Leki w grupie
„leki na przerost gruczołu krokowego”

Leki na przerost gruczołu krokowego (łagodny rozrost prostaty, BPH) działają na różne mechanizmy związane z patofizjologią tego schorzenia. Głównym celem terapii jest zmniejszenie nasilenia objawów ze strony dolnych dróg moczowych oraz zapobieganie powikłaniom.

Pierwszą, najczęściej stosowaną grupą leków są antagoniści receptorów α1-adrenergicznych (α1-blokery). Działają one poprzez blokowanie receptorów α1-adrenergicznych w mięśniach gładkich stercza, torebce i szyi pęcherza moczowego oraz cewce sterczowej, co prowadzi do zmniejszenia napięcia mięśni i złagodzenia objawów związanych z BPH. Do tej grupy należą: tamsulosyna (Omnic, Fokusin, Tanyz), alfuzosyna (Dalfaz, Alfuzostad), doksazosyna (Doxar, Cardura, Doxazosin), terazosyna (Hytrin, Kornam) oraz silodosyna (Silodyx, Urorec).

Druga ważna grupa to inhibitory 5-α-reduktazy, które hamują przekształcanie testosteronu w dihydrotestosteron (DHT), główny hormon odpowiedzialny za rozrost prostaty. Prowadzi to do zmniejszenia objętości gruczołu i złagodzenia objawów obstrukcyjnych. Przedstawicielami tej grupy są: finasteryd (Proscar, Finaster, Zasterid) oraz dutasteryd (Avodart, Dutasteride). Leki te wykazują skuteczność głównie u pacjentów z większą objętością prostaty (>40 ml).

Trzecią grupę stanowią leki o działaniu skojarzoným – preparaty łączące α1-bloker z inhibitorem 5-α-reduktazy. Przykładem jest połączenie dutasterydu z tamsulosyną (Duodart, Combodart). Terapia skojarzona jest szczególnie skuteczna u pacjentów z większym gruczołem krokowym i nasilonymi objawami.

Dodatkową opcją są leki pochodzenia roślinnego, zawierające ekstrakty z palmy sabalowej (Serenoa repens), korzenia pokrzywy (Urtica dioica) czy pyłków kwiatowych. Ich mechanizm działania nie jest w pełni wyjaśniony, ale przypisuje się im działanie przeciwzapalne i antyproliferacyjne. Na rynku dostępne są preparaty takie jak Prostamol Uno, Prostatan, Prostaherb czy Tabletki na prostatę Labofarm.

Do najnowszych opcji terapeutycznych należą inhibitory fosfodiesterazy typu 5 (np. tadalafil – Cialis), które początkowo stosowane w zaburzeniach erekcji, okazały się również skuteczne w łagodzeniu objawów BPH.

Największą zaletą farmakoterapii BPH jest możliwość uniknięcia lub odroczenia leczenia chirurgicznego oraz szybkie złagodzenie dokuczliwych objawów, zwłaszcza w przypadku α1-blokerów, które działają już po kilku dniach stosowania.

Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tych leków obejmują możliwe działania niepożądane. α1-blokery mogą powodować hipotonię ortostatyczną, zawroty głowy, wytrysk wsteczny i zaburzenia ejakulacji. Inhibitory 5-α-reduktazy mogą powodować zaburzenia funkcji seksualnych (spadek libido, zaburzenia erekcji, zaburzenia ejakulacji) oraz rzadko depresję. Ważną kwestią jest również fakt, że inhibitory 5-α-reduktazy obniżają poziom PSA o około 50%, co należy uwzględnić w diagnostyce raka prostaty.