Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Finasterid Stada 5 mg

Stosowanie finasterydu wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz regularnego monitorowania pacjenta ze względu na potencjalne powikłania związane z jego działaniem. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii tym lekiem.¹

Zalecenia ogólne

W celu uniknięcia powikłań obturacyjnych konieczne jest dokładne monitorowanie pacjentów, u których występuje duża objętość moczu zalegającego i/lub znacznie zmniejszony przepływ moczu. W przypadku takich pacjentów należy rozważyć możliwość przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego jako alternatywnej metody leczenia.²

U wszystkich pacjentów poddawanych terapii finasterydem zaleca się rozważenie konsultacji urologicznej w celu kompleksowej oceny stanu zdrowia oraz monitorowania efektów leczenia.³

Wpływ na PSA i wykrywanie raka gruczołu krokowego

Należy podkreślić, że u pacjentów z rozpoznanym rakiem gruczołu krokowego leczonych finasterydem w dawce 5 mg, nie wykazano dotychczas korzyści klinicznych. W kontrolowanych badaniach klinicznych obejmujących pacjentów z łagodnym przerostem gruczołu krokowego (ŁRGK) oraz podwyższonym stężeniem swoistego antygenu sterczowego (PSA), finasteryd w dawce 5 mg nie wpływał istotnie na współczynnik wykrycia raka gruczołu krokowego, a całkowita liczba zdiagnozowanych przypadków nie różniła się znacząco w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.⁴

Zalecenia dotyczące monitorowania pacjentów

Przed rozpoczęciem leczenia finasterydem w dawce 5 mg oraz regularnie w trakcie jego trwania, zaleca się wykonanie następujących badań diagnostycznych:⁵

• Badanie per rectum
• Oznaczenie stężenia PSA w surowicy
• Inne badania ukierunkowane na wykrycie raka prostaty

Oznaczenie stężenia PSA w surowicy jest powszechnie stosowanym parametrem wykorzystywanym w diagnostyce raka gruczołu krokowego. Jednak interpretacja wyników PSA u pacjentów leczonych finasterydem wymaga szczególnej uwagi.⁶

Interpretacja wyników PSA i dalsze postępowanie diagnostyczne

W przypadku oznaczania stężenia PSA przed rozpoczęciem leczenia, należy kierować się następującymi wytycznymi:⁷

• PSA > 10 ng/ml (Hybritech) – konieczność natychmiastowego przeprowadzenia dalszych badań oraz rozważenia biopsji
• PSA 4-10 ng/ml – zalecane dalsze postępowanie diagnostyczne
• PSA < 4 ng/ml – nie wyklucza obecności raka prostaty

Należy pamiętać, że wartości PSA u mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego i u osób zdrowych mogą się znacznie nakładać. Dlatego prawidłowe stężenie PSA, niezależnie od stosowania finasterydu w dawce 5 mg, nie wyklucza obecności raka gruczołu krokowego.⁸

Wpływ finasterydu na stężenie PSA

U pacjentów z ŁRGK finasteryd w dawce 5 mg powoduje zmniejszenie stężenia PSA w surowicy o około 50%, nawet przy współistniejącym raku gruczołu krokowego. Ten efekt obniżenia PSA należy koniecznie uwzględnić podczas interpretacji wyników, ponieważ nie wyklucza on współwystępowania nowotworu.⁹

Zmniejszenie stężenia PSA dotyczy całego zakresu wartości początkowych, jednak stopień redukcji wykazuje indywidualne różnice międzyosobnicze.¹⁰

Korekta wyników PSA podczas stosowania finasterydu

Analiza danych z czteroletniego, kontrolowanego placebo badania z podwójnie ślepą próbą (Proscar Long-Term Efficacy and Safety Study, PLESS), obejmującego 3000 pacjentów, potwierdziła konieczność modyfikacji interpretacji wyników PSA u osób stosujących finasteryd. W celu prawidłowego porównania wartości PSA u pacjentów leczonych finasterydem w dawce 5 mg przez minimum sześć miesięcy z wartościami u pacjentów nieleczonych, wartości uzyskane u osób leczonych należy podwoić. Taka korekta zapewnia zachowanie czułości i swoistości oznaczenia PSA oraz możliwości wykrywania raka gruczołu krokowego.¹¹

Postępowanie przy utrzymującym się wzroście stężenia PSA

Każdy utrzymujący się wzrost stężenia PSA u pacjentów stosujących finasteryd w dawce 5 mg powinien być dokładnie zbadany i wyjaśniony. Należy również uwzględnić możliwość niestosowania się pacjenta do zaleceń dotyczących przyjmowania leku.¹²

Wskaźnik wolnego PSA

Odsetek wolnego PSA (stosunek wolnego do całkowitego PSA) nie ulega istotnym zmianom podczas leczenia finasterydem w dawce 5 mg i pozostaje stały u pacjentów poddanych terapii tym lekiem. W przypadku wykorzystywania odsetka wolnego PSA jako markera w diagnostyce raka gruczołu krokowego, nie jest konieczna żadna korekta jego wartości.¹³