hiperglikemia

Hiperglikemia to stan podwyższonego stężenia glukozy we krwi, zazwyczaj powyżej 7,0 mmol/l (126 mg/dl) na czczo lub powyżej 11,1 mmol/l (200 mg/dl) w dowolnym momencie. Jest charakterystycznym objawem cukrzycy, choć może występować również w innych stanach klinicznych, takich jak stres metaboliczny, stosowanie niektórych leków (np. kortykosteroidów) czy w przebiegu ostrego zapalenia trzustki.

Przewlekła hiperglikemia prowadzi do poważnych powikłań mikronaczyniowych (retinopatia, nefropatia, neuropatia) oraz makronaczyniowych (choroba wieńcowa, udar mózgu, choroba tętnic obwodowych). Mechanizm tych uszkodzeń obejmuje glikację białek, stres oksydacyjny oraz aktywację szlaków poliolowych i heksozaminowych.

W praktyce klinicznej monitorowanie hiperglikemii odbywa się poprzez pomiar glikemii na czczo, poposiłkowej oraz oznaczenie hemoglobiny glikowanej (HbA1c). Leczenie hiperglikemii zależy od jej przyczyny i obejmuje modyfikację stylu życia, farmakoterapię doustnymi lekami hipoglikemizującymi oraz insulinoterapię. W przypadku ciężkiej hiperglikemii (>16,7 mmol/l) z towarzyszącą kwasicą ketonową lub zespołem hiperglikemiczno-hipermolalnym konieczna jest intensywna terapia w warunkach szpitalnych.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Chlorki – Przedawkowanie

Przedawkowanie chlorków, często wynikające z nieprawidłowego podania preparatów zawierających elektrolity, takich jak roztwory do żywienia pozajelitowego czy hemodializy, prowadzi do zaburzeń wodno-elektrolitowych i kwasowo-zasadowych. Kluczowymi objawami są nudności, wymioty, osłabienie mięśniowe, hiperwentylacja oraz kwasica hiperchloremiczna przy stężeniu chlorków w surowicy przekraczającym 115 mmol/l. Przewodnienie manifestuje się obrzękami obwodowymi, obrzękiem płuc i wzmożonym ciśnieniem żylnym, co jest szczególnie niebezpieczne u pacjentów z niewydolnością serca, nerek lub wątroby. Długotrwałe przedawkowanie może skutkować zastoinową niewydolnością serca, zaburzeniami funkcji nerek oraz poważnymi zaburzeniami neurologicznymi, w tym śpiączką.
cukromocz, duszność, furosemid, gazometria, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperglikemia, hiperhydroza, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipernatremia, hiponatremia, homeostaza, kamica nerkowa, kortykosteroidy, kwasica hiperchloremiczna, marskość wątroby, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, obrzęki obwodowe, parestezje, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperglikemiczna, wodobrzusze, zaburzenia funkcji nerek, zaburzenia równowagi elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zespół przeciążenia tłuszczami
Leksykon substancji czynnych
Glimepiryd – Przedawkowanie

Glimepiryd, pochodna sulfonylomocznika stosowana w terapii cukrzycy typu 2, w przypadku przedawkowania wywołuje ciężką hipoglikemię zagrażającą życiu, wynikającą z nadmiernego uwolnienia insuliny z komórek β trzustki. Charakterystyczne dla toksyczności glimepirydu są długi czas trwania hipoglikemii (12-72 godziny), możliwość nawrotów po początkowej poprawie oraz opóźnione pojawienie się objawów, które mogą nie ujawnić się w ciągu pierwszych 24 godzin. Objawy kliniczne obejmują zarówno dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle nadbrzusza), jak i objawy neurologiczne związane z niedoborem glukozy w OUN, takie jak niepokój ruchowy, drżenia mięśni, zaburzenia widzenia, ataksja, senność, śpiączka (przy glikemii <1,7 mmol/l) oraz drgawki. Ciężkie reakcje hipoglikemiczne wymagają natychmiastowej hospitalizacji na OIT.
ataksja, cukrzyca typu 2, deficyt neurologiczny, drgawki, drżenie mięśni, glukagon, hiperglikemia, hipoglikemia, komórki beta trzustki, monitorowanie glikemii, napad padaczkowy, niedobór glukozy, niepokój ruchowy, objawy neurologiczne, oddział intensywnej terapii, okres półtrwania, płukanie żołądka, pochodna sulfonylomocznika, podanie parenteralne, przedawkowanie glimepirydu, roztwór glukozy, śpiączka, stężenie glukozy we krwi, uszkodzenie mózgu, węgiel aktywowany, wydzielanie katecholamin, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Karbicombi 32 mg + 12,5 mg

Lek Karbicombi, zawierający kandesartan cyleksetylu oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych zgodny z dotychczas znanymi efektami obu składników stosowanych w monoterapii. W badaniach klinicznych działania niepożądane miały przeważnie charakter łagodny i przemijający, a odsetek przerwań terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 2,3-3,3% w grupie leczonej oraz 2,7-4,3% w grupie placebo. Hydrochlorotiazyd, szczególnie w dawkach ≥25 mg, wiąże się z ryzykiem hiperglikemii, hiperurykemii, zaburzeń elektrolitowych (hiponatremia, hipokaliemia) oraz zwiększonym ryzykiem nieczerniakowych nowotworów skóry (rak podstawnokomórkowy i kolczystokomórkowy). Kandesartan może bardzo rzadko powodować hiperkaliemię, leukopenię, neutropenię, agranulocytozę oraz zaburzenia czynności wątroby i nerek. Często obserwuje się zakażenia górnych dróg oddechowych, zawroty głowy oraz osłabienie.
agranulocytoza, cukromocz, dna moczanowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra zamkniętego kąta, kandesartan cyleksetylu, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, martwicze zapalenie tętnic, nadciśnienie tętnicze, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, toczeń rumieniowaty układowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolafren 20 mg

Olanzapina, substancja czynna leku Zolafren (tabletki powlekane 15 mg i 20 mg), wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które występują u ≥1% pacjentów i wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze objawy obejmują zaburzenia metaboliczne (istotny klinicznie przyrost masy ciała, podwyższenie stężenia lipidów i glukozy), neurologiczne (senność, zawroty głowy, objawy pozapiramidowe takie jak akatyzja, parkinsonizm, dyskineza) oraz hematologiczne (leukopenia, neutropenia, eozynofilia). Dodatkowo obserwuje się działania przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaparcia, niewyraźne widzenie) oraz przejściowe wzrosty enzymów wątrobowych (aminotransferazy, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza). Wśród rzadkich, ale poważnych powikłań wymienia się złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytozę oraz reakcje skórne typu zespół Stevensa-Johnsona. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami współistniejącymi (zwłaszcza sercowo-naczyniowymi), cukrzycą oraz zaburzeniami funkcji wątroby.
adrenalina, agranulocytoza, akatyzja, aminotransferaza wątrobowa, cukromocz, delirium, depresja oddechowa, dyskineza, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sympatykomimetyczne, enzym wątrobowy, eozynofilia, fosfokinaza kreatyninowa, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, morfologia krwi, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, objaw pozapiramidowy, olanzapina, parkinsonizm, przedawkowanie olanzapiny, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wątrobowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aripsan 10 mg

Aripiprazol (Aripsan) dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 15 mg wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z najczęściej obserwowanymi akatyzją i nudnościami (>3% pacjentów). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz o częstości nieznanej. Wśród zaburzeń endokrynologicznych niezbyt często występuje hiperprolaktynemia, a aripiprazol może powodować zarówno wzrost, jak i spadek stężenia prolaktyny. W zakresie zaburzeń psychicznych często obserwuje się niepokój, bezsenność i lęk, a niezbyt często depresję. Zaburzenia pozapiramidowe (EPS), w tym akatyzja, drżenie i dystonia, są istotnym problemem klinicznym, z częstością zależną od wskazania i dawki (np. EPS 9,1% przy 10 mg vs 28,8% przy 30 mg). W badaniach klinicznych u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym częstość EPS i akatyzji była wyższa niż w grupach placebo, ale niższa niż przy stosowaniu haloperydolu.
akatyzja, choroba zakrzepowo-zatorowa, czkawka, drżenie, dysfagia, dystonia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nieostre widzenie, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, podwójne widzenie, późne dyskinezy, priapizm, rabdomioliza, reakcja alergiczna, sedacja, tachykardia, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zespół odstawienny noworodków, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Risperidone Grindeks

Rysperydon, stosowany zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem umieralności (4,0% vs 3,1% placebo; OR 1,21, 95% CI: 0,7-2,1), szczególnie w połączeniu z furosemidem (7,3% śmiertelności). Ryzyko zdarzeń naczyniowo-mózgowych jest około trzykrotnie wyższe (3,3% vs 1,2% placebo; OR 2,96, 95% CI: 1,34-7,50), zwłaszcza u pacjentów z otępieniem naczyniowym lub mieszanego typu, co ogranicza wskazania do otępienia w chorobie Alzheimera. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia, ryzykiem udaru, odwodnieniem, a także monitorować objawy niedociśnienia ortostatycznego i zaburzeń hematologicznych, takich jak leukopenia, neutropenia i agranulocytoza. Wskazane jest stopniowe zwiększanie dawki i regularna ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza w terapii krótkotrwałej uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem.
agranulocytoza, atypowe leki przeciwpsychotyczne, choroba Parkinsona, choroby układu krążenia, drgawki, działanie przeciwwymiotne, furosemid, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, leki psychostymulujące, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie naczyniowe, otępienie z ciałami Lewy’ego, późne dyskinezy, priapizm, sedacja, tartrazyna, uporczywa agresja, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe, zespół wiotkiej tęczówki, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółcień pomarańczowa, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Physioneal 40 z glukozą 1,36 w/v 13,6 mg/ml 13,6 g/l + 5,38 g/l + 0,184 g/l + 0,051 g/l + 2,1 g/l + 1,68 g/l

W terapii pacjentów z schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) stosujących dializę otrzewnową z preparatem PHYSIONEAL 40, istotne jest uwzględnienie wpływu leczenia na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Roztwór PHYSIONEAL 40 zawiera elektrolity (Na+ 132 mmol/l, Ca++ 1,25 mmol/l, Mg++ 0,25 mmol/l, Cl⁻ 95 mmol/l, HCO3⁻ 25 mmol/l, mleczan 15 mmol/l) oraz glukozę w stężeniach 1,36% (13,6 g/l, osmolarność 344 mOsmol/l), 2,27% (22,7 g/l, 395 mOsmol/l) i 3,86% (38,6 g/l, 483 mOsmol/l). Zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne, w tym wahania glikemii, mogą prowadzić do upośledzenia funkcji poznawczych, zaburzeń świadomości, koncentracji i widzenia, co bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów. Dodatkowo, zmęczenie, osłabienie i zaburzenia widzenia związane z ESRD i dializą otrzewnową mogą pogarszać zdolności psychomotoryczne pacjentów.
dializa otrzewnowa, ESRD, funkcja poznawcza, hiperglikemia, hipoglikemia, mocznica, objaw niepożądany, osmolarność roztworu, parametr biochemiczny, PHYSIONEAL 40, roztwór do dializy otrzewnowej, schyłkowa niewydolność nerek, stabilność metaboliczna, terapia nerkozastępcza, upośledzenie funkcji poznawczej, wahanie glikemii, wymiana dializacyjna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koncentracji, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie widzenia, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna
Leksykon leków
Działania niepożądane – Veletri 0,5 mg

VELETRI (epoprostenol sodowy) jest dostępny w dawkach 0,5 mg i 1,5 mg jako proszek do sporządzania roztworu do infuzji. Terapia tym lekiem wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥10%), często (≥1% i <10%), niezbyt często (≥0,1% i <1%), rzadko (≥0,01% i <0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz o nieznanej częstości. Do najczęstszych działań należą posocznica (często, głównie związana z systemem podawania), zmniejszenie liczby płytek krwi i różnorodne krwawienia (płucne, z przewodu pokarmowego, nosa, wewnątrzczaszkowe, pozabiegowe, zaotrzewnowe). Często obserwuje się także bóle głowy i uderzenia gorąca na twarzy, nudności, wymioty, biegunkę, bóle szczęki oraz bóle stawów. Częstoskurcz może wystąpić przy dawkach ≤5 ng/kg mc./min, natomiast rzadkoskurcz, często z niedociśnieniem ortostatycznym, przy dawkach >5 ng/kg mc./min. Niedociśnienie tętnicze jest również częstym objawem.
ból stawowy, cewnik dożylny, częstoskurcz, epoprostenol sodowy, hiperglikemia, hipersplenizm, kolka brzuszna, krwawienie płucne, krwawienie wewnątrzczaszkowe, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kserostomia, małopłytkowość, nadczynność tarczycy, nadmierna potliwość, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk płuc, posocznica, roztwór do infuzji, rzadkoskurcz, splenomegalia, wodobrzusze, zakażenie odcewnikowe
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – GlimeHexal 4 4 mg

GlimeHexal, zawierający glimepiryd, jest doustnym lekiem przeciwcukrzycowym stosowanym w terapii cukrzycy typu 2. Dostępny jest w dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg, 4 mg oraz 6 mg, a dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane na podstawie kontroli glikemii. Leczenie rozpoczyna się zwykle od dawki początkowej 1 mg na dobę, przyjmowanej przed lub w trakcie obfitego śniadania lub pierwszego głównego posiłku. W przypadku niewystarczającej kontroli glikemii dawkę można stopniowo zwiększać co 1-2 tygodnie do maksymalnie 6 mg na dobę, przy czym dawki powyżej 4 mg zaleca się tylko w wyjątkowych sytuacjach. Tabletki należy połykać w całości, nie żuć, a w przypadku pominięcia dawki nie należy jej kompensować zwiększeniem kolejnej. W trakcie terapii konieczna jest regularna kontrola glikemii, a w razie poprawy wrażliwości na insulinę lub zmiany masy ciała może być konieczna modyfikacja dawki, aby uniknąć hipoglikemii.
cukrzyca typu 2, dawka maksymalna, dawka podtrzymująca, doustny lek przeciwcukrzycowy, glimepiryd, glukoza we krwi, hiperglikemia, hipoglikemia, insulina, insulinoterapia, kontrola glikemii, lek przeciwcukrzycowy, metformina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania leku, terapia skojarzona
Leksykon leków
Przedawkowanie – SmofKabiven extra Nitrogen –

Przedawkowanie emulsji do infuzji SmofKabiven extra Nitrogen, zawierającej 10% roztwór aminokwasów z elektrolitami, 42% roztwór glukozy oraz 20% emulsję tłuszczową, może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Klinicznie manifestuje się zespołem przedawkowania poszczególnych składników: tłuszczu (hiperlipemia, hepatomegalia, koagulopatia), aminokwasów (kwasica metaboliczna, hiperazotemia, zaburzenia neurologiczne) oraz glukozy (hiperglikemia, glikozuria, śpiączka hiperosmolarna). Dodatkowo obserwuje się przewodnienie, zaburzenia gospodarki elektrolitowej (hipernatremia, hiperkaliemia, hiperfosfatemia, hipermagnezemia, hiperkalcemia) oraz hiperosmolalność, które wymagają ścisłego monitorowania i korekcji. Warto podkreślić, że nie istnieje swoiste antidotum na przedawkowanie tego preparatu, co podnosi znaczenie wczesnej diagnostyki i interwencji.
dawka insuliny, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hepatomegalia, hiperazotemia, hiperbilirubinemia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hiperlipemia, hipermagnezemia, hipernatremia, hiperosmolalność, hiperwolemia, hipoksemia, homeostaza organizmu, infiltracja tłuszczowa wątroby, koagulopatia, kwasica metaboliczna, odwodnienie hiperosmolarne, parametry biochemiczne, przedawkowanie leku, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, śpiączka hiperosmolarna, splenomegalia, technika nerkozastępcza, trombocytopenia, zaburzenie neurologiczne, zastoinowa niewydolność serca, zespół przedawkowania tłuszczu
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Amaryl 4 4 mg

Glimepiryd, substancja czynna leku Amaryl, jest doustnym pochodnym sulfonylomocznika stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2. Jego mechanizm działania polega na blokowaniu ATP-zależnych kanałów potasowych w komórkach beta trzustki, co prowadzi do depolaryzacji błony, napływu jonów wapnia i stymulacji egzocytozy insuliny. Glimepiryd wykazuje również działania pozatrzustkowe, takie jak zwiększenie wrażliwości tkanek obwodowych na insulinę, zmniejszenie wychwytu insuliny przez wątrobę oraz nasilenie transportu glukozy do mięśni i tkanki tłuszczowej. Minimalna skuteczna dawka u osób zdrowych wynosi około 0,6 mg, a działanie leku utrzymuje się przez 24 godziny po podaniu pojedynczej dawki. W badaniu klinicznym u dzieci i młodzieży (8-17 lat) z cukrzycą typu 2, glimepiryd w dawce do 8 mg/dobę obniżył HbA1c o -0,95 (se 0,41), jednak nie spełnił kryterium non-inferiority względem metforminy (dawka do 2000 mg/dobę), która obniżyła HbA1c o -1,39 (se 0,40), z różnicą 0,44% na korzyść metforminy (górny limit 95% CI: 1,05, przekraczający margines 0,3%).
6-difosforan, cukrzyca insulinoniezależna, depolaryzacja błony komórkowej, egzocytoza, fosfolipaza C, fruktozo-2, glikogeneza, glukagon, glukoneogeneza, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, hipoglikemia, kanał potasowy ATP-zależny, komórki beta trzustki, lek hipoglikemizujący, lipogeneza, metformina, oktreotyd, płukanie żołądka, pochodna sulfonylomocznika, roztwór glukozy, siarczan sodu, tkanka obwodowa, tkanka tłuszczowa, trzustka, węgiel aktywny, wysiłek fizyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pinexet 25 mg

Kwetiapina, stosowana w preparacie Pinexet, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawki. Nie jest zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych klinicznych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe oraz nieznane u dorosłych podwyższenie ciśnienia tętniczego i zaburzenia czynności tarczycy. U pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, zwłaszcza poniżej 25 roku życia, obserwuje się zwiększone ryzyko myśli i zachowań samobójczych (3,0% vs 0% placebo), co wymaga ścisłego monitorowania szczególnie w początkowej fazie terapii i po zmianie dawki. Ponadto, leczenie wiąże się z ryzykiem zaburzeń metabolicznych (przyrost masy ciała, hiperglikemia, zmiany lipidowe), objawów pozapiramidowych, senności, niedociśnienia ortostatycznego oraz potencjalnych powikłań sercowo-naczyniowych, w tym wydłużenia odstępu QT i kardiomiopatii.
agranulocytoza, akatyzja, dysfagia, dyskineza późna, epizod depresyjny ciężki, fenytoina, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem, karbamazepina, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, tarczyca, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie kości i szpiku – Objawy

Zapalenie kości i szpiku (osteomyelitis) to infekcyjne zapalenie obejmujące szpik kostny, okostną oraz kość korową i gąbczastą, najczęściej o etiologii bakteryjnej, rzadziej grzybiczej. U dzieci dominują zmiany w kościach długich kończyn, u dorosłych – w kręgosłupie i stawach biodrowych. Klinicznie manifestuje się gorączką (często wysoką), bólem kości nasilającym się przy ruchu, obrzękiem, zaczerwienieniem i tkliwością w miejscu zakażenia. U dzieci objawy mogą być mniej specyficzne, np. odmowa obciążania kończyny czy rozdrażnienie. Kręgowe zapalenie kości i szpiku charakteryzuje się uporczywym bólem pleców, sztywnością i napięciem mięśni przykręgosłupowych, często bez gorączki. Ostre zapalenie rozwija się w ciągu 7-14 dni, wymaga szybkiej interwencji (3-5 dni od objawów) i leczenia antybiotykami przez 4-6 tygodni (w ciężkich przypadkach do 12 tygodni), co pozwala na całkowite wyleczenie. Przewlekłe zapalenie (>4 tygodni) cechuje się nawracającym bólem, obecnością przetok i mniejszą częstością gorączki, a rokowanie jest gorsze z nawrotami do 30-50% w ciągu roku.
antybiotykoterapia, choroba naczyń obwodowych, dreszcze, hiperglikemia, kość gąbczasta, lek przeciwgrzybiczny, martwica kości, neuropatia, ostre zapalenie kości, posocznica, przewlekłe zapalenie kości, Pseudomonas aeruginosa, ropa, ropień Brodiego, ropień nadtwardówkowy, sekwestr, sepsa, szpik kostny, ucisk rdzenia kręgowego, zaburzenia chodu, zapalenie kości, zapalenie kości i szpiku, zespół ogona końskiego
Leksykon leków
Przeciwwskazania – SmofKabiven Nutribase –

SmofKabiven Nutribase to kompleksowy preparat do żywienia pozajelitowego zawierający 33,9 g aminokwasów, 88,5 g glukozy, 39 g tłuszczów oraz elektrolity: sód 27 mmol, potas 20 mmol, magnez 3,4 mmol, wapń 1,7 mmol, fosforany 9,5 mmol i cynk 0,027 mmol na 1000 ml. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na białka ryb, jaj, soi, orzeszki ziemne oraz inne składniki preparatu. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują ciężką hiperlipidemię, ciężką niewydolność wątroby i nerek (bez możliwości dializy), ciężkie zaburzenia krzepnięcia, wrodzone wady metabolizmu aminokwasów, niekontrolowaną hiperglikemię oraz patologicznie podwyższone stężenia elektrolitów zawartych w preparacie. Ponadto preparat nie powinien być stosowany w stanach nagłych takich jak ciężki wstrząs, ostry zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, kwasica metaboliczna, ciężka posocznica czy śpiączka hiperosmolarna, a także u niemowląt i dzieci poniżej 2 lat.
dializoterapia, elektrolity, funkcja wątroby, gospodarka węglowodanowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, kwasy omega-3, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, posocznica, SmofKabiven Nutribase, śpiączka hiperosmolarna, triglicerydy MCT, udar mózgu, wady metabolizmu aminokwasów, wstrząs, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia krzepnięcia krwi, zawał mięśnia sercowego, zespół hemofagocytarny, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tulip Combo 10 mg + 80 mg

Lek Tulip Combo, dostępny w dawkach 10 mg + 10 mg, 10 mg + 20 mg, 10 mg + 40 mg oraz 10 mg + 80 mg, zawiera ezetymib oraz atorwastatynę w postaci soli wapniowej trójwodnej. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najczęstszych działań należą zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (atorwastatyna), a do rzadkich – małopłytkowość. Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, pokrzywka, wstrząs anafilaktyczny i obrzęk naczynioruchowy, mają częstość nieznaną i są związane z ezetymibem.
atorwastatyna, działanie niepożądane, ezetymib, funkcja wątroby, hiperglikemia, hipoglikemia, jadłowstręt, małopłytkowość, nadwrażliwość, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, parametr biochemiczny, pokrzywka, poziom glukozy we krwi, profil lipidowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, skłonność do krwawień, Tulip Combo, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie metaboliczne, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła
Leksykon substancji czynnych
Ryfampicyna – Przedawkowanie

Przedawkowanie ryfampicyny, stosowanej m.in. w lekach przeciwgruźliczych takich jak Rifamazid (z izoniazydem) i Rifampicyna TZF, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, wymagające natychmiastowej interwencji. Objawy pojawiają się szybko i obejmują nudności, wymioty, żółtaczkę, a w ciężkich przypadkach niewydolność wątroby i śpiączkę, szczególnie u pacjentów z istniejącą niewydolnością wątroby. Charakterystycznym objawem jest pomarańczowe lub czerwonobrązowe zabarwienie skóry, śliny, plwociny, moczu, łez i potu, zależne od dawki. W przypadku przedawkowania Rifamazidu dochodzą dodatkowe objawy neurotoksyczne i metaboliczne związane z izoniazydem, takie jak napady padaczkowe, kwasica metaboliczna, acetonuria i hiperglikemia. Diagnostyka powinna obejmować monitorowanie funkcji wątroby, parametrów krzepnięcia, równowagi kwasowo-zasadowej oraz glikemii, a także ocenę funkcji układu oddechowego i nerwowego.
acetonuria, bilirubina, bradypnoe, drgawki toniczno-kloniczne, dyzartria, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hemodializa, hiperglikemia, hipoksemia, izoniazyd, koagulopatia, kwasica metaboliczna, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwwymiotny, morfologia krwi, napad padaczkowy, niedobór pirydoksyny, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, omamy wzrokowe, ośrodek oddechowy, płukanie żołądka, powikłanie neurologiczne, rifamazid, Rifampicyna TZF, równowaga kwasowo-zasadowa, ryfampicyna, śpiączka, węgiel aktywowany, wymuszona diureza, zaburzenie neurologiczne, zawroty głowy, żółtaczka
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Clazicon 30 mg

Stosowanie gliklazydu (Clazicon) u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności i dokładnego informowania pacjentek o ryzyku i korzyściach terapii. Dane kliniczne dotyczące stosowania gliklazydu w ciąży są ograniczone (mniej niż 300 przypadków), a badania przedkliniczne nie wykazały działania teratogennego. Kluczowe jest osiągnięcie optymalnej kontroli glikemii przed zajściem w ciążę, gdyż dobrze wyrównana cukrzyca zmniejsza ryzyko wad rozwojowych płodu. U kobiet planujących ciążę zaleca się zamianę doustnych leków hipoglikemizujących na insulinoterapię, która pozostaje lekiem z wyboru w ciąży. W przypadku potwierdzenia ciąży u pacjentki stosującej gliklazyd, konieczna jest natychmiastowa zmiana terapii na insulinę.
Clazicon, cukrzyca, doustne leki hipoglikemizujące, działanie teratogenne, gliklazyd, hiperglikemia, hipoglikemia, insulinoterapia, kontrola glikemii, leczenie hipoglikemizujące, metabolity, pochodne sulfonylomocznika, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu, wady rozwojowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Injectio Glucosi 5 % + Natrii Chlorati 0,9 % 2:1 Viaflo 33 g/l + 3 g/l

Produkt leczniczy Injectio Glucosi 5% + Natrii Chlorati 0,9% 2:1 Viaflo zawiera 33 g/l glukozy (glukoza jednowodna) oraz 3 g/l sodu chlorku, co odpowiada stężeniu jonów Na i Cl na poziomie 51 mmol/l (51 mEq/l). Działania niepożądane związane z jego stosowaniem, zgłaszane spontanicznie po wprowadzeniu do obrotu, obejmują m.in. encefalopatię hiponatremiczną, będącą powikłaniem hiponatremii szpitalnej, która może prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia mózgu i zgonu. Istotne są także reakcje immunologiczne, takie jak anafilaksja i nadwrażliwość, szczególnie u pacjentów z alergią na kukurydzę. Ponadto obserwuje się zaburzenia metaboliczne, w tym hiponatremię i hiperglikemię, które wymagają ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych podczas terapii.
alergia na kukurydzę, encefalopatia hiponatremiczna, glukoza jednowodna, hiperglikemia, hiponatremia, hiponatremia szpitalna, nadwrażliwość, obrzęk mózgu, parametry biochemiczne, reakcja anafilaktyczna, stężenie elektrolitów, stężenie jonów, świąd, układ immunologiczny, uszkodzenie mózgu, wynaczynienie, wysypka, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie metabolizmu glukozy, zapalenie żyły
Leksykon leków
Przedawkowanie – Omegaflex special bez elektrolitów

Przedawkowanie preparatu Omegaflex special bez elektrolitów, zawierającego aminokwasy, glukozę i lipidy, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych obejmujących różne układy i procesy metaboliczne. Objawy przedawkowania płynów to przewodnienie, zaburzenia równowagi elektrolitowej oraz obrzęk płuc, wymagające natychmiastowego przerwania infuzji i ewentualnego leczenia moczopędnego. Przedawkowanie aminokwasów manifestuje się nudnościami, wymiotami i dreszczami, wynikającymi z utraty aminokwasów przez nerki i zaburzenia ich równowagi. Hiperglikemia i cukromocz, prowadzące do odwodnienia, hiperosmolalności oraz śpiączki hiperglikemicznej i hiperosmotycznej, są charakterystyczne dla przedawkowania glukozy i wymagają insulinoterapii oraz wyrównania zaburzeń wodno-elektrolitowych. Przedawkowanie lipidów może skutkować hipertriglicerydemią, gorączką i objawami przeciążenia układu siateczkowo-śródbłonkowego, co wymaga monitorowania parametrów lipidowych i leczenia objawowego.
bilans płynów, cukromocz, dysfagia, hiperglikemia, hiperosmolalność, hipertriglicerydemia, infuzja, insulinoterapia, lek moczopędny, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, odwodnienie, parametr lipidowy, powikłanie kliniczne, proces metaboliczny, przewodnienie, składniki odżywcze, śpiączka hiperglikemiczna, układ siateczkowo-śródbłonkowy, wydalanie aminokwasów, wyrównanie elektrolitowe, zaburzenie równowagi aminokwasowej, zaburzenie równowagi elektrolitowej, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Somatuline Autogel 120 mg/dawkę

Somatuline Autogel (lanreotyd) stosowany w terapii akromegalii oraz guzów neuroendokrynnych układu pokarmowego (GEP-NET) charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa obejmującym głównie zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka (w tym tłuszczowa), ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia oraz dyskomfort. Często obserwuje się również kamicę żółciową (zwykle bezobjawową), poszerzenie przewodów żółciowych, zapalenie pęcherzyka i dróg żółciowych. Reakcje w miejscu podania (ból, zgrubienie, stwardnienie, guzek, świąd) są powszechne, a w rzadkich przypadkach może wystąpić ropień. Zaburzenia metaboliczne obejmują hipoglikemię, hiperglikemię, cukrzycę oraz zmniejszenie apetytu, co wynika z wpływu lanreotydu na wydzielanie hormonów trzustkowych i regulację gospodarki węglowodanowej. Dodatkowo, mogą pojawić się bradykardia zatokowa, bóle głowy, zawroty głowy, ospałość, łysienie, hipotrychoza oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych (ALAT, AspAT, fosfataza zasadowa), wzrost bilirubiny, glukozy i hemoglobiny glikozylowanej, zmniejszenie aktywności enzymów trzustkowych, spadek sodu oraz redukcję masy ciała.
akromegalia, AlAT, anafilaksja, AspAT, bezsenność, biegunka, biegunka tłuszczowa, bilirubina we krwi, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykardia zatokowa, cukrzyca, enzym trzustkowy, enzym wątrobowy, fosfataza zasadowa, glukoza we krwi, hemoglobina glikozylowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hipotrychoza, kamica żółciowa, lanreotyd, łysienie, nadwrażliwość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ospałość, poszerzenie przewodów żółciowych, reakcja alergiczna, reakcja w miejscu podania, Somatuline Autogel, stężenie sodu we krwi, uderzenia gorąca, wymioty, wzdęcia, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zawroty głowy, zmniejszenie apetytu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolafren 15 mg

Olanzapina w dawkach 15 mg i 20 mg, stosowana w formie tabletek powlekanych Zolafren, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z częstością występowania ≥1% u pacjentów dorosłych. Najczęściej obserwowane są zaburzenia metaboliczne, takie jak zwiększenie masy ciała oraz podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów. Występują także działania niepożądane ze strony układu nerwowego (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), hematologiczne (eozynofilia, leukopenia, neutropenia), a także objawy przeciwcholinergiczne (suchość w ustach, zaburzenia oddawania moczu, zaburzenia widzenia). Przedawkowanie olanzapiny może prowadzić do poważnych objawów, takich jak częstoskurcz, obniżony poziom świadomości (od sedacji do śpiączki), delirium, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa oraz zaburzenia rytmu serca, a dawki rzędu 450 mg mogą być śmiertelne. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoista odtrutka, a leczenie opiera się na płukaniu żołądka, podaniu węgla aktywowanego (redukcja biodostępności o 50-60%) oraz intensywnym monitorowaniu funkcji życiowych, z wykluczeniem stosowania sympatykomimetyków beta-agonistycznych.
agranulocytoza, aminotransferazy wątrobowe, arytmia serca, biodostępność olanzapiny, ciężka reakcja skórna, cukromocz, cukrzyca polekowa, częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, drgawki, dyzartria, działanie hiperglikemizujące, działanie przeciwcholinergiczne, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność autonomiczna, objawy pozapiramidowe, olanzapina, przedawkowanie olanzapiny, przyrost masy ciała, śpiączka, sztywność mięśniowa, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia poznawcze, zachłyśnięcie, zapalenie wątroby, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Insulina – Wskazania do stosowania

Insulina jest kluczowym elementem terapii cukrzycy, szczególnie w cukrzycy typu 1, gdzie autoimmunologiczne zniszczenie komórek beta prowadzi do bezwzględnego niedoboru insuliny, wymagającego dożywotniego leczenia. W cukrzycy typu 2 insulinoterapia jest wskazana przy nieskuteczności leków doustnych, HbA1c >7%, przeciwwskazaniach do leków doustnych, nasilonej insulinooporności, znacznej utracie masy ciała lub nasilonych objawach hiperglikemii. Insulina jest także lekiem z wyboru w cukrzycy ciążowej, gdy dieta i aktywność fizyczna nie zapewniają kontroli glikemii, ze względu na brak przenikania przez barierę łożyskową. W ostrych powikłaniach, takich jak kwasica ketonowa czy nieketonowy zespół hiperglikemiczno-hipermolalny, konieczne jest natychmiastowe i intensywne leczenie insuliną, często dożylną. W okresie okołooperacyjnym u pacjentów z cukrzycą stosowanie insulin ludzkich (100 j.m./ml) jest niezbędne ze względu na wzrost insulinooporności wywołany stresem chirurgicznym.
adrenalina, bariera łożyskowa, choroba metaboliczna, cukrzyca, cukrzyca ciążowa, cukrzyca typu 1, cukrzyca typu 2, doustny lek przeciwcukrzycowy, hemoglobina glikowana, hiperglikemia, hipoglikemia, hormony kontrregulacyjne, insulina, insulina bazalna, insulina doposiłkowa, insulina izofanowa, insulina rozpuszczalna, insulinooporność, insulinoterapia, kontrola glikemii, kortyzol, kwasica ketonowa, metabolizm glukozy, mieszanka insulinowa, profil glikemii, rekombinacja DNA, udar mózgu, wyspy trzustkowe, zapalenie trzustki, zawał serca, zespół hiperglikemiczno-hipermolalny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Telam 80 mg + 10 mg

Telam, lek zawierający telmisartan (80 mg) i amlodypinę (10 mg), wykazuje profil bezpieczeństwa oceniony w pięciu kontrolowanych badaniach klinicznych na ponad 3500 pacjentach, z czego ponad 2500 otrzymywało terapię skojarzoną. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy oraz obrzęk obwodowy, przy czym ciężkie omdlenia występują rzadko (<1/1000). Profil działań niepożądanych obejmuje również zaburzenia widzenia, zmiany rytmu wypróżnień, a także rzadkie, ale poważne reakcje, takie jak posocznica, obrzęk naczynioruchowy, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zawał mięśnia sercowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia czynności wątroby, które występują rzadko, ale częściej u pacjentów pochodzenia japońskiego, co może wskazywać na podłoże genetyczne. Po wprowadzeniu leku zgłaszano także przypadki śródmiąższowej choroby płuc, w tym eozynofilowego zapalenia płuc.
arytmia, duszność, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, ostra niewydolność nerek, sepsa, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia widzenia, zaburzenia wypróżnień, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Przedawkowanie – Sedalia –

Produkt leczniczy Sedalia w postaci syropu zawiera sześć substancji czynnych w rozcieńczeniach homeopatycznych 9 CH (Chamomilla vulgaris, Gelsemium, Hyoscyamus niger, Kalium bromatum, Stramonium) oraz 3 DH (Passiflora incarnata), każda w ilości 1,5 g. Dodatkowo preparat zawiera sacharozę, etanol (0,4% [v/v]) oraz kwas benzoesowy jako substancje pomocnicze. Pomimo braku udokumentowanych przypadków przedawkowania i działań niepożądanych, teoretyczne ryzyko toksyczności jest minimalne ze względu na wysokie rozcieńczenia homeopatyczne, które praktycznie eliminują możliwość wystąpienia efektów toksycznych. Potencjalne objawy przedawkowania, gdyby substancje występowały w znacznie wyższych stężeniach, obejmowałyby nasilenie działania uspokajającego (Passiflora incarnata 3 DH) oraz ewentualne objawy intoksykacji etanolem lub hiperglikemii przy znacznym przedawkowaniu substancji pomocniczych, jednak ryzyko to jest klinicznie nieistotne.
Chamomilla vulgaris, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, działanie uspokajające, Gelsemium, hiperglikemia, Hyoscyamus niger, intoksykacja etanolem, Kalium bromatum, kwas benzoesowy, leczenie objawowe, objaw toksyczny, ośrodek toksykologiczny, Passiflora incarnata, podrażnienie przewodu pokarmowego, profil bezpieczeństwa, rozcieńczenie homeopatyczne, sacharoza, Stramonium, zaburzenie gospodarki węglowodanowej
Leksykon substancji czynnych
Prednizon – Przedawkowanie

Prednizon, glikokortykosteroid dostępny w różnych dawkach (1 mg do 50 mg w formie tabletek oraz 100 mg w czopkach), charakteryzuje się stosunkowo niskim ryzykiem ostrego zatrucia nawet przy dużych dawkach. W literaturze brak jest dobrze udokumentowanych przypadków ostrego przedawkowania prednizonu z objawami toksycznymi. Jednakże, przedawkowanie może nasilać typowe działania niepożądane kortykosteroidów, takie jak zaburzenia hormonalne, metaboliczne i elektrolitowe, wynikające z nadmiernej aktywności hormonów kory nadnerczy. W przypadku ostrego przedawkowania zaleca się postępowanie objawowe, w tym opróżnienie żołądka (jeśli dawka została przyjęta doustnie niedawno), monitorowanie funkcji życiowych, gospodarki wodno-elektrolitowej, ciśnienia tętniczego i glikemii oraz leczenie objawowe.
bawoli kark, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze, cukrzyca steroidowa, Encorton, Esotkaleno, glikokortykosteroid, glukoneogeneza wątrobowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiperglikemia, hiperkortyzolizm, hipernatremia, hipokaliemia, hirsutyzm, hormon kory nadnerczy, insulinooporność, kortykosteroid, Medoxa, nadciśnienie tętnicze, nietolerancja glukozy, niewydolność kory nadnerczy, ośrodkowy układ nerwowy, osteoporoza, otyłość centralna, płukanie żołądka, prednizon, przedawkowanie prednizonu, psychoza steroidowa, receptor glikokortykosteroidowy, Rectodelt, retencja płynów, rozstęp skórny, twarz księżycowata, wrzód trawienny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hormonalne, zaburzenie metaboliczne, zasadowica metaboliczna, zespół Cushinga
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apra-swift

Podczas terapii lekiem Apra-swift (arypiprazol) należy uwzględnić ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia, oraz konieczność ścisłej obserwacji pacjentów z grup wysokiego ryzyka. Lek wymaga ostrożności u chorych z chorobami sercowo-naczyniowymi, naczyniami mózgowymi, stanami predysponującymi do niedociśnienia, nadciśnieniem tętniczym, a także u osób z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). W badaniach klinicznych częstość wydłużenia odstępu QT była porównywalna z placebo, jednak zaleca się ostrożność u pacjentów z rodzinnym wywiadem wydłużenia QT. Należy monitorować objawy późnych dyskinez, akatyzji i parkinsonizmu, a w przypadku ich wystąpienia rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS), choć rzadki, wymaga natychmiastowego przerwania terapii, podobnie jak napady drgawek u pacjentów z predyspozycjami.
akatyzja, choroba Alzheimera, dysfagia, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, kompulsywne objadanie, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, mioglobinuria, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, parkinsonizm, patologiczny hazard, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, śpiączka hiperosmotyczna, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia świadomości, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie płuc, zespół objawów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Ramidilan HCT 10 mg + 10 mg + 25 mg

Produkt leczniczy Ramidilan HCT, zawierający ramipryl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z sakubitrylem i walsartanem ze względu na ryzyko obrzęku naczynioruchowego, a także z solami litu, które mogą ulec toksycznemu nagromadzeniu wskutek zmniejszonego wydalania. Amlodypina wchodzi w interakcje z inhibitorami i induktorami CYP3A4, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, stosowanie Ramidilan HCT z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może osłabiać działanie hipotensyjne i zwiększać ryzyko pogorszenia czynności nerek oraz hiperkaliemii, co wymaga kontroli funkcji nerek i elektrolitów. W przypadku jednoczesnego podawania leków oszczędzających potas, suplementów potasu czy trimetoprimu, istnieje wysokie ryzyko hiperkaliemii, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu w surowicy.
blokada układu RAA, błona dializacyjna, cyklosporyna, działanie hipotensyjne, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertermia złośliwa, hipokaliemia, hiponatremia, induktor CYP3A4, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor mTOR, kwas acetylosalicylowy, lek oszczędzający potas, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek tiazydowy, lek trójpierścieniowy, lek wiążący kwasy żółciowe, lek złożony, lit, migotanie komór, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, NLPZ, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, preparat wapnia, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sakubitryl walsartan, środek kontrastujący, symwastatyna, takrolimus, torsades de pointes, zaburzenie elektrolitowe, zapaść krążeniowa, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pediaven NN2 –

Produkt leczniczy Pediaven NN2 (roztwór do infuzji) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub pomocnicze, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów (np. fenyloketonuria, choroba syropu klonowego), ciężką niekontrolowaną hiperglikemią oraz patologicznym zwiększeniem stężenia elektrolitów zawartych w preparacie (sód 5 mmol/250 ml, potas 4,25 mmol/250 ml, wapń 1,9 mmol/250 ml, magnez 0,4 mmol/250 ml, chlorki 6,5 mmol/250 ml, fosforany 2,3 mmol/250 ml). Preparat zawiera 25 g glukozy w 250 ml oraz aminokwasy (4,25 g/250 ml), w tym aminokwasy rozgałęzione i aromatyczne, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi lub niewydolnością narządową. Wysoka osmolarność roztworu (około 790 mOsm/l) stanowi dodatkowe ograniczenie w przypadku odwodnienia hipotonicznego.
acetylocysteina, aminoacydopatia, aminokwasy, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, choroba syropu klonowego, dekompensacja metaboliczna, fenyloalanina, fenyloketonuria, hiperchloremia, hiperfosfatemia, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipernatremia, homocystynuria, izoleucyna, kwasica metaboliczna, leucyna, nadwrażliwość, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, posocznica, przewodnienie, równowaga kwasowo-zasadowa, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, tryptofan, tyrozyna, walina, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs krążeniowy, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydrochlorothiazide Aurovitas 12,5 mg

Hydrochlorothiazide Aurovitas, jako diuretyk tiazydowy, wywołuje liczne działania niepożądane, głównie związane z zaburzeniami metabolicznymi i elektrolitowymi. Najczęściej obserwuje się hipokaliemię oraz podwyższone stężenie lipidów we krwi, a także hiperurykemię, hipomagnezemię i hiponatremię. Rzadziej występują hiperkalcemia, hiperglikemia z glikozurią oraz zaostrzenie cukrzycy metabolicznej. W bardzo rzadkich przypadkach może dojść do alkalozy hipochloremicznej. Ponadto, rzadko obserwuje się małopłytkowość, depresję szpiku kostnego, niedokrwistość hemolityczną, leukopenię, agranulocytozę oraz niedokrwistość aplastyczną. Długotrwałe stosowanie leku wiąże się z ryzykiem rozwoju nieczerniakowego raka skóry (NMSC), w tym raka podstawnokomórkowego i płaskonabłonkowego, z zależnością od dawki kumulacyjnej. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty) oraz pokrzywka i reakcje skórne.
agranulocytoza, alkaloza hipochloremiczna, arytmia, cholestaza wewnątrzwątrobowa, depresja szpiku kostnego, diuretyk tiazydowy, glikozuria, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, hipowolemia, impotencja, jaskra z zamknięciem kąta, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, nieczerniakowy rak skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra krótkowzroczność, ostre zaburzenie czynności nerek, parestezje, płukanie żołądka, pokrzywka, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, równowaga wodno-elektrolitowa, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipokaliemiczna, toczeń rumieniowaty, toksyczna martwica naskórka, wysięk do naczyniówki, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Casaro HCT 32 mg + 12,5 mg

Produkt leczniczy Casaro HCT, zawierający kandesartan cyleksetylu oraz hydrochlorotiazyd, wykazuje profil działań niepożądanych zgodny z monoterapią poszczególnych składników. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100, <1/10) to zakażenia układu oddechowego, zawroty głowy (ośrodkowe, błędnikowe i obwodowe), bóle głowy, hiperglikemia, hiperurykemia, zaburzenia elektrolitowe (hiponatremia, hipokaliemia), glukozuria oraz uczucie oszołomienia. Bardzo rzadkie, ale poważne działania obejmują agranulocytozę, neutropenię, hiperkaliemię, hiponatremię, reakcje anafilaktyczne, martwicze zapalenie naczyń, niewydolność oddechową, ARDS, zapalenie trzustki, toksyczną martwicę naskórka, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz nieczerniakowe nowotwory skóry (NMSC). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rozwoju NMSC związane z kumulacyjną dawką hydrochlorotiazydu, co ma znaczenie u pacjentów stosujących lek długotrwale lub w wysokich dawkach.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, ból głowy, glukozuria, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperurykemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, jaskra ostra zamykającego się kąta, kandesartan cyleksetylu, leukopenia, martwicze zapalenie naczyń, neutropenia, nieczerniakowy nowotwór złośliwy skóry, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, parestezja, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, skórny toczeń rumieniowaty, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wysięk naczyniówkowy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakażenie układu oddechowego, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Hydrochlorotiazyd – Przedawkowanie

Przedawkowanie hydrochlorotiazydu (HCTZ), diuretyku tiazydowego stosowanego w leczeniu nadciśnienia tętniczego, prowadzi do nasilonej diurezy i utraty elektrolitów, co skutkuje odwodnieniem, hipowolemią oraz zaburzeniami elektrolitowymi, w tym hipokaliemią (K⁺ < 3,0 mmol/l), hiponatremią (Na⁺ 125-130 mmol/l) i hipochloremią. Klinicznie manifestuje się to wzmożonym pragnieniem, niedociśnieniem tętniczym, tachykardią, zawrotami głowy, osłabieniem mięśniowym, zaburzeniami rytmu serca, a w ciężkich przypadkach wstrząsem hipowolemicznym, ostrą niewydolnością nerek, drgawkami i śpiączką. Szczególnie niebezpieczne są powikłania u pacjentów z chorobami serca, przewlekłą niewydolnością nerek oraz przy jednoczesnym stosowaniu glikozydów naparstnicy lub leków przeciwarytmicznych. Przedawkowanie może wystąpić zarówno po zamierzonym, jak i przypadkowym przyjęciu dużej dawki HCTZ, także w preparatach złożonych z inhibitorami ACE, antagonistami receptora angiotensyny II lub blokerami kanałów wapniowych.
antagonista receptora angiotensyny II, bloker kanałów wapniowych, bradykardia, diuretyk tiazydowy, drgawki, glikozyd naparstnicy, hemodializa, hiperglikemia, hipochloremia, hipokaliemia, hiponatremia, inhibitor ACE, kanalik dystalny nefronu, lek sympatykomimetyczny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, obrzęk płuc, ostra niewydolność nerek, ostre zatrzymanie moczu, porażenna niedrożność jelit, przewlekła choroba nerek, równowaga kwasowo-zasadowa, rozrost gruczołu krokowego, śpiączka hipokaliemiczna, tachykardia, wazopresor, węgiel aktywowany, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Egoropal

Produkt leczniczy Egoropal, zawierający palmitynian paliperydonu w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, wydłużeniem odstępu QT oraz u osób przyjmujących leki mogące wpływać na ten parametr. Zaleca się regularne monitorowanie EKG oraz ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością serca, zawałem, chorobą naczyń mózgowych czy stanami predysponującymi do niedociśnienia ortostatycznego. W trakcie terapii należy obserwować objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), takie jak podwyższona temperatura ciała, sztywność mięśni, niestabilność układu autonomicznego, zaburzenia świadomości oraz wzrost aktywności fosfokinazy kreatynowej, a w przypadku ich wystąpienia natychmiast przerwać leczenie. Ponadto, u pacjentów stosujących Egoropal zgłaszano leukopenię, neutropenię i agranulocytozę (rzadko <1/10 000), co wymaga monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi epizodami leukopenii lub neutropenii. W przypadku ciężkiej neutropenii (bezwzględna liczba neutrofilów <1 × 10⁹/L) konieczne jest przerwanie terapii i ścisła kontrola liczby leukocytów.
agranulocytoza, bezwzględna liczba neutrofilów, choroba Parkinsona, cukrzyca, działanie przeciwwymiotne, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leukopenia, metylofenidat, mioglobinuria, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, ostra niewydolność nerek, otępienie z ciałami Lewy’ego, paliperydon, palmitynian paliperydonu, późne dyskinezy, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śpiączka cukrzycowa, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Omegaflex plus Produkt złożony

Lek Omegaflex plus, emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę, elektrolity oraz emulsję tłuszczową (w tym triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych o średniej długości łańcucha, olej sojowy oczyszczony i omega-3), może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości. Do najważniejszych należą: nadkrzepliwość (rzadko), leukopenia i małopłytkowość (częstość nieznana), reakcje alergiczne, w tym anafilaksja (rzadko), hiperlipidemia, hiperglikemia i kwasica metaboliczna (bardzo rzadko). Występują także objawy takie jak utrata apetytu (≥ 1/1000 do < 1/100), bóle głowy, senność, nadciśnienie, niedociśnienie, duszność, sinica, nudności i wymioty, cholestaza, rumień, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz objawy ogólne jak gorączka i dreszcze. W przypadku stężenia triglicerydów powyżej 11,4 mmol/l (1000 mg/dl) infuzję należy przerwać, a przy stężeniach powyżej 4,6 mmol/l (400 mg/dl) kontynuować z obniżoną dawką i ścisłym monitorowaniem.
aminokwasy, ból głowy, cholestaza, duszność, elektrolity, emulsja do infuzji, emulsja tłuszczowa, glukoza, hemoliza, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperlipidemia, kwasica metaboliczna, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie, nadkrzepliwość, niedociśnienie, niedokrwistość, niedotlenienie, nudności i wymioty, obrzęk krtani, olej sojowy, omega-3 kwasy tłuszczowe, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, równowaga kwasowo-zasadowa, rumień, sinica, splenomegalia, testy czynnościowe wątroby, triglicerydy kwasów tłuszczowych, triglicerydy w osoczu, uderzenia gorąca, zaburzenia krzepnięcia, zakrzepica, zespół przeciążenia tłuszczem, żółtaczka, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – ItraGen 100 mg

Itragen zawiera itrakonazol w dawce 100 mg na kapsułkę i jest stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych skóry i paznokci. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są bóle głowy, ból brzucha oraz nudności. Rzadziej występują poważne reakcje, takie jak ciężkie reakcje alergiczne, zastoinowa niewydolność serca, zapalenie trzustki, ostre hepatotoksyczne objawy (w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem) oraz ciężkie odczyny skórne, np. zespół Stevensa-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka. W badaniach klinicznych u 8499 pacjentów zgłaszano również leukopenię, parestezje, zaburzenia widzenia, szumy uszne, duszność, biegunki, zaparcia, a także podwyższone wartości enzymów wątrobowych i kinazy fosfokreatynowej. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, które wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, choroba posurowicza, dehydrogenaza mleczanowa, dysfonia, działanie niepożądane, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, granulocytopenia, grzybica paznokci, grzybica skóry, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipoestezja, hipokaliemia, hipomagnezemia, itrakonazol, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, odczyn skórny, osutka krostkowa, parestezja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, stan splątania, szumy uszne, tachykardia, trombocytopenia, utrata słuchu, zakażenie dróg oddechowych, zakażenie grzybicze, zapalenie trzustki, zapalenie zatok, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bufar Easyhaler (320 mcg + 9 mcg)/dawkę inh.

BUFAR Easyhaler to preparat wziewny zawierający budezonid (320 µg) oraz formoterol fumaran dwuwodny (9 µg) w każdej dawce. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty charakterystyczne dla kortykosteroidów wziewnych, jak i β2-mimetyków. Najczęściej obserwuje się drżenie mięśniowe i kołatanie serca, które mają łagodne nasilenie i ustępują po kilku dniach terapii. Inne działania niepożądane to m.in. drożdżyca jamy ustnej i gardła (często), hipokaliemia (rzadko), hiperglikemia (bardzo rzadko), zaburzenia psychiczne (agresja, niepokój, zaburzenia snu), a także rzadkie reakcje nadwrażliwości i objawy zespołu Cushinga. Występowanie działań niepożądanych jest zgodne z farmakologicznym profilem obu substancji, a jednoczesne stosowanie nie zwiększa ich częstości.
budezonid, częstoskurcz nadkomorowy, drożdżyca jamy ustnej, dusznica bolesna, dysfonia, działanie niepożądane leku, działanie ogólnoustrojowe, formoterolu fumaran dwuwodny, gęstość mineralna kości, hiperglikemia, hipokaliemia, kołatanie serca, kortykosteroid, lek rozszerzający oskrzela, migotanie przedsionków, obrzęk naczyniowo-ruchowy, palpitacje, paradoksalny skurcz oskrzeli, produkcja kortyzolu, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, receptor β2-adrenergiczny, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, supresja nadnerczy, wydłużenie odstępu QTc, wziewny kortykosteroid, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zaćma, zespół Cushinga, β2-mimetyk
Leksykon leków
Działania niepożądane – Torsemed 20 mg

Torasemid, substancja czynna leku Torsemed, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczegółowego monitorowania, zwłaszcza w początkowej fazie terapii oraz u pacjentów z grup ryzyka. Do najczęściej obserwowanych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, erytropenia i leukopenia, które mogą wpływać na krzepliwość i odporność. Niezbyt często występują zasadowica metaboliczna oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym hipowolemia, hipokaliemia i hiponatremia, szczególnie u pacjentów z dietą ubogopotasową lub współistniejącymi schorzeniami. Bardzo rzadko notuje się objawy neurologiczne (ból głowy, zawroty, parestezje, dezorientacja) oraz niedokrwienie mózgu. Częstość nieznana obejmuje zaburzenia widzenia, szumy uszne, utratę słuchu, niedociśnienie tętnicze, a także poważne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak zaburzenia rytmu serca, dławica piersiowa, ostry zawał mięśnia sercowego oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe.
ból głowy, cholesterol, dezorientacja, dławica piersiowa, erytropenia, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezje, powikłania zakrzepowo-zatorowe, rozciągnięcie pęcherza moczowego, rozrost gruczołu krokowego, szumy uszne, toksyczna rozpływna martwica naskórka, torasemid, Torsemed, triglicerydy, utrata słuchu, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenia krążenia, zaburzenia morfologii krwi, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zapalenie trzustki, zasadowica metaboliczna, zatrzymanie moczu, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – ASARIS pMDI (50 mcg + 25 mcg)/ dawkę inh.

ASARIS pMDI, zawierający salmeterol (agonista receptorów β2) oraz flutykazon propionian (kortykosteroid wziewny), wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla obu składników, bez synergistycznego nasilenia efektów ubocznych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bóle głowy (≥1/10), zapalenie części nosowej gardła (≥1/10), kandydoza jamy ustnej i gardła (≥1/100 do <1/10), zapalenie płuc i oskrzeli (≥1/100 do <1/10), hipokaliemia (często), a także objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca i tachykardia (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja, a także paradoksalny skurcz oskrzeli, wymagający natychmiastowego odstawienia leku i zastosowania szybkodziałających leków rozszerzających oskrzela. Wśród działań niepożądanych flutykazonu istotne są kandydoza jamy ustnej i gardła oraz rzadko kandydoza przełyku, co można ograniczyć poprzez płukanie jamy ustnej po inhalacji.
agonista receptorów beta-2, ból mięśniowy, ból stawowy, choroba niedokrwienna serca, cushingoidalne rysy twarzy, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie, hiperglikemia, hipokaliemia, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kandydoza przełyku, kołatanie serca, kurcz mięśniowy, leczenie przeciwgrzybicze, migotanie przedsionków, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości skórnej, salmeterol i flutykazonu propionian, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie nosogardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zespół Cushinga, złamanie pourazowe, zmniejszenie gęstości mineralnej kości
Leksykon substancji czynnych
Sorbitol – Działania niepożądane

Sorbitol, jako poliol stosowany powszechnie w różnych postaciach farmaceutycznych, wykazuje działanie osmotyczne w przewodzie pokarmowym, co może prowadzić do działań niepożądanych takich jak ból w jamie brzusznej, dyskomfort okołoodbytniczy oraz biegunka. Przykładowo, preparat Microlax zawiera 4,465 g sorbitolu w 5 ml roztworu, co wiąże się z ryzykiem wystąpienia tych objawów. Sorbitol może również wywoływać reakcje nadwrażliwości o różnym nasileniu, w tym pokrzywkę, świąd, rumień i wysypkę skórną, co obserwuje się m.in. po podaniu szczepionek Priorix (9 mg sorbitolu/dawka) i Varilrix (6 mg sorbitolu/dawka). Ponadto, sorbitol metabolizowany jest do fruktozy, co u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych, takich jak hipoglikemia, hiponatremia, anoreksja, a w skrajnych przypadkach do uszkodzenia wątroby i niewydolności tego narządu.
aldolaza B, anoreksja, biegunka, biodostępność, ból brzucha, ciśnienie osmotyczne, dyskomfort brzuszny, dyskomfort okołoodbytniczy, hiperglikemia, hipoglikemia, hiponatremia, nadwrażliwość, nieswoiste zapalenie jelit, nietolerancja fruktozy, niewydolność wątroby, pasaż jelitowy, pokrzywka, poliol, przewód pokarmowy, rumień, sorbitol, uszkodzenie wątroby, zaburzenia krzepnięcia, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zaburzenia żołądkowe, zespół jelita drażliwego
Leksykon leków
Przedawkowanie – Locoid Crelo 1 mg/g

Produkt leczniczy Locoid Crelo zawierający maślan hydrokortyzonu 1 mg/g w postaci emulsji do stosowania miejscowego nie wykazuje przypadków ostrego przedawkowania, jednak długotrwałe stosowanie na dużych powierzchniach skóry może prowadzić do wchłaniania ogólnoustrojowego i zahamowania czynności kory nadnerczy. Objawy przedawkowania obejmują zahamowanie wydzielania endogennych kortykosteroidów, zespół Cushinga polekowego (otyłość centralna, twarz księżycowata, rozstępy, nadciśnienie, hiperglikemia), objawy hiperkortyzolizmu (osłabienie mięśniowe, nerwowość, bezsenność, zaburzenia elektrolitowe) oraz supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest stopniowe odstawianie leku, aby uniknąć przełomu nadnerczowego.
emulsja do stosowania miejscowego, hiperglikemia, hiperkortyzolemii, hiperkortyzolizm, kortykosteroid miejscowy, maślan hydrokortyzonu, nadciśnienie, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, otyłość centralna, przełom nadnerczowy, rozstępy skórne, supresja osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, twarz księżycowata, wtórna niewydolność kory nadnerczy, wydzielanie kortyzolu, zaburzenia elektrolitowe, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga polekowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Asmetic 50 mcg/dawkę inh.

Produkt leczniczy Asmetic zawiera 50 mikrogramów salmeterolu (w postaci salmeterolu ksynafonianu) w każdej dawce inhalacyjnej, stosowany standardowo w dawce 50 mikrogramów dwa razy na dobę. Działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (wysypka z świądem i zaczerwienieniem – częstość niezbyt często, reakcje anafilaktyczne – bardzo rzadko), zaburzenia elektrolitowe i metaboliczne (hipokaliemia – rzadko, hiperglikemia – bardzo rzadko), oraz objawy ze strony układu nerwowego (bóle głowy i drżenia – często, zawroty głowy – rzadko). Występują także działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak kołatanie serca (często), tachykardia (niezbyt często) oraz rzadkie zaburzenia rytmu serca, w tym migotanie przedsionków i częstoskurcz nadkomorowy. Dodatkowo obserwuje się kurcze mięśni (często) oraz bardzo rzadkie przypadki bólu stawów i niespecyficznych bólów w klatce piersiowej.
bezsenność, częstoskurcz nadkomorowy, hiperglikemia, hipokaliemia, kołatanie serca, kurcz mięśniowy, migotanie przedsionków, obrzęk naczynioruchowy, paradoksalny skurcz oskrzeli, podrażnienie jamy ustnej, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, salmeterol, salmeterol ksynafonowy, skurcz dodatkowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie metabolizmu, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie serca, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Hydroxychloroquine Adamed 200 mg

Hydroksychlorochina, pochodna 4-aminochinoliny, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o wysokim znaczeniu klinicznym, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Szczególnie istotne jest nasilenie działania hipoglikemizującego przy jednoczesnym stosowaniu z insuliną, doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi oraz innymi substancjami hipoglikemizującymi (np. inhibitory MAO, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, salicylany), co wymaga regularnego monitorowania glikemii i ewentualnej korekty dawek. Fluorochinolony (cyprofloksacyna, gemifloksacyna, moksyfloksacyna, lewofloksacyna, sparfloksacyna) mogą powodować zarówno hiperglikemię, jak i hipoglikemię oraz wydłużenie odstępu QTc, co zwiększa ryzyko arytmii komorowych. Wskazane jest monitorowanie EKG i glikemii podczas terapii łączonej. Ponadto, hydroksychlorochina wchodzi w interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT (leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, makrolidy), co wymaga szczególnej ostrożności i kardiologicznego nadzoru.
4-aminochinolina, artemeter/lumefantryna, arytmia komorowa, choroba Fabry’ego, cyklosporyna, dapson, digoksyna, doustny lek przeciwcukrzycowy, dysfagia, działanie hipoglikemizujące, fluorochinolon, glikozyd nasercowy, halofantryna, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hydroksychlorochina, inhibitor monoaminooksydazy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakaźny, meflochina, metoprolol, napad padaczkowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, reakcja hemolityczna, reduktaza methemoglobiny, remdesivir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, szczepionka przeciw wściekliźnie, tamoksyfen, toksyczność siatkówkowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Przedawkowanie – Predasol 50 mg

Przedawkowanie prednizolonu w formie preparatu Predasol (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji) może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych typowych dla glikokortykosteroidów systemowych, obejmujących zaburzenia osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, hiperglikemię, insulinooporność, hiperlipidemię, retencję sodu i wody, hipokaliemię oraz alkalozę metaboliczną. Objawy te mogą manifestować się jako zespół Cushinga jatrogenny, supresja endogennej produkcji kortyzolu, zaburzenia cyklu menstruacyjnego, nadciśnienie tętnicze, zwiększone ryzyko zakrzepowo-zatorowe, a także zaburzenia neuropsychiatryczne i immunosupresja. Preparat dostępny jest w dawkach 25 mg, 50 mg, 250 mg oraz 1000 mg, gdzie dawka 50 mg odpowiada 39,1 mg prednizolonu, co jest istotne przy ocenie ryzyka toksyczności i planowaniu terapii.
alkaloza metaboliczna, arytmia, choroba zakrzepowo-zatorowa, glikokortykosteroid systemowy, hiperglikemia, hiperlipidemia, hipokaliemia, immunosupresja, insulinooporność, martwica kości, miopatia steroidowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kory nadnerczy, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, osteoporoza, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja, prednizolon, prednizolon sodu bursztynian, prednizolon wodorobursztynian, psychoza steroidowa, reaktywacja infekcji, retencja sodu, supresja kortyzolu, zaburzenie neuropsychiatryczne, zespół Cushinga jatrogenny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Apra 30 mg

Arypiprazol, stosowany w dawkach 5-30 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to akatyzja i nudności (>3% pacjentów). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥10%), często (1-10%), niezbyt często (0,1-1%), rzadko (0,01-0,1%), bardzo rzadko (<0,01%) oraz nieznana. Szczególnie istotne są zaburzenia ze strony układu nerwowego (zaburzenia pozapiramidowe, akatyzja, późne dyskinezy), metaboliczne (hiperglikemia, cukrzyca, hiperprolaktynemia, zmiany masy ciała), a także poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, zaburzenia rytmu serca (w tym torsades de pointes), choroba zakrzepowo-zatorowa żył, niewydolność wątroby, zespół DRESS oraz rabdomioliza. Występują również liczne działania niepożądane o nieznanej częstości, w tym reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (myśli samobójcze, zaburzenia kontroli impulsów), oraz objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego i oddechowego.
akatyzja, arypiprazol, arytmia komorowa, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, drgawka typu grand mal, dysfagia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, napad przymusowego patrzenia, neutropenia, niewydolność wątroby, nudność, patologiczne uzależnienie od hazardu, poriomania, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja fotoalergiczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz gardła, skurcz krtani, substancja czynna, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie regulacji temperatury, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół abstynencyjny noworodków, zespół DRESS, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Solu-Medrol 250 mg

Metyloprednizolon, aktywny składnik preparatu Solu-Medrol, jest glikokortykosteroidem o silnym działaniu przeciwzapalnym, przewyższającym prednizolon, z minimalnym efektem mineralokortykosteroidowym (4 mg metyloprednizolonu odpowiada 20 mg hydrokortyzonu, a 200 mg metyloprednizolonu to 1 mg dezoksykortykosteronu). Mechanizm działania polega na penetracji błon komórkowych, wiązaniu z receptorami cytoplazmatycznymi i modulacji transkrypcji genów, co prowadzi do syntezy enzymów odpowiedzialnych za efekty przeciwzapalne i immunomodulujące. Metyloprednizolon redukuje liczbę komórek immunologicznie aktywnych w miejscu zapalenia, zmniejsza światło naczyń, stabilizuje błony lizosomalne, hamuje fagocytozę oraz ogranicza produkcję prostaglandyn, co skutkuje ograniczeniem nacieku zapalnego i intensywności reakcji immunologicznej. Ponadto wpływa na metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów, wywołując katabolizm białek, glukoneogenezę, hiperglikemię i glukozurię, co jest istotne u pacjentów z cukrzycą. Metyloprednizolon indukuje także lipolizę kończyn i lipogenezę w okolicach klatki piersiowej, szyi i głowy, prowadząc do charakterystycznej redystrybucji tkanki tłuszczowej.
alkohol benzylowy, błony lizosomalne, bolus dożylny, bursztynian sodowy metyloprednizolonu, działanie immunomodulujące, działanie przeciwzapalne, efekt lipogenny, enzym proteolityczny, fagocytoza, funkcja motoryczna, glikokortykosteroid, glukoneogeneza, hiperglikemia, infuzja dożylna, katabolizm białek, lipoliza, mediator zapalenia, metyloprednizolon, mineralokortykosteroid, ostre uszkodzenie rdzenia kręgowego, prostaglandyna, receptor cytoplazmatyczny, redystrybucja tkanki tłuszczowej, regeneracja neurologiczna, transkrypcja mRNA
Leksykon leków
Przedawkowanie – Potassium Chloride 0,15% + Glucose 5% B. Braun 1,5 g/l + 55 g/l

Przedawkowanie roztworu do infuzji zawierającego chlorek potasu i glukozę, takiego jak Potassium Chloride + Glucose B. Braun, prowadzi do hiperkaliemii, która stanowi bezpośrednie zagrożenie życia z powodu poważnych zaburzeń kardiologicznych, w tym arytmii, bloku serca, niedociśnienia i zatrzymania akcji serca. Objawy neurologiczne (paraliż kończyn, osłabienie, splątanie) oraz mięśniowe (paraliż mięśni, w tym oddechowych) wynikają z zaburzeń przewodnictwa nerwowo-mięśniowego i funkcji błony komórkowej miocytów. Dodatkowo obserwuje się zaburzenia metaboliczne, takie jak hiperglikemia i hiponatremia, oraz objawy przewodnienia i obrzęków, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z niewydolnością serca i nerek.
chlorek potasu i glukoza, dysfagia, glukonian wapnia, hemodializa i dializa otrzewnowa, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, metoda nerkozastępcza, monitorowanie elektrokardiograficzne, nieprawidłowości w EKG, niewydolność serca i nerek, paraliż układu oddechowego, przewodnictwo mięśnia sercowego, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, układ sercowo-naczyniowy, wodorowęglan sodu, zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, zatrucie potasem, zatrzymanie akcji serca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zahron Combi

Zahron Combi, łączący rozuwastatynę i amlodypinę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko białkomoczu, miopatii i rabdomiolizy, zwłaszcza przy dawkach rozuwastatyny ≥20 mg, a szczególnie 40 mg. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek stosowanie jest przeciwwskazane, natomiast amlodypina może być stosowana w zwykłych dawkach, gdyż jej stężenie nie zależy od funkcji nerek. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest wskazane przy objawach mięśniowych lub podwyższeniu CK >5 x GGN, a leczenie należy przerwać w przypadku znacznego wzrostu CK lub nasilonych objawów. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii, takimi jak zaburzenia czynności nerek, niedoczynność tarczycy, choroby mięśniowe w wywiadzie, wcześniejsze toksyczne działanie na mięśnie, nadużywanie alkoholu, wiek >70 lat, interakcje lekowe oraz jednoczesne stosowanie fibratów.
amlodypina, antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, białkomocz, ból mięśni, cyklosporyna, dziedziczna choroba układu mięśniowego, hipercholesterolemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, miopatia, nadciśnienie, niedoczynność tarczycy, osłabienie siły mięśniowej, pochodna kwasu fibrynowego, próba czynnościowa wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rozuwastatyna, skurcz mięśniowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczność mięśniowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół nerczycowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydrocortisonum Aflofarm 5 mg/g

Przedawkowanie miejscowe Hydrocortisonum Aflofarm (5 mg/g krem) wiąże się głównie z długotrwałym lub nieprawidłowym stosowaniem na rozległe powierzchnie skóry, co prowadzi do systemowego wchłaniania hydrokortyzonu octanu i poważnych powikłań ogólnoustrojowych. Kluczowe objawy przedawkowania to hiperglikemia, cukromocz oraz zespół Cushinga, a także zahamowanie osi podwzgórze-przysadka-nadnercza, co może skutkować niewydolnością nadnerczy. U dzieci dodatkowo obserwuje się hamowanie wzrostu i rozwoju. Szczególnie narażone są osoby stosujące lek na duże powierzchnie skóry, pod opatrunkiem okluzyjnym, na uszkodzoną skórę oraz dzieci, ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy.
aplikacja na skórę, cukromocz, działanie przeciwinsulinowe, glikokortykosteroidy egzogenne, glukoneogeneza, gospodarka węglowodanowa, hamowanie wzrostu, hiperglikemia, hirsutyzm, hydrokortyzon octan, konsultacja endokrynologiczna, leczenie objawowe, niewydolność nadnerczy, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, otyłość centralna, penetracja substancji czynnej, próg nerkowy, przerwanie stosowania leku, rozstępy, twarz księżycowata, ujemne sprzężenie zwrotne, wchłanianie systemowe, zaburzenia elektrolitowe, zespół Cushinga
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ramizek Combi 5 mg + 10 mg

Ramizek Combi to lek łączący ramipryl (inhibitor ACE) i amlodypinę (bloker kanałów wapniowych), stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego, dostępny m.in. w dawce 5 mg ramiprylu + 10 mg amlodypiny. Profil bezpieczeństwa ramiprylu obejmuje przede wszystkim suchy kaszel i niedociśnienie tętnicze, a także ciężkie działania niepożądane, takie jak udar mózgu, zawał mięśnia sercowego, obrzęk naczynioruchowy, hiperkaliemia, niewydolność nerek i wątroby, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne oraz neutropenia/agranulocytoza. Amlodypina najczęściej powoduje senność, zawroty głowy, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nudności oraz obrzęki obwodowe. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). U dzieci i młodzieży profil bezpieczeństwa ramiprylu jest podobny do dorosłych, choć tachykardia i zapalenie spojówek występują częściej.
aftowe zapalenie jamy ustnej, agranulocytoza, amlodypina, białkomocz, ból stawów, bradykardia, cytolityczne zapalenie wątroby, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, eozynofilia, erytrocytopenia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkaliemia, kołatanie serca, leukopenia, łuszczycopodobne zapalenie skóry, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelita, obrzęk Quinckego, onycholiza, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, przeciwciała przeciwjądrowe, ramipryl, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan splątania, suchy kaszel, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, zaburzenia erekcji, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia smaku, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Miedzi siarczan – Przeciwwskazania stosowania

Miedzi siarczan pięciowodny, będący składnikiem preparatu Pediaven NN1 (0,23 mg/125 ml, co odpowiada 0,92 mg/1000 ml roztworu, zawierającego 57,5 μg miedzi pierwiastkowej na 250 ml), jest stosowany w żywieniu pozajelitowym do uzupełniania niedoborów pierwiastków śladowych. Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną, patologicznie podwyższone stężenie miedzi w osoczu (np. choroba Wilsona), wrodzone zaburzenia metabolizmu aminokwasów oraz niestabilny stan ogólny pacjenta, w tym ciężkie stany pourazowe, niewyrównaną cukrzycę, ostrą fazę wstrząsu krążeniowego, ciężką kwasicę metaboliczną, SIRS oraz śpiączkę hiperosmolarna. Dodatkowo, preparat zawiera 25 g glukozy na 250 ml, co wyklucza jego podanie u pacjentów z ciężką, niekontrolowaną hiperglikemią.
Podawanie miedzi siarczanu dożylnie wymaga uwzględnienia ogólnych przeciwwskazań do terapii infuzyjnej, takich jak ostry obrzęk płuc, przewodnienie, nieleczona niewydolność serca oraz odwodnienie hipotoniczne. Ze względu na obecność innych pierwiastków śladowych (cynk, selen, mangan, chrom, jod, fluor) i elektrolitów (wapń, magnez, sód, chlorki) w preparacie, konieczne jest monitorowanie ich stężeń w osoczu podczas długotrwałego żywienia parenteralnego, aby zapobiec kumulacji miedzi i zaburzeniom metabolicznym. U pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby, które mogą prowadzić do zwiększonego stężenia miedzi, należy rozważyć modyfikację dawkowania lub odstawienie preparatu, oceniając korzyści i ryzyko terapii.
choroba Wilsona, hiperglikemia, infuzja dożylna, kwasica metaboliczna, nadwrażliwość na substancje, niewydolność serca, niewyrównana cukrzyca, obrzęk płuc, odwodnienie hipotoniczne, pierwiastek śladowy, posocznica, przewodnienie, siarczan miedzi, SIRS, śpiączka hiperosmolarna, stan pourazowy, wstrząs krążeniowy, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia metabolizmu aminokwasów, zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, zwyrodnienie soczewkowo-wątrobowe, żywienie parenteralne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Amlessa 4 mg + 10 mg

Lek Amlessa, zawierający peryndopryl z tert-butyloaminą oraz amlodypinę w formie bezylanu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania obejmują obrzęk, senność, zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia smaku, parestezje, zaburzenia widzenia, szum uszny, kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy i szyi, niedociśnienie tętnicze, duszność, kaszel oraz dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, biegunka, zaparcia). Działania te sklasyfikowano według klasyfikacji MedDRA i częstości występowania, gdzie bardzo często (≥1/10) występują m.in. senność i obrzęk, często (≥1/100 do <1/10) – zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia widzenia, a niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – m.in. leukopenia, hipoglikemia, hiperkaliemia, hiponatremia, zaburzenia rytmu serca oraz reakcje skórne. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane, takie jak niedociśnienie tętnicze prowadzące do incydentów naczyniowo-mózgowych, zawał mięśnia sercowego, agranulocytoza, obrzęk naczynioruchowy (obrzęk Quincke'go), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona), a także zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemia, hiponatremia) i metaboliczne (hipoglikemia, hiperglikemia).
agranulocytoza, amlodypina, astenia, bezsenność, ból głowy, diplopia, dławica piersiowa, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, duszność, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, klasyfikacja MedDRA, kołatanie serca, kurcze mięśni, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezje, peryndopryl, reakcje skórne, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szum uszny, udar mózgu, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka