klirens ogólnoustrojowy
Klirens ogólnoustrojowy (całkowity klirens systemowy) to parametr farmakokinetyczny określający objętość osocza, która zostaje całkowicie oczyszczona z danej substancji w jednostce czasu. Wyraża się go najczęściej w ml/min lub l/h. Jest to kluczowy wskaźnik wykorzystywany w farmakologii klinicznej do projektowania i monitorowania schematów dawkowania leków.
Klirens ogólnoustrojowy stanowi sumę wszystkich procesów eliminacji leku z organizmu, obejmując zarówno klirens nerkowy (wydalanie przez nerki), jak i pozanerkowy (metabolizm wątrobowy, wydalanie z żółcią, wydychanie przez płuca). Jego wartość ma bezpośredni wpływ na czas półtrwania leku oraz na stężenie leku w stanie stacjonarnym przy podawaniu ciągłym.
W praktyce klinicznej wartość klirensu ogólnoustrojowego jest szczególnie istotna przy stosowaniu leków o wąskim indeksie terapeutycznym oraz u pacjentów z niewydolnością narządów odpowiedzialnych za eliminację leków. Zmiany w klirensie ogólnoustrojowym występują w przypadku zaburzeń funkcji wątroby, nerek, a także w specyficznych stanach fizjologicznych, takich jak ciąża czy u osób starszych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban APC 10 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością osobniczą. Po podaniu doustnym szybko osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 2-4 godziny, z biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjęcia pokarmu. Farmakokinetyka jest liniowa do dawki około 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie i zmniejszoną biodostępność. Rywaroksaban wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (92-95%), umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l) oraz klirens ogólnoustrojowy około 10 l/h. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od cytochromu P450, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (w tym aktywne wydzielanie) jak i z kałem. Rywaroksaban nie podlega dializie ze względu na wysokie wiązanie z białkami osocza.
AUC, białko BCRP, białko transportowe P-gp, biodostępność doustna, czas protrombinowy, czynnik Xa, dystrybucja leku, enzymy CYP3A4, jelito cienkie, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, maksymalne stężenie w osoczu, marskość wątroby, model Emax, objętość dystrybucji, odczynnik Neoplastin, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, rywaroksaban, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg
Rivaroxaban Polpharma 2,5 mg wykazuje przewidywalny profil farmakokinetyczny z szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% niezależnie od przyjmowania pokarmu, a farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę. Lek wiąże się z białkami osocza w 92-95%, głównie z albuminą, a objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz szlaki niezależne od CYP, z eliminacją zarówno nerkową (w tym 1/3 dawki w postaci niezmienionej), jak i przez przewód pokarmowy. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u osób młodych i 11-13 godzin u osób starszych. U pacjentów z łagodnym i umiarkowanym zaburzeniem czynności wątroby (Child-Pugh A i B) oraz nerek (klirens kreatyniny 15-80 ml/min) obserwuje się wzrost ekspozycji (AUC) do 2,3-krotnie, co koreluje z nasileniem działania farmakodynamicznego (zahamowanie czynnika Xa i wydłużenie PT). Nie zaleca się stosowania u pacjentów z klirensem kreatyniny <15 ml/min oraz z ciężką niewydolnością wątroby (Child-Pugh C).
albumina, białko BCRP, biodostępność, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, objętość dystrybucji, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, rywaroksaban, zmienność osobnicza - Leksykon substancji czynnych
Sód alendronian – Właściwości farmakokinetyczne
Sód alendronianowy (trójwodny), będący formą kwasu alendronowego, wykazuje niską dostępność biologiczną po podaniu doustnym, wynoszącą średnio 0,64% przy dawce 70 mg (odpowiadającej 91,37 mg sodu alendronianu trójwodnego) u kobiet, gdy lek podawany jest na czczo, co jest warunkiem skuteczności terapeutycznej w leczeniu osteoporozy. Biodostępność ulega znacznemu zmniejszeniu przy podaniu leku bliżej posiłku: 0,46% na 1 godzinę przed śniadaniem, 0,39% na 30 minut przed, a jest praktycznie zerowa podczas i do 2 godzin po standardowym śniadaniu. Interakcje z napojami, takimi jak kawa czy sok pomarańczowy, redukują biodostępność o około 60%. Alendronian wiąże się z białkami osocza w 78%, a jego stężenia w osoczu po podaniu doustnym są bardzo niskie (<5 ng/ml). Nie obserwowano istotnych zmian biodostępności przy jednoczesnym stosowaniu prednizonu (20 mg TID przez 5 dni).
biodostępność, dostępność biologiczna, dystrybucja alendronianu, eliminacja alendronianu, farmakokinetyka alendronianu, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, kwas alendronowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, osteoporoza, redystrybucja do kości, stan stacjonarny, tkanka miękka, wiązanie z białkami osocza, wychwyt leku, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mantreda 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna preparatu Mantreda (10 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg) oraz szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin po podaniu. Farmakokinetyka leku jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością osobniczą (CV 30-40%), która wzrasta do 70% w dniu zabiegu chirurgicznego i następnego dnia. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), głównie albuminami, a jego objętość dystrybucji w stanie równowagi wynosi około 50 litrów. Metabolizm zachodzi głównie przez enzymy CYP3A4, CYP2J2 oraz procesy niezależne od CYP, a eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (w tym aktywne wydzielanie), jak i z kałem. Końcowy okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób i 11-13 godzin u osób starszych. Średnie stężenia rywaroksabanu po dawce 10 mg wynoszą 101 μg/l (2-4 h) oraz 14 μg/l (24 h), co koreluje z hamowaniem czynnika Xa i wydłużeniem czasu protrombinowego (PT).
aPTT, białko BCRP, biodostępność, CYP2J2, CYP3A4, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka liniowa, HepTest, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji, odczynnik Neoplastin, okres półtrwania, P-glikoproteina, profilaktyka pierwotna ŻChZZ, rywaroksaban, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rivaroxaban Polpharma 10 mg
Rywaroksaban charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 2-4 godzin, z biodostępnością 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg. Wchłanianie jest niezależne od spożycia pokarmu, co umożliwia elastyczne dawkowanie. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie. Rywaroksaban wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (92-95%) i umiarkowaną objętość dystrybucji (~50 l). Eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm (ok. 2/3 dawki) i wydalanie nerkowe (50% metabolitów i 1/3 postaci niezmienionej). Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych i 11-13 godzin u osób starszych. Wchłanianie jest zależne od miejsca uwalniania w przewodzie pokarmowym – uwalnianie poza żołądkiem znacząco obniża ekspozycję na lek (np. 29% spadek AUC i 56% Cmax przy uwalnianiu w proksymalnym jelicie cienkim).
aktywne wydzielanie nerkowe, AUC, białko oporności raka piersi, biodostępność doustna, Cmax, CYP3A4, czas protrombinowy, izoenzymy cytochromu P450, jelito cienkie, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, model Emax, model odcięcia liniowego, objętość dystrybucji w stanie równowagi, P-glikoproteina, PT, rywaroksaban, stężenie maksymalne w osoczu, wchłanianie rywaroksabanu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zahamowanie czynnika Xa, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, ŻChZZ, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zarixa 2,5 mg
Rywaroksaban, substancja czynna preparatu ZARIXA (2,5 mg), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, niezależnie od przyjmowania leku z posiłkiem. Farmakokinetyka jest niemal liniowa do dawki 15 mg/dobę, z umiarkowaną zmiennością (CV 30-40%). Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), głównie albuminą, a jego objętość dystrybucji (Vss) wynosi około 50 l. Eliminacja odbywa się poprzez metabolizm (ok. 2/3 dawki) i wydalanie nerkowe (1/3 dawki w postaci niezmienionej), z udziałem enzymów CYP3A4, CYP2J2 oraz transportu przez P-gp i Bcrp. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych osób, wydłużając się do 11-13 godzin u osób starszych. Klirens ogólnoustrojowy to około 10 l/h, co wskazuje na niski klirens leku.
