niewydolność wątroby
Niewydolność wątroby to stan kliniczny, w którym dochodzi do zaburzenia funkcji wątroby w stopniu uniemożliwiającym prawidłowe spełnianie jej licznych zadań metabolicznych. Może mieć charakter ostry (fulminant hepatic failure) lub przewlekły, rozwijający się powoli w przebiegu długotrwałego uszkodzenia miąższu wątroby.
W ostrym zespole niewydolności wątroby dochodzi do gwałtownego pogorszenia funkcji narządu u osoby bez wcześniejszej choroby wątroby. Charakteryzuje się encefalopatią wątrobową i zaburzeniami krzepnięcia (INR > 1,5) rozwijającymi się w ciągu 26 tygodni od wystąpienia objawów. Najczęstsze przyczyny to toksyczne uszkodzenie wątroby (np. paracetamol), infekcje wirusowe (HAV, HBV) oraz zaburzenia naczyniowe.
Przewlekła niewydolność wątroby rozwija się w przebiegu marskości wątroby i może prowadzić do nadciśnienia wrotnego, wodobrzusza, krwawień z żylaków przełyku, encefalopatii wątrobowej i zespołu wątrobowo-nerkowego. Główne przyczyny to przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby, alkoholowa choroba wątroby, niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby oraz schorzenia autoimmunologiczne.
Diagnostyka obejmuje ocenę parametrów biochemicznych (bilirubina, albuminy, aminotransferazy, wskaźniki krzepnięcia), badania obrazowe (USG, TK, MR) oraz w wybranych przypadkach biopsję wątroby. Leczenie zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania niewydolności, a w ciężkich przypadkach jedyną opcją może być przeszczepienie wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Reddy 150 mg
Pregabalin Reddy, zawierający pregabalinę, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych na ponad 8900 pacjentach, z czego 5600 w kontrolowanych badaniach placebo. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy i senność, które występują bardzo często (≥1/10) i są główną przyczyną odstawienia leku (12% vs. 5% w grupie placebo). Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, w tym zaburzenia psychiczne (np. depresja, myśli samobójcze, uzależnienie), neurologiczne (drgawki, ataksja, parestezje), sercowo-naczyniowe (tachykardia, bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, wydłużenie QT), skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), wątrobowe (podwyższenie enzymów, żółtaczka, zapalenie i niewydolność wątroby) oraz inne poważne powikłania jak rabdomioliza i niewydolność nerek. Profil bezpieczeństwa u dzieci (1 miesiąc do 16 lat) jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak senność, gorączka i infekcje górnych dróg oddechowych.
anorgazmia, arytmia zatokowa, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki, dyskineza, dyzuria, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hipoglikemia, metoda podwójnie ślepej próby, napady padaczkowe częściowe wtórnie uogólnione, neutropenia, niedoczulica, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia zatokowa, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia koordynacji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doloxib
Etorykoksyb, jako selektywny inhibitor COX-2, wiąże się z ryzykiem poważnych powikłań ze strony przewodu pokarmowego, w tym perforacji, owrzodzeń i krwawień (PUBs), które mogą prowadzić do zgonu. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku, stosujący jednocześnie inne NLPZ lub kwas acetylosalicylowy oraz osoby z historią chorób przewodu pokarmowego. Jednoczesne podawanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym zwiększa ryzyko powikłań żołądkowo-jelitowych, a badania kliniczne nie wykazały istotnej różnicy w bezpieczeństwie układu pokarmowego między selektywnymi inhibitorami COX-2 a NLPZ podawanymi z ASA. Ponadto, etorykoksyb może zwiększać ryzyko zdarzeń zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, zwłaszcza przy wyższych dawkach i dłuższym czasie terapii, co wymaga stosowania najmniejszej skutecznej dawki i regularnej oceny stanu pacjenta, zwłaszcza u osób z chorobą zwyrodnieniową stawów i czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego (nadciśnienie, hiperlipidemia, cukrzyca, palenie tytoniu).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, choroba zwyrodnieniowa stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, etorykoksyb, inhibitor COX-2, inhibitor cyklooksygenazy, kwas acetylosalicylowy, marskość wątroby, monitorowanie czynności nerek, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, perforacja przewodu pokarmowego, prostaglandyna nerkowa, reakcja nadwrażliwości, synteza prostaglandyn, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, warfaryna, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zdarzenie zakrzepowe, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprofen Pharmaclan 400 mg
Ibuprofen w dawkach do 1200 mg/dobę (postaci doustne) lub do 1800 mg/dobę (czopki) jest związany z ryzykiem działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze powikłania dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, bóle brzucha, a także poważne powikłania takie jak wrzody trawienne, perforacje i krwawienia, które mogą prowadzić do zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Dodatkowo, ibuprofen może zaostrzać choroby zapalne jelit (choroba Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego). Wysokie dawki (do 2400 mg/dobę) zwiększają ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, a także mogą powodować obrzęki, nadciśnienie tętnicze i niewydolność serca. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz reakcje anafilaktyczne.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, biegunka, ból brzucha, choroba Crohna, depresja, duszność, krwawe wymioty, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna neuropatia nerwu wzrokowego, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zaparcia, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Setaloft 100 mg 100 mg
Sertralina powinna być dawkowana indywidualnie, z uwzględnieniem wskazań klinicznych oraz specyfiki pacjenta. Dawkowanie początkowe dla zaburzeń depresyjnych i zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (ZO-K) wynosi 50 mg/dobę, natomiast dla zaburzeń lękowych, PTSD i fobii społecznej rozpoczyna się od 25 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 50 mg po tygodniu. Maksymalna dawka dobowa to 200 mg, a zwiększanie dawki powinno odbywać się stopniowo, co najmniej co tydzień, ze względu na długi okres półtrwania leku (>24 h). U dzieci i młodzieży z ZO-K dawki początkowe to 25 mg/dobę (6-12 lat) i 50 mg/dobę (13-17 lat), z możliwością stopniowego zwiększania do 200 mg/dobę, uwzględniając mniejszą masę ciała. Leczenie podtrzymujące w depresji powinno trwać minimum 6 miesięcy po ustąpieniu objawów, natomiast w zaburzeniach lękowych i ZO-K konieczna jest regularna ocena zasadności kontynuacji terapii.
ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dawka podtrzymująca, duży epizod depresyjny, fobia społeczna, hiponatremia, leczenie podtrzymujące, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienne, okres półtrwania sertraliny, przerwanie leczenia, remisja, sertralina, tabletka powlekana, zaburzenie depresyjne, zaburzenie lękowe, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie stresowe pourazowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lactulosum Orifarm Forte 667 mg/ml
Lactulosum Orifarm Forte to syrop zawierający 667 mg/ml laktulozy, stosowany przede wszystkim w leczeniu przewlekłych zaparć oraz encefalopatii wątrobowej. W przypadku zaparć lek działa jako osmotyczny środek przeczyszczający, nieulegający wchłanianiu w przewodzie pokarmowym, co umożliwia poprawę perystaltyki i ułatwienie wypróżnień. Wskazania obejmują pacjentów z długotrwałymi zaparciami, zwłaszcza gdy modyfikacja diety i inne środki przeczyszczające są nieskuteczne lub przeciwwskazane, a także osoby starsze i kobiety w ciąży. Dawkowanie jest indywidualizowane, a efekt przeczyszczający pojawia się zwykle po 24-48 godzinach od rozpoczęcia terapii.
działanie przeczyszczające, encefalopatia wątrobowa, laktuloza ciekła, marskość wątroby, niewydolność wątroby, objawy neuropsychiatryczne, przewlekłe zaparcie, śpiączka wątrobowa, środek przeczyszczający osmotyczny, stan przedśpiączkowy, stężenie amoniaku we krwi, syrop laktulozy, zaparcie polekowe, związki azotowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oxazepam GSK
Oxazepam GSK nie jest zalecany do stosowania w populacji pediatrycznej z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. U pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby istnieje ryzyko encefalopatii, dlatego konieczne jest ścisłe monitorowanie stanu klinicznego. Lek może wywoływać depresję oddechową, szczególnie u chorych z niewydolnością oddechową i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. Stosowanie oksazepamu wiąże się z ryzykiem uzależnienia psychicznego i fizycznego, które wzrasta wraz z dawką i czasem leczenia, zwłaszcza u pacjentów z historią uzależnień lub zaburzeń osobowości. Zaleca się stosowanie leku możliwie najkrócej, nie dłużej niż 4 tygodnie w przypadku leczenia bezsenności, oraz regularną ocenę potrzeby kontynuacji terapii. Nagłe odstawienie po długotrwałym stosowaniu może prowadzić do zespołu odstawienia, obejmującego objawy od łagodnych (ból głowy, bezsenność) do zagrażających życiu (napady drgawkowe, psychoza), dlatego dawkę należy stopniowo redukować.
amnezja krótkotrwała, benzodiazepina, bezsenność, depresja oddechowa, efekt z odbicia, encefalopatia, hipertermia, lek nasenny, majaczenie drżenne, napad drgawkowy, napad padaczkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, oksazepam, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja paradoksalna, sedacja, śpiączka, splątanie, tachykardia, układ krwiotwórczy, uzależnienie od alkoholu, uzależnienie psychiczne i fizyczne, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie mózgowo-naczyniowe, zaburzenie osobowości, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zachowanie samobójcze, zespół odstawienia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aricogan 10 mg
Arycogan (arypiprazol) w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg wykazuje profil działań niepożądanych, w którym najczęściej obserwuje się akatyzję (≥3%) oraz nudności. Objawy pozapiramidowe (EPS) występują u 19% pacjentów w badaniach kontrolowanych placebo, a ich częstość jest niższa niż w przypadku haloperydolu (25,8% vs 57,3% u dorosłych ze schizofrenią). Akatyzja dotyczy 6,2% pacjentów ze schizofrenią i 12,1% z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, przy czym u młodzieży (13-17 lat) częstość EPS i senności jest wyższa (≥10%). Dystonia może pojawić się w pierwszych dniach leczenia, szczególnie u młodszych mężczyzn, manifestując się skurczami mięśni szyi, trudnościami w przełykaniu i oddychaniu. W badaniach klinicznych obserwowano także zmiany stężenia prolaktyny, z niskim poziomem u 29,5% dziewcząt i 48,3% chłopców w populacji młodzieży ze schizofrenią leczonej do 2 lat.
akatyzja, arypiprazol, aspiracyjne zapalenie płuc, choroba zakrzepowo-zatorowa, dysfagia, dystonia, fosfokinaza kreatynowa, haloperydol, hiperglikemia, hiperseksualność, hiponatremia, hipotermia, kwasica ketonowa, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, nudności, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, śpiączka hiperosmolarna, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Enoxaparin sodium LEK-AM 6 000 j.m. (60 mg)/0,6 ml
Enoksaparyna sodowa (Enoxaparin sodium LEK-AM), jako heparyna drobnocząsteczkowa, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które muszą być ściśle przestrzegane w trakcie kwalifikacji pacjentów do terapii. Należą do nich nadwrażliwość na enoksaparynę, heparynę lub inne LMWH oraz substancje pomocnicze, a także immunologiczna małopłytkowość poheparynowa (HIT) w ciągu ostatnich 100 dni lub obecność przeciwciał przeciwko heparynie. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywnym, klinicznie istotnym krwawieniem oraz stanami wysokiego ryzyka krwawienia, takimi jak niedawny udar krwotoczny, owrzodzenia przewodu pokarmowego, nowotwory złośliwe o wysokim ryzyku krwawienia, niedawne operacje neurochirurgiczne lub okulistyczne, żylaki przełyku, nieprawidłowości naczyniowe i tętniaki. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do stosowania enoksaparyny w ciągu 24 godzin przed znieczuleniem podpajęczynówkowym, zewnątrzoponowym lub miejscowym ze względu na ryzyko krwiaka okołordzeniowego, który może prowadzić do trwałego porażenia.
enoksaparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, krwiak okołordzeniowy, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość poheparynowa, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, owrzodzenie przewodu pokarmowego, przeciwciała przeciwheparynowe, reakcja anafilaktyczna, retinopatia cukrzycowa, tętniak naczyniowy, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylaki przełyku - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Silandyl 50 mg
Syldenafil, substancja czynna leku Silandyl, jest selektywnym inhibitorem fosfodiesterazy typu 5 (PDE5), stosowanym w leczeniu zaburzeń erekcji. Mechanizm działania polega na hamowaniu PDE5, co prowadzi do wzrostu stężenia cGMP w ciałach jamistych prącia, nasilając rozkurcz mięśni gładkich i zwiększając napływ krwi, przy jednoczesnym zachowaniu wymogu pobudzenia seksualnego do inicjacji efektu. Syldenafil wykazuje wysoką selektywność wobec PDE5, przewyższając inne izoenzymy, co minimalizuje działania niepożądane. W badaniach klinicznych średni czas do osiągnięcia erekcji o sztywności 60% wynosił 25 minut (zakres 12-37 minut), a efekt utrzymywał się do 4-5 godzin po podaniu dawki 100 mg. Lek wywołuje niewielkie, przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego (skurczowe o 8,4 mmHg, rozkurczowe o 5,5 mmHg) i nie powoduje istotnych zmian w zapisie EKG u zdrowych ochotników.
