Właściwości farmakokinetyczne produktu Zolafren-Swift

Zolafren-Swift w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej wykazuje pełną biorównoważność w stosunku do olanzapiny w postaci tabletek powlekanych. Oznacza to, że obie formy charakteryzują się zbliżoną szybkością oraz stopniem wchłaniania substancji czynnej. Dzięki temu Zolafren-Swift może być stosowany zamiennie z tradycyjnymi tabletkami powlekanymi zawierającymi olanzapinę.¹

Wchłanianie

Olanzapina charakteryzuje się dobrą absorpcją z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie substancji czynnej w osoczu jest osiągane w ciągu 5-8 godzin od momentu przyjęcia leku. Warto podkreślić, że obecność pokarmu w przewodzie pokarmowym nie wpływa na proces wchłaniania olanzapiny. W badaniach nie porównywano bezwzględnej biodostępności olanzapiny po podaniu doustnym i dożylnym.²

Dystrybucja

Olanzapina wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący około 93% w zakresie stężeń od około 7 do około 1000 ng/mL. W osoczu krwi olanzapina wiąże się głównie z dwiema frakcjami białkowymi: albuminami oraz α1-kwaśną glikoproteiną.³

Metabolizm

Biotransformacja olanzapiny odbywa się głównie w wątrobie i przebiega dwoma drogami: poprzez sprzęganie oraz utlenianie. Głównym metabolitem olanzapiny, który można wykryć w krwiobiegu, jest 10-N-glukuronid, jednak metabolit ten nie przenika przez barierę krew-mózg. W tworzeniu innych metabolitów olanzapiny uczestniczą cytochromy P450, a dokładniej izoformy CYP1A2 oraz CYP2D6. Dzięki ich aktywności powstają metabolity: N-demetylowy oraz 2-hydroksymetylowy. Badania na zwierzętach wykazały, że metabolity te wykazują znamiennie mniejszą aktywność biologiczną in vivo w porównaniu z olanzapiną. Istotne jest, że aktywność farmakologiczna preparatu zależy głównie od związku macierzystego, czyli olanzapiny.⁴

Eliminacja

Okres półtrwania olanzapiny w końcowej fazie eliminacji wykazuje zróżnicowanie zależne od wieku i płci pacjenta. Po podaniu doustnym u zdrowych osób można zaobserwować następujące prawidłowości:⁵

Wpływ wieku na parametry farmakokinetyczne

U osób w podeszłym wieku (≥65 lat) obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania olanzapiny w porównaniu z osobami młodszymi. Średni okres półtrwania wynosi odpowiednio 51,8 godzin u osób starszych i 33,8 godzin u osób młodszych. Jednocześnie klirens leku jest zmniejszony u osób starszych (17,5 L/godz.) w porównaniu z osobami młodszymi (18,2 L/godz.). Mimo tych różnic, zmienność parametrów farmakokinetycznych u osób starszych mieści się w zakresie obserwowanym u osób młodszych. W badaniach klinicznych z udziałem 44 pacjentów ze schizofrenią w wieku powyżej 65 lat, którym podawano olanzapinę w dawkach od 5 do 20 mg na dobę, nie zaobserwowano specyficznego profilu działań niepożądanych związanego z wiekiem.^{65 lat podawanie olanzapiny w dawkach od 5 do 20 mg/dobę nie było związane z żadnym szczególnym profilem zdarzeń niepożądanych.”>6}

Wpływ płci na parametry farmakokinetyczne

Obserwuje się również różnice w parametrach farmakokinetycznych olanzapiny zależne od płci pacjenta. U kobiet średni okres półtrwania w fazie eliminacji jest nieco dłuższy niż u mężczyzn, wynosząc odpowiednio 36,7 i 32,3 godziny. Również klirens olanzapiny jest mniejszy u kobiet (18,9 L/godz.) w porównaniu z mężczyznami (27,3 L/godz.). Pomimo tych różnic, profil bezpieczeństwa olanzapiny stosowanej w dawkach od 5 do 20 mg był porównywalny zarówno w grupie kobiet (n=467), jak i mężczyzn (n=869).⁷

Wpływ niewydolności nerek na farmakokinetykę

U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny < 10 mL/min) w porównaniu ze zdrowymi osobami nie stwierdzono znaczących różnic w średnim okresie półtrwania olanzapiny w fazie eliminacji (odpowiednio 37,7 godzin i 32,4 godziny) ani w klirensie leku (odpowiednio 21,2 L/godz. i 25,0 L/godz.). Badania bilansu masy wykazały, że około 57% znakowanej radioaktywnie olanzapiny wydalane jest z moczem, głównie w postaci metabolitów.<sup data-drug="Zolafren-Swift" data-section="Właściwości farmakokinetyczne" title="U pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 8

Wpływ niewydolności wątroby na farmakokinetykę

W badaniu oceniającym wpływ zaburzeń czynności wątroby z udziałem 6 osób z klinicznie istotną marskością wątroby (5 pacjentów w stopniu A i 1 pacjent w stopniu B według klasyfikacji Child-Pugh), wykazano niewielki wpływ na farmakokinetykę olanzapiny po podaniu doustnym (w pojedynczej dawce 2,5-7,5 mg). U osób z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby obserwowano niewielkie zwiększenie klirensu ogólnoustrojowego i krótszy okres półtrwania w fazie eliminacji w porównaniu z osobami bez zaburzeń czynności wątroby (n=3). Warto zauważyć, że w grupie pacjentów z marskością wątroby było więcej osób palących (4/6; 67%) niż w grupie kontrolnej bez zaburzeń czynności wątroby (0/3; 0%), co mogło wpływać na wyniki badania.⁹

Wpływ palenia tytoniu na farmakokinetykę

Palenie tytoniu ma istotny wpływ na farmakokinetykę olanzapiny. U osób niepalących w porównaniu z osobami palącymi (niezależnie od płci) obserwuje się:¹⁰

• Wydłużenie średniego okresu półtrwania w fazie eliminacji leku: 38,6 godzin u niepalących wobec 30,4 godzin u palących
• Zmniejszenie klirensu: 18,6 L/godz. u niepalących wobec 27,7 L/godz. u palących

Podsumowanie zmienności farmakokinetycznej

Klirens osoczowy olanzapiny jest zmniejszony u następujących grup pacjentów:¹¹

• U osób w podeszłym wieku w porównaniu z osobami młodszymi
• U kobiet w porównaniu z mężczyznami
• U osób niepalących w porównaniu z osobami palącymi

Jednakże wpływ tych czynników (wieku, płci i palenia tytoniu) na klirens olanzapiny oraz na okres półtrwania jest stosunkowo niewielki w porównaniu z ogólną zmiennością osobniczą, która stanowi główne źródło różnic w parametrach farmakokinetycznych leku.

Wpływ cech etnicznych na farmakokinetykę

W badaniach z udziałem osób należących do różnych grup etnicznych: rasy kaukaskiej, Japończyków oraz Chińczyków, nie stwierdzono istotnych różnic w parametrach farmakokinetycznych olanzapiny pomiędzy tymi trzema populacjami. Oznacza to, że przynależność etniczna nie ma znaczącego wpływu na metabolizm i eliminację olanzapiny.¹²

Farmakokinetyka u dzieci i młodzieży

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u młodzieży (w wieku od 13 do 17 lat) wykazały, że zasadniczo farmakokinetyka olanzapiny w tej grupie wiekowej jest podobna do obserwowanej u osób dorosłych. Jednakże w badaniach klinicznych zaobserwowano, że średnia ekspozycja na olanzapinę była o około 27% większa u młodzieży w porównaniu z osobami dorosłymi. Różnice te mogą wynikać z czynników demograficznych, takich jak mniejsza średnia masa ciała w grupie młodzieży oraz mniejsza liczba osób palących tytoń w tej populacji. Czynniki te mogą wpływać na większą średnią ekspozycję na lek obserwowaną u młodzieży.¹³