rak gruczołu krokowego
Rak gruczołu krokowego (rak prostaty) jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych u mężczyzn. Rozwija się z komórek nabłonkowych gruczołu krokowego i charakteryzuje się zwykle powolnym wzrostem. W początkowych stadiach choroba może przebiegać bezobjawowo, co podkreśla znaczenie badań przesiewowych.
Czynniki ryzyka rozwoju raka prostaty obejmują wiek (większość przypadków diagnozowana jest u mężczyzn powyżej 65 roku życia), predyspozycje genetyczne, rasę (częstsze występowanie u mężczyzn rasy czarnej) oraz czynniki środowiskowe. Diagnostyka opiera się na badaniu per rectum, oznaczeniu stężenia PSA (swoisty antygen sterczowy) w surowicy oraz biopsji prostaty pod kontrolą ultrasonografii przezodbytniczej.
Współczesne metody leczenia raka gruczołu krokowego obejmują prostatektomię radykalną, radioterapię (zewnętrzną lub brachyterapię), leczenie hormonalne, chemioterapię oraz aktywną obserwację w przypadkach niskiego ryzyka. Wybór metody terapeutycznej zależy od stopnia zaawansowania nowotworu, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz preferencji chorego. Wczesne wykrycie i leczenie znacząco poprawiają rokowanie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Hormon folikulotropowy – Przeciwwskazania stosowania
Hormon folikulotropowy (FSH) jest kluczowym składnikiem preparatów gonadotropinowych, takich jak menotropina (hMG), stosowanych w medycynie rozrodu. Przeciwwskazania do terapii FSH obejmują zarówno bezwzględne zakazy, jak nadwrażliwość na substancję czynną, nowotwory przysadki mózgowej lub podwzgórza, jak i specyficzne stany u kobiet, takie jak ciąża, laktacja, powiększenie jajników niezwiązane z PCOS, krwawienia z dróg rodnych o nieznanej etiologii oraz nowotwory narządu rodnego i piersi (rak jajnika, macicy, piersi). U mężczyzn przeciwwskazaniem są nowotwory jąder i gruczołu krokowego. Dodatkowo, u pacjentek z pierwotną niewydolnością jajników, wadami rozwojowymi narządów płciowych czy rozległymi włókniakomięśniakami macicy stosowanie preparatów Menopur i Mensinorm Set jest niewskazane ze względu na niskie prawdopodobieństwo skuteczności terapii.
choroba zakrzepowo-zatorowa, hiperprolaktynemia, hormon antymüllerowski, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, krwawienie z dróg rodnych, ludzka gonadotropina menopauzalna, menotropina, nadczynność kory nadnerczy, nadczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, niewydolność szyjki macicy, niewydolność wątroby, nowotwór jąder, nowotwór narządu rodnego, nowotwór przysadki mózgowej, pierwotna niewydolność jajników, rak endometrium, rak gruczołu krokowego, rak jajnika, rak macicy, rak piersi, włókniakomięśniak macicy, zakrzepica, zespół Ashermana, zespół hiperstymulacji jajników, zespół policystycznych jajników, zrosty wewnątrzmaciczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bicalutamide Accord 150 mg
Bikalutamid w dawce 150 mg, dostępny w postaci tabletek powlekanych (średnica około 10 mm, z wytłoczeniem „IO1”), jest wskazany w leczeniu miejscowo zaawansowanego raka gruczołu krokowego (stadium T3-T4) bez przerzutów odległych u pacjentów z wysokim ryzykiem progresji choroby. Lek może być stosowany zarówno jako monoterapia, jak i terapia adjuwantowa po radykalnej prostatektomii lub radioterapii. Ponadto, bikalutamid jest alternatywą dla pacjentów, u których standardowe metody leczenia hormonalnego (kastracja chirurgiczna lub farmakologiczna) są przeciwwskazane lub nieakceptowane. Każda tabletka zawiera 150 mg substancji czynnej oraz 159,84 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
antagoniści GnRH, bikalutamid, kastracja chirurgiczna, kastracja farmakologiczna, leczenie adjuwantowe, leczenie hormonalne, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, monoterapia, nietolerancja laktozy, nowotwór gruczołu krokowego, orchidektomia, promieniowanie jonizujące, radioterapia, radykalna prostatektomia, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego bez przerzutów, ryzyko progresji, stadium T3-T4, terapia adjuwantowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone G.L. Pharma 250 mg
Octan abirateronu jest szybko przekształcany in vivo do aktywnego metabolitu, abirateronu, który hamuje biosyntezę androgenów. Po podaniu doustnym na czczo, maksymalne stężenie (Cₘₐₓ) osiągane jest po około 2 godzinach. Obecność pokarmu znacząco zwiększa biodostępność leku, powodując do 10-krotnego wzrostu AUC oraz 17-krotnego wzrostu Cₘₐₓ, co jest zależne od zawartości tłuszczu w posiłku. Z tego względu zaleca się przyjmowanie leku na czczo, co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku. Abirateron wiąże się w 99,8% z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji wynosi około 5630 l, wskazując na szeroką dystrybucję tkankową. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a dominującymi metabolitami są siarczan abirateronu oraz siarczan N-tlenku abirateronu, każdy stanowiący około 43% całkowitej promieniotwórczości. Okres półtrwania u osób zdrowych wynosi około 15 godzin, a eliminacja odbywa się głównie z kałem (88%) i w mniejszym stopniu z moczem (5%).
biodostępność leku, całkowita ekspozycja, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, inhibitor biosyntezy androgenów, krańcowe stadium choroby nerek, objętość dystrybucji, octan abirateronu, okres półtrwania abirateronu, parametr farmakokinetyczny, rak gruczołu krokowego, siarczan abirateronu, siarczan N-tlenku abirateronu, skala Child-Pugh, sulfuryzacja, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Androtop 16,2 mg/g
Produkt leczniczy Androtop w postaci żelu zawiera 16,2 mg/g testosteronu, a jedno naciśnięcie pompki dozującej dostarcza 1,25 g żelu, co odpowiada 20,25 mg testosteronu. Stosowanie tego preparatu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem gruczołu krokowego oraz raka sutka. Przeciwwskazaniem jest także nadwrażliwość na testosteron lub na substancje pomocnicze, w tym etanol, który może wywoływać reakcje alergiczne. W związku z tym, przed rozpoczęciem terapii konieczne jest dokładne badanie urologiczne oraz szczegółowy wywiad onkologiczny i alergologiczny.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Diphereline 0,1 mg
Leczenie tryptoreliną (Diphereline 0,1 mg) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych, takich jak udar przysadki u pacjentów z nierozpoznanym gruczolakiem gonadotropowym, epizody depresyjne (w tym ciężka depresja), oraz zmniejszenie gęstości mineralnej kości. Szczególnie narażeni są pacjenci z czynnikami ryzyka osteoporozy, takimi jak przewlekłe nadużywanie alkoholu, palenie tytoniu, długotrwała terapia lekami wpływającymi na metabolizm kostny, niedożywienie czy obciążenia rodzinne. Deprywacja androgenowa może prowadzić do osteoporozy i zwiększonego ryzyka złamań. W początkowej fazie terapii obserwuje się przejściowy wzrost stężenia testosteronu, co może nasilać objawy raka gruczołu krokowego, dlatego rozważa się stosowanie antyandrogenów. Należy monitorować ryzyko ucisku rdzenia kręgowego u pacjentów z przerzutami do kręgosłupa oraz ryzyko niedrożności układu moczowego.
analog GnRH, antyandrogen, antygen specyficzny dla prostaty, deprywacja androgenu, fosfataza kwaśna, gęstość mineralna kości, gruczolak przysadki, niedożywienie, niedrożność cewki moczowej, obustronna orchidektomia, odstęp QT, oś przysadkowo-gonadalna, osteoporoza, rak gruczołu krokowego, scyntygrafia kości, torsade de pointes, tryptorelina, ucisk rdzenia kręgowego, udar przysadki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zasterid 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg, stosowany w preparacie Zasterid, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które wymagają uważnej obserwacji klinicznej. Najczęściej występują zaburzenia seksualne, takie jak obniżone libido, impotencja oraz zaburzenia ejakulacji, które pojawiają się głównie na początku terapii i u większości pacjentów ustępują z czasem. Inne istotne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, wysypkę oraz zmiany w obrębie gruczołów sutkowych (tkliwość, powiększenie). W trakcie terapii obserwowano także zmniejszenie objętości ejakulatu, co jest istotne w ocenie funkcji układu rozrodczego. Długotrwałe skutki seksualne, takie jak utrzymujące się obniżone libido, mogą wpływać na jakość życia pacjenta nawet po zakończeniu leczenia.
antygen sterczowy, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, hematospermia, impotencja, kołatanie serca, leczenie skojarzone, nadwrażliwość, niepłodność męska, obniżenie libido, obrzęk dróg oddechowych, obrzęk naczynioruchowy, PSA, rak gruczołu krokowego, rak sutka u mężczyzn, tkliwość gruczołów sutkowych, wskaźnik Gleasona, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia seksualne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Twinpros 0,5 mg + 0,4 mg
Lek Twinpros zawiera dutasteryd (0,5 mg) oraz tamsulosyny chlorowodorek (0,4 mg, odpowiadający 0,367 mg tamsulosyny) i jest stosowany w terapii łagodnego przerostu gruczołu krokowego (BPH). Dane z badania CombAT wskazują, że częstość działań niepożądanych związanych z leczeniem zmniejsza się z czasem: w terapii skojarzonej wynosiła 22% w pierwszym roku, spadając do 2% w czwartym roku. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu rozrodczego, zwłaszcza zaburzeń wytrysku, impotencji, zmniejszenia libido oraz zaburzeń piersi, które występują zarówno w monoterapii dutasterydem, jak i terapii skojarzonej. Inne często zgłaszane działania obejmują zawroty głowy, niedociśnienie ortostatyczne, zaparcia, nudności, wysypkę oraz astenie. Działania niepożądane mogą utrzymywać się po zakończeniu terapii, a dutasteryd wiąże się z ryzykiem zwiększonego występowania raka gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10) oraz rzadkich przypadków raka piersi u mężczyzn.
badanie REDUCE, biorównoważność, erytrodermia, impotencja, kardiomiopatia rozstrzeniowa, migotanie przedsionków, monoterapia dutasterydem, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, priapizm, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu piersiowego, reakcja alergiczna, rumień wielopostaciowy, skala Gleasona, tamsulosyny chlorowodorek, terapia skojarzona, wstrząs kardiogenny, wytrysk wsteczny, zaburzenia libido, zaburzenie wytrysku, zapalenie błony śluzowej nosa, zawroty głowy, zespół wiotkiej tęczówki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Abirateron Aristo 250 mg
Abirateron Aristo, zawierający abirateronu octan, jest selektywnym inhibitorem enzymu CYP17 (17α-hydroksylazy/C17,20-liazy), kluczowego w biosyntezie androgenów w jądrach, nadnerczach oraz tkankach nowotworowych prostaty. Mechanizm działania polega na hamowaniu przemian pregnenolonu i progesteronu do prekursorów testosteronu (DHEA i androstenodionu), co skutkuje znacznym obniżeniem stężenia testosteronu i innych androgenów w surowicy, przewyższającym efekty analogów LHRH czy orchidektomii. Terapia abirateronem wymaga monitorowania ze względu na zwiększoną produkcję mineralokortykosteroidów. W badaniach klinicznych fazy 3, obejmujących pacjentów z przerzutowym hormonowrażliwym (mHSPC) oraz opornym na kastrację rakiem prostaty (mCRPC), stosowanie abirateronu w dawce 1000 mg/dobę wraz z prednizonem 5 mg/dobę znacząco obniżyło poziomy PSA, z 38% pacjentów osiągających ≥50% redukcję PSA w porównaniu do 10% w grupie placebo.
analog LHRH, androstenodion, antygen specyficzny dla prostaty, badanie tomografii komputerowej, biosynteza androgenów, CYP17, dehydroepiandrosteron, docetaksel, formularz bólu BPI-SF, inhibitor biosyntezy androgenów, mineralokortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, nowotwór prostaty, octan abirateronu, orchidektomia, prednizolon, prednizon, przerzutowy hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, przerzutowy oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, przeżycie bez progresji radiograficznej, przeżycie całkowite, radioterapia paliatywna, rak gruczołu krokowego, receptor androgenowy, rezonans magnetyczny, skala ECOG, skala Gleasona, spironolakton, terapia supresji androgenowej, tkanka nowotworowa gruczołu krokowego, tomografia komputerowa, zdarzenie związane z kośćcem - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone Sandoz
Abirateron, stosowany w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, wynikających z hamowania enzymu CYP17 i wtórnego wzrostu mineralokortykosteroidów. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów (prednizon/prednizolon) w celu ograniczenia tych działań niepożądanych poprzez supresję wydzielania ACTH. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, w tym z niewydolnością serca (klasy II-IV wg NYHA), niestabilną dławicą piersiową, arytmiami komorowymi, frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) < 50% oraz niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, którzy byli wykluczeni z badań klinicznych fazy 3. Monitorowanie ciśnienia tętniczego, stężenia potasu w surowicy oraz objawów zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii konieczna jest kontrola elektrokardiograficzna ze względu na ryzyko wydłużenia odstępu QT.
arytmia komorowa, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, cytotoksyczna chemioterapia, dławica piersiowa, echokardiografia, frakcja wyrzutowa lewej komory, frakcja wyrzutowa serca, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, migotanie przedsionków, mineralokortykosteroid, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, ostra niewydolność wątroby, piorunujące zapalenie wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Penester
Leczenie finasterydem w dawce 5 mg wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza tych z dużą objętością zalegającego moczu i zmniejszonym odpływem moczu, ze względu na ryzyko niedrożności dróg moczowych. U pacjentów z rakiem gruczołu krokowego finasteryd nie wykazuje korzyści klinicznych, a jego stosowanie znacząco obniża stężenie PSA w surowicy o około 50%, co wymaga podwajania wartości PSA podczas interpretacji wyników diagnostycznych. Zaleca się regularne badania per rectum oraz kontrolę PSA, uwzględniając, że stężenie PSA >10 ng/ml wskazuje na konieczność dalszej diagnostyki, a wartości między 4 a 10 ng/ml wymagają uważnej obserwacji. Stosowanie finasterydu nie wpływa istotnie na procentową zawartość wolnego PSA, co pozostaje użyteczne w diagnostyce różnicowej raka stercza.
Podczas terapii finasterydem w dawce 5 mg należy monitorować pacjentów pod kątem zaburzeń psychicznych, takich jak zmiany nastroju, depresja czy myśli samobójcze, oraz informować o konieczności zgłaszania objawów ze strony tkanki piersiowej, w tym guzków, bolesności, powiększenia gruczołów czy wycieku z brodawki sutkowej, ze względu na zgłaszane przypadki raka piersi u mężczyzn. Lek nie jest wskazany dla dzieci i młodzieży, a ostrożność zaleca się u pacjentów z niewydolnością wątroby. Produkt zawiera 77,450 mg laktozy jednowodnej na tabletkę i mniej niż 1 mmol sodu (23 mg), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy oraz na diecie niskosodowej.
badanie per rectum, badanie PLESS, biopsja, brak laktazy, farmakokinetyka finasterydu, finasteryd, guzki piersi, laktoza jednowodna, myśli samobójcze, nastrój depresyjny, niedrożność dróg moczowych, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, rak stercza, swoisty antygen sterczowy, wolny PSA, wyciek z brodawki sutkowej, zaburzenia odpływu moczu, zalegający mocz, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Interakcje leku – Davoster 0,5 mg
Dutasteryd, metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP3A5, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami tych enzymów. Silne inhibitory CYP3A4 (np. rytonawir, indynawir, ketokonazol, itrakonazol, nefazodon) mogą znacząco zwiększać stężenie dutasterydu w surowicy, co wymaga rozważenia zmniejszenia częstości podawania leku w przypadku działań niepożądanych. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 i P-glikoproteiny, takie jak werapamil i diltiazem, podnoszą stężenie dutasterydu o 1,6-1,8 raza. Wydłużenie okresu półtrwania dutasterydu może przekroczyć 6 miesięcy, co wpływa na czas osiągnięcia stanu stacjonarnego. Nie stwierdzono istotnych interakcji z lekami wiążącymi kwasy żółciowe (np. cholestyraminą) ani wpływu dutasterydu na metabolizm innych leków metabolizowanych przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4. Ponadto, dutasteryd nie wpływa na farmakokinetykę tamsulozyny i terazosyny, co umożliwia bezpieczne łączenie terapii u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego.
5α-reduktaza, antagonista receptorów α-adrenergicznych, cholestyramina, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, dehydrogenaza alkoholowa, digoksyna, diltiazem, dutasteryd, glikol propylenowy, indynawir, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, łagodny rozrost gruczołu krokowego, nefazodon, P-glikoproteina, rak gruczołu krokowego, rytonawir, swoisty antygen sterczowy, tamsulozyna, terazosyna, warfaryna, werapamil - Leksykon substancji czynnych
Finasteryd – Działania niepożądane
Finasteryd, stosowany w dawkach 5 mg w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego oraz 1 mg w terapii łysienia androgenowego typu męskiego, działa jako inhibitor 5α-reduktazy, obniżając stężenie dihydrotestosteronu (DHT). Terapia finasterydem wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym zaburzeń seksualnych takich jak impotencja (częstość ≥1/100 do <1/10), zmniejszenie libido (≥1/100 do <1/10), zaburzenia ejakulacji (≥1/1000 do <1/100) oraz zmniejszenie objętości ejakulatu (≥1/100 do <1/10). Zaburzenia te mogą utrzymywać się nawet po zakończeniu leczenia. Ponadto, finasteryd może wywoływać zaburzenia psychiczne, w tym depresję i stany lękowe (częstość niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100) oraz myśli samobójcze (częstość nieznana). Reakcje skórne i nadwrażliwości, takie jak wysypka (≥1/1000 do <1/100), świąd, pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy, mogą mieć poważny przebieg, zwłaszcza gdy obejmują drogi oddechowe. U mężczyzn obserwuje się także zmiany w obrębie gruczołów piersiowych, w tym ginekomastię i ryzyko raka piersi (częstość nieznana).
badanie MTOPS, dihydrotestosteron, doksazosyna, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, hematospermia, impotencja, inhibitor 5α-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie androgenowe typu męskiego, niepłodność męska, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, rak prostaty, reakcje nadwrażliwości, skala Gleasona, swoisty antygen sterczowy, terapia skojarzona, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia erekcji, zaburzenia psychiczne, zaburzenia seksualne, zmniejszenie libido - Leksykon substancji czynnych
Mitoksantron – Dawkowanie i sposób podawania
Mitoksantron jest cytotoksycznym lekiem podawanym wyłącznie pod nadzorem doświadczonego lekarza onkologa, dostępnym w formie koncentratu 2 mg/ml do infuzji dożylnej. Dawkowanie zależy od wskazań klinicznych, schematu leczenia oraz stanu pacjenta. W monoterapii początkowa dawka wynosi 14 mg/m² powierzchni ciała co 21 dni, z możliwością redukcji do 12 mg/m² u pacjentów z obniżoną rezerwą szpikową. W leczeniu skojarzonym dawka początkowa to 7-12 mg/m², z koniecznością zmniejszenia o 2-4 mg/m² przy jednoczesnej mielosupresji. W terapii indukcyjnej wznowy choroby stosuje się 12 mg/m² dożylnie przez 5 dni (całkowita dawka 60 mg/m²), często w połączeniu z cytarabiną 100 mg/m² podawaną w ciągłej infuzji przez 7 dni. W stwardnieniu rozsianym zalecana dawka to 12 mg/m² co 1-3 miesiące, z maksymalną skumulowaną dawką 72 mg/m².
chłoniak nieziarniczy, ciągła infuzja, cytarabina, indukcja remisji, kardiotoksyczność, klirens leku, leczenie indukcyjne, leczenie konsolidacyjne, leczenie skojarzone, lek cytotoksyczny, lek mielosupresyjny, mielosupresja, mitoksantron, monoterapia, nadir leukocytów, ostra białaczka szpikowa, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rak gruczołu krokowego, rak piersi z przerzutami, roztwór do infuzji, stwardnienie rozsiane, supresja szpiku kostnego, toksyczność niehematologiczna, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon substancji czynnych
Flutamid – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Flutamid, stosowany w dawce 250 mg w preparatach takich jak Apo-Flutam i Flutamid EGIS, może znacząco wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Do najczęstszych działań niepożądanych wpływających na sprawność psychomotoryczną należą senność, dezorientacja, znużenie, zawroty głowy oraz zamazane widzenie. W przypadku wystąpienia tych objawów pacjent powinien bezwzględnie powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń mechanicznych, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa zarówno pacjenta, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Zalecenia te opierają się na obserwacjach klinicznych, gdyż brak jest dedykowanych badań klinicznych oceniających wpływ flutamidu na zdolność prowadzenia pojazdów.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba współistniejąca, dezorientacja, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, edukacja pacjenta, flutamid, lek przeciwandrogenowy, lekarz prowadzący, obserwacja kliniczna, profil bezpieczeństwa leku, rak gruczołu krokowego, senność, sprawność psychomotoryczna, terapia flutamidem, wizyta kontrolna, zamazane widzenie, zawroty głowy, znużenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Abiraterone Fresenius Kabi 250 mg
Abiraterone Fresenius Kabi, zawierający octan abirateronu w dawce 250 mg, jest stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego. Analiza danych z badań klinicznych fazy 3 wykazała, że najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to obrzęk obwodowy (23% vs 17% placebo), hipokaliemia (18% vs 8%), nadciśnienie tętnicze (22% vs 16%), zakażenia dróg moczowych oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT). Działania niepożądane stopnia 3 i 4 wg CTCAE obejmowały hipokaliemię (6% vs 1%), nadciśnienie (7% vs 5%) oraz obrzęk obwodowy (1% vs 1%). Występowały również poważne powikłania, takie jak choroby serca, hepatotoksyczność, złamania i alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Ryzyko działań niepożądanych było wyższe u pacjentów wrażliwych na hormony, z gorszym statusem ECOG (≥2) oraz u osób w wieku ≥75 lat. Jednoczesne stosowanie kortykosteroidów zmniejsza częstość i nasilenie efektów mineralokortykosteroidowych.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, aminotransferazy, analog LHRH, arytmia, biegunka, bilirubina, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, efekt mineralokortykosteroidowy, frakcja wyrzutowa, hepatotoksyczność, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, incydent mózgowo-naczyniowy, krwiomocz, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niestrawność, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk obwodowy, octan abirateronu, osteoporoza, posocznica, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, supresja androgenowa, tachykardia, wirusowe zapalenie wątroby, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zakażenie dróg moczowych, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, złamania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diphereline SR 11,25 mg 11,25 mg
Diphereline SR 11,25 mg, zawierający tryptorelinę w postaci pamoinianu, jest stosowany głównie w terapii hormonozależnego raka gruczołu krokowego. Lek podaje się w formie zawiesiny o przedłużonym uwalnianiu do wstrzykiwań domięśniowych lub podskórnych. U pacjentów z zaawansowanym lub przerzutowym rakiem prostaty, zwłaszcza w starszym wieku i z chorobami współistniejącymi, działania niepożądane zgłasza ponad 90% chorych. Najczęściej obserwowane objawy wynikają z farmakologicznego mechanizmu działania tryptoreliny, podobnie jak w przypadku innych agonistów GnRH, i obejmują uderzenia gorąca oraz spadek libido. Większość działań niepożądanych jest związana ze zmianą stężenia testosteronu, a ich częstość występowania klasyfikuje się od bardzo częstych (≥ 1/10) do rzadkich (≥ 1/10 000 do < 1/1000). Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje immuno-alergiczne, które mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, oraz na odczyny w miejscu podania, występujące u mniej niż 5% pacjentów.
agonista GnRH, arytmia, hormonozależny rak gruczołu krokowego, kastracja biochemiczna, kastracja chirurgiczna, kołatanie serca, leczenie przeciwwstrząsowe, nagła śmierć sercowa, odczyn w miejscu wstrzyknięcia, odstęp QT, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja immuno-alergiczna, spadek libido, szum w uszach, trombocytoza, tryptorelina pamoinian, udar przysadki, uderzenie gorąca, upośledzenie widzenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie hormonalne, zaburzenie pracy serca, zaburzenie rytmu serca, zawiesina o przedłużonym uwalnianiu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Adriblastina PFS 2 mg/ml
Adriblastina PFS, zawierająca doksorubicynę chlorowodorek w stężeniu 2 mg/ml, jest lekiem przeciwnowotworowym o szerokim spektrum zastosowań w onkologii dorosłych i pediatrycznej. Wskazania obejmują ostre i przewlekłe białaczki, chłoniaki, szpiczaka mnogiego oraz liczne guzy lite, takie jak rak piersi (w tym leczenie adjuwantowe po resekcji z zajęciem węzłów pachowych), nowotwory układu moczowo-płciowego (rak trzonu macicy, jajnika, gruczołu krokowego, pęcherza moczowego, nienasieniakowy nowotwór jądra), układu pokarmowego (rak żołądka, pierwotny rak wątrobowokomórkowy), a także nowotwory płuca, głowy i szyi oraz tarczycy. W pediatrii stosowana jest w leczeniu mięsaka Ewinga, neuroblastomy, mięsaków prążkowanokomórkowych, guzów Wilmsa oraz mięsaków kości i tkanek miękkich.
białaczka limfoblastyczna, białaczka przewlekła, białaczka szpikowa, chemioterapia indukcyjna, chemioterapia konsolidacyjna, chemioterapia przeciwnowotworowa, chłoniak nieziarniczy, choroba Hodgkina, doksorubicyna chlorowodorek, guz lity, guz Wilmsa, leczenie adjuwantowe, leczenie uzupełniające, mięsak Ewinga, mięsak kości, mięsak prążkowanokomórkowy, mięsak tkanek miękkich, nephroblastoma, nerwiak zarodkowy, neuroblastoma, nowotwór głowy i szyi, nowotwór hematologiczny, nowotwór układu krwiotwórczego, nowotwór złośliwy, ostra białaczka, pierwotny rak wątrobowokomórkowy, rak gruczołu krokowego, rak jajnika, rak pęcherza moczowego, rak piersi, rak płuca, rak trzonu macicy, rak żołądka, rhabdomyosarcoma, szpiczak mnogi, ziarnica złośliwa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cardura
Doksazosyna, lek z grupy alfa-adrenolityków stosowany w dawkach 1 mg, 2 mg i 4 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Objawy takie jak zawroty głowy, osłabienie, a nawet omdlenia mogą wystąpić wskutek rozszerzenia naczyń i obniżenia ciśnienia tętniczego, co wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego i edukacji pacjenta. U pacjentów z ciężkimi chorobami serca (np. obrzęk płuc z powodu zwężenia aorty, niewydolność serca z wysoką pojemnością wyrzutową, prawokomorowa niewydolność serca, lewokomorowa niewydolność z niskim ciśnieniem napełniania) doksazosyna może pogorszyć stan hemodynamiczny, dlatego konieczna jest ostrożność i ścisła kontrola kliniczna. Ponadto, u chorych z ciężką chorobą wieńcową szybkie obniżenie ciśnienia tętniczego może nasilać dolegliwości dławicowe. Metabolizm doksazosyny odbywa się w wątrobie, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby; stosowanie u osób z ciężką niewydolnością wątroby jest przeciwwskazane ze względu na brak danych klinicznych.
alfa-adrenolityk, choroba wieńcowa serca, dławica piersiowa, doksazosyna, galaktozemia, inhibitor fosfodiesterazy typu 5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lewokomorowa niewydolność serca, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, rak gruczołu krokowego, syldenafil, tadalafil, utrata przytomności, wardenafil, wysięk osierdziowy, zaburzenia czynności wątroby, zaćma, zator płucny, zawroty głowy, zespół wiotkiej tęczówki, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie aorty, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abiraterone Sandoz 250 mg
Abiraterone Sandoz, zawierający 250 mg abirateronu octanu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany wyłącznie w terapii skojarzonej z prednizonem lub prednizolonem w leczeniu raka gruczołu krokowego. Lek znajduje zastosowanie w trzech głównych wskazaniach klinicznych: nowo rozpoznanym hormonowrażliwym raku gruczołu krokowego wysokiego ryzyka z przerzutami (mHSPC) w połączeniu z terapią supresji androgenowej (ADT), opornym na kastrację rakiem z przerzutami (mCRPC) u pacjentów bez lub z niewielkimi objawami, którzy nie kwalifikują się jeszcze do chemioterapii, oraz u pacjentów z mCRPC po progresji choroby w trakcie lub po chemioterapii docetakselem. W każdym z tych przypadków abirateron umożliwia skuteczną kontrolę progresji choroby, odraczając konieczność wdrożenia bardziej toksycznych metod leczenia.
docetaksel, działanie niepożądane, glikokortykosteroid, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, leczenie hormonalne, nietolerancja laktozy, octan abirateronu, prednizon, progresja choroby, przerzut nowotworowy, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak gruczołu krokowego wysokiego ryzyka, supresja androgenowa, tabletki powlekane - Leksykon leków
Działania niepożądane – Proscar 5 mg
Finasteryd w dawce 5 mg (Proscar) jest stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia seksualne, takie jak impotencja i obniżone libido, które pojawiają się głównie we wczesnym okresie terapii i u większości pacjentów ustępują podczas dalszego leczenia. Inne działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy), depresję, niepokój, kołatanie serca, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, wysypkę, świąd, pokrzywkę oraz zaburzenia ejakulacji i tkliwość gruczołów sutkowych. Zmniejszenie objętości ejakulatu jest częstym, mierzalnym efektem farmakologicznym finasterydu. Działania niepożądane o nieznanej częstości, takie jak utrzymujące się po odstawieniu zaburzenia wzwodu, ból jąder czy niepłodność, wymagają dalszej obserwacji i ewentualnej interwencji.
antygen swoisty dla prostaty, depresja, doksazosyna, enzymy wątrobowe, farmakovigilance, finasteryd, hematospermia, impotencja, kołatanie serca, łagodny rozrost gruczołu krokowego, myśli samobójcze, niepłodność męska, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, powiększenie gruczołów sutkowych, Proscar, rak gruczołu krokowego, rak sutka u mężczyzn, reakcja nadwrażliwości, skala Gleasona, terapia skojarzona, tkliwość gruczołów sutkowych, zaburzenia ejakulacji, zaburzenia wzwodu - Leksykon leków
Interakcje leku – Finospir 50 mg
Spironolakton, substancja czynna Finospiru, wykazuje liczne istotne klinicznie interakcje farmakologiczne, szczególnie z lekami i suplementami wpływającymi na gospodarkę potasową. Jednoczesne stosowanie spironolaktonu z suplementami potasu, diuretykami oszczędzającymi potas, inhibitorami ACE, blokerami receptorów angiotensyny (ARB), heparyną oraz trimetoprimem/sulfametoksazolem znacząco zwiększa ryzyko ciężkiej hiperkaliemii, co wymaga ścisłego monitorowania stężenia potasu i kreatyniny w surowicy. U pacjentów z niewydolnością serca klasy III-IV wg NYHA dopuszcza się ostrożne stosowanie spironolaktonu z inhibitorami ACE, pod warunkiem potwierdzonej skuteczności i intensywnego nadzoru laboratoryjnego. Ponadto, spironolakton może osłabiać działanie moczopędne NLPZ i kwasu acetylosalicylowego (w dawkach wykraczających poza przeciwzakrzepowe), a także zmniejszać skuteczność warfaryny, co wymaga częstszego monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki antykoagulantu.
abirateron, amiloryd, antagonista aldosteronu, bloker receptora angiotensyny, digoksyna, diuretyk oszczędzający potas, działanie hipotensyjne, farmakokinetyka leku, glikozyd nasercowy, gospodarka wodno-elektrolitowa, heparyna drobnocząsteczkowa, hiperkaliemia, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, inhibitor konwertazy angiotensyny, kotrimoksazol, kwas acetylosalicylowy, lek zwiotczający niedepolaryzujący, lit, mitotan, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, PSA, rak gruczołu krokowego, spironolakton, takrolimus, triamteren, warfaryna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Abiraterone STADA
Abirateron STADA, zawierający octan abirateronu w dawkach 250 mg i 500 mg, działa poprzez hamowanie enzymu CYP17, co prowadzi do wzrostu stężeń mineralokortykosteroidów i może wywoływać nadciśnienie tętnicze, hipokaliemię oraz zastój płynów. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów w celu hamowania wydzielania ACTH i minimalizacji tych działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy III-IV wg NYHA), frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) < 50%, niekontrolowanym nadciśnieniem, ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną oraz po niedawnym zawale mięśnia sercowego. Monitorowanie parametrów takich jak ciśnienie tętnicze, stężenie potasu w osoczu oraz objawy zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii istnieje ryzyko wydłużenia odstępu QT, co wymaga oceny czynności serca i ewentualnego odstawienia leku.
aminotransferaza, arytmia komorowa, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, cytotoksyczna chemioterapia, dławica piersiowa, echokardiografia, enzym wątrobowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, frakcja wyrzutowa serca, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hamowanie CYP17, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, kortykosteroid, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadmiar mineralokortykosteroidów, nadostre zapalenie wątroby, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, octan abirateronu, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie gęstości kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hyplafin
Finasteryd w dawce 5 mg (lek Hyplafin) wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z dużą objętością zalegającego moczu lub ograniczonym przepływem moczu, którzy powinni być monitorowani pod kątem ryzyka uropatii zatorowej i ewentualnie kierowani na konsultację urologiczną. Finasteryd znacząco obniża poziom swoistego antygenu sterczowego (PSA) o około 50%, co wymaga podwajania wartości PSA u pacjentów leczonych przez ≥6 miesięcy, aby prawidłowo interpretować wyniki i wykrywać raka gruczołu krokowego. Wyjściowy poziom PSA >10 ng/mL (metoda Hybritech) wskazuje na konieczność dalszej diagnostyki, podobnie jak wartości w zakresie 4-10 ng/mL. Należy pamiętać, że wartości PSA u zdrowych mężczyzn i chorych na raka prostaty mogą się nakładać, a poziom PSA <4 ng/mL nie wyklucza obecności nowotworu. Monitorowanie powinno obejmować badanie per rectum oraz oznaczanie PSA, a odsetek wolnego PSA pozostaje niezmieniony podczas terapii finasterydem.
badanie per rectum, biopsja, depresja, finasteryd, ginekomastia, łagodny rozrost gruczołu krokowego, laktoza jednowodna, niewydolność wątroby, rak gruczołu krokowego, rak piersi u mężczyzn, stężenie PSA, swoisty antygen sterczowy, uropatia zaporowa, zaburzenia nastroju, zaleganie moczu, zwiększenie stężenia PSA - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Finasterid Stada 5 mg tabletki powlekane
Stosowanie finasterydu w dawce 5 mg wymaga szczególnej ostrożności i regularnego monitorowania pacjentów, zwłaszcza tych z dużą objętością moczu zalegającego lub zmniejszonym przepływem moczu, gdzie rozważa się alternatywne leczenie chirurgiczne. U pacjentów z łagodnym przerostem gruczołu krokowego (ŁRGK) i podwyższonym PSA finasteryd nie wykazuje istotnych korzyści klinicznych w wykrywaniu raka prostaty. Przed i w trakcie terapii należy wykonywać badanie per rectum, oznaczenie stężenia PSA oraz inne badania ukierunkowane na wykrycie raka prostaty. Interpretacja PSA u pacjentów leczonych finasterydem wymaga korekty – stężenie PSA obniża się o około 50%, dlatego wartości PSA należy podwoić, aby zachować czułość i swoistość diagnostyczną. Wartości PSA >10 ng/ml wskazują na konieczność natychmiastowej diagnostyki, 4-10 ng/ml wymaga dalszego postępowania, a <4 ng/ml nie wyklucza obecności raka prostaty.
badanie diagnostyczne, badanie per rectum, biopsja, finasteryd, konsultacja urologiczna, korzyść kliniczna, łagodny przerost gruczołu krokowego, marker diagnostyczny, PSA w surowicy, rak gruczołu krokowego, stosunek wolnego do całkowitego PSA, swoisty antygen sterczowy, wolny PSA, zabieg chirurgiczny, zaleganie moczu - Leksykon substancji czynnych
Kabazytaksel – Wskazania do stosowania
Kabazytaksel jest taksanem drugiej generacji, stosowanym wyłącznie w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem w leczeniu dorosłych pacjentów z opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego z przerzutami (mCRPC), u których doszło do progresji choroby po wcześniejszym leczeniu schematem zawierającym docetaksel. Lek ten stanowi opcję terapeutyczną drugiej linii, wykazując aktywność przeciwnowotworową w przypadkach oporności na docetaksel. Wskazaniem do terapii kabazytakselem jest potwierdzona progresja choroby mimo skutecznej supresji androgenów, przy zachowanym stanie ogólnym pacjenta (ECOG 0-1) oraz odpowiedniej funkcji szpiku, wątroby i nerek. Terapia powinna być wdrożona po dokładnej ocenie korzyści i ryzyka oraz po omówieniu z pacjentem dostępnych opcji terapeutycznych.
docetaksel, glikokortykosteroidy, kabazytaksel, kastracja chirurgiczna, kastracja hormonalna, odpowiedź na leczenie, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego z przerzutami, prednizon, progresja choroby, przerzuty nowotworowe, rak gruczołu krokowego, roztwór do infuzji, skala ECOG, stężenie leku, supresja androgenów, szpik kostny, taksany - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Binabic 150 mg
Bikalutamid, niesteroidowy antyandrogen z grupy L02BB03, działa poprzez blokowanie receptorów androgenowych, co prowadzi do zahamowania stymulacji androgenowej komórek raka gruczołu krokowego. Jego aktywność terapeutyczna wynika głównie z izomeru (R). W dawce 150 mg, skuteczność bikalutamidu została potwierdzona w badaniach klinicznych obejmujących 8113 pacjentów z rakiem ograniczonym do narządu (T1-T2, N0/Nx, M0) lub miejscowo zaawansowanym (T3-T4, każde N, M0; T1-T2, N+, M0). Po medianie obserwacji 9,7 roku, odsetek progresji choroby wyniósł 36,6% w grupie leczonej bikalutamidem vs. 38,17% w grupie placebo, z wyraźniejszym efektem u pacjentów wysokiego ryzyka. Nie stwierdzono istotnej różnicy w całkowitym przeżyciu (HR=1,01; 95% CI 0,94-1,09). W podgrupach z miejscowo zaawansowanym rakiem, bikalutamid zmniejszał odsetek zdarzeń progresji i zgonów w porównaniu do placebo, szczególnie po radioterapii i radykalnej prostatektomii.
badanie podwójnie zaślepione, bikalutamid, ekspresja genu, enancjomer, izomer R, kastracja, leczenie uzupełniające, miejscowo zaawansowany rak gruczołu krokowego, niesteroidowy antyandrogen, progresja choroby, przedział ufności, przeżycie całkowite, przeżycie ogólne, przeżycie wolne od progresji, racemat, radioterapia, radykalna prostatektomia, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego z przerzutami, receptor androgenowy, regresja guza, stymulacja androgenowa, współczynnik ryzyka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Findarts Duo 0,5 mg + 0,4 mg
Findarts Duo to preparat zawierający 0,5 mg dutasterydu oraz 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku, stosowany w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). Dane z badania CombAT, trwającego 4 lata, wskazują na zmniejszającą się częstość działań niepożądanych w czasie terapii: w terapii skojarzonej od 22% w pierwszym roku do 2% w czwartym roku, w monoterapii dutasterydem od 15% do 2%, a w monoterapii tamsulosyną od 13% do 2%. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu rozrodczego, zwłaszcza zaburzenia ejakulacji, impotencja i zmniejszone libido, które przypisuje się głównie dutasterydowi i mogą utrzymywać się po zakończeniu leczenia. Inne często występujące działania to zawroty głowy, ból głowy, zapalenie błony śluzowej nosa, a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak niewydolność serca i palpitacje.
antagonista receptora alfa-1-adrenergicznego, badanie CombAT, dutasteryd, erytrodermia, kardiomiopatia rozstrzeniowa, łagodny rozrost gruczołu krokowego, łysienie, migotanie przedsionków, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, operacja usunięcia zaćmy, priapizm, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu piersiowego, rumień wielopostaciowy, skala Gleasona, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, tamsulosyny chlorowodorek, wstrząs kardiogenny, wytrysk wsteczny, zaburzenia wytrysku nasienia, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Diphereline 0,1 mg 0,1 mg
Diphereline 0,1 mg zawiera tryptorelinę, syntetyczny analog GnRH, wykazujący dwufazowy mechanizm działania: początkową stymulację wydzielania gonadotropin (LH, FSH) oraz długotrwałą supresję ich wydzielania poprzez desensytyzację receptorów GnRH. W terapii raka gruczołu krokowego pierwsza faza powoduje przejściowy wzrost LH, FSH i testosteronu, natomiast kontynuacja leczenia prowadzi do obniżenia poziomu testosteronu do wartości kastracji chirurgicznej w ciągu 2-3 tygodni. Utrzymanie supresji hormonalnej wymaga systematycznego podawania preparatu zgodnie z zaleceniami. Dodatkowo, u kobiet stosowanie tryptoreliny hamuje endogenny pik LH, co poprawia przebieg folikulogenezy, zwiększa liczbę dojrzewających pęcherzyków jajnikowych oraz podnosi odsetek ciąż w cyklu leczenia.
analog GnRH, desensytyzacja, desensytyzacja receptorów, folikulogeneza, gonadoliberyna, hormony gonadotropowe, kastracja chirurgiczna, LH i FSH, niepłodność u kobiet, pęcherzyki jajnikowe, rak gruczołu krokowego, receptor GnRH, stymulacja jajeczkowania, supresja gonad, testosteron, tryptorelina, wspomagany rozród - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Abiraterone Exeltis 500 mg
Abirateron octan, po podaniu doustnym na czczo, osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w około 2 godziny, jednak jego ekspozycja ogólnoustrojowa (AUC) i Cmax ulegają znacznemu zwiększeniu (odpowiednio do 10- i 17-krotnie) przy jednoczesnym podaniu z posiłkiem, zwłaszcza bogatym w tłuszcze. Z tego względu zaleca się przyjmowanie leku co najmniej godzinę przed lub dwie godziny po jedzeniu, a tabletki należy połykać w całości, popijając wodą. Abirateron wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (99,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (~5630 L), co wskazuje na intensywną dystrybucję do tkanek. Metabolizm leku zachodzi głównie w wątrobie, obejmując sulfuryzację, hydroksylację i utlenianie, a okres półtrwania wynosi około 15 godzin. Po podaniu dawki 1000 mg, około 88% radioaktywnej dawki jest wydalane z kałem, a 5% z moczem.
abirateron, abirateronu octan, abirateronu siarczan, AUC, Cmax, ekspozycja ogólnoustrojowa, frakcja wolnego leku, hemodializa, hepatotoksyczność, hydroksylacja, hydroliza, inhibitor biosyntezy androgenów, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, rak gruczołu krokowego, schyłkowa niewydolność nerek, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, sulfuryzacja, utlenianie, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nebido
Nebido, zawierający 1000 mg testosteronu undecylanu w 4 ml roztworu do wstrzykiwań (odpowiadający 631,5 mg testosteronu), jest wskazany wyłącznie u pacjentów z potwierdzonym hipogonadyzmem (hiper- lub hipogonadotropowym) po wykluczeniu innych przyczyn objawów. Diagnoza powinna opierać się na klinicznych objawach niedoboru testosteronu, takich jak regresja cech płciowych, zmiana budowy ciała, astenia, osłabione libido i zaburzenia erekcji, potwierdzonych dwoma niezależnymi pomiarami stężenia testosteronu. Lek nie jest zalecany dla dzieci i młodzieży, a doświadczenie kliniczne u osób powyżej 65 roku życia jest ograniczone. Przed terapią konieczne jest wykluczenie raka gruczołu krokowego, a podczas leczenia obowiązuje regularne monitorowanie stanu prostaty (badanie per rectum, PSA) co najmniej raz do dwóch razy w roku, zwłaszcza u starszych pacjentów i osób z czynnikami ryzyka. Monitorowanie laboratoryjne obejmuje kontrolę stężenia testosteronu, hemoglobiny, hematokrytu, funkcji wątroby oraz profilu lipidowego, aby dostosować dawkę do wartości fizjologicznych i minimalizować ryzyko powikłań hematologicznych, hepatotoksyczności i zaburzeń metabolicznych.
astenia, badanie per rectum, drugorzędowe cechy płciowe, hematokryt, hemoglobina, hepatotoksyczność, hiperkalcemia, hiperkalcynuria, hipogonadyzm, łagodny rozrost gruczołu krokowego, niedobór testosteronu, nowotwór wątroby, obniżone libido, poliglobulia, profil lipidowy, PSA, rak gruczołu krokowego, stężenie testosteronu, terapia testosteronowa, testosteronu undecylan, testy wątrobowe, zaburzenia erekcji - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Binabic 50 mg
Bikalutamid, substancja czynna leku Binabic, jest niesteroidowym antyandrogenem z grupy antagonistów receptorów androgenowych (kod ATC: L02BB03). Jego mechanizm działania polega na selektywnym, swoistym blokowaniu receptorów androgenowych, co hamuje stymulację androgenową w tkankach docelowych, zwłaszcza w komórkach nowotworowych gruczołu krokowego. Bikalutamid występuje jako racemat, przy czym aktywność antyandrogenna przypisywana jest głównie R-enancjomerowi. Efektem farmakodynamicznym jest zahamowanie wzrostu guza prostaty oraz zmniejszenie jego rozmiarów, co stanowi podstawę terapeutyczną w leczeniu raka prostaty. Preparat Binabic dostępny jest w formie tabletek powlekanych zawierających 50 mg bikalutamidu i jest stosowany w standardowych schematach leczenia nowotworów zależnych od androgenów.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tatica
Abirateron, stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, wynikających z podwyższonego stężenia mineralokortykosteroidów po hamowaniu enzymu CYP17. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów (np. prednizonu lub prednizolonu) w celu ograniczenia wydzielania ACTH i zmniejszenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 50%, niestabilną dławicą piersiową, arytmiami czy niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego. Monitorowanie parametrów takich jak ciśnienie krwi, stężenie potasu w osoczu oraz objawy zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co wymaga oceny czynności serca i ewentualnej modyfikacji terapii.
abirateron, aminotransferaza, arytmia komorowa, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, cytotoksyczna chemioterapia, dławica piersiowa, dusznica bolesna, echokardiografia, enzym CYP17, enzym wątrobowy, frakcja wyrzutowa lewej komory, frakcja wyrzutowa serca, gęstość kości, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hormon adrenokortykotropowy, induktor CYP3A4, kortykosteroid, migotanie przedsionków, miopatia, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, nadmiar mineralokortykosteroidów, nadostre zapalenie wątroby, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność nadnerczy, niewydolność serca, ostra niewydolność wątroby, rabdomioliza, rak gruczołu krokowego, stężenie potasu w osoczu, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów, zawał mięśnia sercowego, zawał serca, zdarzenie zakrzepowe, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Leuprorelina – Interakcje
Leuprorelina, stosowana głównie w terapii zaawansowanego raka gruczołu krokowego, charakteryzuje się niskim ryzykiem interakcji farmakokinetycznych ze względu na metabolizm przez peptydazy, a nie enzymy cytochromu P-450, oraz umiarkowane wiązanie z białkami osocza (46%). Dostępne preparaty, takie jak Eligard 22,5 mg, 45 mg oraz Leuprostin, nie wykazują klinicznie istotnych interakcji farmakokinetycznych z innymi lekami. Jednakże, istotne są potencjalne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza związane z wydłużeniem odstępu QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy IA (chinidyna, dizopiramid) i III (amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid), opioidowego metadonu, fluorochinolonowej moksyfloksacyny oraz leków przeciwpsychotycznych (haloperidol, risperidon, kwetiapina, olanzapina). Wskazane jest monitorowanie EKG oraz kontrola elektrolitów (potas, magnez) przed i w trakcie terapii.
antybiotyk fluorochinolonowy, badanie farmakokinetyczne, bradykardia, ciśnienie tętnicze krwi, cytochrom P-450, deprywacja androgenów, EKG, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek przeciwpsychotyczny, niewydolność serca, octan leuproreliny, rak gruczołu krokowego, strukturalna choroba serca, torsade de pointes, uderzenie gorąca, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Doxar
Doksazosyna, lek alfa-adrenolityczny stosowany w terapii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, wymaga wstępnej diagnostyki w celu wykluczenia raka prostaty, który może manifestować się podobnymi objawami. W trakcie terapii należy monitorować ciśnienie tętnicze ze względu na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego, szczególnie na początku leczenia, co może objawiać się zawrotami głowy, osłabieniem, a nawet omdleniami. U pacjentów z ciężkimi chorobami serca (np. obrzęk płuc z powodu zwężenia aorty, niewydolność serca o różnej etiologii) konieczna jest szczególna ostrożność, gdyż szybkie obniżenie ciśnienia może nasilać dolegliwości dławicowe. Doksazosyna jest metabolizowana w wątrobie, dlatego jej stosowanie u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby nie jest zalecane. Ponadto, istnieje ryzyko priapizmu, wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej.
choroba wieńcowa, dławica piersiowa, inhibitor PDE-5, łagodny rozrost gruczołu krokowego, lek alfa-adrenolityczny, lewokomorowa niewydolność serca, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk płuc, prawokomorowa niewydolność serca, priapizm, rak gruczołu krokowego, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wysięk osierdziowy, zaćma, zator płucny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Lutrate Depot 22,5 mg
Przedawkowanie leku Lutrate Depot, zawierającego 22,5 mg octanu leuproreliny, nie jest dobrze udokumentowane w literaturze medycznej, jednak badania kliniczne wykazały, że podawanie dawki nawet do 20 mg dziennie podskórnie przez okres do 2 lat nie powodowało działań niepożądanych innych niż te obserwowane przy standardowej dawce 1 mg/dobę. Dane z badań na modelach zwierzęcych, gdzie stosowano dawki przekraczające 500-krotnie zalecane dawkowanie u ludzi, wskazują na możliwe objawy przedawkowania takie jak duszność, zmniejszona aktywność oraz miejscowe podrażnienie w miejscu wstrzyknięcia. Te objawy pojawiały się przy ekstremalnym przekroczeniu dawki, co świadczy o stosunkowo wysokim profilu bezpieczeństwa leku.
duszność, działanie niepożądane, funkcja oddechowa, lek przeciwzapalny, lek rozszerzający oskrzela, monitorowanie pacjenta, obrzęk, octan leuproreliny, parametry życiowe, podrażnienie w miejscu wstrzyknięcia, proszek i rozpuszczalnik, przedłużone uwalnianie, rak gruczołu krokowego, stan zapalny, tlenoterapia, zaczerwienienie, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – OMI-TAM 0,4 mg
Lek OMI-TAM w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu zawiera 0,4 mg tamsulosyny chlorowodorku i jest wskazany w leczeniu objawów dolnych dróg moczowych (LUTS) związanych z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH). Tamsulosyna jest selektywnym antagonistą receptorów α1A-adrenergicznych, co umożliwia rozluźnienie mięśni gładkich gruczołu krokowego, szyi pęcherza moczowego oraz cewki moczowej, prowadząc do poprawy przepływu moczu i zmniejszenia objawów obstrukcyjnych (np. słaby strumień moczu, uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza) oraz podrażnieniowych (częstomocz, nokturia, parcia naglące). Preparat jest dostępny w formie białych, niepodzielnych tabletek o średnicy 9 mm, z wytłoczeniem „T9SL” i „0.4”, co ułatwia identyfikację leku. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykluczenie innych schorzeń, takich jak rak gruczołu krokowego czy zakażenia układu moczowego, które mogą dawać podobne objawy.
antagonista receptorów α1-adrenergicznych, częstomocz, dolne drogi moczowe, gromadzenie moczu, inhibitor 5-alfa-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, monoterapia, napięcie mięśni gładkich, niepełne opróżnienie pęcherza, nokturia, objaw obstrukcyjny, objaw podrażnieniowy, objawy dolnych dróg moczowych, oddawanie moczu w nocy, parcie naglące, przepływ cewkowy moczu, rak gruczołu krokowego, receptor α1A, tamsulosyna chlorowodorek, ucisk cewki moczowej, zakażenie układu moczowego, zaleganie moczu, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abiraterone Sandoz 250 mg
Abiraterone Sandoz jest wskazany w leczeniu przerzutowego hormonowrażliwego (mHSPC) oraz opornego na kastrację raka gruczołu krokowego (mCRPC), stosowany w dawce 1000 mg (4 tabletki po 250 mg) raz na dobę, wyłącznie na czczo (co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku). Terapia powinna być skojarzona z prednizonem lub prednizolonem – odpowiednio 5 mg/dobę w mHSPC oraz 10 mg/dobę w mCRPC. U pacjentów bez chirurgicznej kastracji konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH. Monitorowanie kliniczne i laboratoryjne obejmuje aktywność aminotransferaz (co 2 tygodnie przez 3 miesiące, następnie co miesiąc), ciśnienie tętnicze, stężenie potasu oraz ocenę zastojów płynów (co miesiąc), z częstszą kontrolą u pacjentów z ryzykiem niewydolności serca. W przypadku hipokaliemii należy utrzymywać stężenie potasu ≥ 4,0 mM.
AlAT, aminotransferazy, analog gonadoliberyny, AspAT, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie tętnicze, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, kastracja chirurgiczna, kastracja farmakologiczna, kortykosteroid, mineralokortykosteroid, nadciśnienie, octan abirateronu, oporny na kastrację rak gruczołu krokowego, potas w surowicy, prednizon, rak gruczołu krokowego, skala Child-Pugh, testy czynnościowe wątroby, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Avodart
Podczas terapii dutasterydem (Avodart) należy zwrócić szczególną uwagę na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym niewydolności serca, zwłaszcza w leczeniu skojarzonym, gdzie decyzja o terapii powinna być poprzedzona dokładną analizą stosunku korzyści do ryzyka. Badanie REDUCE wykazało zwiększoną częstość raka gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10) u pacjentów leczonych dutasterydem (0,9%) w porównaniu do placebo (0,6%) w grupie mężczyzn 50-75 lat z PSA 2,5-10 ng/ml i negatywną biopsją. W związku z tym konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów pod kątem rozwoju raka stercza, uwzględniając zarówno badania per rectum, jak i inne metody diagnostyczne.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Abiraterone Sandoz 1000 mg
Abiraterone Sandoz jest wskazany w leczeniu raka gruczołu krokowego, zarówno w hormonowrażliwym (HSPC) jak i przerzutowym opornym na kastrację (mCRPC) stadium choroby, zawsze w skojarzeniu z prednizonem lub prednizolonem oraz terapią supresji androgenowej. Zalecana dawka abirateronu wynosi 1000 mg (1 tabletka) raz na dobę, przyjmowana na czczo (co najmniej 1 godzinę przed lub 2 godziny po posiłku). Dawkowanie kortykosteroidów zależy od wskazania: 5 mg prednizonu/prednizolonu na dobę w HSPC oraz 10 mg w mCRPC. Terapia trwa do progresji choroby, wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności lub maksymalnie 2 lata w przypadku HSPC wysokiego ryzyka bez przerzutów. U pacjentów niepoddanych kastracji chirurgicznej konieczne jest kontynuowanie farmakologicznej kastracji analogami LHRH.
abirateron, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy, analog gonadoliberyny, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, ciśnienie tętnicze, gonadoliberyna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, HSPC z przerzutami, kastracja chirurgiczna, nadciśnienie, obrzęk, prednizon, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację z przerzutami, skala Child-Pugh, stężenie potasu, supresja androgenowa, terapia abirateronem, testy czynnościowe wątroby, umiarkowane zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zastój płynów - Leksykon leków
Działania niepożądane – Finaride 5 mg
Finaride, zawierający 5 mg finasterydu, wykazuje profil bezpieczeństwa z dominującymi działaniami niepożądanymi dotyczącymi układu rozrodczego, w tym impotencją i osłabieniem popędu płciowego, które występują często lub niezbyt często i zazwyczaj ustępują podczas kontynuacji terapii. Inne zgłaszane działania obejmują reakcje nadwrażliwości (często), wysypkę skórną (często), depresję (niezbyt często), oraz rzadkie przypadki kołatania serca i zaburzeń wzwodu utrzymujących się po zakończeniu leczenia. Zmniejszenie objętości ejakulatu jest częstym efektem, jednak obserwowano jego odwracalność po zaprzestaniu leczenia. W badaniu MTOPS profil bezpieczeństwa terapii skojarzonej finasterydem i doksazozyną był zgodny z monoterapią, a częstość zaburzeń wytrysku nie przekraczała sumy częstości dla obu leków stosowanych osobno.
