Właściwości farmakodynamiczne finasterydu

Finasteryd, aktywna substancja leku Finasterid Stada 5 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów 5α-reduktazy testosteronu (kod ATC: G 04 CB 01). Jest to syntetyczny 4-azasteroid, który działa jako swoisty kompetycyjny inhibitor enzymu wewnątrzkomórkowego – 5α-reduktazy typu II. Mechanizm działania finasterydu opiera się na hamowaniu konwersji testosteronu do silniejszego androgenu – dihydrotestosteronu (DHT), co jest kluczowe w patofizjologii łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (ŁRGK). Warto podkreślić, że prawidłowa czynność i rozwój gruczołu krokowego, jak również rozrośniętej tkanki tego gruczołu, są bezpośrednio zależne od tej konwersji. Istotnym faktem jest to, że finasteryd nie wykazuje powinowactwa do receptora androgenowego.¹

Wpływ na stężenie DHT i objętość gruczołu krokowego

Badania kliniczne wykazały, że finasteryd powoduje szybkie zmniejszenie stężenia DHT w surowicy o 70%. Ten znaczący spadek prowadzi do zmniejszenia objętości gruczołu krokowego, co stanowi podstawę działania terapeutycznego leku. Dynamika zmniejszania objętości gruczołu krokowego przedstawia się następująco:

• Po 3 miesiącach terapii – zmniejszenie objętości o około 20%
• Kontynuacja spadku wielkości gruczołu krokowego po tym okresie
• Po 3 latach terapii – zmniejszenie objętości osiąga około 27%

Szczególnie istotne jest to, że znaczne zmniejszenie objętości tkanki gruczołu krokowego zachodzi w strefie okołocewkowej, która bezpośrednio otacza cewkę moczową. Ta lokalizacja efektu terapeutycznego ma kluczowe znaczenie dla poprawy odpływu moczu.²

Wpływ na parametry urodynamiczne

Pomiary urodynamiczne potwierdziły znaczące zmniejszenie ciśnienia w trakcie wypierania moczu podczas terapii finasterydem. Efekt ten przekłada się bezpośrednio na ułatwienie odpływu moczu, co jest jednym z głównych celów terapeutycznych w leczeniu ŁRGK. Już po kilku tygodniach terapii finasterydem można zaobserwować istotną poprawę dotyczącą maksymalnej szybkości przepływu moczu oraz złagodzenie objawów w porównaniu ze stanem sprzed leczenia. Obiektywne różnice w porównaniu z grupą przyjmującą placebo zostały udokumentowane odpowiednio po 4 miesiącach (dla szybkości przepływu moczu) i 7 miesiącach leczenia (dla złagodzenia objawów).³

Długotrwała skuteczność terapii

Badania kliniczne potwierdziły, że wszystkie parametry skuteczności finasterydu utrzymywane są w 3-letnim okresie obserwacji. Stabilność efektu terapeutycznego w długim okresie stanowi istotną zaletę tego leku w kontekście przewlekłego charakteru ŁRGK.⁴

Wpływ długookresowej terapii na powikłania ŁRGK

Czteroletnie badania kliniczne z udziałem pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi objawami łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, u których stwierdzono palpacyjnie powiększenie gruczołu w badaniu per rectum oraz małą objętość zalegającego moczu, wykazały korzystny wpływ finasterydu na zapobieganie poważnym powikłaniom ŁRGK. Terapia finasterydem przez okres czterech lat przyniosła następujące korzyści:

• Zmniejszenie częstości występowania ostrego zatrzymania moczu z 7/100 do 3/100 pacjentów
• Ograniczenie konieczności leczenia operacyjnego (TURP lub prostatektomii) z 10/100 do 5/100 pacjentów
• Poprawa wskaźnika objawów QUASI-AUA o 2 punkty (w skali 0-34)
• Trwałe zmniejszenie objętości gruczołu krokowego o około 20%
• Trwałe zwiększenie szybkości przepływu moczu

Te wyniki jednoznacznie wskazują na wysoką skuteczność finasterydu w zmniejszaniu ryzyka powikłań związanych z progresją ŁRGK oraz ograniczaniu potrzeby interwencji chirurgicznej.⁵