AUC, białko BCRP, biodostępność, choroba tętnic obwodowych, choroba wieńcowa, Cmax, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, okres półtrwania, ostry zespół wieńcowy, P-glikoproteina, przewód pokarmowy, rywaroksaban, Vss, wiązanie z białkami osocza, współczynnik zmienności, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zdarzenie zakrzepowe, zgłębnik żołądkowy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zarixa 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Zarixa, charakteryzuje się przewidywalnym profilem farmakokinetycznym z umiarkowaną zmiennością (CV 30-40%), szybkim wchłanianiem (Cmax w 2-4 h) i wysoką biodostępnością doustną (80-100% dla dawki 10 mg). Wchłanianie jest niemal całkowite, a podanie z pokarmem nie wpływa na AUC ani Cmax dla dawki 10 mg. Farmakokinetyka jest prawie liniowa do dawki 15 mg/dobę, przy wyższych dawkach obserwuje się ograniczone wchłanianie. Rywaroksaban wiąże się silnie z białkami osocza (92-95%), ma umiarkowaną objętość dystrybucji (Vss ok. 50 l) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, CYP2J2 oraz mechanizmy niezależne od CYP. Eliminacja odbywa się w połowie przez nerki i połowie przez kał, a klirens ogólnoustrojowy wynosi około 10 l/h. Okres półtrwania wynosi 5-9 h u młodych osób i 11-13 h u osób starszych. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po dawce 10 mg raz na dobę stężenia maksymalne i minimalne wynoszą odpowiednio 101 (7-273) oraz 14 (4-51) µg/l.
AUC, biodostępność, Cmax, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynnik Xa, dysfagia, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, podanie doustne, profil farmakokinetyczny, substancja czynna, wiązanie z białkami osocza, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Idarubicyna – Właściwości farmakokinetyczne
Idarubicyna, antybiotyk antracyklinowy stosowany w terapii nowotworów, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym (dawki 10-60 mg/m²) z maksymalnym stężeniem w osoczu 4-12,65 ng/ml osiąganym w 1-4 godziny. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 12,7 ± 6,0 godzin po podaniu doustnym i 13,9 ± 5,9 godzin po podaniu dożylnym, co wskazuje na zbliżoną biodostępność obu dróg podania. Idarubicyna ulega intensywnemu metabolizmowi do aktywnego metabolitu idarubicynolu, którego okres półtrwania w osoczu wynosi od 41 do 69 godzin, a w komórkach około 72 godziny, co świadczy o przedłużonym działaniu wewnątrzkomórkowym. Lek wykazuje wysoką dystrybucję tkankową, z wewnątrzkomórkowymi stężeniami idarubicyny i idarubicynolu ponad 100-krotnie wyższymi niż w osoczu, co jest kluczowe dla skuteczności przeciwnowotworowej, zwłaszcza w leczeniu białaczek.
antybiotyk antracyklinowy, badanie farmakokinetyczne, białaczka, biodostępność leku, dostęp naczyniowy, dystrybucja tkankowa, działanie cytotoksyczne, działanie przeciwnowotworowe, idarubicyna, idarubicynol, klirens ogólnoustrojowy, komórki jądrzaste krwi, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, podanie dożylne, populacja pediatryczna, schemat dawkowania, stężenie w osoczu, stężenie wewnątrzkomórkowe, szpik kostny, wydalanie z żółcią - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rixacam 20 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Rixacam, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 2-4 godzin. Biodostępność wynosi 80-100% dla dawek 2,5 mg i 10 mg, natomiast dla dawki 20 mg przyjmowanej na czczo jest niższa (66%), lecz wzrasta o 39% po posiłku, co uzasadnia zalecenie przyjmowania dawek 15 mg i 20 mg z posiłkiem. Farmakokinetyka rywaroksabanu jest prawie liniowa do dawki 15 mg na czczo i proporcjonalna do dawki przy podaniu po posiłku. U dzieci farmakokinetyka jest podobna, jednak obserwuje się zmniejszenie względnej biodostępności przy zwiększaniu dawek w mg/kg masy ciała. Rywaroksaban wiąże się z białkami osocza w 92-95%, a objętość dystrybucji (Vss) u dorosłych wynosi około 50 litrów, natomiast u dzieci szacowana jest na 113 litrów dla masy ciała 82,8 kg. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2J2, a lek jest wydalany w połowie przez nerki i połowie z kałem, z klirensem około 10 L/h u dorosłych. Okres półtrwania wynosi 5-9 godzin u młodych dorosłych i 11-13 godzin u osób starszych, a u dzieci zmniejsza się wraz z wiekiem, od 4,2 h u młodzieży do 1,6 h u niemowląt poniżej 0,5 roku.
biodostępność, biotransformacja, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, czynnik Xa, farmakokinetyka rywaroksabanu, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, koagulopatia, migotanie przedsionków, model Emax, Neoplastin, objętość dystrybucji, pole pod krzywą, przeciwwskazanie, przesączanie kłębuszkowe, rywaroksaban, umiarkowane zaburzenie wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zmienność farmakokinetyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Stada 20 mg
Dasatinib Stada jest wskazany do leczenia dorosłych oraz dzieci i młodzieży z ostrą białaczką limfoblastyczną z chromosomem Filadelfia (ALL Ph+). U dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 140 mg raz na dobę podawana doustnie w formie tabletek powlekanych, z możliwością zwiększenia do 180 mg w przypadku braku odpowiedzi hematologicznej lub cytogenetycznej. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest zależne od masy ciała: od 40 mg/dobę dla pacjentów 10–20 kg do 100 mg/dobę dla masy ciała ≥45 kg, podawane raz dziennie w formie tabletek lub proszku do sporządzania zawiesiny doustnej (zalecane u pacjentów <10 kg). Leczenie u dorosłych trwa do progresji choroby lub nietolerancji, natomiast u dzieci i młodzieży stosuje się je jako uzupełnienie chemioterapii przez maksymalnie 2 lata, z możliwością kontynuacji przez rok po przeszczepie komórek macierzystych. Dazatynib wymaga regularnej oceny hematologicznej i dostosowania dawki w przypadku neutropenii lub trombocytopenii, z zaleceniami dotyczącymi przerw w leczeniu, zmniejszenia dawki lub zakończenia terapii w razie konieczności.
aspiracja szpiku kostnego, bezwzględna liczba neutrofili, biopsja, chemioterapia, cytopenia, dazatynib, dysfagia, glikokortykosteroid, inhibitor CYP3A4, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, komórkowość szpiku kostnego, lek moczopędny, neutropenia i małopłytkowość, neutropenia i trombocytopenia, niehematologiczne działania niepożądane, niewydolność nerek, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Filadelfia, płytki krwi, pole pod krzywą AUC, proszek do sporządzania zawiesiny doustnej, przeszczep komórek macierzystych, tabletka powlekana, transplantacja, wysięk w jamie opłucnej, zaburzenia czynności wątroby, zahamowanie czynności szpiku kostnego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Majamil PPH 50 mg
Diklofenak sodowy w postaci tabletek dojelitowych Majamil PPH 50 mg charakteryzuje się całkowitym i szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax 1,5 mg/ml, tj. 5 μmol/l) po około 2 godzinach (Tmax). Lek wykazuje liniową farmakokinetykę względem dawki oraz wysoki stopień wiązania z białkami osocza (99,7%, głównie albuminy 99,4%). Względna objętość dystrybucji wynosi 0,12-0,17 l/kg. Istotny jest efekt pierwszego przejścia wątrobowego, podczas którego metabolizowana jest około połowa dawki, co skutkuje obniżeniem biodostępności do około 50% w porównaniu z podaniem dożylnym. Okres półtrwania w osoczu wynosi 1-2 godziny, a w płynie maziowym 3-6 godzin, gdzie stężenia diklofenaku utrzymują się wyżej niż w osoczu przez 12 godzin, co ma znaczenie terapeutyczne w leczeniu schorzeń stawowych.
aktywność biologiczna, albuminy, AUC, białka osocza, biotransformacja, Cmax, diklofenak sodowy, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, hydroksylacja, klirens kreatyniny, klirens ogólnoustrojowy, marskość wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodne fenolowe, przewlekłe zapalenie wątroby, schorzenia stawowe, sok żołądkowy, tabletki dojelitowe, Tmax, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią