Specjalne ostrzeżenia
Tatica
Abirateron, stosowany w leczeniu zaawansowanego raka gruczołu krokowego, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko nadciśnienia tętniczego, hipokaliemii oraz zastoju płynów, wynikających z podwyższonego stężenia mineralokortykosteroidów po hamowaniu enzymu CYP17. Wskazane jest jednoczesne podawanie kortykosteroidów (np. prednizonu lub prednizolonu) w celu ograniczenia wydzielania ACTH i zmniejszenia działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, zwłaszcza z niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 50%, niestabilną dławicą piersiową, arytmiami czy niedawno przebytym zawałem mięśnia sercowego. Monitorowanie parametrów takich jak ciśnienie krwi, stężenie potasu w osoczu oraz objawy zastoinowej niewydolności serca powinno odbywać się co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokaliemii obserwowano wydłużenie odstępu QT, co wymaga oceny czynności serca i ewentualnej modyfikacji terapii.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Tatica
- Zaburzenia związane z nadmiarem mineralokortykosteroidów
- Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi
- Monitorowanie parametrów klinicznych
- Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby
- Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
- Odstawianie kortykosteroidów i sytuacje stresogenne
- Gęstość kości
- Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu
- Zaburzenia gospodarki węglowodanowej
- Stosowanie z chemioterapią
- Nietolerancja substancji pomocniczych
- Ryzyko działań niepożądanych
- Wpływ na mięśnie szkieletowe
- Interakcje z innymi lekami
- Przeciwwskazania dla skojarzenia z Ra-223
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Tatica
Lek Tatica (abirateron) wymaga szczególnej uwagi podczas stosowania ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń dla pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, jakie należy podjąć podczas leczenia tym preparatem.1
Zaburzenia związane z nadmiarem mineralokortykosteroidów
Abirateron może powodować nadciśnienie, hipokaliemię i zastój płynów jako konsekwencję zwiększonego stężenia mineralokortykosteroidów w wyniku hamowania enzymu CYP17. Jednoczesne podawanie kortykosteroidu hamuje wydzielanie hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), co zmniejsza częstość i nasilenie tych działań niepożądanych.2
Należy zachować szczególną ostrożność podczas leczenia pacjentów, u których występujące schorzenia współistniejące mogą ulec pogorszeniu w wyniku:
- zwiększenia ciśnienia tętniczego
- hipokaliemii (zwłaszcza u pacjentów stosujących glikozydy nasercowe)
- zastoju płynów (szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, ciężką lub niestabilną dławicą piersiową, niedawno przebytym zawałem serca, arytmią komorową lub ciężkimi zaburzeniami czynności nerek)3
Pacjenci z chorobami sercowo-naczyniowymi
Abirateron należy stosować ostrożnie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi w wywiadzie. Warto podkreślić, że badania fazy 3 abirateronu wykluczały pacjentów z:
- niepoddającym się leczeniu nadciśnieniem tętniczym
- istotną klinicznie chorobą serca
- zawałem mięśnia sercowego lub tętniczymi zdarzeniami zakrzepowymi w ciągu ostatnich 6 miesięcy
- ciężką lub niestabilną dusznicą bolesną
- niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (badanie 301) lub klasy II do IV (badania 3011 i 302)
- frakcją wyrzutową serca poniżej 50%
- migotaniem przedsionków lub innymi arytmiami komorowymi wymagającymi leczenia (badania 3011 i 302)4
Nie określono bezpieczeństwa u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) poniżej 50% lub z niewydolnością serca klasy III lub IV wg NYHA (w badaniu 301) lub klasy II do IV (w badaniach 3011 i 302).5
U pacjentów z istotnym ryzykiem zastoinowej niewydolności serca (np. niewydolność serca w wywiadzie, nieopanowane nadciśnienie lub zdarzenia sercowe, takie jak choroba niedokrwienna serca) przed rozpoczęciem leczenia należy rozważyć wykonanie badań oceniających czynność serca (np. echokardiografię). Przed rozpoczęciem terapii abirateronem należy leczyć niewydolność serca i zoptymalizować czynność serca.6
Monitorowanie parametrów klinicznych
W trakcie leczenia abirateronem konieczne jest ścisłe monitorowanie:
- ciśnienia krwi
- stężenia potasu w osoczu
- zastoju płynów (przyrost masy ciała, obrzęki obwodowe)
- innych objawów przedmiotowych i podmiotowych zastoinowej niewydolności serca7
Kontrolę parametrów należy przeprowadzać co 2 tygodnie przez pierwsze 3 miesiące leczenia, a następnie co miesiąc. Wszelkie stwierdzone nieprawidłowości należy niezwłocznie korygować. U pacjentów z hipokaliemią podczas leczenia abirateronem stwierdzano wydłużenie odstępu QT.8
Należy oceniać czynność serca zgodnie ze wskazaniami klinicznymi, ustalić właściwe postępowanie i rozważyć odstawienie leczenia abirateronem, gdy nastąpi znaczne pogorszenie czynności serca.9
Hepatotoksyczność i zaburzenia czynności wątroby
W kontrolowanych badaniach klinicznych obserwowano znaczne zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, które prowadziło do przerwania leczenia lub zmiany dawki. Konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby według następującego schematu:
- przed rozpoczęciem leczenia
- co dwa tygodnie przez pierwsze trzy miesiące leczenia
- następnie co miesiąc10
Jeśli wystąpią kliniczne objawy podmiotowe i przedmiotowe wskazujące na hepatotoksyczność, należy natychmiast dokonać pomiaru aktywności aminotransferaz w surowicy. W przypadku zwiększenia aktywności AlAT lub AspAT ponad 5-krotnie powyżej górnej granicy normy (GGN), należy:
- natychmiast przerwać leczenie
- szczegółowo monitorować czynność wątroby
- wznowić leczenie w zmniejszonej dawce tylko po powrocie testów czynnościowych wątroby do wartości wyjściowych11
W przypadku ciężkiej hepatotoksyczności (aktywność AlAT lub AspAT zwiększona ponad 20 razy powyżej GGN) kiedykolwiek podczas terapii, należy definitywnie przerwać leczenie i nie rozpoczynać ponownie terapii abirateronem.12
Należy zaznaczyć, że pacjenci z czynnym lub objawowym wirusowym zapaleniem wątroby nie byli włączani do badań klinicznych, dlatego brak jest danych potwierdzających zasadność stosowania abirateronu w tej populacji.13
Stosowanie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
Brak danych dotyczących bezpieczeństwa klinicznego i skuteczności wielokrotnych dawek abirateronu u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (Klasa B lub C wg Child-Pugh). Zastosowanie abirateronu należy:
- rozważnie ocenić u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, uwzględniając bilans korzyści i ryzyka
- wykluczyć u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby14
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano rzadkie przypadki ostrej niewydolności wątroby i nadostrego zapalenia wątroby, które w niektórych przypadkach zakończyły się zgonem.15
Odstawianie kortykosteroidów i sytuacje stresogenne
Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności oraz obserwację pacjentów pod kątem objawów niewydolności nadnerczy w trakcie odstawiania prednizonu lub prednizolonu. Jeśli leczenie abirateronem jest kontynuowane po odstawieniu kortykosteroidów, pacjentów należy monitorować pod kątem objawów nadmiaru mineralokortykosteroidów.16
W przypadku pacjentów stosujących prednizon lub prednizolon, którzy mogą być narażeni na wyjątkowy stres, może być wskazane zwiększenie dawki kortykosteroidów przed, w trakcie i po sytuacji stresogennej.17
Gęstość kości
U mężczyzn z zaawansowanym rakiem gruczołu krokowego z przerzutami może wystąpić zmniejszenie gęstości kości. Stosowanie abirateronu w skojarzeniu z glikokortykosteroidami może nasilić to działanie.18
Wcześniejsze stosowanie ketokonazolu
U pacjentów, którzy stosowali wcześniej ketokonazol w leczeniu raka gruczołu krokowego, można spodziewać się słabszej odpowiedzi na leczenie abirateronem.19
Zaburzenia gospodarki węglowodanowej
Stosowanie glikokortykosteroidów może nasilać hiperglikemię, dlatego należy często badać stężenie glukozy we krwi u pacjentów z cukrzycą.20
Zgłaszano także przypadki hipoglikemii po podaniu abirateronu z prednizonem/prednizolonem u pacjentów z istniejącą wcześniej cukrzycą, otrzymujących pioglitazon lub repaglinid. W związku z tym u pacjentów z cukrzycą należy regularnie monitorować stężenie glukozy we krwi.21
Stosowanie z chemioterapią
Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności abirateronu podczas jednoczesnego stosowania z cytotoksyczną chemioterapią.22
Nietolerancja substancji pomocniczych
Lek Tatica zawiera laktozę (w tabletce 250 mg – 32,3 mg laktozy, a w tabletce 500 mg – 64,6 mg laktozy) i nie powinien być stosowany u pacjentów z:
- rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy
- brakiem laktazy
- zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy23
Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na dawkę, więc uznaje się go za „wolny od sodu”.24
Ryzyko działań niepożądanych
U mężczyzn z rakiem gruczołu krokowego z przerzutami, w tym u pacjentów przyjmujących abirateron, mogą wystąpić niedokrwistość i zaburzenia czynności seksualnych.25
Wpływ na mięśnie szkieletowe
U pacjentów leczonych abirateronem zgłaszano przypadki miopatii i rabdomiolizy. Większość tych przypadków wystąpiła w ciągu pierwszych 6 miesięcy leczenia, a po odstawieniu abirateronu rabdomioliza ustępowała. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów leczonych jednocześnie produktami leczniczymi związanymi z występowaniem miopatii/rabdomiolizy.26
Interakcje z innymi lekami
Ze względu na ryzyko zmniejszenia ekspozycji na abirateron należy unikać jednoczesnego stosowania silnych induktorów CYP3A4, chyba że nie istnieje alternatywne leczenie.27
Przeciwwskazania dla skojarzenia z Ra-223
Leczenie abirateronem i prednizonem i(lub) prednizolonem w skojarzeniu z Ra-223 jest przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko złamań i tendencję do zwiększonej śmiertelności u pacjentów bezobjawowych lub z niewielkimi objawami raka gruczołu krokowego, co zaobserwowano w badaniach klinicznych.28
Zaleca się, aby kolejna terapia Ra-223 nie była rozpoczynana przez co najmniej 5 dni po ostatnim podaniu abirateronu w skojarzeniu z prednizonem/prednizolonem.29
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania