Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Apra-swift

Podczas terapii lekiem Apra-swift należy uwzględnić szereg istotnych aspektów dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Poprawa kliniczna u pacjentów może nastąpić w okresie od kilku dni do kilku tygodni od rozpoczęcia leczenia. W tym czasie pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją lekarską.¹

Ryzyko samobójstwa

Zachowania samobójcze często towarzyszą chorobom psychicznym i zaburzeniom nastroju. W niektórych przypadkach były raportowane krótko po rozpoczęciu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego, włączając terapię arypiprazolem. Pacjenci z grupy wysokiego ryzyka wymagają szczególnie ścisłego nadzoru podczas leczenia.²

Zaburzenia sercowo-naczyniowe

Lek Apra-swift należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z:³

• Chorobą sercowo-naczyniową (zawał mięśnia sercowego lub choroba niedokrwienna w wywiadzie, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia)
• Chorobą naczyń mózgu
• Stanami predysponującymi do niedociśnienia (odwodnienie, zmniejszenie objętości krwi krążącej, leczenie lekami przeciwnadciśnieniowymi)
• Nadciśnieniem tętniczym, szczególnie postępującym lub złośliwym

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych obserwowano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia arypiprazolem należy identyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka VTE i wdrażać odpowiednie działania zapobiegawcze.⁴

Wydłużenie odstępu QT

W badaniach klinicznych arypiprazolu częstość występowania wydłużenia odstępu QT była porównywalna z placebo. Należy jednak zachować ostrożność stosując lek u pacjentów z wydłużeniem odstępu QT w wywiadzie rodzinnym.⁵

Zaburzenia pozapiramidowe

Późne dyskinezy

W badaniach klinicznych trwających do roku zgłaszano niezbyt częste przypadki dyskinez wymagających interwencji podczas leczenia arypiprazolem. Przy wystąpieniu objawów przedmiotowych lub podmiotowych późnych dyskinez u pacjentów leczonych lekiem Apra-swift należy rozważyć zmniejszenie dawki lub odstawienie leku. Należy pamiętać, że objawy te mogą czasowo nasilić się lub nawet wystąpić dopiero po odstawieniu leku.⁶

Inne objawy pozapiramidowe

W pediatrycznych badaniach klinicznych z zastosowaniem arypiprazolu obserwowano akatyzję oraz parkinsonizm. Jeśli u pacjenta przyjmującego lek Apra-swift wystąpią objawy przedmiotowe i podmiotowe innych zaburzeń pozapiramidowych, należy rozważyć zmniejszenie dawki oraz wprowadzenie ścisłej kontroli klinicznej.⁷

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy Zespół Neuroleptyczny to potencjalnie śmiertelny zespół objawów, który może wystąpić w związku z podawaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu. W badaniach klinicznych odnotowano rzadkie przypadki NMS podczas leczenia arypiprazolem.⁸

Kliniczne objawy NMS obejmują:

• Bardzo wysoką gorączkę
• Sztywność mięśni
• Zaburzenia świadomości
• Objawy niestabilności autonomicznego układu nerwowego (nieregularne tętno, wahania ciśnienia krwi, częstoskurcz, obfite pocenie się, zaburzenia rytmu serca)

Mogą również wystąpić objawy dodatkowe, takie jak:⁹

• Zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej
• Mioglobinuria (rabdomioliza)
• Ostra niewydolność nerek

Warto zwrócić uwagę, że obserwowano także zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej i rabdomiolizę, niekoniecznie związane z NMS.¹⁰

W przypadku wystąpienia wyżej wymienionych objawów podmiotowych lub przedmiotowych świadczących o NMS, bądź niewyjaśnionego pochodzenia wysokiej gorączki bez innych objawów NMS, należy przerwać leczenie wszystkimi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem.¹¹

Drgawki

W badaniach klinicznych odnotowano niezbyt częste przypadki napadów drgawek w czasie leczenia arypiprazolem. Dlatego lek Apra-swift należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawek lub mają choroby wiążące się ze skłonnością do takich napadów.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku z psychozą związaną z demencją

Zwiększona śmiertelność

W trzech badaniach kontrolowanych placebo (n= 938, średnia wieku: 82,4 lata; zakres: 56-99 lat) u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera, leczonych arypiprazolem, stwierdzono zwiększone ryzyko zgonu w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. Częstość zgonów u pacjentów leczonych arypiprazolem wynosiła 3,5% w porównaniu do 1,7% w grupie placebo. Pomimo różnorodnych przyczyn zgonów, większość wydawała się związana z chorobami układu krążenia (np. niewydolność serca, nagłe zgony) lub chorobami infekcyjnymi (np. zapalenie płuc).¹³

Działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego

W tych samych badaniach odnotowano działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (np. udar, przejściowe napady niedokrwienia), w tym o przebiegu zakończonym zgonem (średnia wieku: 84 lata; zakres 78-88 lat). Ogólnie w tych badaniach 1,3% wszystkich pacjentów leczonych arypiprazolem zgłaszało działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego w porównaniu do 0,6% pacjentów otrzymujących placebo. Różnica ta nie była istotna statystycznie.¹⁴

Jednakże w jednym z tych badań z zastosowaniem ustalonego dawkowania u pacjentów leczonych arypiprazolem występowała istotna zależność odpowiedzi od dawki dla działań niepożądanych dotyczących krążenia mózgowego.¹⁵

Arypiprazol nie jest wskazany w leczeniu pacjentów z psychozą związaną z demencją.¹⁶

Upadki

Arypiprazol może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, niestabilność ruchową i czuciową, co może prowadzić do upadków. Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z grupy podwyższonego ryzyka i rozważyć zmniejszenie dawki początkowej (np. u pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów osłabionych).¹⁷

Hiperglikemia i cukrzyca

U pacjentów leczonych nietypowymi lekami przeciwpsychotycznymi, w tym arypiprazolem, opisywano hiperglikemię, w niektórych przypadkach bardzo wysoką, z kwasicą ketonową i śpiączką hiperosmotyczną lub zgonem. Do czynników ryzyka, które mogą predysponować pacjenta do wystąpienia ciężkich powikłań, należą otyłość i cukrzyca w wywiadzie rodzinnym.¹⁸

W badaniach klinicznych z arypiprazolem nie było istotnych różnic w częstości występowania działań niepożądanych związanych z hiperglikemią (w tym cukrzycy) lub nieprawidłowych wartości laboratoryjnych stężenia glukozy w porównaniu do placebo.¹⁹

Pacjenci leczeni jakimikolwiek lekami przeciwpsychotycznymi, włącznie z arypiprazolem, powinni być obserwowani czy nie występują u nich objawy przedmiotowe i podmiotowe związane z hiperglikemią (takie jak nadmierne pragnienie, wielomocz, nadmierny apetyt i osłabienie), a pacjenci z cukrzycą lub czynnikami ryzyka wystąpienia cukrzycy powinni być regularnie monitorowani pod względem pogorszenia kontroli glikemii.²⁰

Nadwrażliwość

Podczas przyjmowania arypiprazolu mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości charakteryzujące się objawami reakcji uczuleniowych.²¹

Zwiększenie masy ciała

Zwiększenie masy ciała obserwowane u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym jest zwykle spowodowane współistniejącymi chorobami, stosowaniem leków przeciwpsychotycznych o których wiadomo, że powodują zwiększenie masy ciała, oraz niewłaściwym stylem życia, co może prowadzić do ciężkich powikłań.²²

Po wprowadzeniu produktu do obrotu obserwowano zwiększenie masy ciała u pacjentów otrzymujących arypiprazol. Jeśli występowało, to zwykle u pacjentów z istotnymi czynnikami ryzyka, takimi jak: cukrzyca, zaburzenia tarczycy lub gruczolak przysadki w wywiadzie.²³

W badaniach klinicznych arypiprazol nie powodował klinicznie istotnego zwiększenia masy ciała u dorosłych. Natomiast w badaniach klinicznych z udziałem młodzieży z epizodem manii w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego wykazano, że stosowanie arypiprazolu ma związek ze zwiększeniem masy ciała po 4 tygodniach leczenia.²⁴

U młodzieży z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym należy kontrolować przyrost masy ciała. W przypadku klinicznie istotnego przyrostu masy ciała należy rozważyć zmniejszenie dawki.²⁵

Dysfagia

Ze stosowaniem leków przeciwpsychotycznych, w tym arypiprazolu, wiąże się spowolnienie motoryki przełyku i ryzyko aspiracji. Lek Apra-swift należy stosować ostrożnie u pacjentów z ryzykiem wystąpienia zachłystowego zapalenia płuc.²⁶

Patologiczne uzależnienie od hazardu i inne zaburzenia kontroli impulsów

Podczas przyjmowania arypiprazolu u pacjentów mogą występować zwiększone popędy, w szczególności popęd do hazardu i niezdolność do kontrolowania tych popędów. Inne zgłaszane popędy obejmują:²⁷

• Zwiększenie popędów seksualnych
• Kompulsywną potrzebę wydawania pieniędzy
• Obżarstwo lub kompulsywne objadanie się
• Inne impulsywne i kompulsywne zachowania

Istotne jest, aby lekarze przepisujący lek pytali pacjentów lub opiekunów o pojawienie się nowego lub zwiększonego popędu do hazardu, popędów seksualnych, kompulsywnej potrzeby wydawania pieniędzy, obżarstwa lub kompulsywnego objadania się, lub innych popędów podczas leczenia arypiprazolem.²⁸

Należy pamiętać, że objawy zaburzenia kontroli impulsów mogą być związane z chorobą podstawową. Jednak w niektórych przypadkach zgłaszano ustąpienie popędów po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku. Zaburzenia kontroli impulsów mogą zaszkodzić pacjentowi lub innym, jeśli nie zostaną rozpoznane. Lekarz powinien rozważyć zmianę dawki lub odstawienie leku, jeśli u pacjenta wystąpią takie popędy podczas przyjmowania arypiprazolu.²⁹

Pacjenci ze współistniejącym ADHD

Pomimo wysokiej częstości współistnienia zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I oraz zespołu ADHD, dane dotyczące bezpieczeństwa jednoczesnego stosowania arypiprazolu oraz stymulantów są bardzo ograniczone. Dlatego też należy zachować wyjątkową ostrożność w razie podawania tych produktów jednocześnie.³⁰

Specjalne ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

^{31 32 33 34}