encefalopatia, liszaj płaski, małopłytkowość, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśniowe, parestezja, pokrzywka, porażenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, rekombinacja DNA, rumień wielopostaciowy, Saccharomyces cerevisiae, szczepionka Engerix B, tiomersal, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wodorotlenek glinu, zapalenie mózgu, zapalenie naczyń, zapalenie nerwów, zapalenie opon mózgowych, zapalenie stawów, związek rtęci - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Predasol
Lek Predasol, zawierający prednizolon, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak reakcje anafilaktyczne (niewydolność krążenia, zatrzymanie akcji serca, arytmie, skurcz oskrzeli, zmiany ciśnienia tętniczego). Ze względu na immunosupresyjne działanie, istnieje zwiększone ryzyko zakażeń bakteryjnych, wirusowych, pasożytniczych i grzybiczych, w tym aktywacji utajonych infekcji (gruźlica, WZW B). Leczenie Predasolem wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka, szczególnie u pacjentów z ostrymi i przewlekłymi zakażeniami, w okresie szczepień żywymi szczepionkami, chorobami przewodu pokarmowego (ryzyko perforacji), chorobami serca, nadciśnieniem, cukrzycą, chorobami psychicznymi, jaskrą oraz u osób z miastenią. Konieczne jest monitorowanie elektrolitów (zwłaszcza potasu), funkcji serca i nerek oraz stosowanie profilaktyki osteoporozy i leczenia wspomagającego (IPP, suplementacja wapnia i witaminy D3). W przypadku dużych dawek prednizolonu zaleca się ograniczenie sodu i zwiększenie podaży potasu.
antagonista receptora H2, arytmia, bisfosfonian, bradykardia, centralna chorioretinopatia surowicza, choroba Heinego-Medina, cukrzyca, fluorochinolon, glikokortykosteroid, gruźlica, guz chromochłonny, hipokaliemia, immunosupresja, inhibitor pompy protonowej, jaskra, miastenia, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, opryszczka, opryszczkowe zapalenie rogówki, ospa wietrzna, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, perforacja jelita, półpasiec, przełom nerkowy, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, strongyloidoza, twardzina układowa, węgorek jelitowy, wirusowe zapalenie wątroby, wrzód żołądka i jelit, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaćma, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie pasożytnicze, zakażenie wirusowe, zapalenie otrzewnej, zapalenie ścięgna, zapalenie uchyłków jelita, zapalenie węzłów chłonnych, zatrzymanie pracy serca, zerwanie ścięgna - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bilagra ORO 20 mg
Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania leku Bilagra ORO (bilastyna) w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej jest nadwrażliwość na bilastynę, substancję czynną preparatu, oraz na substancje pomocnicze zawarte w produkcie. Reakcje alergiczne mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność śladowych ilości dwutlenku siarki, który może wywoływać reakcje nadwrażliwości u pacjentów z astmą alergiczną lub innymi predyspozycjami do alergii. Zarówno dawki 10 mg, jak i 20 mg Bilagry ORO zawierają te same składniki, dlatego przeciwwskazania dotyczą obu wariantów dawkowania.
astma, bilastyna, dwutlenek siarki, farmakoterapia, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość na bilastynę, podłoże alergiczne, przeciwwskazanie, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, substancja pomocnicza, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, wywiad alergologiczny - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na lateks – Zapobieganie i profilaktyka
Alergia na lateks to reakcja immunologiczna na białka naturalnego lateksu kauczukowego, mogąca prowadzić do objawów od łagodnych zmian skórnych po zagrażającą życiu anafilaksję. Kluczowe jest wczesne rozpoznanie i unikanie ekspozycji na lateks, zwłaszcza u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak dzieci z rozszczepem kręgosłupa, u których stosowanie sprzętu bezlateksowego od urodzenia zmniejsza częstość uczulenia z 55% do 5%. Profilaktyka obejmuje stosowanie rękawiczek bezlateksowych lub lateksowych bezpudrowych o niskiej zawartości białka, higienę rąk po kontakcie z lateksem oraz eliminację pyłu lateksowego w środowisku pracy. W placówkach medycznych zaleca się tworzenie środowisk wolnych od lateksu, identyfikację pacjentów uczulonych oraz edukację personelu, a także stosowanie alternatywnych materiałów, takich jak nitryl czy winyl.
alergia na lateks, anafilaksja, działanie profilaktyczne, immunoterapia podjęzykowa, omalizumab, pokrzywka, pracownik służby zdrowia, profilaktyka pierwotna, profilaktyka wtórna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reakcja krzyżowa, rękawiczki lateksowe, rozszczep kręgosłupa, wentylacja wyciągowa, wysypka skórna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kventiax SR 150 mg
Lek Kventiax SR zawiera kwetiapinę w formie fumaranu, dostępny w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 50 mg, 150 mg, 200 mg, 300 mg i 400 mg. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują senność, zawroty głowy, ból głowy, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz objawy odstawienia. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się często wzrost stężenia triglicerydów, cholesterolu całkowitego (zwłaszcza LDL), spadek HDL, zwiększenie masy ciała oraz obniżenie hemoglobiny. U pacjentów mogą pojawić się objawy pozapiramidowe, a także poważne reakcje skórne typu SCAR, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i DRESS. Istotne jest monitorowanie układu sercowo-naczyniowego ze względu na ryzyko wydłużenia QT, zaburzeń rytmu komorowego, torsade de pointes oraz nagłych zgonów. W populacji pediatrycznej (10-17 lat) obserwuje się częstsze zwiększenie prolaktyny i łaknienia, a także objawy pozapiramidowe, omdlenia, wzrost ciśnienia tętniczego, wymioty i zapalenie błony śluzowej nosa.
agranulocytoza, ból głowy, ciężkie skórne działania niepożądane, cukrzyca, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, duszność, dyslipidemia, dyspepsja, dyzartria, eozynofilia, fumaran kwetiapiny, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, małopłytkowość, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nagły niewyjaśniony zgon, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, objawy pozapiramidowe, palpitacje, przyrost masy ciała, reakcja anafilaktyczna, senność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka z eozynofilią i objawami układowymi, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zaparcie, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół nieadekwatnego wydzielania ADH, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie łaknienia - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Epilantin 100 mg
Lakozamid, substancja czynna leku Epilantin, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg, jest lekiem przeciwpadaczkowym, którego stosowanie wymaga wykluczenia przeciwwskazań. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lakozamid lub substancje pomocnicze, która może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych do ciężkich anafilaktycznych. Drugim kluczowym przeciwwskazaniem jest rozpoznany blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia, ze względu na ryzyko pogłębienia zaburzeń przewodzenia serca i potencjalnego zagrożenia życia. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest zebranie szczegółowego wywiadu kardiologicznego oraz wykonanie EKG, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego lub przyjmujących leki wpływające na przewodnictwo przedsionkowo-komorowe.
asystolia, badanie elektrokardiograficzne, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, bradykardia, choroba układu sercowo-naczyniowego, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, nadwrażliwość na substancję czynną, przewodnictwo sercowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, stan kardiologiczny, tabletka powlekana, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Razarxo 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Razarxo, został oceniony w 19 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz w 4 badaniach fazy II i III z udziałem 488 pacjentów pediatrycznych. Profil bezpieczeństwa rywaroksabanu jest dobrze udokumentowany i zależy od wskazania, dawkowania oraz czasu terapii. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). W porównaniu z antagonistami witaminy K, rywaroksaban częściej powoduje krwawienia z błon śluzowych, takie jak krwawienia z nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego oraz układu moczowo-płciowego, w tym nadmierne krwawienia miesiączkowe. Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego/kolanowego wynosi 6,8%, w profilaktyce udaru u pacjentów z migotaniem przedsionków 28 na 100 pacjentolat, a w leczeniu ZŻG i ZP 23%. U dzieci częstość krwawień sięga 39,5%. Zaleca się monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu, szczególnie u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień.
antagonista witaminy K, antykoagulant, cholestaza, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, krwawienie z nosa, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, lek antykoagulacyjny, migotanie przedsionków, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Cefuroksym – Działania niepożądane
Cefuroksym, antybiotyk cefalosporynowy II generacji, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od drogi podania (doustna, parenteralna, oczna), dawki oraz indywidualnych predyspozycji pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (eozynofilia, neutropenia), przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i bilirubiny, nadmierny wzrost Candida oraz Clostridioides difficile, co może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), z wieloma reakcjami o częstości nieznanej. Reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja (bardzo rzadko) oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS), stanowią potencjalnie zagrażające życiu powikłania wymagające natychmiastowej interwencji. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego to głównie bóle i zawroty głowy, a ze strony przewodu pokarmowego – biegunka, nudności i ból brzucha. Preparaty doustne częściej wywołują objawy żołądkowo-jelitowe, natomiast parenteralne – reakcje w miejscu wstrzyknięcia i zaburzenia hematologiczne. Cefuroksym może także powodować przemijające zaburzenia czynności nerek i wątroby oraz reakcje alergiczne skórne o różnym nasileniu.
bilirubina, cefalosporyna II generacji, cefuroksym, cefuroksym aksetyl, cefuroksym sodowy, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki żółtej, odczyn Coombsa, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Esogasec 20 mg
Lek Esogasec zawiera ezomeprazol magnezowy dwuwodny w dawkach 20 mg i 40 mg w postaci kapsułek dojelitowych twardych. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do stosowania tego preparatu są: nadwrażliwość na ezomeprazol lub inne pochodne benzoimidazolu, reakcje alergiczne na substancje pomocnicze oraz jednoczesne stosowanie nelfinawiru, inhibitora proteazy HIV. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji anafilaktycznych oraz interakcję farmakologiczną z nelfinawirem, która wyklucza łączną terapię. Ponadto, postać farmaceutyczna kapsułek może stanowić problem u pacjentów z zaburzeniami połykania, takimi jak dysfagia czy zwężenia przełyku.
dysfagia, ezomeprazol magnezowy dwuwodny, gastroenterologia, górny odcinek przewodu pokarmowego, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakologiczna, interakcja lekowa, kapsułka dojelitowa twarda, nadwrażliwość, nelfinawir, peletka dojelitowa, pochodna benzoimidazolu, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, substancja pomocnicza, zakażenie wirusem HIV, zwężenie przełyku - Leksykon substancji czynnych
Sotalol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sotalol, jako lek przeciwarytmiczny klasy III, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko proarytmii, zwłaszcza torsade de pointes, związanej z wydłużeniem odstępu QT. Ryzyko to wzrasta przy QTc >450 ms, bradykardii <60/min, hipokaliemii, hipomagnezemii, wysokich stężeniach sotalolu (np. przy niewydolności nerek) oraz u kobiet. Zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 80 mg z powolnym zwiększaniem, monitorowanie EKG i elektrolitów, a także unikanie nagłego odstawienia, które może prowadzić do ciężkich zaburzeń rytmu, zawału mięśnia sercowego lub nagłego zgonu, szczególnie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. W przypadku QTc >480 ms konieczna jest ścisła kontrola, a przy QTc >550 ms rozważenie redukcji dawki lub przerwania leczenia. Sotalol jest przeciwwskazany u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory ≤40% bez ciężkich zaburzeń rytmu oraz u osób z nieuregulowaną hipokaliemią lub hipomagnezemią.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy wielokształtny, dławica piersiowa, dusznica bolesna, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie dromotropowe, dziedziczna nietolerancja galaktozy, EKG, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, łuszczyca, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niewydolność serca, odstęp QT, przełom tarczycowy, reakcja anafilaktyczna, siarczan atropiny, sotalol, środek znieczulający, tachykardia komorowa, torsade de pointes, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu komorowe, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie zatokowe, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Micafungin Day Zero 50 mg
Produkt Micafungin Day Zero, dostępny w dawkach 50 mg i 100 mg (odpowiednio 10 mg/ml i 20 mg/ml po rekonstytucji), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na mykafunginę (w postaci soli sodowej), inne echinokandyny (np. kaspofunginę, anidulafunginę) oraz na substancje pomocnicze zawarte w preparacie. Reakcje alergiczne mogą manifestować się wysypką, świądem, dusznością, obrzękiem naczynioruchowym oraz objawami anafilaktycznymi. W przypadku podejrzenia lub wystąpienia takich reakcji w przeszłości stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane. Konieczne jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii, zwłaszcza u pacjentów z historią reakcji alergicznych na leki przeciwgrzybicze lub niejasnym podłożu alergii.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Gabapentin Teva 300 mg
Gabapentyna, stosowana w dawce 300 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującym wpływem na układ nerwowy, gdzie bardzo często obserwuje się senność, zawroty głowy i ataksję, a często drgawki, dyzartrię, niepamięć oraz zaburzenia czucia. Objawy psychiatryczne, takie jak wrogość, splątanie, depresja i lęk, występują często, a myśli samobójcze i omamy z nieznaną częstością wymagają natychmiastowej interwencji. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty, biegunka i zapalenie dziąseł, są częste, natomiast poważne powikłania, jak zapalenie trzustki, występują z nieznaną częstością. Reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i DRESS, choć rzadkie, stanowią zagrożenie życia. Ponadto, obserwuje się liczne objawy ogólne, takie jak zmęczenie, gorączka i obrzęki obwodowe, a także ryzyko objawów odstawienia, które mogą pojawić się w ciągu 48 godzin od przerwania leczenia i manifestować się m.in. niepokojem, bezsennością i drżeniem.
ataksja, bezsenność, ból głowy, ból neuropatyczny, choreoatetoza, depresja, drgawki, drgawki kloniczne mięśni, drżenie, dysfagia, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie niepożądane, gabapentyna, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkineza, hipoglikemia, hiponatremia, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, miopatia, niedoczulica, niepamięć, nietrzymanie moczu, objaw odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, oczopląs, omamy, ostra niewydolność nerek, osutka polekowa z eozynofilią, parestezja, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, utrata przytomności, uzależnienie od leku, zaburzenie czucia, zaburzenie myślenia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nadwrażliwości, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klabax EC 250 mg/5ml
Leczenie klarytromycyną, dostępną m.in. w postaci granulatu do sporządzania zawiesiny doustnej (Klabax EC), wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka. Najczęstsze objawy obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, wymioty i ból brzucha (częstość bardzo często ≥1/10), a także zaburzenia smaku (często ≥1/100 do <1/10). Istotne jest zwrócenie uwagi na potencjalnie zagrażające życiu rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy oraz poważne zaburzenia wątroby, w tym nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych (często), żółtaczkę cholestatyczną i zapalenie wątroby (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100), a także niewydolność i martwicę wątroby (częstość nieznana). Ponadto, klarytromycyna może wydłużać odstęp QT w EKG (niezbyt często), co zwiększa ryzyko torsade de pointes i częstoskurczu komorowego (częstość nieznana), zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami lub stosujących inne leki wpływające na rytm serca.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból brzucha, cytochrom P450, częstoskurcz komorowy, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, kandydoza jamy ustnej, klarytromycyna, kurcz mięśniowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miopatia, nagłe zatrzymanie krążenia, neutropenia, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezje, psychoza, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie smaku, zakażenie dróg moczowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon substancji czynnych
Powidon jodowany – Przeciwwskazania stosowania
Powidon jodowany wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, przeciwgrzybiczego i przeciwwirusowego, jednak jego stosowanie wymaga uwzględnienia licznych przeciwwskazań. Podstawowym jest nadwrażliwość na powidon jodowany lub substancje pomocnicze. Ze względu na zawartość jodu, preparaty te są przeciwwskazane u pacjentów z zaburzeniami czynności tarczycy (w tym nadczynnością, niedoczynnością, chorobami autoimmunologicznymi) oraz u osób przed, w trakcie i po terapii radiojodem, gdyż mogą one zmniejszać skuteczność leczenia. Szczególną grupą ryzyka są pacjenci z opryszczkowym zapaleniem skóry Duhringa, u których stosowanie powidonu jodowanego może nasilać objawy choroby. Ponadto, preparaty mają ograniczenia wiekowe: np. Betadine jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 1 roku życia, Betadine VAG u dziewcząt przed pokwitaniem, Braunovidon u niemowląt do 6. miesiąca życia, Oftasteril u wcześniaków, a PV Jod 10% u dzieci do 2 lat. W ciąży i okresie laktacji przeciwwskazane są globulki dopochwowe Betadine VAG ze względu na ryzyko przenikania jodu do płodu i mleka matki.
choroba autoimmunologiczna tarczycy, choroba Gravesa-Basedowa, choroba Hashimoto, dermatitis herpetiformis, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, farmakoterapia, globulki dopochwowe, jod radioaktywny, krople do oczu, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, opryszczkowe zapalenie skóry Duhringa, powidon jodowany, reakcja anafilaktyczna, roztwór na skórę, terapia radiojodem, wole guzkowe, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia funkcji tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naproxen Aflofarm 200 mg
Terapia lekiem Naproxen Aflofarm wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych o różnej częstości, od bardzo częstych (≥1/100) po bardzo rzadkie (<1/10 000). Szczególnie istotne klinicznie są powikłania ze strony przewodu pokarmowego (owrzodzenia z krwawieniem lub perforacją), układu sercowo-naczyniowego (zwiększone ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek) oraz reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny). Ponadto obserwuje się ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), zaburzenia czynności wątroby (zapalenie wątroby, możliwe zgony) i nerek (niewydolność, martwica brodawek nerkowych). Działania niepożądane obejmują także zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, agranulocytoza), neurologiczne (zawroty głowy, drgawki), okulistyczne, oddechowe, skórne oraz ogólne (obrzęki, gorączka). W trakcie terapii należy monitorować funkcje wątroby, nerek oraz parametry hematologiczne.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, białkomocz, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, incydent zakrzepowo-zatorowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pęcherzowe oddzielanie się naskórka, perforacja, porfiria, powikłanie sercowo-naczyniowe, powikłanie żołądkowo-jelitowe, przewód tętniczy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy wysiękowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, układowy toczeń rumieniowaty, wewnątrzgałkowe zapalenie nerwu wzrokowego, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Wirus zapalenia wątroby typu A – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (WZW A) powinny być podawane domięśniowo, z wykluczeniem podania donaczyniowego, śródskórnego, podskórnego (z wyjątkiem klinicznie uzasadnionych przypadków, np. u pacjentów z zaburzeniami krwawienia lub trombocytopenią). Zaleca się unikanie podawania w mięsień pośladkowy ze względu na zmienność tkanki tłuszczowej, co może obniżyć odpowiedź immunologiczną. Po szczepieniu należy monitorować pacjenta przez minimum 30 minut z uwagi na ryzyko reakcji anafilaktycznej, a w przypadku wystąpienia omdleń, które mogą mieć charakter psychogenny, należy wdrożyć odpowiednie procedury zapobiegające urazom. Szczepionki mogą zawierać śladowe ilości neomycyny oraz lateksu, co wymaga ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje. Szczepionki zawierają substancje pomocnicze, m.in. fenyloalaninę (np. Avaxim 160 U – 10 μg/dawkę), etanol (2,5 μl/dawkę w Avaxim), potas (<1 mmol/dawkę) i sód (<1 mmol/dawkę), co jest istotne u pacjentów z fenyloketonurią lub innymi schorzeniami metabolicznymi.
choroba gorączkowa, fenyloketonuria, hemodializa, inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, inkubacja wirusa, krwotok, leczenie immunosupresyjne, nadwrażliwość na neomycynę, niedobór odporności, objawy neurologiczne, odpowiedź immunologiczna, parestezja, podanie domięśniowe, przeciwciała anty-HAV, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, ruchy toniczno-kloniczne, serokonwersja, trombocytopenia, wirusowe zapalenie wątroby typu A, zakażenie HIV - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medoxa 20 mg
Produkt leczniczy Medoxa zawiera prednizon w dawkach od 1 mg do 50 mg w formie tabletek. Działania niepożądane są ściśle zależne od dawki i czasu leczenia – terapia substytucyjna niesie niskie ryzyko, natomiast długotrwałe lub wysokodawkowe stosowanie prednizonu znacząco zwiększa spektrum i nasilenie działań niepożądanych. Prednizon może powodować immunosupresję, maskowanie infekcji oraz zwiększoną podatność na zakażenia wirusowe, bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze, w tym aktywację węgorczycy. Wśród poważnych reakcji immunologicznych wymienia się reakcje alergiczne i anafilaktyczne z zaburzeniami rytmu serca, skurczem oskrzeli i zapaścią krążeniową. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zespołu Cushinga, niedoczynności kory nadnerczy, zaburzeń metabolicznych (retencja sodu, hipokaliemia, cukrzyca, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia), a także zaburzeń hematologicznych (leukocytoza, limfopenia, eozynopenia, policytemia).
aseptyczna martwica kości, atrofia mięśni, bradykardia, brak miesiączki, drgawki, eozynopenia, farmakoterapia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperwolemia, hirsutyzm, impotencja, jaskra, kruchość naczyń, krwawienie z żołądka, leukocytoza, limfopenia, maskowanie infekcji, miażdżyca, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność kory nadnerczy, nietolerancja glukozy, obrzęk, osteoporoza, owrzodzenie rogówki, padaczka, policytemia, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rozstępy skórne, rzekomy guz mózgu, skurcz oskrzeli, teleangiektazje, terapia substytucyjna, trądzik steroidowy, twardzina układowa, twardzinowy przełom nerkowy, twarz księżycowata, węgorczyca, wrzód jelita, wrzód żołądka, wybroczyny, wydalanie potasu, zaburzenie odporności, zaćma, zakażenie wirusowe, zakrzepica, zanik skóry, zapalenie naczyń, zapalenie oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zatrzymanie sodu, zerwanie ścięgna, zespół Cushinga - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klarmin 500 mg
Klarytromycyna, substancja czynna leku Klarmin w dawce 500 mg, jest antybiotykiem makrolidowym o szerokim spektrum działania. Profil bezpieczeństwa obejmuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony układu pokarmowego, takie jak bóle brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które występują często (≥1/100 do <1/10). Działania te mają zazwyczaj łagodny przebieg i są zgodne z charakterystyką makrolidów. Rzadziej obserwuje się zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne), neurologiczne (drgawki, parestezje), kardiologiczne (wydłużenie QT, migotanie przedsionków) oraz hepatologiczne (zwiększenie aktywności aminotransferaz, cholestaza). Wysokie dawki (1000-2000 mg/dobę) u pacjentów z obniżoną odpornością wiążą się z częstszymi działaniami niepożądanymi, a dawka 4000 mg/dobę zwiększa ich częstość 3-4-krotnie. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami takimi jak statyny, triazolam czy kolchicyna, które mogą nasilać toksyczność, np. rabdomiolizę lub zaburzenia OUN.
agranulocytoza, AIDS, AlAT, antybiotyk makrolidowy, AspAT, biegunka, ból brzucha, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, eozynofilia, klarytromycyna, leukopenia, migotanie komór, miopatia, Mycobacterium, neutropenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, profil bezpieczeństwa, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, trombocytoza, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie smaku, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół nabytego niedoboru odporności, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka miąższowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Atorvastatin Teva Pharmaceuticals Polska 40 mg
Lek Atorvox, zawierający atorwastatynę w postaci soli wapniowej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z czynną chorobą wątroby lub trwałym, niewyjaśnionym wzrostem aktywności aminotransferaz przekraczającym 3-krotnie górną granicę normy (GGN). Ze względu na metabolizm atorwastatyny w wątrobie, zaburzenia funkcji tego narządu zwiększają ryzyko hepatotoksyczności. Ponadto, stosowanie leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji, ze względu na potencjalny teratogenny wpływ atorwastatyny i przenikanie substancji do mleka matki. Również jednoczesne stosowanie z lekami przeciwwirusowymi zawierającymi glekaprewir z pibrentaswirem, stosowanymi w terapii WZW typu C, jest przeciwwskazane z powodu ryzyka znacznego wzrostu stężenia atorwastatyny i poważnych działań niepożądanych, takich jak miopatia i rabdomioliza.
aminotransferazy, atorwastatyna, cholesterol, choroba wątroby, ciąża, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, glekaprewir z pibrentaswirem, hepatotoksyczność, karmienie piersią, lek hipolipemizujący, lek przeciwwirusowy, miopatia, nadwrażliwość, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, statyna, terapia atorwastatyną, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Celebrex
Celebrex (celekoksyb), selektywny inhibitor COX-2, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i układu sercowo-naczyniowego. U pacjentów stosujących celekoksyb odnotowano perforacje, owrzodzenia i krwawienia przewodu pokarmowego, które w niektórych przypadkach prowadziły do zgonu. Szczególnie narażone są osoby starsze, stosujące jednocześnie inne NLPZ, leki przeciwpłytkowe (np. ASA), glikokortykosteroidy, nadużywające alkoholu lub z historią chorób przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie celekoksybu z ASA zwiększa ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych. Długotrwałe badania wykazały wzrost częstości ciężkich incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego, przy dawkach 200 mg i 400 mg dwa razy na dobę, co podkreśla konieczność stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. Pacjenci z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie) powinni być leczeni po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka.
antagonista receptora angiotensyny II, apiksaban, brak laktazy, celekoksyb, choroba zakrzepowo-zatorowa, choroba zwyrodnieniowa stawów, cukrzyca, cytochrom CYP2C9, cytochrom CYP2D6, dabigatran, doustny lek przeciwzakrzepowy, glikokortykoid, hiperlipidemia, hipowolemia, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nietolerancja galaktozy, niewydolność mięśnia sercowego, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie żołądkowo-jelitowe, perforacja przewodu pokarmowego, piorunujące zapalenie wątroby, pochodna kumaryny, polip gruczolakowaty jelita, reakcja anafilaktyczna, retencja płynów, rywaroksaban, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność nerkowa, warfaryna, wskaźnik INR, zaburzenie czynności lewej komory, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – SITAGLIPTIN BIOTON 100 mg
Lek SITAGLIPTIN BIOTON, zawierający sytagliptynę (chlorowodorek jednowodny) jako substancję czynną, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na sytagliptynę lub jakikolwiek składnik pomocniczy preparatu. Nadwrażliwość ta może manifestować się od łagodnych reakcji skórnych do ciężkich, zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych. Przed przepisaniem leku należy dokładnie zapoznać się z pełnym wykazem substancji pomocniczych (punkt 6.1 Charakterystyki Produktu Leczniczego) oraz wykluczyć ryzyko alergii u pacjenta, szczególnie u osób z historią reakcji nadwrażliwości.
charakterystyka produktu leczniczego, cukrzyca, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, leczenie cukrzycy, nadwrażliwość na substancję czynną, nadwrażliwość na sytagliptynę, objaw skórny, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, środki ostrożności, substancja pomocnicza, sytagliptyna, wywiad alergiczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gelaspan –
Gelaspan to roztwór do infuzji zawierający 40,0 g/1000 ml zmodyfikowanej płynnej żelatyny oraz elektrolity (Na⁺ 151 mmol/l, Cl⁻ 103 mmol/l, K⁺ 4 mmol/l, Ca²⁺ 1 mmol/l, Mg²⁺ 1 mmol/l, octany 24 mmol/l). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na żelatynę, galaktozo-α-1,3-galaktozę (alfa-gal) lub alergią na czerwone mięso, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Ponadto, Gelaspan nie powinien być stosowany u osób z hiperwolemią, przewodnieniem oraz ostrą zastoinową niewydolnością serca, gdyż może nasilać objawy przeciążenia płynami, prowadzić do dekompensacji krążenia i obrzęku płuc. Wskazane jest unikanie podawania u pacjentów z zaburzeniami elektrolitowymi, zwłaszcza hipernatremią, hiperkaliemią i hiperkalcemią, ze względu na potencjalne pogorszenie tych stanów.
3-galaktozę, alergia na czerwone mięso, dekompensacja krążenia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipernatremia, hiperwolemia, marskość wątroby, nadwrażliwość na galaktozo-α-1, nadwrażliwość na żelatynę, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, objętość osocza, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, ostra zastoinowa niewydolność serca, parametry hemodynamiczne, płynna żelatyna, przewodnienie, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, retencja płynów, roztwór do infuzji, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia hemostazy, zastój w krążeniu płucnym