choroba niedokrwienna serca, ciała jamiste, ciśnienie tętnicze, cyklaza guanylowa, cykliczny guanozynomonofosforan, dławica piersiowa, fosfodiesteraza typu 5, hiperlipidemia, inhibitor fosfodiesterazy, izoenzym PDE5, kurczliwość mięśnia sercowego, lek przeciwdławicowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, perymetr Humphreya, pletyzmografia prącia, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, radioterapia, radykalna prostatektomia, rozkurcz mięśni gładkich, syldenafil, Test Farnswortha-Munsella, test rozróżniania kolorów, tlenek azotu, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenia erekcji, zaburzenia erekcji o podłożu organicznym, zaburzenia erekcji o podłożu psychogennym, zwężenie tętnicy wieńcowej, zwyrodnienie plamki żółtej - Leksykon substancji czynnych
Celiprolol – Dawkowanie i sposób podawania
Chlorowodorek celiprololu, kardioselektywny beta-adrenolityk, stosowany jest w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz stabilnej dławicy piersiowej. Dawkowanie w nadciśnieniu rozpoczyna się od 100-200 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 400 mg po 2-4 tygodniach, przy czym efekt hipotensyjny rozwija się stopniowo. W stabilnej dławicy piersiowej zalecana dawka wynosi 200 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 400 mg. Lek należy przyjmować doustnie rano, na czczo (godzinę przed lub 2 godziny po posiłku), popijając pełną szklanką wody, aby nie obniżać biodostępności. U pacjentów z klirensem kreatyniny 15-40 ml/min dawkę należy zmniejszyć o połowę (do 100 mg/dobę), a przy klirensie <15 ml/min celiprolol jest przeciwwskazany. W przypadku niewydolności wątroby dawkę należy rozważyć i stosować ostrożnie, a w ostrym uszkodzeniu wątroby lek jest przeciwwskazany. Nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży.
beta-adrenolityk kardioselektywny, biodostępność celiprololu, celiprolol, chlorowodorek celiprololu, choroba niedokrwienna serca, choroba układu krążenia, ciśnienie tętnicze, dawka początkowa, działanie niepożądane, efekt hipotensyjny, efekt terapeutyczny, klirens kreatyniny, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odpowiedź kliniczna, ostra niewydolność wątroby, stabilna dławica piersiowa, zaburzenie serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Upsarin C 330 mg + 200 mg
Lek Upsarin C, zawierający kwas acetylosalicylowy 330 mg oraz kwas askorbowy 200 mg w formie tabletek musujących, jest przeciwwskazany u pacjentów z czynną chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy ze względu na drażniące działanie kwasu acetylosalicylowego na błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz ryzyko krwawień. Nie powinien być stosowany u osób z zaburzeniami krzepnięcia, skazami krwotocznymi, czynnych krwawieniach (w tym do jamy ciała, OUN, macicznych i z ran), a także u pacjentek w trzecim trymestrze ciąży, w okresie okołoporodowym oraz karmiących piersią, ze względu na ryzyko powikłań krwotocznych i przenikanie leku do mleka. Dodatkowo, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z dną moczanową, kamicą nerkową, astmą aspirynową, nadwrażliwością na salicylany lub NLPZ oraz u dzieci poniżej 12 lat z chorobami gorączkowymi (zwłaszcza grypą i ospą wietrzną) z powodu ryzyka zespołu Reye’a.
agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, dna moczanowa, działanie niepożądane, encefalopatia, kamica nerkowa, karmienie piersią, krwawienie czynne, krwawienie do jamy ciała, krwawienie do OUN, krwawienie maciczne, kwas acetylosalicylowy, metotreksat, nadwrażliwość na salicylany, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, okres okołoporodowy, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, trzeci trymestr ciąży, uszkodzenie wątroby, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół Reye’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Colchicine Genoptim 0,5 mg
Kolchicyna w dawce 500 mikrogramów, stosowana doustnie, wykazuje toksyczność głównie wobec szybko dzielących się komórek, co skutkuje działaniami niepożądanymi przede wszystkim w obrębie układu pokarmowego, hematologicznego oraz nerwowego. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból brzucha, nudności, wymioty i biegunka (często, ≥1/100 do <1/10), które mogą być wczesnym sygnałem toksyczności. Rzadziej, ale o istotnym znaczeniu klinicznym, występują krwawienia z przewodu pokarmowego, agranulocytoza, anemia aplastyczna, trombocytopenia oraz neuropatie obwodowe, hepatotoksyczność, miopatia i rabdomioliza, a także uszkodzenia nerek i zaburzenia funkcji rozrodczych (częstość nieznana). Monitorowanie parametrów hematologicznych, enzymów wątrobowych oraz funkcji nerek jest wskazane podczas terapii, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu.
agranulocytoza, amenorrhea, anemia aplastyczna, azoospermia, biegunka, ból brzucha, dysmenorrhea, hepatotoksyczność, kinaza kreatynowa, kolchicyna, krwawienie z przewodu pokarmowego, łysienie, mioglobina, miopatia, neuropatia, niewydolność wątroby, nudności, oligospermia, ostra niewydolność nerek, ostre uszkodzenie kanalików nerkowych, pancytopenia, parestezja, polineuropatia czuciowo-ruchowa, produkt leczniczy, rabdomioliza, szpik kostny, trombocytopenia, uszkodzenie nerek, wstrząs hipowolemiczny, wymioty, wysypka, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie nerwu obwodowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Klabax 500 mg
Klarytromycyna, substancja czynna leku Klabax 500 mg, jest makrolidowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na makrolidy lub substancje pomocnicze, a także u osób z wydłużeniem odstępu QT, arytmiami komorowymi (w tym torsade de pointes) oraz zaburzeniami elektrolitowymi, takimi jak hipokaliemia i hipomagnezemia, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń rytmu serca. Ponadto, lek nie powinien być podawany pacjentom z ciężką niewydolnością wątroby współistniejącą z zaburzeniami czynności nerek, co może prowadzić do kumulacji substancji czynnej i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Klarytromycyna jest silnym inhibitorem CYP3A4, co powoduje liczne interakcje lekowe, które mogą stanowić bezwzględne przeciwwskazania do jej stosowania.
alkaloid sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia, astemizol, cyzapryd, częstoskurcz komorowy, dihydroergotamina, dławica piersiowa, dna moczanowa, domperydon, ergotamina, hiperlipidemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, iwabradyna, izoenzym CYP3A4, klarytromycyna, kolchicyna, lomitapid, lowastatyna, midazolam, migotanie komór, miopatia, niewydolność wątroby, pimozyd, rabdomioliza, ranolazyna, reakcja alergiczna, symwastatyna, terfenadyna, tikagrelor, torsade de pointes, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Chlorfenamina – Przeciwwskazania stosowania
Chlorfenamina, stosowana w preparatach złożonych do leczenia objawowego przeziębienia i grypy, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak nadciśnienie tętnicze (każdy stopień), choroba wieńcowa, dławica piersiowa, tachykardia oraz zaburzenia rytmu serca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań. Ponadto, chlorfenamina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, chorobami wątroby (w tym wirusowym zapaleniem wątroby), nadczynnością tarczycy oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania, ze względu na ryzyko kumulacji leku, hepatotoksyczności oraz wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) stanowią istotne zagrożenie, dlatego stosowanie chlorfenaminy jest przeciwwskazane podczas terapii IMAO oraz przez 2 tygodnie po ich odstawieniu. Preparaty zawierające chlorfenaminę nie powinny być łączone z innymi lekami przeciwhistaminowymi, sympatykomimetykami oraz psychostymulantami o działaniu podobnym do amfetaminy.
astma oskrzelowa, chlorfenamina, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dekstrometorfan, dławica piersiowa, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, fenylefryna, hepatotoksyczność, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, kaszel produktywny, mukowiscydoza, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, substancje sympatykomimetyczne, tachykardia, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Retinol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Retinol (witamina A) jest stosowany zarówno miejscowo, jak i ogólnoustrojowo, jednak ze względu na ryzyko toksyczności i działań niepożądanych wymaga szczególnej ostrożności. Przy stosowaniu maści z retinolem należy unikać kontaktu z błonami śluzowymi i oczami, zwracając uwagę na składniki pomocnicze, np. alkohol cetylowy mogący wywołać kontaktowe zapalenie skóry. Szczególnie narażone na hiperwitaminozę A są grupy pacjentów z niedoborem białka, zaburzeniami czynności nerek i wątroby, dzieci, młodzież oraz osoby przewlekle leczone retinoidami. W przypadku chorób wątroby, takich jak marskość czy wirusowe zapalenie, konieczne jest stosowanie obniżonych dawek retinolu oraz monitorowanie stężenia witaminy A, D i E w osoczu. Spożywanie alkoholu nasila toksyczność witaminy A, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z nadużywaniem alkoholu.
błona śluzowa, cholestaza, czas protrombinowy, doustne środki antykoncepcyjne, hemodializa, hiperwitaminoza A, kamica żółciowa, kontaktowe zapalenie skóry, leki przeciwzakrzepowe, marskość wątroby, niewydolność wątroby, reakcja nadwrażliwości, retinol, stłuszczenie wątroby, toksyczność retinolu, wirusowe zapalenie wątroby, wskaźnik Quicka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia wchłaniania tłuszczów, zapalenie woreczka żółciowego, zespół ponownego odżywienia, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Simvasterol 10 mg
Simvasterol, zawierający symwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (65,73 mg w dawce 10 mg, 131,46 mg w dawce 20 mg, 262,92 mg w dawce 40 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z czynną chorobą wątroby lub niewyjaśnionym wzrostem aminotransferaz, kobiet w ciąży i karmiących piersią ze względu na ryzyko teratogenności i toksyczności. Przeciwwskazane jest także łączenie Simvasterolu z silnymi inhibitorami CYP3A4 (np. itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna, nelfinawir), gemfibrozylem, cyklosporyną i danazolem, które znacząco zwiększają stężenie symwastatyny i ryzyko miopatii oraz rabdomiolizy.
antybiotyk makrolidowy, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, danazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, laktoza jednowodna, lek hipolipemizujący, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, lomitapid, miopatia, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, rabdomioliza, symwastatyna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tamur 0,4 mg
Lek Tamur, zawierający 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tamsulosynę lub substancje pomocnicze, w tym historia polekowego obrzęku naczynioruchowego, który może prowadzić do zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z niedociśnieniem ortostatycznym ze względu na ryzyko nasilenia objawów takich jak omdlenia i zawroty głowy, co jest szczególnie niebezpieczne u osób starszych. Ciężka niewydolność wątroby stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, gdyż zaburzenia metabolizmu tamsulosyny mogą prowadzić do zwiększenia stężenia leku i nasilenia działań niepożądanych.
antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, arytmia komorowa, farmakokinetyka leku, inhibitor ACE, interakcja farmakodynamiczna, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy polekowy, receptor α1-adrenergiczny, tamsulosyny chlorowodorek, usunięcie zaćmy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie przewodnictwa, zespół wiotkiej tęczówki śródoperacyjnej, α-bloker - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atoris 40 mg
Profil bezpieczeństwa atorwastatyny (Atoris) został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 16 066 pacjentów, z których 5,2% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, w porównaniu do 4,0% w grupie placebo. U 0,8% pacjentów obserwowano istotne klinicznie (>3x GGN) podwyższenie aktywności aminotransferaz, a u 2,5% wzrost kinazy kreatynowej (>3x GGN), co jest zgodne z profilem innych statyn. W populacji pediatrycznej (520 dzieci, w tym 392 w wieku 10-17 lat) profil działań niepożądanych był podobny do dorosłych, bez wpływu na wzrost i dojrzewanie płciowe. Najczęstsze działania niepożądane obejmują infekcje górnych dróg oddechowych, bóle mięśniowo-szkieletowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz podwyższone enzymy wątrobowe i kinazę kreatynową.
aminotransferazy, anafilaksja, cholestaza, ginekomastia, hiperglikemia, hipoglikemia, immunozależna miopatia martwicza, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, nieostre widzenie, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, szumy uszne, zapalenie mięśni, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lexotan
Lexotan (bromazepam) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia anterogradej amnezji, która pojawia się zwykle w ciągu kilku godzin po podaniu leku, oraz reakcji paradoksalnych takich jak niepokój, pobudzenie, agresja, urojenia czy psychozy. Reakcje te są częstsze u dzieci i osób starszych. Terapia powinna trwać maksymalnie 8-12 tygodni z uwzględnieniem stopniowego odstawiania, a przedłużenie leczenia wymaga ponownej oceny klinicznej. Należy unikać łączenia Lexotanu z alkoholem i innymi lekami o działaniu depresyjnym na OUN, gdyż może to prowadzić do nasilonej sedacji, depresji oddechowej i sercowo-naczyniowej, a w skrajnych przypadkach do śpiączki lub zgonu. W początkowym okresie terapii wskazana jest regularna kontrola w celu ustalenia minimalnej skutecznej dawki i zapobiegania kumulacji leku.
benzodiazepina, bromazepam, depresja, depresja ośrodka oddechowego, depresja układu oddechowego, encefalopatia wątrobowa, lęk, Lexotan, nadużywanie alkoholu, niepamięć następcza, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, objaw z odbicia, omam, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie, psychoza, reakcja paradoksalna, ryzyko samobójcze, substancja psychoaktywna, tolerancja farmakologiczna, urojenie, zaburzenie depresyjne, zaburzenie psychotyczne, zachowanie samobójcze - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Glucobay 50 50 mg
Akarboza, substancja czynna leku Glucobay 50, wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania u pacjentów z cukrzycą typu 2, w połączeniu z dietą cukrzycową i aktywnością fizyczną. Zalecane jest stopniowe zwiększanie dawki, rozpoczynając od 50 mg raz dziennie przy kolacji przez 3 dni, a następnie stopniowo do 3 razy 100 mg na dobę w okresie 4-8 tygodni. Maksymalna dawka może wynosić do 3 razy 200 mg na dobę w uzasadnionych przypadkach klinicznych. Średnia dawka podtrzymująca to 300 mg na dobę (3 × 100 mg lub 3 × 2 tabletki Glucobay 50). Tabletki należy przyjmować w całości, bezpośrednio przed posiłkiem lub z pierwszymi kęsami, aby zapewnić optymalny efekt terapeutyczny. W przypadku braku odpowiedzi terapeutycznej dawkę można zwiększyć, natomiast przy utrzymujących się działaniach niepożądanych, mimo diety, dawkę należy zmniejszyć.
akarboza, aktywność fizyczna, cukrzyca typu 2, dawka akarbozy, dawka podtrzymująca, dieta cukrzycowa, działania niepożądane, Glucobay, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy niepożądane, odpowiedź terapeutyczna, pacjent w podeszłym wieku, przyjmowanie leku, schemat terapeutyczny, tolerancja leku, wzdęcia - Leksykon substancji czynnych
Etofenamat – Dawkowanie i sposób podawania
Etofenamat jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym stosowanym miejscowo w postaci żelu (100 mg/g), aerozolu (100 mg/ml) oraz plastra (70 mg) w leczeniu bólu, stanów zapalnych i chorób reumatycznych. Dawkowanie zależy od formy farmaceutycznej i wskazań: żele (Difortan, Etodal, Etoxam, Traumuscol) aplikowane są 3-4 razy na dobę w dawkach odpowiadających paskom o długości 2,5-10 cm (1,7-3,3 g), aerozol Traumon stosuje się 3-5 razy na dobę, do 7 dawek (1 dawka = 18 mg), a plaster Lixim nakleja się co 12 godzin, maksymalnie 2 plastry na dobę. Czas terapii wynosi zwykle 14 dni dla urazów i do 3-4 tygodni dla schorzeń reumatycznych, z wyjątkiem plastra, którego stosowanie nie powinno przekraczać 7 dni. Preparaty należy aplikować na nieuszkodzoną skórę, delikatnie wmasowując żel lub wtarcie aerozolu, a plaster nakładać na suchą, czystą powierzchnię skóry.
ból stawu, choroba reumatyczna, dolegliwość bólowa, dolegliwość reumatyczna, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, etofenamat, niewydolność nerki, niewydolność wątroby, plaster leczniczy, postać aerozolu, postać farmaceutyczna, postać żelu, przenikanie substancji czynnej, reumatyzm, stan zapalny, substancja czynna, tępy uraz, uraz sportowy, uraz tkanki miękkiej, zaburzenie nerki, zaburzenie wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Binabic 150 mg
Binabic (bikalutamid) w dawce 150 mg jest stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, jednak jego podawanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają monitorowania. Najczęściej obserwowane działania obejmują ginekomastię i ból piersi (bardzo często, ≥1/10), a także wysypkę, suchość skóry, astenie, zmniejszone libido, depresję, zawroty głowy, senność, uderzenia gorąca, bóle brzucha, zaparcia, niestrawność, nudności, krwiomocz oraz zaburzenia wątroby manifestujące się hipertransaminazemią i żółtaczką. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak niewydolność wątroby i śródmiąższowe zapalenie płuc, które mogą prowadzić do zgonu. Wydłużenie odcinka QT w EKG jest obserwowane z nieznaną częstością i może predysponować do groźnych arytmii. Ponadto, bikalutamid może wchodzić w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi pochodnymi kumaryny, zwiększając ryzyko krwawień poprzez podwyższenie wartości PT/INR.
anemia, astenia, bikalutamid, depresja, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, ginekomastia, hemoglobina, hipertransaminazemia, interakcje lekowe, krwiomocz, leki przeciwzakrzepowe, łysienie, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pochodne kumaryny, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, śródmiąższowe zapalenie płuc, transaminazy, uderzenia gorąca, wskaźnik INR, wydłużenie odcinka QT, wysypka, zaburzenia erekcji, zaparcie, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Proxacin 250
Produkt leczniczy Proxacin zawierający cyprofloksacynę wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym artropatii u dzieci (częstość do 9,0% w rocznej obserwacji), zapalenia i zerwania ścięgien (zwłaszcza Achillesa), a także reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji. Cyprofloksacyna nie jest zalecana jako monoterapia w ciężkich zakażeniach bakteriami Gram-dodatnimi i beztlenowymi oraz w zakażeniach wywołanych przez Streptococcus pneumoniae. W leczeniu zakażeń wywołanych przez Neisseria gonorrhoeae konieczne jest potwierdzenie wrażliwości szczepów na fluorochinolony. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawki, a u osób z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej należy unikać stosowania leku lub monitorować ryzyko hemolizy. Cyprofloksacyna może wydłużać odstęp QT, dlatego wymagana jest ostrożność u pacjentów z chorobami serca, zaburzeniami elektrolitowymi oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na QT.
artropatia, bakterie beztlenowe, bakterie Gram-dodatnie, biegunka podróżnych, choroba Behçeta, cyprofloksacyna, dysfagia, Escherichia coli, fluorochinolony, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, infekcyjne zapalenie wsierdzia, krystaluria, martwica wątroby, miastenia, mukowiscydoza, nadwrażliwość na światło, Neisseria gonorrhoeae, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedomykalność zastawki aortalnej, niedomykalność zastawki mitralnej, niedomykalność zastawki serca, niewydolność wątroby, odmiedniczkowe zapalenie nerek, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, polineuropatia czuciowo-ruchowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hemolityczna, rozwarstwienie aorty, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, ścięgno Achillesa, śpiączka hipoglikemiczna, Streptococcus pneumoniae, tętniak, wąglik, wydłużenie odstępu QT, zakażenie pooperacyjne, zapalenie najądrza i jądra, zapalenie narządów miednicy mniejszej, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie ścięgna, zapalenie tętnic Takayasu, zerwanie ścięgna, zespół Ehlersa-Danlosa, zespół Marfana, zespół Sjögrena, zespół Turnera - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ibuprofen Dr. Max 400 mg
Ibuprofen Dr. Max w dawce 400 mg w postaci kapsułek miękkich jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym u osób z reakcjami alergicznymi na NLPZ, takimi jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka czy astma, zwłaszcza u pacjentów z triadą aspirynową. Lek nie powinien być stosowany u chorych z czynną lub nawracającą chorobą wrzodową żołądka i dwunastnicy, krwawieniami z przewodu pokarmowego lub perforacją po NLPZ, ze względu na ryzyko nasilenia uszkodzeń błony śluzowej. Ponadto, ibuprofen jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, nerek oraz serca (klasa IV wg NYHA), a także u osób z aktywnym krwawieniem, niewyjaśnionymi zaburzeniami hematologicznymi oraz ciężkim odwodnieniem, które zwiększa ryzyko ostrego uszkodzenia nerek. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest trzeci trymestr ciąży z uwagi na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, wydłużenia porodu oraz krwawień u matki i noworodka.
choroba wrzodowa, działanie antyagregacyjne, działanie nefrotoksyczne, encefalopatia wątrobowa, krwawienie z naczyń mózgowych, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, owrzodzenie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przewód tętniczy płodu, reakcja astmatyczna, skurcz oskrzeli, triada aspirynowa, udar, zaburzenia układu krwiotwórczego, zapalenie błony śluzowej nosa, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby alkoholowe – Epidemiologia
Zapalenie wątroby alkoholowe (ALD) jest poważną manifestacją alkoholowej choroby wątroby, charakteryzującą się ostrym pogorszeniem funkcji wątroby u osób z przewlekłym nadużywaniem alkoholu, często współistniejącym z zaawansowanym zwłóknieniem lub marskością. Częstość występowania ALD w populacjach z przewlekłym spożyciem alkoholu wynosi około 20-33%, z wyższą zapadalnością w krajach europejskich i wśród kobiet. Spożycie powyżej 100 g alkoholu dziennie, a u kobiet nawet 40 g, znacząco zwiększa ryzyko rozwoju zapalenia wątroby alkoholowego. Choroba dotyka głównie osoby w wieku 20-60 lat, z nasileniem w grupie 40-50 lat, a jej epidemiologia wskazuje na rosnące zachorowania, szczególnie wśród młodszych dorosłych i kobiet, co potwierdzają dane z USA i Danii. Współistniejące czynniki ryzyka to m.in. otyłość, cukrzyca, palenie tytoniu oraz warianty genetyczne, np. PNPLA3. Pandemia COVID-19 przyczyniła się do wzrostu zachorowań i śmiertelności związanej z ALD, z 53% wzrostem zapaleń wątroby alkoholowego w USA w latach 2019-2020.
alkoholowa choroba wątroby, biopsja wątroby, BMI, chorobowość i śmiertelność, dekompensacja, etanol, gen PNPLA3, intensywne spożycie alkoholu, karcynogeneza, kortykosteroidy, marskość alkoholowa, marskość wątroby, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, powikłania wielonarządowe, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, rak wątrobowokomórkowy, spontaniczne bakteryjne zapalenie otrzewnej, zapalenie jelita, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie wątroby alkoholowe, żółtaczka, zwłóknienie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Actelsar
Lek Actelsar zawierający telmisartan (40 mg lub 80 mg) wymaga szczególnej ostrożności w określonych grupach pacjentów. Jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u pacjentów z zastojem żółci, zaburzeniami odpływu żółci lub ciężką niewydolnością wątroby ze względu na zmniejszony wątrobowy klirens leku. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby stosowanie jest możliwe, ale wymaga monitorowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych lub zwężeniem tętnicy nerkowej jedynej czynnej nerki, u których telmisartan może powodować ciężkie niedociśnienie i niewydolność nerek. W przypadku zaburzeń czynności nerek konieczne jest regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny. Przed rozpoczęciem terapii należy wyrównać niedobory płynów i sodu, aby zapobiec objawowemu niedociśnieniu tętniczemu, zwłaszcza po pierwszej dawce.
antagonista receptora angiotensyny II, hiperazotemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipowolemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, oliguria, pierwotny hiperaldosteronizm, przerostowa kardiomiopatia zawężająca, przeszczep nerki, telmisartan, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zastoinowa niewydolność serca, zastój żółci, zwężenie tętnicy nerkowej, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki dwudzielnej