rak gruczołu krokowego
Rak gruczołu krokowego (rak prostaty) jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u mężczyzn. Rozwija się z komórek nabłonkowych gruczołu krokowego i charakteryzuje się zwykle powolnym wzrostem. W początkowych stadiach choroba może przebiegać bezobjawowo, co podkreśla znaczenie badań przesiewowych.
Czynniki ryzyka rozwoju raka prostaty obejmują wiek (większość przypadków diagnozowana jest u mężczyzn powyżej 65 roku życia), predyspozycje genetyczne, rasę (częstsze występowanie u mężczyzn rasy czarnej) oraz czynniki środowiskowe. Diagnostyka opiera się na badaniu per rectum, oznaczeniu stężenia PSA (swoisty antygen sterczowy) w surowicy oraz biopsji prostaty pod kontrolą ultrasonografii przezodbytniczej.
Współczesne metody leczenia raka gruczołu krokowego obejmują prostatektomię radykalną, radioterapię (zewnętrzną lub brachyterapię), leczenie hormonalne, chemioterapię oraz aktywną obserwację w przypadkach niskiego ryzyka. Wybór metody terapeutycznej zależy od stopnia zaawansowania nowotworu, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz preferencji chorego. Wczesne wykrycie i leczenie znacząco poprawiają rokowanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cyproteron – Przeciwwskazania stosowania
Cyproteron, dostępny zarówno jako monoterapia (np. Androcur 50 mg), jak i w połączeniu z etynyloestradiolem (Cyprodiol 2 mg + 0,035 mg), wykazuje działanie antyandrogenne i jest stosowany u kobiet i mężczyzn w różnych wskazaniach klinicznych. Kluczowe przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na substancję czynną, choroby wątroby (w tym zespół Dubina-Johnsona i Rotora), nowotwory wątroby, choroby wyniszczające, ciężką depresję, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, niedokrwistość sierpowatokrwinkową oraz obecność lub przebycie oponiaka. U kobiet stosowanie cyproteronu jest przeciwwskazane w ciąży, podczas karmienia piersią, przy żółtaczce w wywiadzie, opryszczce ciężarnych oraz w przypadku stosowania preparatu Cyprodiol – przy licznych czynnikach ryzyka zakrzepicy, takich jak idiopatyczna żylną choroba zakrzepowo-zatorowa, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, a także przy obecności niedoborów antytrombiny III, białka C i S, oporności na aktywowane białko C, hiperhomocysteinemi, czy obecności przeciwciał antyfosfolipidowych.
Androcur, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, Cyprodiol, cyproteron, dazabuwir, Diane-35, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, działanie antyandrogenne, etynyloestradiol, glekaprewir, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwawienie z dróg rodnych, migrena z ogniskowymi objawami, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór wątroby, ombitaswir, oponiak, oporność na aktywowane białko C, opryszczka ciężarnych, parytaprewir, pibrentaswir, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rak gruczołu krokowego, rytonawir, sofosbuwir, udar mózgu, welpataswir, woksylaprewir, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół Dubina-Johnsona, zespół Rotora, żółtaczka, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Fina
Stosowanie finasterydu w dawce 5 mg (Apo-Fina) wymaga szczegółowego monitorowania pacjentów, zwłaszcza tych z dużą objętością zalegającego moczu i zmniejszonym odpływem moczu, ze względu na ryzyko uropatii zaporowej. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie niedrożności spowodowanej trójpłatowym rozrostem gruczołu krokowego oraz konsultacja urologiczna. Finasteryd metabolizowany jest w wątrobie, co wymaga ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności tego narządu, choć brak jest szczegółowych danych farmakokinetycznych w tej grupie. Lek obniża stężenie PSA o około 50%, co wymaga podwojenia wartości PSA u pacjentów leczonych powyżej 6 miesięcy dla prawidłowej interpretacji wyników diagnostycznych. Odsetek wolnego PSA pozostaje niezmieniony, co ułatwia diagnostykę raka gruczołu krokowego.
badanie per rectum, biopsja gruczołu krokowego, finasteryd, ginekomastia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, myśli samobójcze, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, swoisty antygen gruczołu krokowego, trójpłatowy rozrost gruczołu krokowego, uropatia zaporowa, wolny PSA, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia nastroju, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Glenmark 500 mg
Abirateron, będący aktywnym składnikiem leku Abiraterone Glenmark, jest selektywnym inhibitorem enzymu 17α-hydroksylazy/C17,20-liazy (CYP17), kluczowego dla biosyntezy androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych raka gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na hamowaniu produkcji prekursorów testosteronu, DHEA i androstendionu, co prowadzi do znaczącej redukcji stężenia testosteronu w osoczu do poziomów nieoznaczalnych standardowymi testami. Abirateron stosowany jest w skojarzeniu z analogami LHRH lub po orchidektomii, co umożliwia obniżenie androgenów poniżej poziomów osiąganych wyłącznie przez standardową supresję androgenową. W badaniu fazy 3 u pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC) po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem uzyskało co najmniej 50% spadek PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo, potwierdzając skuteczność terapii.
abirateronu octan, analogi LHRH, androstendion, biosynteza androgenów, czynniki prognostyczne, dehydroepiandrosteron, docetaksel, inhibitor CYP17, mCRPC, mHSPC, mineralokortykosteroidy, orchidektomia, prednizolon, prednizon, przerzuty trzewne, PSA, rak gruczołu krokowego, skala Gleasona, supresja androgenowa, testosteron - Leksykon substancji czynnych
Albumina – Wskazania do stosowania
Albumina ludzka, będąca kluczowym białkiem osocza, znajduje szerokie zastosowanie w terapii zastępczej hipowolemii, hipoproteinemii oraz hipoalbuminemii, szczególnie przy stężeniach albuminy w surowicy poniżej 2,5 g/dl i objawach klinicznych niedoboru. Preparaty takie jak Biseko dostarczają około 31 g albuminy na 1000 ml oraz immunoglobuliny (ok. 10 g/1000 ml, w tym IgG, IgA, IgM), co jest istotne w leczeniu hipogammaglobulinemii i profilaktyce zakażeń u pacjentów z niedoborem odporności. Albumina jest również stosowana w hemodylucji w celu poprawy mikrokrążenia oraz jako stabilizator w preparatach immunoglobulin (np. Rhophylac 300 z 10 mg/ml albuminy). Wskazania do podania albuminy wymagają oceny stanu hemodynamicznego, funkcji narządów oraz ryzyka powikłań, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdzie konieczne jest monitorowanie objętości i funkcji układu krążenia.
albumina jaja kurzego, albumina ludzka, czerniak, enteropatia wysiękowa, hemodylucja, hipoalbuminemia, hipogammaglobulinemia, hipoproteinemia, hipowolemia, immunoglobulina anty-D, limfoscyntygrafia, nanokoloidalna albumina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ognisko zapalne, rak gruczołu krokowego, rak piersi, rak płaskonabłonkowy jamy ustnej, rak prącia, rak sromu, scyntygrafia szpiku kostnego, węzeł wartowniczy, zespół nerczycowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diphereline SR 3,75
Preparat Diphereline SR 3,75, będący analogiem GnRH (tryptoreliną), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko zmniejszenia gęstości mineralnej kości, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka osteoporozy, takimi jak przewlekłe nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, długotrwała terapia lekami obniżającymi gęstość kostną, dodatni wywiad rodzinny czy niedożywienie. U kobiet terapia może powodować spadek gęstości mineralnej kości o około 1% miesięcznie w trakcie 6-miesięcznego leczenia, co wiąże się ze wzrostem ryzyka złamań. W przypadku endometriozy stosowanie terapii add-back estrogenowo-progestagenowej redukuje utratę masy kostnej i objawy naczynioruchowe. Początkowo obserwuje się przejściowy wzrost stężenia testosteronu, co może nasilać objawy raka gruczołu krokowego, dlatego rozważa się podanie antyandrogenu. Monitorowanie pacjentów z przerzutami do kręgosłupa i niedrożnością układu moczowego jest kluczowe ze względu na ryzyko ucisku rdzenia kręgowego i niewydolności nerek.
analog GnRH, antyandrogen, antygen specyficzny dla prostaty, bisfosfonian, choroba układu krążenia, deprywacja androgenowa, endometrioza, epizod depresyjny, gęstość mineralna kości, gruczolak przysadki, niedrożność cewki moczowej, nietolerancja glukozy, odstęp QT, orchidektomia, oś przysadkowo-gonadalna, osteoporoza, rak gruczołu krokowego, stłuszczenie wątroby, terapia estrogenowo-progestagenowa, testosteron w surowicy, torsade de pointes, tryptorelina, ucisk rdzenia kręgowego, udar przysadki, włókniakomięśniak macicy, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Uronezyr 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany w preparacie Uronezyr, wykazuje wielokierunkowy wpływ na organizm, z dominującymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi układu rozrodczego. Najczęściej obserwowane są impotencja oraz zmniejszenie libido, które zwykle pojawiają się we wczesnym okresie terapii i ustępują samoistnie przy kontynuacji leczenia. Inne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój), kołatanie serca, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz zmiany skórne. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), przy czym dane pochodzą głównie z dobrowolnych zgłoszeń, co utrudnia precyzyjną ocenę ryzyka. Finasteryd może również powodować zmniejszenie objętości ejakulatu oraz zaburzenia ejakulacji, a w rzadkich przypadkach obserwowano ginekomastię i zmiany w piersiach wymagające interwencji chirurgicznej.
astenia, bezpłodność, depresja, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, impotencja, kołatanie serca, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, PSA, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, świąd, swoisty antygen sterczowy, tkliwość piersi, wskaźnik Gleasona, wysypka, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zawroty głowy, zmniejszenie popędu seksualnego, zmniejszone libido - Leksykon substancji czynnych
Abirateron – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Abirateron, stosowany w leczeniu raka gruczołu krokowego, nie wykazuje wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Dotyczy to wszystkich dostępnych na rynku preparatów zawierających abirateron w dawkach 250 mg, 500 mg oraz 1000 mg, niezależnie od postaci farmaceutycznej (tabletki powlekane lub niepowlekane). Charakterystyki produktów leczniczych takich jak Abiraterone Exeltis, Fresenius Kabi, G.L. Pharma, Glenmark, Olainfarm, Pharmascience, Richter, Sandoz, STADA oraz Tatica jednoznacznie potwierdzają brak istotnego wpływu na te zdolności, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta i otoczenia.
abirateron, charakterystyka produktu leczniczego, choroba nowotworowa, dawka leku, efekt uboczny, lek przeciwnowotworowy, postać farmaceutyczna, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, rak gruczołu krokowego, substancja czynna, tabletka powlekana, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie świadomości, zaburzenie widzenia, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Ziele wierzbówki kiprzycy – Wskazania do stosowania
Ziele wierzbówki kiprzycy (Epilobium angustifolium L., herba) jest tradycyjnym produktem leczniczym roślinnym stosowanym głównie w łagodzeniu objawów łagodnego przerostu gruczołu krokowego (BPH). Produkt dostępny jest na rynku polskim w formie ziół do zaparzania (1 g/1 g) oraz w saszetkach (2,0 g/saszetkę). Wskazanie do stosowania opiera się na długotrwałym użyciu w medycynie tradycyjnej, bez jednoznacznych potwierdzeń skuteczności w badaniach klinicznych zgodnych z zasadami medycyny opartej na dowodach. Przed zastosowaniem preparatu konieczna jest konsultacja lekarska w celu wykluczenia poważniejszych schorzeń, takich jak rak prostaty, które mogą manifestować się podobnymi objawami.
alfa-bloker, badanie per rectum, biopsja, BPH, częste oddawanie moczu, Epilobium angustifolium, inhibitor 5-alfa-reduktazy, kamica moczowa, kwestionariusz IPSS, łagodny przerost gruczołu krokowego, łagodny przerost prostaty, niepełne opróżnienie pęcherza, nykturia, osłabiony strumień moczu, oznaczenie PSA, parcie na mocz, produkt leczniczy roślinny, przerywany strumień moczu, rak gruczołu krokowego, trudności w mikcji, układ moczowy, wierzbówka kiprzyca, zapalenie pęcherza, ziele wierzbownicy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Tatica 500 mg
Lek TATICA, zawierający abirateron w postaci octanu, dostępny w dawkach 250 mg i 500 mg w formie tabletek powlekanych, jest wskazany do stosowania u dorosłych mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego w trzech głównych sytuacjach klinicznych: nowo rozpoznany hormonowrażliwy rak prostaty wysokiego ryzyka z przerzutami (mHSPC) w skojarzeniu z terapią supresji androgenowej (ADT) oraz prednizonem lub prednizolonem; oporny na kastrację rak prostaty z przerzutami (mCRPC) u pacjentów bez lub z niewielkimi objawami, po niepowodzeniu ADT, przed chemioterapią; oraz mCRPC z progresją choroby w trakcie lub po chemioterapii docetakselem. Monoterapia abirateronem nie jest zalecana, dlatego TATICA musi być stosowana wyłącznie w połączeniu z glikokortykosteroidami. Tabletki zawierają laktozę: 32,3 mg w dawce 250 mg oraz 64,6 mg w dawce 500 mg (w postaci laktozy jednowodnej odpowiednio 34 mg i 68 mg).
abirateron, docetaksel, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami, hormonowrażliwy rak prostaty z przerzutami, laktoza jednowodna, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, oporny na kastrację rak prostaty z przerzutami, prednizolon, prednizon, progresja choroby, rak gruczołu krokowego, tabletka powlekana, terapia supresji androgenowej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z owoców boczni piłkowanej – Wskazania do stosowania
Wyciąg z owoców boczni piłkowanej (Sabalis serrulatae fructi extractum spissum), pozyskiwany z Serenoa repens, jest stosowany w leczeniu objawów dolnych dróg moczowych (LUTS) związanych z łagodnym przerostem gruczołu krokowego (BPH). Preparat Prostalong Max zawiera standaryzowany etanolowy wyciąg w dawce 320 mg na kapsułkę, uzyskany w stosunku surowiec:wyciąg 9-12:1 przy użyciu 96% etanolu. Wyciąg wykazuje działanie łagodzące objawy takie jak nykturia, częstomocz, retencja moczu oraz osłabiony strumień moczu, co przekłada się na poprawę jakości życia pacjentów z BPH.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Finasterid Stada 5 mg tabletki powlekane 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które różnią się częstością i nasileniem. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu rozrodczego, takie jak impotencja i zmniejszenie popędu płciowego, które zwykle pojawiają się na początku terapii i często ustępują samoistnie. Inne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (często ≥1/100 do <1/10), objawy depresyjne, stany lękowe, kołatanie serca (rzadko ≥1/10 000 do <1/1000), podwyższenie enzymów wątrobowych, zmiany skórne (wysypka, świąd, pokrzywka) oraz ginekomastię i zaburzenia ejakulacji. Bardzo rzadko (<1/10 000) zgłaszano przypadki raka piersi u mężczyzn. Szczególną uwagę należy zwrócić na działania niepożądane, które mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia, takie jak zmniejszenie libido, zaburzenia erekcji oraz potencjalna niepłodność męska.
badanie kliniczne, ból jąder, depresja, doksazosyna, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, impotencja, kołatanie serca, leczenie skojarzone, monoterapia, niepłodność męska, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, przedawkowanie leku, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, reakcja nadwrażliwości, stany lękowe, stopień złośliwości nowotworu, stosunek korzyści do ryzyka, świąd, swoisty antygen sterczowy, wysypka, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zmniejszony popęd płciowy - Leksykon chorób i schorzeń
Krwawienie w nasieniu – Etiologia i przyczyny
Hematospermia, definiowana jako obecność krwi w ejakulacie, najczęściej ma etiologię infekcyjną lub zapalną, stanowiącą około 40% przypadków, zwłaszcza u mężczyzn poniżej 40. roku życia. Do najczęstszych patogenów należą bakterie (np. Escherichia coli), wirusy (CMV, HIV) oraz patogeny przenoszone drogą płciową (rzeżączka, chlamydia). Jatrogenne przyczyny, takie jak biopsja prostaty (występująca u 80% pacjentów po zabiegu) czy TURP, również często prowadzą do hematospermii, która może utrzymywać się do 4 tygodni. U mężczyzn powyżej 40. roku życia dominują przyczyny związane z gruczołem krokowym, takie jak BPH, zapalenie prostaty, kamienie czy torbiele, a także rzadziej nowotwory (około 3,5% przypadków), w tym rak prostaty, jądra i pęcherza moczowego. Diagnostyka powinna uwzględniać także czynniki ogólnoustrojowe, takie jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia krzepnięcia oraz stosowanie leków przeciwkrzepliwych.
amyloidoza, białaczka, chlamydia, chłoniak, choroba przenoszona drogą płciową, choroba von Willebranda, cystoskopia, cytomegalowirus, Escherichia coli, gruźlica, hematospermia, hemofilia, hiperurykemia, HIV, infekcja bakteryjna, infekcja wirusowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwkrzepliwy, malformacja naczyniowa, naczyniak, nadciśnienie tętnicze, opryszczka, przewlekła choroba wątroby, przezcewkowa resekcja gruczołu krokowego, radioterapia miednicy, rak gruczołu krokowego, rak jądra, rak pęcherza moczowego, rak pęcherzyka nasiennego, rzeżączka, schistosomatoza, warfaryna, wazektomia, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie cewki moczowej, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie najądrza, zewnętrzna radioterapia wiązką, zwężenie cewki moczowej, żylaki powrózka nasiennego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Androcur 50 mg
Androcur (cyproteron octan) w dawce 50 mg podawany jest doustnie, zwykle po posiłkach, z możliwością dzielenia tabletek w celu dostosowania dawki. U kobiet w wieku rozrodczym leczenie rozpoczyna się pierwszego dnia cyklu menstruacyjnego, stosując 2 tabletki (100 mg) dziennie przez 10 dni, w połączeniu z preparatem zawierającym estrogen i progestagen (np. Diane-35) przez 21 dni, co zapewnia ochronę antykoncepcyjną i stabilizuje cykl. Po 21 dniach stosowania Diane-35 następuje 7-dniowa przerwa, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia. Po uzyskaniu poprawy dawkę Androcur można zmniejszyć do 1 lub 1/2 tabletki dziennie. U pacjentek po menopauzie lub po histerektomii stosuje się monoterapię dawką 1 do 1/2 tabletki przez 21 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa. Należy bezwzględnie wykluczyć ciążę przed rozpoczęciem terapii i unikać długotrwałego stosowania ze względu na ryzyko działań niepożądanych.
agonista GnRH, cyproteron octan, dewiacja seksualna, dojrzewanie płciowe, kość długa, krwawienie miesiączkowe, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, leczenie antyandrogenowe, menopauza, męski hormon płciowy, monoterapia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, orchidektomia, rak gruczołu krokowego, remisja kliniczna, terapia skojarzona, uderzenie gorąca, usunięcie macicy, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tadulan
Tadalafil, substancja czynna preparatu Tadulan, wymaga szczegółowej diagnostyki przed rozpoczęciem terapii, ze szczególnym uwzględnieniem oceny układu sercowo-naczyniowego oraz wykluczenia przeciwwskazań, takich jak rak gruczołu krokowego przy leczeniu łagodnego rozrostu prostaty. Lek wykazuje działanie rozszerzające naczynia krwionośne, co może prowadzić do łagodnego, przemijającego obniżenia ciśnienia tętniczego. U pacjentów stosujących leki przeciwnadciśnieniowe, zwłaszcza blokery receptorów alfa-1-adrenergicznych (np. doksazosynę), istnieje ryzyko niedociśnienia tętniczego, dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania tadalafilu z doksazosyną. Tadalafil jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz wymaga ostrożności u osób z ciężką niewydolnością wątroby (klasa C wg Child-Pugh). W przypadku stosowania leku u pacjentów po radykalnej prostatektomii bez oszczędzania nerwów skuteczność nie została potwierdzona.
białaczka, ból w klatce piersiowej, brak laktazy, choroba Peyroniego, ciężka niewydolność wątroby, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dziedziczna nietolerancja galaktozy, erytromycyna, inhibitor CYP3A4, inhibitor PDE5, itrakonazol, ketokonazol, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu serca, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek przeciwnadciśnieniowy, nagły zgon sercowy, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niestabilna dławica piersiowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, obniżenie ciśnienia krwi, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, radykalna prostatektomia, rak gruczołu krokowego, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rytonawir, sakwinawir, szpiczak mnogi, tadalafil, udar mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenia erekcji, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Biosteron 25 mg
Biosteron, zawierający dehydroepiandrosteron (DHEA) w dawkach 10 mg i 25 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym laktozę (90 mg/tabletkę). Lek nie powinien być stosowany u osób z nowotworami estrogenozależnymi, takimi jak rak piersi (kobiety i mężczyźni), rak jajnika oraz inne nowotwory zależne od estrogenów, ze względu na ryzyko stymulacji wzrostu komórek nowotworowych. U mężczyzn przeciwwskazaniem są schorzenia gruczołu krokowego, w tym łagodny rozrost (BPH) i rak prostaty, z uwagi na możliwość nasilenia objawów i progresji choroby. Biosteron jest również przeciwwskazany przy ciężkiej niewydolności wątroby i nerek, gdyż metabolizm i wydalanie DHEA są zaburzone, co może prowadzić do kumulacji i toksyczności substancji czynnej.
androgenizacja, antygen PSA, antykoncepcja, badanie palpacyjne, choroba niedokrwienna serca, dehydroepiandrosteron, dyslipidemia, endokrynopatia, hirsutyzm, karmienie piersią, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na składniki leku, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór estrogenozależny, rak gruczołu krokowego, rak jajnika, rak piersi, zaburzenie miesiączkowania - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Davoster
Davoster (dutasteryd 0,5 mg) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza w terapii skojarzonej z antagonistami receptorów α1-adrenergicznych, ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka niewydolności serca. Mimo że 4-letnie badania kliniczne wykazały niższą częstość niewydolności serca w grupach leczonych aktywnie w porównaniu do placebo, konieczna jest dokładna ocena stosunku korzyści do ryzyka oraz rozważenie monoterapii jako alternatywy. Dutasteryd obniża stężenie PSA o około 50% po 6 miesiącach terapii, co wymaga wyznaczenia nowej wartości wyjściowej i regularnego monitorowania PSA, aby wykryć potencjalny rozwój raka gruczołu krokowego, zwłaszcza o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10). W badaniu REDUCE odnotowano wzrost częstości raka prostaty o wysokim stopniu złośliwości u pacjentów stosujących dutasteryd (0,9% vs 0,6% w grupie placebo), co podkreśla konieczność regularnej kontroli onkologicznej.
antagonista receptora α-adrenergicznego, badanie kliniczne, badanie per rectum, badanie REDUCE, biopsja gruczołu krokowego, dutasteryd, inhibitor 5α-reduktazy, niewydolność serca, nowotwór gruczołu sutkowego, PSA, rak gruczołu krokowego, receptor α-adrenergiczny, skala Gleasona, swoisty antygen sterczowy, tamsulozyna, terapia skojarzona, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Deca-Durabolin 50 mg/ml
Dekanian nandrolonu (Deca-Durabolin 50 mg/ml) jest steroidem anabolicznym podawanym pozajelitowo w formie roztworu olejowego zawierającego 50 mg substancji czynnej na 1 ml. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na dekanian nandrolonu lub składniki pomocnicze, w tym alkohol benzylowy (104,9 mg/ml) oraz olej arachidowy, co wyklucza pacjentów z alergią na orzeszki ziemne lub soję ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych. Lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego oraz u mężczyzn z rakiem piersi, ze względu na potencjalne androgenne działanie nasilające progresję hormonozależnych nowotworów.
Stosowanie dekanianu nandrolonu jest również całkowicie przeciwwskazane w okresie ciąży z powodu ryzyka maskulinizacji płodu żeńskiego i zaburzeń rozwojowych narządów płciowych. Ze względu na pozajelitową drogę podania, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia lub trombocytopenią, które zwiększają ryzyko powikłań krwotocznych po iniekcji. Przed przepisaniem preparatu konieczne jest dokładne wykluczenie przeciwwskazań klinicznych, aby zapobiec poważnym zdarzeniom niepożądanym i zapewnić bezpieczeństwo terapii.
alergia na orzeszki ziemne, alkohol benzylowy, Deca-Durabolin, dekanian nandrolonu, działanie androgenne, działanie teratogenne, maskulinizacja, nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwór hormonozależny, olej arachidowy, powikłanie krwotoczne, rak gruczołu krokowego, rak piersi, roztwór olejowy do wstrzykiwań, steryd anaboliczny, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie rozwojowe narządów płciowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxanorm
Doksazosyna, jako lek alfa-adrenolityczny, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza na początku terapii, ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego manifestującego się zawrotami głowy, osłabieniem, a w rzadkich przypadkach omdleniami. Zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego w początkowym okresie leczenia oraz edukację pacjentów w zakresie unikania sytuacji sprzyjających urazom. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak obrzęk płuc z powodu zwężenia aorty lub zastawki dwudzielnej, niewydolność serca o wysokiej pojemności wyrzutowej, prawokomorową niewydolność serca z przyczyn zatorowych lub wysiękowych oraz lewokomorową niewydolność serca z niskim ciśnieniem napełniania. U pacjentów z ciężką chorobą wieńcową gwałtowne obniżenie ciśnienia tętniczego może nasilać dusznicę. Ponadto, ze względu na metabolizm doksazosyny w wątrobie, jej stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane.
brak laktazy, choroba wieńcowa, ciężka niewydolność wątroby, ciśnienie tętnicze, doksazosyna, inhibitor PDE-5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lewokomorowa niewydolność serca, mezylan, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, omdlenie, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, przedłużona erekcja, rak gruczołu krokowego, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, syldenafil, tadalafil, usunięcie zaćmy, wardenafil, wysięk osierdziowy, zator płucny, zespół małej źrenicy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zoladex 3,6 mg
Zoladex (goserelina) to syntetyczny analog LHRH stosowany w terapii hormonalnej nowotworów hormonozależnych, zawierający 3,6 mg substancji czynnej w formie implantu podskórnego. Mechanizm działania polega na długotrwałym zahamowaniu wydzielania LH przez przysadkę, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu u mężczyzn oraz estradiolu u kobiet do poziomów charakterystycznych dla kastracji chirurgicznej lub menopauzy, odpowiednio po około 21 dniach od podania. Regularne podawanie co 28 dni utrzymuje supresję hormonalną, co skutkuje regresją guza prostaty, poprawą objawów oraz efektywnością w leczeniu nowotworów sutka, endometriozy i włókniaków macicy. W początkowej fazie terapii obserwuje się przejściowy wzrost stężeń hormonów płciowych. U kobiet dodatkowo dochodzi do ścieńczenia endometrium i zatrzymania miesiączkowania. Badania kliniczne potwierdzają, że Zoladex wykazuje skuteczność porównywalną do chirurgicznej kastracji u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, a także poprawia przeżycie bez objawów choroby i całkowite przeżycie jako leczenie uzupełniające po radioterapii w grupach wysokiego ryzyka (T1-T2 z PSA ≥ 10 ng/ml lub Gleason ≥ 7) oraz miejscowo zaawansowanych (T3-T4). Optymalny czas leczenia uzupełniającego to 3 lata, co istotnie poprawia wyniki w porównaniu z samą radioterapią. Leczenie neoadjuwantowe przed radioterapią również wykazuje korzyści w zakresie przeżycia bez objawów choroby, natomiast brak jest danych potwierdzających skuteczność neoadjuwantowego stosowania przed prostatektomią. U pacjentów po prostatektomii z rozsiewem nowotworu poza gruczoł, Zoladex może wydłużyć czas przeżycia bez objawów choroby, szczególnie przy zajęciu węzłów chłonnych, choć nie wpływa istotnie na całkowite przeżycie bez dodatkowych czynników ryzyka (PSA ≥ 10 ng/ml, Gleason ≥ 7).
agonista LHRH, bikalutamid, endometrioza, estradiol, gonadoliberyna, hormon gonadoliberyna, hormon luteinizujący, implant podskórny, kastracja chirurgiczna, przysadka mózgowa, radioterapia, radykalna prostatektomia, rak gruczołu krokowego, regresja guza gruczołu krokowego, rozprzestrzenianie nowotworu, ścieńczenie endometrium, skala Gleasona, supresja hormonalna, terapia hormonalna, testosteron, włókniak macicy, zajęcie węzłów chłonnych, zatrzymanie miesiączkowania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Apo-Flutam 250 mg
Lek Apo-Flutam (flutamid 250 mg), stosowany w terapii raka gruczołu krokowego, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się ginekomastię i nadwrażliwość sutków, które ustępują po zmniejszeniu dawki lub odstawieniu leku, a ryzyko ich wystąpienia jest mniejsze przy jednoczesnym stosowaniu agonistów LHRH. W terapii skojarzonej flutamidem z agonistą LHRH najczęstsze działania niepożądane (>5%) to uderzenia krwi do głowy (61% vs. 57% placebo), utrata popędu płciowego (36% vs. 31%), niemoc płciowa (33% vs. 29%), biegunka (12% vs. 4%), nudności i wymioty (11% vs. 10%), oraz ginekomastia (9% vs. 11%). Flutamid może również powodować nadciśnienie tętnicze (często), zator tętnicy płucnej i zawał mięśnia sercowego (rzadko), a także wydłużenie odstępu QT (częstość nieznana). Zaburzenia neurologiczne i psychiczne, takie jak senność, dezorientacja, depresja i niepokój, występują często, natomiast bezsenność, ból głowy i zawroty głowy są rzadkie.
agonista LHRH, bezsenność, biegunka, ból głowy, depresja, dezorientacja, encefalopatia wątrobowa, flutamid, ginekomastia, hepatotoksyczność, krwiomocz, małopłytkowość, martwica naskórka, martwica wątroby, methemoglobinemia, mlekotok, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość sutków, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość makrocytowa, nudności, obrzęk, obrzęk limfatyczny, owrzodzenie, półpasiec, rak gruczołu krokowego, rumień, terapia skojarzona, uderzenie krwi do głowy, utrata popędu płciowego, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka pęcherzowa, zamazane widzenie, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół toczeniopodobny, żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abiraterone Fresenius Kabi 500 mg
Abiraterone Fresenius Kabi (octan abirateronu) w dawce 500 mg, podawany w formie tabletek powlekanych, jest wskazany wyłącznie w skojarzeniu z prednizolonem i stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Wskazania obejmują: nowo rozpoznany hormonowrażliwy rak prostaty wysokiego ryzyka z przerzutami (mHSPC) w połączeniu z terapią supresji androgenowej (ADT), oporny na kastrację rak prostaty z przerzutami (mCRPC) u pacjentów bezobjawowych lub z łagodnymi objawami po niepowodzeniu ADT, oraz mCRPC z progresją podczas lub po chemioterapii docetakselem. Kwalifikacja pacjentów wymaga precyzyjnego rozpoznania hormonowrażliwości lub oporności na kastrację oraz uwzględnienia wcześniejszego leczenia i stopnia zaawansowania choroby.
docetaksel, działanie niepożądane, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami, nietolerancja laktozy, octan abirateronu, oporność na kastrację, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, prednizolon, progresja choroby, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego wysokiego ryzyka, rak hormonowrażliwy, supresja androgenowa, terapia supresji androgenowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cardura XL
Cardura XL, zawierająca doksazosynę w dawkach 4 mg i 8 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza na początku terapii, manifestującego się zawrotami głowy, osłabieniem i potencjalnymi omdleniami. Zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego oraz edukację pacjentów w zakresie unikania sytuacji zwiększających ryzyko urazów. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z określonymi schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak obrzęk płuc z powodu zwężenia aorty, niewydolność serca o wysokiej pojemności wyrzutowej, czy niewydolność prawokomorowa i lewokomorowa z niskim ciśnieniem napełniania. Ze względu na całkowitą metabolizację w wątrobie, Cardura XL jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby. Ponadto, jednoczesne stosowanie z inhibitorami PDE-5 (np. sildenafil, tadalafil, wardenafil) może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego, dlatego zaleca się rozpoczęcie terapii inhibitorami PDE-5 po stabilizacji hemodynamicznej, od najmniejszej dawki i z co najmniej 6-godzinnym odstępem od przyjęcia doksazosyny.
Cardura XL, ciśnienie tętnicze, doksazosyna, IFIS, inhibitor PDE-5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lewokomorowa niewydolność serca, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, operacja usunięcia zaćmy, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, przedłużona erekcja, rak gruczołu krokowego, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wysięk osierdziowy, zator płucny, zwężenie aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon substancji czynnych
Mitoksantron – Właściwości farmakodynamiczne
Mitoksantron, syntetyczna pochodna antrachinonu z grupy antracyklin (kod ATC: L01DB07), wykazuje silne działanie cytostatyczne i immunomodulujące, co czyni go skutecznym w terapii różnych nowotworów złośliwych oraz wysoce aktywnej postaci stwardnienia rozsianego (SM). Mechanizm działania opiera się na interakcji z DNA, prowadząc do powstawania wiązań krzyżowych i pęknięć nici, oraz hamowaniu topoizomerazy II, co skutkuje blokadą cyklu komórkowego w fazie G2 i indukcją poliploidalności. Immunosupresyjne właściwości mitoksantronu obejmują hamowanie proliferacji limfocytów B, T i makrofagów oraz blokadę uwalniania kluczowych cytokin, takich jak interferon gamma, TNF-α i IL-2, co tłumaczy jego zastosowanie w leczeniu SM. Standardowe dawkowanie w onkologii wynosi 12-14 mg/m² powierzchni ciała w 21-dniowych cyklach, natomiast w SM stosuje się dawkę 12 mg/m² co 3 miesiące, z dawką skumulowaną nieprzekraczającą 72 mg/m² ze względu na ryzyko kardiotoksyczności.
antracyklina, chłoniak nieziarniczy, cytarabina, czynnik martwicy nowotworu alfa, daunorubicyna, działanie immunomodulujące, grupa farmakoterapeutyczna, interferon gamma, interleukina-2, kardiotoksyczność, kwas dezoksyrybonukleinowy, kwas rybonukleinowy, leczenie indukcyjne, leczenie konsolidacyjne, lek cytostatyczny, lek immunomodulujący, limfocyt B, limfocyt T, makrofag, mitoksantron, ostra białaczka szpikowa, poliploidalność, prezentacja antygenów, rak gruczołu krokowego, rak piersi z przerzutami, stwardnienie rozsiane, terapia ostatniego rzutu, topoizomeraza II - Leksykon chorób i schorzeń
Rak prostaty – Etiologia i przyczyny
Rak prostaty jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów złośliwych u mężczyzn, szczególnie po 50. roku życia, z istotnym wzrostem ryzyka u mężczyzn powyżej 65 lat (13,7%). Etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca mutacje genetyczne (dziedziczne w 5-10% przypadków, m.in. BRCA1/2, HPC1, HOXB13), czynniki niemodyfikowalne takie jak wiek, rasa (większe ryzyko u mężczyzn rasy czarnej, HR 1,67) oraz historia rodzinna (2-5-krotnie wyższe ryzyko przy krewnych pierwszego stopnia). Mutacje nabyte powstają w trakcie życia, a czynniki przyspieszające proliferację komórek prostaty, w tym przewlekły stan zapalny, mogą sprzyjać akumulacji mutacji i transformacji nowotworowej. Wpływ czynników hormonalnych (testosteron, IGF-1) oraz ekspozycji na substancje chemiczne (pestycydy, kadm, Agent Orange) pozostaje niejednoznaczny.
chlamydia, czynnik ryzyka, dziedziczny rak jelita grubego, historia rodzinna raka prostaty, infekcja przenoszona drogą płciową, kiła, komórka nowotworowa, mutacja genetyczna, mutacja genu BRCA1, mutacja nabyta, nowotwór złośliwy, otyłość, pestycyd, poziom testosteronu, prostatitis, przerzutowy rak prostaty, rak gruczołu krokowego, rak prostaty, rzeżączka, uszkodzenie DNA komórek, wazektomia, wskaźnik masy ciała, zespół Lyncha - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Pharmascience 500 mg
Abirateronu octan, po podaniu doustnym na czczo, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmₐₓ) w około 2 godziny, wykazując wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 l), co wskazuje na szeroką dystrybucję w tkankach obwodowych. Biotransformacja leku zachodzi głównie w wątrobie, prowadząc do powstania licznych metabolitów, z których dwa główne (abirateronu siarczan i N-tlenek abirateronu siarczan) stanowią po około 43% całkowitej promieniotwórczości. Średni okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 15 godzin. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (~88% dawki, z czego 55% to niezmieniony abirateronu octan, a 22% to abirateron) oraz w mniejszym stopniu przez mocz (~5% dawki). Podawanie leku z pokarmem, zwłaszcza bogatym w tłuszcze, może zwiększyć AUC nawet 10-krotnie i Cmₐₓ do 17-krotnie, co ze względu na dużą zmienność biodostępności, wymaga stosowania abirateronu octanu na czczo (co najmniej 2 godziny po posiłku i 1 godzinę przed kolejnym). Tabletki należy połykać w całości, popijając wodą.
abirateronu siarczan, biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, inhibitor biosyntezy androgenów, klasyfikacja Childa-Pugha, krańcowe stadium choroby nerek, łagodne zaburzenia czynności wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, rak gruczołu krokowego, stężenie maksymalne w osoczu, sulfuryzacja, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Finpros 5 mg
Finpros 5 mg (finasteryd) stosowany w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z dużą objętością zalegającego moczu i znacznym zmniejszeniem odpływu moczu, którzy powinni być ściśle monitorowani pod kątem niedrożności dróg moczowych. Lek może powodować zaburzenia nastroju, w tym depresję i myśli samobójcze, co wymaga regularnej oceny stanu psychicznego pacjenta i ewentualnego przerwania terapii. Finasteryd obniża stężenie PSA o około 50%, co ma kluczowe znaczenie dla diagnostyki raka prostaty – wartości PSA należy podwajać u pacjentów leczonych co najmniej 6 miesięcy, aby prawidłowo interpretować wyniki. Stężenia PSA >10 ng/ml (Hybritech) oraz wartości między 4 a 10 ng/ml wymagają dalszej diagnostyki, w tym rozważenia biopsji prostaty. Procent wolnego PSA pozostaje niezmieniony pod wpływem finasterydu, co ułatwia interpretację wyników.
antygen swoisty dla gruczołu krokowego, badanie per rectum, biopsja prostaty, farmakokinetyka finasterydu, finasteryd, ginekomastia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, myśli samobójcze, nastrój depresyjny, niedobór laktazy, niedrożność dróg moczowych, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, stężenie PSA, wolny PSA, wydzielina z brodawek sutkowych, zaburzenia nastroju, zalegający mocz, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluorocholine (18F) Synektik 1 GBq/mL
FLUOROCHOLINE (18F) SYNEKTIK to diagnostyczny środek radiofarmaceutyczny stosowany w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) do wykrywania nowotworów, szczególnie raka gruczołu krokowego. Substancją czynną jest fluorometylo-(18F)-dimetylo-2-hydroksyetyloamoniowy chlorek o aktywności 1 GBq/mL, z całkowitą aktywnością w fiolce od 0,5 do 15,0 GBq. Radionuklid fluorek (18F) charakteryzuje się okresem półtrwania 110 minut i emituje promieniowanie pozytonowe o maksymalnej energii 634 keV, co umożliwia precyzyjną wizualizację ognisk nowotworowych. Mechanizm działania opiera się na metabolizmie fluorocholiny w komórkach, gdzie ulega ona fosforylacji i wbudowaniu w błony komórkowe, szczególnie w komórkach o zwiększonej proliferacji, co pozwala na ich identyfikację w badaniu PET. Produkt zawiera również 3,5 mg sodu na 1 mL roztworu.
biodystrybucja, biotransformacja, fluorek, fluorometylo-dimetylo-2-hydroksyetyloamoniowy chlorek, fosforylacja, komórka nowotworowa, ognisko nowotworowe, pozytonowa tomografia emisyjna, proliferacja komórek, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytonowe, rak gruczołu krokowego, środek radiofarmaceutyczny, wstrzyknięcie - Leksykon leków
Skład i postać leku – Abiraterone G.L. Pharma 250 mg
Abiraterone G.L. Pharma to lek przeciwnowotworowy w postaci tabletek zawierających 250 mg octanu abirateronu, stosowany w terapii raka gruczołu krokowego. Każda tabletka zawiera również 180 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową, powidon K29/32, sodu laurylosiarczan, krzemionkę koloidalną bezwodną oraz magnezu stearynian, które wpływają na strukturę, rozpad i stabilność tabletki. Tabletki mają owalny kształt, wymiary około 16 mm na 9,5 mm, z oznaczeniami „ATN” i „250” ułatwiającymi identyfikację. Produkt jest pakowany w butelki HDPE z zabezpieczeniem przed dziećmi, po 120 tabletek w opakowaniu, z okresem ważności 2 lata i przechowywany w temperaturze pokojowej bez specjalnych wymagań.
celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, lek przeciwnowotworowy, magnezu stearynian, mechanizm działania octanu abirateronu, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, octan abirateronu, polietylen wysokiej gęstości, rak gruczołu krokowego, sodu laurylosiarczan, środek przeciwzbrylający, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja powierzchniowo czynna, substancja rozpadowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abirateron Aristo 250 mg
Abirateron octan, po podaniu doustnym na czczo, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w około 2 godziny, a jego biodostępność jest silnie zależna od obecności pokarmu – podanie z jedzeniem może zwiększyć AUC nawet 10-krotnie i Cmax 17-krotnie, co jest związane z zawartością tłuszczu w posiłku. Ze względu na dużą zmienność ekspozycji farmakokinetycznej, zaleca się przyjmowanie leku co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku, tabletki należy połykać w całości i popijać wodą. Abirateron wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 l). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie, obejmując sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a okres półtrwania wynosi około 15 godzin. Wydalanie odbywa się głównie z kałem (88% dawki), z niewielkim udziałem moczu (5%).
biodostępność, ciężkie zaburzenie wątroby, ekspozycja na lek, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroliza, interakcje leku z pokarmem, klasyfikacja Child-Pugh, krańcowe stadium choroby nerek, łagodne zaburzenie czynności wątroby, maksymalne stężenie leku, objętość dystrybucji, octan abirateronu, okres półtrwania leku, rak gruczołu krokowego, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, sulfuryzacja, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, znakowany izotopowo abirateron - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abirateron Aristo 500 mg
Abirateron Aristo, będący inhibitorem enzymu CYP17, hamuje biosyntezę androgenów poprzez selektywne blokowanie 17α-hydroksylazy i C17,20-liazy, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy, przewyższając efekty analogów LHRH czy orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3, obejmujących pacjentów z przerzutowym, hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), stosowanie abirateronu w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem (5 mg/dobę) i supresją androgenową wykazało znaczące korzyści terapeutyczne. W badaniu 3011, obejmującym 1199 pacjentów z wysokim ryzykiem mHSPC, mediana przeżycia bez progresji radiograficznej (rPFS) wyniosła 33,02 miesiąca (95% CI: 29,57-NE) w grupie leczonej abirateronem, w porównaniu do 14,78 miesiąca (95% CI: 14,69-18,27) w grupie placebo (p < 0,0001, HR 0,466; 95% CI: 0,394-0,550). Ponadto, 38% pacjentów leczonych abirateronem osiągnęło co najmniej 50% redukcję PSA, w porównaniu do 10% w grupie kontrolnej.
analog LHRH, antygen swoisty dla prostaty, biosynteza androgenów, chemioterapia taksanami, dehydroepiandrosteron, docetaksel, enzym CYP17, gruczoł krokowy, hazard ratio, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, klasyfikacja ECOG, klasyfikacja NYHA, kryteria PCWG2, kryteria RECIST, mineralokortykosteroidy, nadciśnienie tętnicze, nadnercza, niewydolność serca, orchidektomia, populacja ITT, prednizon, pregnenolon i progesteron, przerzuty do mózgu, przerzuty trzewne, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, radioterapia paliatywna, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, skala Gleasona, supresja androgenowa, terapia deprywacji androgenów, zdarzenie związane z kośćcem - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abiraterone Sandoz 1000 mg
Abiraterone Sandoz 1000 mg, zawierający abirateron octan, jest wskazany do leczenia hormonowrażliwego raka gruczołu krokowego z przerzutami (mHSPC) oraz wysokiego ryzyka HSPC bez przerzutów, stosowany w skojarzeniu z terapią supresji androgenowej (ADT) i prednizonem lub prednizolonem. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w opornym na kastrację raku gruczołu krokowego z przerzutami (mCRPC) u pacjentów bezobjawowych lub z łagodnymi objawami po niepowodzeniu ADT, a także u pacjentów z progresją choroby po chemioterapii z docetakselem. Tabletki o wymiarach 23,1 mm x 11,1 mm zawierają 1000 mg abirateronu octanu i 129,21 mg laktozy, co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy.
abirateron octan, ADT, chemioterapia docetakselem, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego z przerzutami, laktoza jednowodna, mCRPC, mHSPC, mineralokortykoidy, nietolerancja laktozy, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, prednizolon, prednizon, progresja choroby, radioterapia, rak gruczołu krokowego, rak prostaty, tabletka powlekana, terapia supresji androgenowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dutamsol Mono 0,5 mg
Dutasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy typu II stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się występowaniem działań niepożądanych u około 19% pacjentów w pierwszym roku terapii (n=2167). Dominują zaburzenia układu rozrodczego, takie jak impotencja (6,0%), zmniejszone libido (3,7%) oraz zaburzenia wytrysku nasienia (1,8%), które w większości przypadków mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Inne działania niepożądane obejmują zmiany w obrębie piersi (1,3%), reakcje alergiczne, depresję oraz zaburzenia skóry, takie jak łysienie. W badaniu CombAT, oceniającym terapię skojarzoną dutasterydem (0,5 mg) i tamsulosyną (0,4 mg), częstość działań niepożądanych była wyższa w pierwszym roku (22%) w porównaniu do monoterapii dutasterydem (15%) lub tamsulosyną (13%), głównie z powodu zwiększonej częstości zaburzeń wytrysku nasienia (9,0%). W kolejnych latach obserwowano istotny spadek częstości zdarzeń niepożądanych do poziomu 2% w roku czwartym.
alfa-adrenolityk, badanie CombAT, badanie fazy III, działania niepożądane dutasterydu, ginekomastia, hirsutyzm, impotencja, inhibitor 5-alfa-reduktazy, kardiomiopatia zastoinowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie, monoterapia dutasterydem, niewydolność krążeniowo-oddechowa, niewydolność serca, obrzęk jąder, obrzęk naczynioruchowy, profil bezpieczeństwa leku, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, reakcja alergiczna, skala Gleasona, stosunek korzyści do ryzyka, wydzielina z brodawki sutkowej, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia wytrysku, zawroty głowy, zmniejszone libido - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Adadut 0,5 mg
Dutasteryd, będący inhibitorem obu izoenzymów 5α-reduktazy (typ 1 i 2), skutecznie obniża stężenie dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy o 85-94% przy dawce 0,5 mg/dobę, co prowadzi do istotnego zmniejszenia objętości gruczołu krokowego (o 23,6% po 12 miesiącach) oraz strefy przejściowej (o 17,8% po 12 miesiącach). Terapia dutasterydem poprawia objawy dolnych dróg moczowych mierzone kwestionariuszem AUA-SI (redukcja o 4,5 punktu po 2 latach vs. 2,3 w grupie placebo) oraz zwiększa maksymalny przepływ cewkowy (Qmax) o 2 ml/s po 2 latach. Ponadto, dutasteryd zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% (1,8% vs. 4,2% w placebo) oraz konieczności leczenia zabiegowego o 48% (2,2% vs. 4,1%). W badaniu CombAT terapia skojarzona dutasterydem i tamsulozyną wykazała przewagę nad monoterapią, znacząco redukując progresję kliniczną BPH i ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub interwencji chirurgicznej (4,2% vs. 11,9% dla tamsulozyny po 4 latach). Dutasteryd może powodować umiarkowane zmiany w parametrach nasienia (zmniejszenie liczebności plemników o 23% po 52 tygodniach), a także wpływać na funkcje seksualne, głównie wytrysk i satysfakcję seksualną, jednak efekty te często ustępują po przerwaniu terapii.
biopsja igłowa, dihydrotestosteron, gruczoł tarczowy, inhibitor 5α-reduktazy, izoenzym 5α-reduktazy, konwersja testosteronu, kwestionariusz AUA-SI, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie zabiegowe, maksymalny przepływ cewkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, płodność u mężczyzn, progresja kliniczna, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, skala Gleasona, skala IPSS, stężenie PSA, stopień złośliwości, strefa przejściowa gruczołu krokowego, terapia skojarzona, zakażenie układu moczowego - Leksykon substancji czynnych
Testosteron undecylan – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa testosteronu undecylanu, substancji czynnej preparatu Nebido, wykazały, że jego profil toksykologiczny jest zgodny z oczekiwanym działaniem androgenowym, bez wykrycia niespecyficznych efektów toksycznych. Testosteron nie wykazał właściwości mutagennych w testach in vitro, takich jak test Amesa oraz badania na komórkach jajnikowych chomika. Jednakże badania na zwierzętach, zwłaszcza na szczurach, wskazały na zwiększone ryzyko rozwoju raka gruczołu krokowego po terapii androgenowej, co sugeruje potencjalne działanie promocyjne testosteronu na nowotwory indukowane karcynogenami. Znaczenie kliniczne tych obserwacji wymaga dalszych badań, szczególnie w kontekście długotrwałego stosowania u ludzi.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Decapeptyl 0,1 mg
Decapeptyl 0,1 mg (octan tryptoreliny), agonista GnRH, wymaga szczególnej ostrożności klinicznej ze względu na ryzyko zmniejszenia gęstości mineralnej kości, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka osteoporozy (np. przewlekłe nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, długotrwała terapia lekami obniżającymi gęstość kości). Wstępne dane sugerują, że jednoczesne stosowanie bisfosfonianów może ograniczać demineralizację. U pacjentów z gruczolakami przysadki typu gonadotropinoma istnieje ryzyko udaru przysadki, wymagającego natychmiastowej interwencji. Ponadto, terapia może indukować epizody depresyjne, które mogą mieć ciężki przebieg, co wymaga odpowiedniego monitorowania i edukacji pacjentów. W początkowej fazie leczenia obserwuje się przejściowy wzrost stężenia testosteronu, co może prowadzić do zaostrzenia objawów raka prostaty (tumour flare), wskazując na konieczność rozważenia terapii antyandrogenowej.
agonista GnRH, antyandrogen, bisfosfonian, blokada androgenowa, choroba sercowo-naczyniowa, demineralizacja kości, epizod depresyjny, gęstość mineralna kości, gonadotropinoma, gruczolak przysadki, hormon uwalniający gonadotropinę, kastracja chirurgiczna, kortykosteroid, lek przeciwpadaczkowy, niedrożność cewki moczowej, niedrożność dróg moczowych, nietolerancja glukozy, odstęp QT, oś przysadka-gonady, osteoporoza, przerzut do kręgosłupa, przysadka mózgowa, rak gruczołu krokowego, stężenie testosteronu, stłuszczenie wątroby, torsade de pointes, tryptorelina, ucisk na rdzeń kręgowy, udar przysadki - Leksykon substancji czynnych
Bikalutamid – Dawkowanie i sposób podawania
Bikalutamid, stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego, podawany jest doustnie w dawce standardowej 50 mg raz na dobę, bez konieczności modyfikacji u pacjentów w podeszłym wieku oraz z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek. Terapia powinna być rozpoczęta co najmniej 3 dni przed wprowadzeniem analogu LHRH lub jednocześnie z kastracją chirurgiczną, aby zapewnić optymalną skuteczność. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <30 mL/min) brak jest wystarczających danych klinicznych, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Bikalutamid jest przeciwwskazany u dzieci i młodzieży, a tabletki należy przyjmować regularnie, aby utrzymać stabilne stężenie leku w organizmie.
analog LHRH, bikalutamid, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, droga doustna, działanie niepożądane, funkcja nerek, funkcja wątroby, kastracja chirurgiczna, klirens kreatyniny, kumulacja substancji czynnej, łagodne zaburzenie czynności wątroby, rak gruczołu krokowego, stężenie substancji czynnej, tabletka powlekana, terapia bikalutamidem, zaawansowany rak gruczołu krokowego, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Androster 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany w terapii, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęściej obserwowane to impotencja oraz zmniejszenie libido, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia, z tendencją do samoistnego ustępowania. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), z wieloma efektami o częstości nieznanej. Do istotnych działań należą reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia psychiczne (depresja, niepokój), neurologiczne (senność), kardiologiczne (kołatanie serca), podwyższenie enzymów wątrobowych, zmiany skórne (wysypka, świąd), oraz zaburzenia układu rozrodczego (impotencja, ginekomastia, zaburzenia ejakulacji, ból jąder). Finasteryd wpływa również na obniżenie stężenia PSA w surowicy o około 50%, co wymaga korekty wyników PSA przez pomnożenie wartości przez 2 u pacjentów leczonych powyżej 6 miesięcy, aby prawidłowo interpretować wyniki w diagnostyce raka prostaty.
antygen sterczowy PSA, badanie MTOPS, bezpłodność męska, ból jąder, depresja, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, impotencja, kołatanie serca, łagodny rozrost prostaty, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, reakcja nadwrażliwości, skala Gleasona, wysypka skórna, zaburzenie ejakulacji, zaburzenie erekcji, zaburzenie płodności, zmniejszona objętość ejakulatu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abirateron Zentiva 500 mg
Abirateron Zentiva, zawierający 500 mg abirateronu octanu, jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to obrzęki obwodowe, hipokaliemia (18% vs 8% placebo), nadciśnienie tętnicze (22% vs 16% placebo), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Ciężkie działania niepożądane stopnia 3. i 4. wg CTCAE obejmują hipokaliemię (6% vs 1%), nadciśnienie (7% vs 5%) oraz obrzęki obwodowe (1% vs 1%). Mechanizm działania leku wiąże się z aktywnością mineralokortykosteroidową, co wymaga monitorowania i często stosowania kortykosteroidów w celu ograniczenia tych efektów. W badaniach wykluczono pacjentów z niekontrolowanym nadciśnieniem, ciężką chorobą serca oraz frakcją wyrzutową <50%.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, analog LHRH, choroba serca, częstoskurcz, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroidy, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadostre zapalenie wątroby, nagły zgon sercowy, niedoczynność nadnerczy, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, ostra niewydolność wątroby, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie dróg moczowych, zastój płynów, zatrzymanie płynów, zawał serca, złamanie osteoporotyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abiraterone Exeltis 500 mg
Abiraterone Exeltis, zawierający abirateronu octan, jest inhibitorem enzymu 17α-hydroksylazy/C17,20-liazy (CYP17), kluczowego w biosyntezie androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych gruczołu krokowego. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu CYP17, co prowadzi do obniżenia stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy poniżej poziomów osiąganych po analogach LHRH lub orchidektomii. W badaniach klinicznych fazy 3 u pacjentów z rakiem gruczołu krokowego po niepowodzeniu chemioterapii taksanami, 38% leczonych abirateronem uzyskało co najmniej 50% redukcję stężenia PSA, w porównaniu do 10% w grupie placebo. Zahamowanie CYP17 powoduje również wzrost produkcji mineralokortykosteroidów, co wymaga uwagi klinicznej i jest szczegółowo omówione w charakterystyce produktu leczniczego.
20-liaza, antygen specyficzny dla prostaty, biosynteza androgenów, chemioterapia taksanami, dehydroepiandrosteron, hormon uwalniający hormon luteinizujący, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroid, nadnercze, octan abirateronu, orchidektomia, pregnenolon i progesteron, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, spironolakton, supresja androgenowa, terapia hormonalna, testosteron, wskaźnik Gleasona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cardura
Doksazosyna, alfa-adrenolityk stosowany w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) i innych wskazań, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia. Objawy takie jak zawroty głowy, osłabienie, a nawet utrata przytomności wskazują na konieczność monitorowania ciśnienia tętniczego. U pacjentów z chorobami serca, w tym niewydolnością serca o różnej etiologii oraz ciężką chorobą wieńcową, doksazosyna może nasilać objawy poprzez gwałtowne obniżenie ciśnienia. Metabolizm leku odbywa się w wątrobie, co wymaga ostrożności u chorych z niewydolnością wątroby, a stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane. Interakcje z inhibitorami PDE-5 (np. sildenafil, tadalafil) mogą prowadzić do objawowego niedociśnienia, dlatego zaleca się stosowanie najniższych dawek i zachowanie 6-godzinnego odstępu między lekami.
alfa-adrenolityk, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, doksazosyna, galaktozemia, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lewokomorowa niewydolność serca, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, rak gruczołu krokowego, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wysięk osierdziowy, zaćma, zator płucny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diphereline SR 22,5 mg 22,5 mg
Diphereline SR 22,5 mg, zawierający tryptorelinę – analog hormonu uwalniającego gonadotropinę (GnRH), działa poprzez początkowy wzrost stężenia LH, FSH oraz testosteronu lub estradiolu, a następnie długotrwałe zahamowanie ich wydzielania, prowadząc do kastracyjnego poziomu testosteronu u mężczyzn w ciągu 2-4 tygodni od rozpoczęcia terapii. Preparat zapewnia uwalnianie 22,5 mg tryptoreliny przez 6 miesięcy, a kolejne iniekcje co 24 tygodnie utrzymują efekt terapeutyczny. W badaniach klinicznych u pacjentów z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego uzyskano 97,5% pacjentów z kastracyjnym poziomem testosteronu po 4 tygodniach oraz 93% utrzymujących ten poziom do 12 miesiąca. Monitorowanie skuteczności terapii odbywa się poprzez oznaczanie stężenia testosteronu i PSA, przy czym mediana poziomu PSA zmniejszyła się o 97% po 6 miesiącach leczenia. Terapia tryptoreliną wykazuje hamowanie wzrostu hormonozależnych nowotworów prostaty oraz prowadzi do odwracalnej atrofii gruczołów płciowych dodatkowych.
agonista LHRH, analog hormonu uwalniającego gonadotropinę, antygen swoisty dla gruczołu krokowego, enzalutamid, goserelina, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, inhibitor biosyntezy androgenów, inhibitor receptora androgenowego, kastracyjny poziom testosteronu, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, octan abirateronu, PSA, radioterapia, rak gruczołu krokowego, rak prostaty oporny na kastrację, terapia antyandrogenowa, tryptorelina, węzeł chłonny, wiek kostny, wtórne cechy płciowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Uronezyr 5 mg
Finasteryd, będący inhibitorem 5α-reduktazy typu II (kod ATC: G04CB01), jest stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH) u mężczyzn powyżej 50. roku życia. Mechanizm działania polega na kompetencyjnym hamowaniu enzymu 5α-reduktazy, co prowadzi do obniżenia stężenia dihydrotestosteronu (DHT) w osoczu o około 70% po długotrwałej terapii dawką 5 mg/dobę. Efektem jest zmniejszenie objętości gruczołu krokowego o około 20% oraz redukcja poziomu PSA o około 50%, co wskazuje na zahamowanie proliferacji komórek nabłonkowych. Finasteryd nie wpływa istotnie na stężenia innych hormonów (hydrokortyzon, estradiol, TSH, tyroksyna) ani na profil lipidowy i gęstość mineralną kości. Terapia jest dobrze tolerowana, a parametry nasienia pozostają w granicach normy, mimo niewielkiego zmniejszenia objętości ejakulatu o 0,6 ml. Po zaprzestaniu leczenia stężenie DHT wraca do wartości wyjściowych w ciągu około 2 tygodni, a objętość gruczołu w ciągu około 3 miesięcy.
5α-reduktaza typu II, badanie per rectum, dihydrotestosteron, finasteryd, GnRH, gruczoł krokowy, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, inhibitor 5α-reduktazy, inkontynencja moczu, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niewydolność nerek, objętość prostaty, progresja BPH, przepływ moczu, PSA, rak gruczołu krokowego, rezonans magnetyczny, sepsa, skala Gleasona, TURP, urodynamika moczu, zakażenie dróg moczowych, zatrzymanie moczu