karbamazepina

Karbamazepina to lek przeciwpadaczkowy z grupy pochodnych dibenzazepiny, stosowany w leczeniu padaczki, neuralgii nerwu trójdzielnego oraz w terapii choroby afektywnej dwubiegunowej. Mechanizm działania polega głównie na blokowaniu kanałów sodowych zależnych od napięcia, co stabilizuje błony neuronów i hamuje powtarzające się wyładowania neuronalne.

W leczeniu padaczki karbamazepina jest skuteczna szczególnie w napadach częściowych prostych i złożonych oraz napadach wtórnie uogólnionych. W neuralgii nerwu trójdzielnego zmniejsza ból poprzez hamowanie przewodnictwa w drogach bólowych. Jako lek normotymiczny stabilizuje nastrój u pacjentów z chorobą afektywną dwubiegunową.

Karbamazepina podlega metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez cytochrom P450 3A4, i wykazuje zdolność do autoindukcji enzymów, co może prowadzić do obniżenia jej stężenia w osoczu podczas długotrwałej terapii. Lek wchodzi w liczne interakcje z innymi substancjami, dlatego wymaga starannego monitorowania podczas terapii skojarzonej.

Do najczęstszych działań niepożądanych należą zawroty głowy, senność, ataksja, nudności oraz reakcje skórne. Poważniejsze powikłania obejmują agranulocytozę, niedokrwistość aplastyczną oraz zespół Stevensa-Johnsona. Ze względu na potencjalną teratogenność, stosowanie leku u kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności i oceny stosunku korzyści do ryzyka.

Powiązane wpisy

Leksykon substancji czynnych
Klometiazol – Interakcje

Klometiazol, aktywny składnik preparatu Heminevrin, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z wieloma lekami, co wymaga szczególnej uwagi podczas terapii skojarzonej. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie klometiazolu z beta-adrenolitykami (np. propranololem), które może prowadzić do ciężkiej bradykardii. Cymetydyna hamuje metabolizm klometiazolu, podnosząc jego stężenie w osoczu i nasilając działania niepożądane, co wymaga rozważenia redukcji dawki. Klometiazol jest inhibitorem izoenzymów CYP2A6 i CYP2E1, zwłaszcza CYP2E1, co skutkuje trzykrotnym spadkiem klirensu substratów tego enzymu, np. chlorzoksazonu. W konsekwencji może dojść do zwiększenia stężenia leków uspokajających, znieczulających, przeciwbólowych, przeciwdepresyjnych, przeciwpadaczkowych i przeciwbakteryjnych metabolizowanych przez CYP2E1, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawkowania.
antagonista receptora H2, benzodiazepina, beta-adrenolityk, bradykardia, chlorzoksazon, cymetydyna, CYP2E1, cytochrom P450, depresja oddechowa, efekt sedatywny, Heminevrin, hipotensja, interakcja z alkoholem, izoenzymy CYP, karbamazepina, klirens osoczowy, klometiazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek uspokajający, lek znieczulający, ośrodkowy układ nerwowy, propranolol, receptor GABA, sedacja, terapia skojarzona, wlew dożylny
Leksykon substancji czynnych
Perampanel – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Perampanel, substancja czynna preparatu Fypalan, wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym myśli i zachowań samobójczych, ciężkich skórnych reakcji nadwrażliwości (SCARs) takich jak DRESS i zespół Stevensa-Johnsona (SJS). Objawy DRESS obejmują gorączkę, wysypkę, limfadenopatię, eozynofilię oraz nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, natomiast SJS charakteryzuje się martwicą naskórka, zlewającymi się rumieniowatymi zmianami skórnymi, pęcherzami i nadżerkami na błonach śluzowych. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać terapię perampanelem i rozważyć alternatywne leczenie, a ponowne podawanie leku po ciężkich reakcjach jest przeciwwskazane. Ponadto, perampanel może nasilać napady nieświadomości i miokloniczne, szczególnie u pacjentów z idiopatyczną uogólnioną padaczką, oraz powodować zawroty głowy i senność, co wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja niehormonalna, ciężkie skórne działania niepożądane, cytochrom P450, DRESS, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fenytoina, hepatotoksyczność, induktor CYP3A, induktor enzymatyczny, inhibitor cytochromu P450, karbamazepina, laktoza jednowodna, lek przeciwpadaczkowy, limfadenopatia, martwica naskórka, myśli samobójcze, napad miokloniczny, napad nieświadomości, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, okskarbazepina, padaczka idiopatyczna uogólniona, perampanel, senność, zaburzenia psychotyczne, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Tadalafil Bluescience 5 mg

