Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Arypiprazol, ze względu na swoje antagonistyczne działanie wobec receptora adrenergicznego α1, może nasilać działanie niektórych leków przeciwnadciśnieniowych, co wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym stosowaniu tych preparatów¹.

Wpływ innych produktów leczniczych na arypiprazol

Leki wpływające na wchłanianie: Famotydyna, antagonista receptora H2 hamujący uwalnianie kwasu żołądkowego, zmniejsza szybkość wchłaniania arypiprazolu, jednakże działanie to nie ma istotnego znaczenia klinicznego².

Wpływ inhibitorów enzymów CYP: Arypiprazol jest metabolizowany na wiele sposobów, głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4. Nie jest natomiast metabolizowany przez enzymy z grupy CYP1A, co oznacza, że nie jest konieczne stosowanie specjalnych dawek u osób palących tytoń³.

• Silne inhibitory CYP2D6 (np. chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna): Badania kliniczne wykazały, że chinidyna zwiększa AUC arypiprazolu o 107%, nie zmieniając Cmax. Jednocześnie AUC i Cmax dehydroarypiprazolu (aktywnego metabolitu) ulegają zmniejszeniu odpowiednio o 32% i 47%. W przypadku jednoczesnego podawania tych leków z arypiprazolem, dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć o około połowę w stosunku do przepisanej dawki⁴.
• Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV): Badania kliniczne wykazały, że ketokonazol zwiększa AUC i Cmax arypiprazolu odpowiednio o 63% i 37%, a AUC i Cmax dehydroarypiprazolu odpowiednio o 77% i 43%. W grupie osób o obniżonej aktywności CYP2D6, równoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może powodować zwiększenie stężenia arypiprazolu w osoczu w porównaniu do osób o podwyższonej aktywności CYP2D6. W przypadku jednoczesnego stosowania ketokonazolu lub innych silnych inhibitorów CYP3A4 z arypiprazolem, przepisaną dawkę arypiprazolu należy zmniejszyć o około połowę⁵.
• Słabe inhibitory CYP3A4 i CYP2D6: Podczas równoczesnego stosowania słabych inhibitorów CYP3A4 (np. diltiazem) lub CYP2D6 (np. escytalopram) z arypiprazolem, można spodziewać się niewielkiego zwiększenia stężenia arypiprazolu w osoczu⁶.

Po odstawieniu inhibitora CYP2D6 lub CYP3A4, dawkę produktu Apra-swift należy zwiększyć do takiej, jaką stosowano przed rozpoczęciem terapii skojarzonej⁷.

Wpływ induktorów enzymów CYP:

• Karbamazepina i inne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ryfabutyna, fenytoina, fenobarbital, prymidon, efawirenz, newirapina, ziele dziurawca): Jednoczesne podanie karbamazepiny ze schizofrenią lub zaburzeniami schizoafektywnymi prowadzi do zmniejszenia średniej geometrycznej Cmax i AUC arypiprazolu odpowiednio o 68% i 73%. Podobny efekt zaobserwowano dla dehydroarypiprazolu, gdzie Cmax i AUC zmniejszają się odpowiednio o 69% i 71%. W związku z tym dawkę arypiprazolu należy podwoić podczas jednoczesnego stosowania z karbamazepiną. Podobny efekt można zaobserwować przy innych silnych induktorach CYP3A4, co również wymaga podwojenia dawki arypiprazolu⁸.
• Po zakończeniu podawania silnego induktora CYP3A4, należy zmniejszyć dawkę arypiprazolu do zalecanej⁹.

Walproinian i lit: Skojarzone stosowanie walproinianów lub soli litu z arypiprazolem nie powoduje żadnych istotnych klinicznie zmian stężenia arypiprazolu, dlatego nie jest konieczne dostosowanie dawki podczas takiej terapii skojarzonej¹⁰.

Wpływ arypiprazolu na inne produkty lecznicze

Badania kliniczne wykazały, że dawki arypiprazolu 10-30 mg na dobę nie wywierają istotnego wpływu na metabolizm substratów CYP2D6 (współczynnik dekstrometorfan/3-metoksymorfinan), CYP2C9 (warfaryna), CYP2C19 (omeprazol) i CYP3A4 (dekstrometorfan). Ponadto, w warunkach in vitro arypiprazol i dehydroarypiprazol nie zmieniają metabolizmu zachodzącego z udziałem CYP1A2. Istnieje zatem małe prawdopodobieństwo wystąpienia istotnych klinicznie interakcji między produktami leczniczymi metabolizowanymi przez te enzymy¹¹.

Kiedy arypiprazol podawano z walproinianem, litem lub lamotryginą, nie stwierdzono klinicznie istotnej zmiany w stężeniach tych leków¹².

Zespół serotoninowy

U pacjentów przyjmujących arypiprazol obserwowano przypadki zespołu serotoninowego. Objawy przedmiotowe i podmiotowe tego stanu mogą wystąpić szczególnie w przypadku jednoczesnego stosowania innych leków serotoninergicznych, takich jak SSRI/SNRI (selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny/inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny) lub leków, o których wiadomo, że zwiększają stężenia arypiprazolu¹³.

Interakcje z alkoholem

Ze względu na pierwotne działanie arypiprazolu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leku Apra-swift z alkoholem. Interakcja ta może powodować nasilenie działań niepożądanych charakterystycznych dla wpływu na OUN, szczególnie sedacji¹⁴.

Spożywanie alkoholu podczas terapii arypiprazolem może prowadzić do:

• Nasilenia działania sedatywnego, co zwiększa ryzyko nadmiernej senności, zaburzeń koordynacji ruchowej i upośledzenia zdolności psychomotorycznych
• Potencjalnego nasilenia działania hipotensyjnego (obniżenie ciśnienia tętniczego) ze względu na interakcję z działaniem arypiprazolu na receptory α1-adrenergiczne
• Zwiększonego obciążenia wątroby, która jest odpowiedzialna za metabolizm zarówno arypiprazolu, jak i alkoholu
• Zwiększonego ryzyka wystąpienia działań niepożądanych ze strony OUN, takich jak zawroty głowy, dezorientacja, problemy z koncentracją i osłabienie refleksu

W związku z powyższym, pacjenci stosujący preparat Apra-swift powinni zostać poinformowani o konieczności unikania spożywania alkoholu podczas terapii lub znacznego ograniczenia jego konsumpcji, a także o możliwych konsekwencjach jednoczesnego używania alkoholu z lekiem.

Tabela interakcji