Działania niepożądane
Engerix B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)

Szczepionka Engerix B zawiera 10 mikrogramów antygenu powierzchniowego wirusa HBV (HBsAg) produkowanego metodą rekombinacji DNA w komórkach Saccharomyces cerevisiae, adsorbowanego na 0,25 mg Al³⁺. Formulacja nie zawiera tiomersalu, a dane kliniczne na ponad 5300 pacjentach potwierdzają porównywalne bezpieczeństwo względem wcześniejszej wersji. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból głowy, ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia oraz drażliwość. Często występują nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, gorączka ≥ 37,5ºC, obrzęk i inne reakcje miejscowe. Rzadziej zgłaszano parestezje, pokrzywkę, świąd, wysypkę, ból mięśni i stawów oraz uogólnione powiększenie węzłów chłonnych.

Działania niepożądane szczepionki Engerix B

Szczepionka Engerix B (10 mikrogramów) to zawiesina do wstrzykiwań zawierająca antygen powierzchniowy wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg), uzyskiwany z hodowli komórek drożdży Saccharomyces cerevisiae za pomocą technologii rekombinacji DNA. Antygen jest adsorbowany na wodorotlenku glinu w ilości 0,25 mg Al³⁺. Profil bezpieczeństwa szczepionki został ustalony na podstawie danych klinicznych obejmujących ponad 5300 pacjentów.1

Obecna formulacja szczepionki Engerix B nie zawiera tiomersalu (organicznego związku rtęci). Badania kliniczne porównujące obecną formulację z wcześniejszą zawierającą tiomersal wykazały porównywalną częstość występowania miejscowych i ogólnoustrojowych działań niepożądanych, takich jak ból, zaczerwienienie, obrzęk, senność, drażliwość, zmniejszenie apetytu i gorączka.2

Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych

W dokumentacji klinicznej częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano zgodnie z następującymi kategoriami:3

  • Bardzo często: występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów (≥ 1/10)
  • Często: występują u co najmniej 1 na 100 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów (≥ 1/100 do <1/10)
  • Niezbyt często: występują u co najmniej 1 na 1000 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów (≥ 1/1000 do <1/100)
  • Rzadko: występują u co najmniej 1 na 10 000 pacjentów, ale rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów (≥ 1/10 000 do <1/1000)
  • Bardzo rzadko: występują rzadziej niż u 1 na 10 000 pacjentów (< 1/10 000)

Działania niepożądane obserwowane w badaniach klinicznych

Poniżej przedstawiono działania niepożądane zaobserwowane podczas badań klinicznych, pogrupowane według układów i narządów oraz częstości występowania. W obrębie każdej grupy częstości działania niepożądane wymieniono zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.4

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Rzadko: uogólnione powiększenie węzłów chłonnych.5

Zaburzenia układu nerwowego

Bardzo często: ból głowy
Często: senność
Niezbyt często: zawroty głowy
Rzadko: parestezje (zaburzenia czucia objawiające się drętwieniem, mrowieniem)6

Zaburzenia żołądka i jelit

Często: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha7

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Rzadko: pokrzywka, świąd, wysypka8

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Niezbyt często: ból mięśni
Rzadko: ból stawów9

Zaburzenia metabolizmu i odżywiania

Często: zmniejszenie łaknienia10

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Bardzo często: ból i zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia, uczucie zmęczenia
Często: gorączka (≥ 37,5ºC), złe samopoczucie, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, inne reakcje w miejscu wstrzyknięcia (takie jak stwardnienie)
Niezbyt często: choroba grypopodobna11

Zaburzenia psychiczne

Bardzo często: drażliwość12

Działania niepożądane obserwowane po wprowadzeniu do obrotu

Poniżej przedstawiono działania niepożądane zgłaszane w ramach monitorowania bezpieczeństwa po wprowadzeniu szczepionki Engerix B do obrotu, pogrupowane według układów i narządów.13

Zaburzenia krwi i układu chłonnego po wprowadzeniu do obrotu

Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonej tendencji do krwawień14

Zaburzenia układu nerwowego po wprowadzeniu do obrotu

Zapalenie mózgu, encefalopatia, drgawki, porażenia, zapalenie nerwów, neuropatie, osłabienie czucia15

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Bezdech u bardzo niedojrzałych wcześniaków (urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży)16

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej po wprowadzeniu do obrotu

Rumień wielopostaciowy – choroba skóry charakteryzująca się wykwitami skórnymi przypominającymi tarczę strzelniczą, obrzęk naczynioruchowy – nagły obrzęk tkanek, liszaj płaski – przewlekła choroba zapalna skóry i błon śluzowych17

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej po wprowadzeniu do obrotu

Zapalenie stawów, osłabienie mięśni18

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Zapalenie opon mózgowych19

Zaburzenia naczyniowe

Zapalenie naczyń, niedociśnienie tętnicze20

Zaburzenia układu immunologicznego

Reakcje alergiczne w tym reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne oraz podobne do choroby posurowiczej21

Tabela działań niepożądanych szczepionki Engerix B

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Częstość występowania Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Uogólnione powiększenie węzłów chłonnych Rzadko Powiększenie węzłów chłonnych w wielu miejscach organizmu
Małopłytkowość Postmarketingowe Zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększone ryzyko krwawień
Zaburzenia układu nerwowego Ból głowy Bardzo często Różnego stopnia nasilenia bóle głowy
Senność Często Nadmierna potrzeba snu, ospałość
Zawroty głowy Niezbyt często Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi
Parestezje Rzadko Zaburzenia czucia: drętwienie, mrowienie
Zapalenie mózgu, encefalopatia Postmarketingowe Stany zapalne i zaburzenia funkcji mózgu
Drgawki, porażenia Postmarketingowe Napady drgawkowe, utrata funkcji motorycznych
Zapalenie nerwów, neuropatie, osłabienie czucia Postmarketingowe Stany zapalne i uszkodzenia nerwów obwodowych
Zaburzenia układu oddechowego Bezdech u bardzo niedojrzałych wcześniaków Postmarketingowe Przerwy w oddychaniu u wcześniaków urodzonych ≤ 28. tygodnia ciąży
Zaburzenia żołądka i jelit Nudności Często Uczucie dyskomfortu w żołądku, mdłości
Wymioty Często Zwracanie treści pokarmowej
Biegunka Często Luźne, częste stolce
Ból brzucha Często Dyskomfort, bóle w obrębie jamy brzusznej
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Pokrzywka Rzadko Swędząca wysypka z bąblami
Świąd Rzadko Swędzenie skóry
Wysypka Rzadko Zmiany skórne o różnym charakterze
Rumień wielopostaciowy Postmarketingowe Reakcja skórna z charakterystycznymi zmianami przypominającymi tarczę strzelniczą
Obrzęk naczynioruchowy, liszaj płaski Postmarketingowe Nagły obrzęk tkanek; przewlekła choroba zapalna skóry i błon śluzowych
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Ból mięśni Niezbyt często Bóle zlokalizowane w obrębie mięśni
Ból stawów Rzadko Bóle zlokalizowane w obrębie stawów
Zapalenie stawów Postmarketingowe Stan zapalny w obrębie stawów
Osłabienie mięśni Postmarketingowe Zmniejszona siła mięśniowa
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zmniejszenie łaknienia Często Obniżenie apetytu
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból w miejscu wstrzyknięcia Bardzo często Dolegliwości bólowe w miejscu podania szczepionki
Zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia Bardzo często Rumień, zaczerwienienie skóry w miejscu podania
Uczucie zmęczenia Bardzo często Osłabienie, brak energii
Gorączka (≥ 37,5ºC) Często Podwyższona temperatura ciała ≥ 37,5ºC
Złe samopoczucie Często Ogólne uczucie dyskomfortu
Obrzęk w miejscu wstrzyknięcia Często Obrzęk tkanek w miejscu podania
Choroba grypopodobna Niezbyt często Zespół objawów przypominających grypę
Zaburzenia psychiczne Drażliwość Bardzo często Wzmożona pobudliwość, nadmierna reaktywność
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie opon mózgowych Postmarketingowe Stan zapalny opon mózgowych
Zaburzenia naczyniowe Zapalenie naczyń Postmarketingowe Stan zapalny ścian naczyń krwionośnych
Niedociśnienie tętnicze Postmarketingowe Obniżone ciśnienie tętnicze krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Reakcje alergiczne (anafilaktyczne, anafilaktoidalne, choroba posurowicza) Postmarketingowe Różnego typu reakcje nadwrażliwości, w tym nagłe, ciężkie reakcje alergiczne zagrażające życiu

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Engerix B do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:22

Al. Jerozolimskie 181C
02-222 Warszawa
Tel.: + 48 22 49 21 301
Faks: + 48 22 49 21 309
Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.23

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl