Leki w grupie
„szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B”

Szczepionki przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) to preparaty zapewniające ochronę przed zakażeniem wirusem HBV (Hepatitis B Virus). Działają poprzez stymulację układu odpornościowego do produkcji przeciwciał skierowanych przeciwko antygenowi powierzchniowemu wirusa HBV (HBsAg). Szczepionki te zawierają oczyszczony rekombinowany antygen HBsAg, wytwarzany metodami inżynierii genetycznej w komórkach drożdży lub innych systemach ekspresyjnych.

Obecnie dostępne w Polsce szczepionki przeciw WZW B to m.in.: Engerix B (GSK), HBVAXPRO (MSD), Euvax B (LG Chem), Hepavax-Gene TF (Crucell). Szczepionki te występują w różnych dawkach dostosowanych do wieku pacjenta (dawki pediatryczne i dla dorosłych). Dostępne są również szczepionki skojarzone zawierające komponent HBV, takie jak Hexacima, Infanrix Hexa czy Twinrix (przeciw WZW A i B).

Szczepienie przeciw WZW B należy do szczepień obowiązkowych w Polsce. Standardowy schemat szczepienia obejmuje 3 dawki (0, 1, 6 miesięcy), choć w niektórych przypadkach stosuje się schematy przyspieszone. U osób z obniżoną odpornością lub w szczególnych sytuacjach klinicznych może być konieczne podanie wyższych dawek lub dodatkowych dawek przypominających.

Główną zaletą stosowania szczepionek przeciw WZW B jest wysoka skuteczność (ponad 95% u osób z prawidłową odpowiedzią immunologiczną), długotrwała ochrona (nawet do 30 lat po pełnym cyklu szczepienia), oraz istotna rola w zapobieganiu pierwotnego raka wątroby, którego HBV jest jednym z głównych czynników etiologicznych. Szczepienia przeciw WZW B są uważane za pierwsze szczepionki przeciwnowotworowe.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem szczepionek przeciw WZW B są minimalne. Najczęstsze działania niepożądane obejmują reakcje miejscowe (ból, zaczerwienienie w miejscu wstrzyknięcia), które ustępują samoistnie po kilku dniach. Rzadko występują reakcje ogólnoustrojowe, takie jak gorączka, ból głowy czy złe samopoczucie. Bardzo rzadko zgłaszane są reakcje alergiczne. Nie potwierdzono naukowo związku szczepień przeciw WZW B z chorobami demielinizacyjnymi czy innymi chorobami autoimmunologicznymi.

Szczepionki przeciw WZW B można podzielić na monowalentne (zawierające tylko antygen HBV) oraz skojarzone (zawierające dodatkowo inne komponenty, np. przeciw WZW A, błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio i Hib). Dostępne są również preparaty o standardowej dawce antygenu oraz o zwiększonej dawce, przeznaczone dla pacjentów z zaburzeniami odporności, hemodializowanych czy osób starszych.