ból jąder, depresja, działanie niepożądane, enzymy wątrobowe, finasteryd, ginekomastia, guzek piersi, impotencja, jakość nasienia, kołatanie serca, nowotwór o wysokim stopniu złośliwości, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, powiększenie piersi, przedawkowanie, rak gruczołu krokowego, rak piersi, skala Gleasona, swoisty antygen sterczowy, system MedDRA, tabletka powlekana, wydzielina z piersi, wysypka skórna, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zaburzenie wytrysku, zmniejszenie popędu płciowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dutazyr
Dutasteryd, stosowany w dawce 0,5 mg, wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza w terapii skojarzonej, ze względu na potencjalne zwiększenie ryzyka działań niepożądanych, w tym niewydolności serca. Badanie REDUCE wykazało wzrost częstości raka prostaty o wysokim stopniu złośliwości (Gleason 8-10) u pacjentów leczonych dutasterydem (0,9%) w porównaniu z placebo (0,6%), choć związek ten pozostaje niejasny. W związku z tym konieczne jest regularne monitorowanie pacjentów pod kątem raka prostaty, w tym badania per rectum oraz innych diagnostycznych metod onkologicznych, zgodnie z aktualnymi wytycznymi.
Monitorowanie stężenia PSA jest kluczowe podczas terapii dutasterydem, który obniża poziom PSA o około 50% po 6 miesiącach leczenia. Po tym okresie należy ustalić nową wartość wyjściową PSA i regularnie ją kontrolować. Każdy potwierdzony wzrost PSA względem najniższego poziomu podczas terapii może wskazywać na rozwój raka prostaty lub nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych i wymaga dokładnej oceny klinicznej, nawet jeśli wartości mieszczą się w normie dla pacjentów nieleczonych inhibitorami 5-alfa-reduktazy. Stosunek wolnego do całkowitego PSA pozostaje niezmieniony, co pozwala na stosowanie procentowej zawartości wolnego PSA bez korekty. Po zaprzestaniu leczenia poziom PSA wraca do wartości wyjściowych po około 6 miesiącach.
badanie per rectum, biopsja gruczołu krokowego, diagnostyka onkologiczna, dutasteryd, inhibitor 5-alfa-reduktazy, niewydolność serca, oznaczanie PSA, PSA w surowicy, rak gruczołu krokowego, rak prostaty, skala Gleasona, status onkologiczny, stopień złośliwości nowotworu, swoisty antygen sterczowy, terapia skojarzona, wolny PSA, zmiana nowotworowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dutazyr 0,5 mg
Dutasteryd w dawce 0,5 mg, inhibitor 5-alfa-reduktazy typu 1 i 2, skutecznie obniża stężenie dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy o około 94% w pierwszym roku leczenia u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH). Terapia prowadzi do istotnego zmniejszenia objętości gruczołu krokowego (o 23,6% po 12 miesiącach) oraz strefy przejściowej (o 17,8% po 12 miesiącach), co przekłada się na poprawę objawów ocenianych kwestionariuszem AUA-SI (spadek o 4,5 punktu po 2 latach) oraz zwiększenie maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) o 2 ml/s. Dutasteryd zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% oraz konieczności leczenia zabiegowego o 48% po 2 latach terapii. W badaniu CombAT terapia skojarzona dutasterydem i tamsulozyną wykazała przewagę nad monoterapią, zmniejszając ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub zabiegu o 65,8% w porównaniu do tamsulozyny oraz poprawiając wskaźniki IPSS, Qmax i objętość gruczołu krokowego po 4 latach leczenia.
5-alfa reduktaza, biopsja igłowa, BPH, czynność tarczycy, dihydrotestosteron, dutasteryd, dysfunkcja seksualna, gruczoł krokowy, inhibitor 5-alfa-reduktazy, konwersja testosteronu, kwestionariusz AUA-SI, kwestionariusz MSHQ, łagodny rozrost gruczołu krokowego, maksymalny przepływ cewkowy, monoterapia dutasterydem, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór gruczołu sutkowego, objętość gruczołu krokowego, ostre zatrzymanie moczu, ostry zawał mięśnia sercowego, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, receptor alfa-adrenergiczny, skala Gleasona, stężenie DHT, stężenie PSA, stężenie TSH, strefa przejściowa gruczołu krokowego, tamsulozyna, terapia skojarzona, testosteron, wskaźnik IPSS, zakażenie układu moczowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Abiraterone STADA 500 mg
Abiraterone STADA, zawierający octan abirateronu w dawkach 250 mg i 500 mg, jest wskazany do leczenia dorosłych mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego. Stosowany jest w trzech głównych wskazaniach: hormonowrażliwym raku wysokiego ryzyka z przerzutami (mHSPC) w skojarzeniu z terapią supresji androgenowej (ADT) oraz prednizonem/prednizolonem; raku opornym na kastrację z przerzutami (mCRPC) u pacjentów bezobjawowych lub z łagodnymi objawami, u których terapia supresji androgenowej zawiodła, a chemioterapia nie jest jeszcze wskazana; oraz mCRPC u pacjentów z progresją choroby po chemioterapii docetakselem. Tabletki 250 mg mają wymiary 14,2 mm x 7,2 mm i zawierają 32,3 mg laktozy, natomiast tabletki 500 mg mają wymiary 18,9 mm x 9,5 mm i zawierają 64,6 mg laktozy, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
docetaksel, hipokaliemia, hormonowrażliwy rak gruczołu krokowego, hormonowrażliwy rak prostaty z przerzutami, laktoza, nadciśnienie tętnicze, octan abirateronu, onkolog, parametry biochemiczne, prednizolon, prednizon, progresja choroby, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu krokowego oporny na kastrację, rak prostaty oporny na kastrację, terapia supresji androgenowej, urolog, zatrzymanie płynów w organizmie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Unisol 0,5 mg + 0,4 mg
Unisol to preparat łączący dutasteryd (0,5 mg), inhibitor obu izoenzymów 5-alfa-reduktazy, oraz tamsulosynę (0,4 mg), antagonista receptorów α1a i α1d, stosowany w leczeniu łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH). Terapia skojarzona wykazuje istotną klinicznie poprawę objawów BPH, mierzoną wskaźnikiem IPSS (średnia poprawa o -6,2 pkt), oraz zwiększenie maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) o 2,4 ml/s po 2 latach leczenia, przewyższając efekty monoterapii dutasterydem (1,9 ml/s) i tamsulosyną (0,9 ml/s). Po 4 latach stosowania terapii skojarzonej ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia chirurgicznego zmniejsza się o 65,8% w porównaniu do tamsulosyny (4,2% vs 11,9%, p<0,001). Ponadto, terapia skojarzona istotnie redukuje progresję kliniczną BPH oraz objętość gruczołu krokowego, co potwierdzają wyniki badań CombAT i REDUCE.
5-alfa reduktaza, antagonista receptora α1-adrenergicznego, biopsja, cewnikowanie, dihydrotestosteron, dutasteryd, funkcja seksualna, inhibitor 5-alfa-reduktazy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, leczenie zabiegowe, łysienie męskie androgenowe, maksymalny przepływ cewkowy, mięśniówka gładka, morfologia plemników, niestabilność pęcherza, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór gruczołu sutkowego, objawy z napełniania, objawy z opróżniania, objętość gruczołu krokowego, obwodowy opór naczyniowy, ostre zatrzymanie moczu, ostry zawał mięśnia sercowego, przepływ cewkowy, PSA, rak gruczołu krokowego, rak gruczołu sutkowego, receptor adrenergiczny, skala Gleasona, śmiertelność, tamsulosyna, TSH, udar, wolna tyroksyna, wskaźnik IPSS, zakażenie układu moczowego