Badania interakcji lekowych z tadalafilem (dawki 10 mg i 20 mg) wykazały istotne zmiany farmakokinetyczne przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4, takich jak ketokonazol (200 mg/dobę podwaja AUC i zwiększa Cmax o 15% dla dawki 10 mg; 400 mg/dobę czterokrotnie zwiększa AUC i o 22% Cmax dla dawki 20 mg) oraz ritonawir (200 mg dwa razy dziennie podwaja AUC dla dawki 20 mg). Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC tadalafilu nawet o 88%, co może obniżać skuteczność terapii. Tadalafil nasila działanie hipotensyjne azotanów, dlatego ich łączna terapia jest przeciwwskazana, a odstęp czasowy między podaniem tych leków powinien wynosić co najmniej 48 godzin. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu α-adrenolityków, zwłaszcza doksazosyny, ze względu na ryzyko istotnego nasilenia działania hipotensyjnego i omdleń.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, bendrofluazyd, białko transportowe, bloker kanału wapniowego, bloker receptora angiotensyny II, bloker receptora β-adrenergicznego, CYP3A4, czas protrombinowy, doksazosyna, dysfagia, enalapril, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor cytochromu P450, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny tiazydowy, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, P-glikoproteina, R-warfaryna, riocyguat, ritonawir, ryfampicyna, S-warfaryna, sakwinawir, substrat CYP1A2, substrat CYP2C9, tadalafil, tamsulozyna, teofilina, terbutalina
Leksykon leków
Interakcje leku – Endovelle 2 mg

Produkt leczniczy Endovelle zawiera dienogest, który jest metabolizowany głównie przez enzym cytochromu P450 3A4 (CYP3A4) w jelitach i wątrobie. Induktory CYP3A4, takie jak fenytoina, barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna czy ziele dziurawca zwyczajnego, mogą zwiększać klirens dienogestu, co prowadzi do zmniejszenia jego stężenia i skuteczności terapeutycznej, a także do zmian profilu krwawienia. Przykładowo, ryfampicyna zmniejsza ekspozycję na dienogest o 83%. Z kolei inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i erytromycyna, mogą zmniejszać klirens dienogestu, zwiększając jego stężenie w osoczu odpowiednio 2,9- i 1,6-krotnie, co może nasilać działania niepożądane. Równoczesne stosowanie inhibitorów proteazy HIV, nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy oraz inhibitorów HCV może powodować zmienne zmiany stężenia hormonów, wymagające indywidualnej oceny i ewentualnej modyfikacji dawki.
barbituran, biodostępność dienogestu, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, dienogest, dziurawiec zwyczajny, Endovelle, erytromycyna, felbamat, fenytoina, fibrynoliza, frakcje lipoprotein, funkcja tarczycy, globulina wiążąca kortykosteroidy, gryzeofulwina, hormon płciowy, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, interakcja z alkoholem, karbamazepina, ketokonazol, krwawienie z macicy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm węglowodanów, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, okskarbazepina, parametry czynności wątroby, parametry krzepnięcia, posiłek wysokotłuszczowy, primidon, profil lipidowy, progestagen, ryfampicyna, topiramat, walerianian estradiolu
Leksykon leków
Interakcje leku – Fenactil 25 mg/ml

Chloropromazyna, substancja czynna Fenactilu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie chloropromazyny z adrenaliną u pacjentów po przedawkowaniu, co jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Substancje depresyjne na OUN, takie jak alkohol, barbiturany i inne środki uspokajające, nasilają sedację i ryzyko depresji ośrodka oddechowego. Leki cholinolityczne mogą osłabiać działanie przeciwpsychotyczne chloropromazyny oraz nasilać działania niepożądane (np. zaparcia, uderzenia gorąca). Ponadto chloropromazyna może zmieniać biodostępność leków poprzez interakcje z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy, lekami przeciwparkinsonowskimi oraz litem, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
adrenalina, agranulocytoza, amfetamina, barbiturany, chloropromazyna, ciśnienie tętnicze, czynność szpiku kostnego, deferoksamina, depresant ośrodkowego układu nerwowego, depresja ośrodka oddechowego, depresja OUN, działanie alfa-adrenolityczne, działanie hipotensyjne, działanie neurotoksyczne, działanie niepożądane, działanie przeciwpsychotyczne, efekt mielosupresyjny, encefalopatia metaboliczna, Fenactil, fenobarbital, guanetydyna, interakcja addytywna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klonidyna, lek cholinolityczny, lek cytotoksyczny, lek dopaminergiczny, lek hipoglikemizujący, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, lek zobojętniający sok żołądkowy, lewodopa, napój alkoholowy, objawy pozapiramidowe, ośrodek oddechowy, prochloroperazyna, propranolol, receptor dopaminergiczny, repolaryzacja mięśnia sercowego, śpiączka, splątanie, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie świadomości
Leksykon leków
Interakcje leku – Bulgaplin 75 mg

Pregabalina, substancja czynna leku Bulgaplin, charakteryzuje się niskim potencjałem interakcyjnym, głównie wydalana jest w postaci niezmienionej z moczem, a jej metabolizm u ludzi jest marginalny (<2% dawki jako metabolity). Nie wykazuje istotnych interakcji farmakokinetycznych z lekami przeciwpadaczkowymi (fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, gabapentyna), psychotropowymi (lorazepam), przeciwbólowymi (oksykodon) oraz doustnymi lekami antykoncepcyjnymi zawierającymi noretysteron i/lub etynyloestradiol. Ponadto, doustne leki przeciwcukrzycowe, diuretyki, insulina, fenobarbital, tiagabina i topiramat nie wpływają istotnie na klirens pregabaliny, co wskazuje na dobrą tolerancję terapii skojarzonej.
alkohol etylowy, białko osocza, depresja oddechowa, depresja OUN, diuretyk, doustny lek antykoncepcyjny, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie sedatywne, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, funkcja psychomotoryczna, gabapentyna, insulina, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klirens pregabaliny, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwbólowy, lek przeciwpadaczkowy, lek psychotropowy, lorazepam, metabolizm ludzki, niewydolność oddechowa, noretysteron, oksykodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, pregabalina, śpiączka, terapia skojarzona, tiagabina, topiramat, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie koordynacji ruchowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Rifamazid 150 mg + 100 mg

Rifamazid to preparat zawierający ryfampicynę (150 mg lub 300 mg) oraz izoniazyd (100 mg lub 150 mg), które wykazują przeciwstawne mechanizmy wpływu na metabolizm leków. Ryfampicyna jest silnym induktorem enzymów mikrosomalnych wątroby, co przyspiesza metabolizm wielu leków i może obniżać ich stężenia oraz skuteczność terapeutyczną, wymagając często zwiększenia dawek. Izoniazyd natomiast hamuje metabolizm niektórych leków (np. etosuksymid, diazepam, triazolam, teofilina), co może prowadzić do ich kumulacji i nasilenia działań niepożądanych, szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z karbamazepiną ze względu na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby. Wspólne interakcje obu składników dotyczą m.in. fenytoiny (wymaga monitorowania stężenia), leków zobojętniających sok żołądkowy (zalecane przyjmowanie Rifamazidu co najmniej 1 godzinę wcześniej), leków przeciwzakrzepowych (konieczne codzienne monitorowanie czasu protrombinowego) oraz doustnych środków antykoncepcyjnych (zalecane stosowanie dodatkowej, niehormonalnej metody antykoncepcji). Ryfampicyna może także fałszywie podwyższać wyniki testów na opioidy oraz maskować oznaczenia kwasu foliowego i witaminy B12 metodą mikrobiologiczną.
antagonista wapnia, benzodiazepina, cyklosporyna, czas protrombinowy, funkcja wątroby, glikokortykosteroid, gruźlica, hepatotoksyczność, induktor enzymów mikrosomalnych wątroby, izoniazyd, karbamazepina, kwas p-aminosalicylowy, lek hipoglikemizujący, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolit hepatotoksyczny, niewydolność wątroby, pochodna kumaryny, produkt zobojętniający sok żołądkowy, reakcja disulfiramopodobna, ryfampicyna, środek antykoncepcyjny, stężenie fenytoiny, teofilina, terapia przeciwgruźlicza, uszkodzenie wątroby, wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Diprogenta 0,64 mg/g + 1 mg/g

Diprogenta, maść zawierająca betametazonu dipropionian (0,64 mg/g, odpowiadający 0,5 mg betametazonu) oraz gentamycynę siarczan (1 mg/g), nie była przedmiotem dedykowanych badań klinicznych dotyczących interakcji lekowych. Niemniej jednak, ze względu na farmakologiczne właściwości kortykosteroidu i aminoglikozydu, istnieje potencjał interakcji, zwłaszcza przy stosowaniu na dużych powierzchniach skóry, pod opatrunkami okluzyjnymi lub długotrwale, co może prowadzić do zwiększonego wchłaniania systemowego. Betametazon może wchodzić w interakcje z inhibitorami CYP3A4 (np. ketokonazol, klarytromycyna) zwiększającymi jego stężenie, induktorami enzymatycznymi (np. ryfampicyna) obniżającymi stężenie oraz NLPZ i lekami przeciwzakrzepowymi, które mogą nasilać działania niepożądane. Gentamycyna natomiast może wykazywać addytywne toksyczne działanie na narząd słuchu i nerki przy jednoczesnym stosowaniu z lekami ototoksycznymi (np. furosemid) i nefrotoksycznymi (np. amfoterycyna B), a także nasilać blokadę nerwowo-mięśniową w połączeniu z lekami zwiotczającymi mięśnie (np. sukcynylocholina).
amfoterycyna B, antybiotyk aminoglikozydowy, barbiturany, betametazonu dipropionian, blokada nerwowo-mięśniowa, cefalosporyny, cisplatyna, działanie niepożądane, fenytoina, induktory enzymatyczne, inhibitory CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, klarytromycyna, kortykosteroid, kwas glikolowy, kwas mlekowy, kwas salicylowy, leki nefrotoksyczne, leki ototoksyczne, leki przeciwzakrzepowe, leki zwiotczające mięśnie, niesteroidowe leki przeciwzapalne, opatrunek okluzyjny, parametry krzepnięcia, ryfampicyna, rytonawir, siarczan gentamycyny, stężenie osoczowe, sukcynylocholina, wankomycyna, wchłanianie systemowe
Leksykon leków
Interakcje leku – Gripblocker Zatoki 250 mg + 30 mg

Produkt leczniczy Gripblocker Zatoki, zawierający paracetamol 250 mg oraz pseudoefedrynę chlorowodorek 30 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Paracetamol wchodzi w interakcje z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), zwiększając ryzyko zaburzeń czynności nerek, oraz z pochodnymi kumaryny, nasilając ich działanie przeciwzakrzepowe i wydłużając czas krwawienia. Szczególnie istotne jest ryzyko hepatotoksyczności i martwicy wątroby przy jednoczesnym stosowaniu leków indukujących enzymy wątrobowe (np. ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina, karbamazepina) oraz alkoholu etylowego, który indukuje metabolizm paracetamolu do toksycznych metabolitów. Ponadto, inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) mogą wywołać stan pobudzenia i wysoką gorączkę przy jednoczesnym stosowaniu paracetamolu, a także zwiększają biodostępność pseudoefedryny, co podnosi ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
alkohol etylowy, arytmia serca, barbituran, ciśnienie tętnicze, działanie naczynioskurczowe, działanie prokinetyczne, działanie przeciwzakrzepowe, efekt sedacyjny, enzym wątrobowy, fenobarbital, fenytoina, furazolidon, glikozyd naparstnicy, glikozyd nasercowy, hepatocyt, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, lek antybakteryjny, lek cholinolityczny, lek hamujący łaknienie, lek hipotensyjny, lek indukujący enzymy wątrobowe, lek przeciwpadaczkowy, lek psychostymulujący, lek sympatykomimetyczny, lek zobojętniający kwas żołądkowy, lek zwężający naczynia krwionośne, martwica komórek wątroby, metoklopramid, monitorowanie elektrokardiograficzne, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowe leki przeciwzapalne, paracetamol, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna chlorowodorek, receptor β-adrenergiczny, ryfampicyna, stan pobudzenia, tachykardia, terapia hipotensyjna, toksyczny metabolit, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wahanie ciśnienia tętniczego, wydłużenie czasu krwawienia, wysoka gorączka, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z owocni pomarańczy – Interakcje

Olejek eteryczny z owocni pomarańczy (Citrus aurantium L.) obecny w preparatach leczniczych, takich jak Melisana Klosterfrau, zawierających 62 mg olejków lotnych w 66,3%-67,3% (V/V) etanolu, wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami. Szczególnie istotne jest nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) w połączeniu z benzodiazepinami, barbituranami, opioidami, lekami przeciwhistaminowymi I generacji oraz lekami przeciwpadaczkowymi (karbamazepina, fenytoina, kwas walproinowy). Etanol zawarty w preparacie może również modyfikować metabolizm leków poprzez wpływ na enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP2E1, co ma znaczenie dla leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna), doustnych leków hipoglikemizujących oraz inhibitorów pompy protonowej. Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu między podaniem preparatu a innymi lekami, a także monitorowanie parametrów klinicznych i stężeń leków w surowicy, zwłaszcza u pacjentów stosujących terapię wielolekową lub leki o wąskim indeksie terapeutycznym.
barbiturany, benzodiazepin, cytochrom P450, depresja oddechowa, doustny lek hipoglikemizujący, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie depresyjne na OUN, działanie hipoglikemizujące, działanie miorelaksacyjne, działanie nasenne i przeciwdrgawkowe, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, fenytoina, hepatotoksyczność, hepatotoksyczność paracetamolu, indeks terapeutyczny, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna i farmakokinetyczna, karbamazepina, koordynacja psychoruchowa, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas walproinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, leki przeciwhistaminowe I generacji, niesteroidowy lek przeciwzapalny, olejek eteryczny z owocni pomarańczy, opioidowe leki przeciwbólowe, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne sulfonylomocznika, reakcja disulfiramowa, stężenie glukozy we krwi, układ oddechowy, warfaryna, zaburzenie psychomotoryczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Paxtin 40 40 mg

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami MAO, co jest bezwzględnie przeciwwskazane z powodu ryzyka zespołu serotoninowego. Również kojarzenie paroksetyny z innymi lekami serotoninergicznymi (np. tryptany, tramadol, linezolid, lit) wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Paroksetyna hamuje izoenzym CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, takich jak pimozyd (2 mg dawka pimozydu, wzrost stężenia 2,5-krotny, ryzyko wydłużenia QT), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki fenotiazynowe, rysperydon, czy metoprolol – szczególnie niezalecane u pacjentów z niewydolnością serca. Ponadto, paroksetyna może zmniejszać skuteczność tamoksyfenu poprzez obniżenie stężenia jego aktywnej formy endoksyfenu o 65-75%.
atomoksetyna, buprenorfina, chlorek metylotioninowy, cholinoesteraza osoczowa, CYP2D6, dezypramina, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, fosamprenawir, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klomipramina, klozapina, kwas acetylosalicylowy, L-tryptofan, linezolid, metoprolol, miwakurium, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, paroksetyna, perfenazyna, petydyna, pimozyd, prawastatyna, procyklidyna, propafenon, ryfampicyna, rysperydon, rytonawir, SSRI, suksametonium, tamoksyfen, tiorydazyna, tramadol, tryptan, walproinian sodu, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Dasatinib Stada 140 mg

Dazatynib, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie i skuteczność terapeutyczną. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać ekspozycję na dazatynib, co podnosi ryzyko działań niepożądanych. Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i ziele dziurawca, obniżają stężenie dazatynibu nawet o 82% (AUC), co może prowadzić do utraty skuteczności leczenia. Deksametazon, jako słaby induktor, zmniejsza AUC dazatynibu o około 25%, co jest klinicznie akceptowalne. Ponadto, leki podnoszące pH żołądka, takie jak antagoniści receptorów H2 (famotydyna) i inhibitory pompy protonowej (omeprazol 40 mg), obniżają biodostępność dazatynibu odpowiednio o 61% i 43% (AUC), dlatego zaleca się stosowanie leków zobojętniających z zachowaniem odstępu czasowego co najmniej 2 godzin od podania dazatynibu.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, białko osocza, biodostępność, cytochrom P450 3A4, deksametazon, działanie niepożądane, działanie niepożądane przewodu pokarmowego, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kortykosteroid, krwawienie, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający, omeprazol, preparat ziołowy, prokinetyk, ryfampicyna, rytonawir, telitromycyna, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine 288,2 mg/5 ml

Walproinian sodu (Depakine) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi oraz innymi grupami leków. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital (zwiększenie stężenia w osoczu, ryzyko sedacji, szczególnie u dzieci), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania, ryzyko ciężkiej wysypki), fenytoina (wzrost frakcji wolnej, ryzyko toksyczności), karbamazepina (zwiększona toksyczność) oraz leków z grupy antybiotyków karbapenemowych (spadek stężenia walproinianu o 60-100% w ciągu 2 dni, ryzyko napadów). Ponadto walproinian może zwiększać stężenia zydowudyny, felbamatu, rufinamidu i propofolu, a zmniejszać stężenie olanzapiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko encefalopatii i hiperamonemii przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu lub acetazolamidu oraz na potencjalne uszkodzenie wątroby, zwłaszcza przy kojarzeniu z kanabidiolem (dawki 10-25 mg/kg mc., u 19% pacjentów obserwowano >3-krotny wzrost AIAT). W przypadku leków silnie wiążących się z białkami (np. kwas acetylosalicylowy) dochodzi do wzrostu frakcji wolnego walproinianu, co wymaga ostrożności.
acetazolamid, adefowir, aminotransferaza, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, cholestyramina, cymetydyna, czas protrombinowy, doustny lek antykoncepcyjny, encefalopatia, erytromycyna, estrogen, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemii, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kanabidiol, karbamazepina, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lopinawir, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neutropenia, niedobór karnityny, nimodypina, olanzapina, progesteron, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, terapia skojarzona, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Medical Valley 25 mg

Sunitynib Medical Valley jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać ekspozycję na sunitynib, podnosząc Cmax o 49% i AUC0-∞ o 51%. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę w leczeniu GIST i MRCC oraz do 25 mg/dobę w terapii pNET, przy jednoczesnym monitorowaniu tolerancji. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz ziele dziurawca, obniżają stężenie sunitynibu (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co może wymagać stopniowego zwiększania dawki do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET). Ponadto, potencjalne interakcje z inhibitorami BCRP (np. cyklosporyna, eltrombopag) wymagają ostrożności i monitorowania ze względu na możliwe zwiększenie biodostępności sunitynibu.
antybiotyki makrolidowe, ciśnienie tętnicze, cyklosporyna, cytochrom P450, deksametazon, depresja ośrodkowego układu nerwowego, farmakolog kliniczny, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, metabolit sunitynibu, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, sunitynib, ziele dziurawca
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amizepin

Karbamazepina (Amizepin 200 mg) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak agranulocytoza (4,7/1 000 000 rocznie) i niedokrwistość aplastyczna (2,0/1 000 000 rocznie). Przed rozpoczęciem terapii i okresowo podczas leczenia należy kontrolować morfologię krwi, w tym liczbę płytek, retikulocyty oraz stężenie żelaza. W przypadku leukopenii, trombocytopenii lub objawów toksyczności hematologicznej (gorączka, ból gardła, wysypka, owrzodzenia jamy ustnej, łatwe siniaczenie) konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Monitorowanie funkcji wątroby jest wskazane, zwłaszcza u osób z chorobami wątroby i w podeszłym wieku, ze względu na ryzyko ostrego zapalenia wątroby oraz nietypowe wyniki testów czynnościowych (podwyższone GGTP, fosfataza zasadowa). Karbamazepina może indukować enzymy wątrobowe, co wpływa na metabolizm innych leków i hormonów, w tym obniża skuteczność antykoncepcji hormonalnej oraz stężenie hormonów tarczycy, wymagając dostosowania terapii zastępczej.
10, 11-epoksyd karbamazepiny, agranulocytoza, allel HLA-A*3101, allel HLA-B*1502, chłoniak rzekomy, ciśnienie śródgałkowe, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fenytoina, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiponatremia, indukcja enzymów wątrobowych, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, niedokrwistość aplastyczna, okskarbazepina, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, powiększenie węzłów chłonnych, reaktywacja wirusa HHV6, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczność hematologiczna, wysypka grudkowo-plamista, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zespół Lyella, zespół nadwrażliwości na leki przeciwdrgawkowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zanikających dróg żółciowych
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tramadol Krka 100 mg/ 2 ml

Tramadol Krka w formie roztworu do wstrzykiwań/infuzji jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tramadol lub substancje pomocnicze, a także w ostrym zatruciu substancjami depresyjnymi na OUN, takimi jak alkohol etylowy, benzodiazepiny, barbiturany, opioidy i inne psychotropowe leki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z inhibitorami MAO – stosowanie tramadolu jest przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO lub w okresie 14 dni po ich odstawieniu ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Tramadol obniża próg drgawkowy, dlatego nie powinien być stosowany u pacjentów z niekontrolowaną padaczką. Preparat zawiera 1,402 mg sodu w ampułce 100 mg/2 ml, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
barbiturany, benzodiazepina, buprenorfina, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dysfagia, działanie agonistyczne, enzym wątrobowy, hipertermia, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, leczenie przeciwpadaczkowe, lek nasenny, lek przeciwbólowy, lek psychotropowy, marskość wątroby, metadon, nadwrażliwość na tramadol, napad drgawkowy, neuroleptyk, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, obrzęk naczynioruchowy, opioid, padaczka, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, pokrzywka, próg drgawkowy, reakcja anafilaktyczna, receptor opioidowy μ, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, sztywność mięśniowa, terapia substytucyjna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, upośledzenie funkcji nerek, upośledzenie funkcji wątroby, uzależnienie od opioidów, zaburzenie oddychania, zaburzenie świadomości, zatrucie ostre, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dabigatran etexilate +pharma 110 mg

Dabigatran eteksylan, będący substratem P-glikoproteiny (P-gp), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego stężenie osoczowe i profil bezpieczeństwa. Silne inhibitory P-gp, takie jak ketokonazol, dronedaron, itrakonazol, cyklosporyna oraz glekaprewir z pibrentaswirem, powodują wzrost AUC i Cmax dabigatranu nawet ponad dwukrotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory o umiarkowanym lub zmiennym wpływie, jak werapamil, amiodaron, chinidyna, tikagrelor czy klarytromycyna, wymagają ostrożności i monitorowania klinicznego, a w niektórych przypadkach dostosowania dawki. Induktory P-gp, takie jak ryfampicyna, ziele dziurawca, karbamazepina i fenytoina, mogą obniżać ekspozycję na dabigatran nawet o 65-67%, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności przeciwzakrzepowej. Ponadto, jednoczesne stosowanie dabigatranu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi lub przeciwpłytkowymi (np. ASA, klopidogrel) znacząco zwiększa ryzyko krwawień, co potwierdzają dane z badania RE-LY, wskazujące na wzrost ryzyka poważnych krwawień średnio o 2,5 raza przy kojarzeniu z innymi antykoagulantami oraz podwojenie ryzyka przy stosowaniu leków przeciwpłytkowych.
ablacja cewnikowa, aktywność anty-FXa/FIIa, amiodaron, białko transportowe, biodostępność dabigatranu, chinidyna, cytochrom P450, dabigatran eteksylan, digoksyna, dronedaron, enoksaparyna, fenytoina, glekaprewir i pibrentaswir, heparyna niskocząsteczkowa, induktor P-gp, inhibitor P-gp, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, leczenie enoksaparyną, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwistość, niefrakcjonowana heparyna, NLPZ, objaw krwawienia, P-glikoproteina, pantoprazol, pozakonazol, ranitydyna, ryfampicyna, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, takrolimus, tikagrelor, układ krzepnięcia, warfaryna, werapamil, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Lerivon 30 mg

Mianseryna chlorowodorek, substancja czynna leku Lerivon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Szczególnie istotne jest bezwzględne unikanie spożywania alkoholu podczas terapii ze względu na nasilenie działania sedatywnego i ryzyko upośledzenia funkcji poznawczych oraz koordynacji ruchowej. Przeciwwskazane jest także jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO (moklobemid, tranylcypromina, linezolid) z powodu ryzyka zespołu serotoninowego, co wymaga zachowania minimum dwutygodniowego odstępu przy zmianie terapii. Mianseryna może wpływać na metabolizm pochodnych kumaryny (np. warfaryny), co wymaga regularnego monitorowania INR i dostosowania dawki antykoagulantu, aby uniknąć ryzyka krwawień lub powikłań zakrzepowych. Ponadto, leki przeciwpadaczkowe indukujące CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina) mogą obniżać stężenie mianseryny w osoczu, co może wymagać modyfikacji dawki.
betanidyna, doustny antykoagulant, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, fenytoina, guanetydyna, hipertermia, induktor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klonidyna, komorowe zaburzenie rytmu serca, lek hipotensyjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek wydłużający QTc, linezolid, metyldopa, mianseryna chlorowodorek, moklobemid, monitorowanie elektrokardiograficzne, monitorowanie INR, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, propranolol, sedacja, torsade de pointes, tranylcypromina, warfaryna, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Apra-swift 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Apra-swift, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jego metabolizm odbywa się głównie przez enzymy CYP2D6 i CYP3A4, co powoduje konieczność modyfikacji dawkowania w przypadku jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów tych enzymów. Silne inhibitory CYP2D6 (chinidyna, fluoksetyna, paroksetyna) zwiększają AUC arypiprazolu o 107%, co wymaga zmniejszenia dawki o około 50%. Podobnie silne inhibitory CYP3A4 (ketokonazol, itrakonazol, inhibitory proteazy HIV) zwiększają AUC o 63% i Cmax o 37%, również wskazując na konieczność redukcji dawki o połowę. Z kolei silne induktory CYP3A4 (karbamazepina, ryfampicyna, fenytoina i inne) obniżają AUC o 73% i Cmax o 68%, co wymaga podwojenia dawki arypiprazolu. Po zakończeniu terapii inhibitorami lub induktorami dawkę należy odpowiednio dostosować do wartości wyjściowej. Warto podkreślić, że palenie tytoniu nie wpływa na metabolizm arypiprazolu, gdyż nie jest on metabolizowany przez CYP1A2.
antagonista receptora H2, arypiprazol, AUC, chinidyna, dehydroarypiprazol, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzymy CYP, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, fluoksetyna, hipotensja ortostatyczna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, itrakonazol, karbamazepina, kardiotoksyczność, ketokonazol, lamotrygina, lek przeciwnadciśnieniowy, lit, metabolizm leku, newirapina, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, prymidon, receptor adrenergiczny α1, ryfabutyna, ryfampicyna, sedacja, SNRI, SSRI, walproinian, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia psychomotoryczne, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Kwas pantotenowy – Interakcje

Kwas pantotenowy (witamina B5), często podawany w preparatach multiwitaminowych dożylnie, wykazuje interakcje klinicznie istotne głównie w kontekście kompleksowej terapii żywieniowej i farmakologicznej. Choć sam kwas pantotenowy nie ma specyficznych interakcji z lekami przeciwdrgawkowymi, to inne witaminy z grupy B obecne w tych preparatach, takie jak pirydoksyna (witamina B6), mogą wchodzić w interakcje z lekami takimi jak fenytoina czy karbamazepina, zwiększając zapotrzebowanie na te witaminy. Przewlekłe spożycie alkoholu może zaburzać wchłanianie i metabolizm witamin z grupy B, w tym kwasu pantotenowego, co wymaga monitorowania i często zwiększenia dawek suplementacji u pacjentów z chorobą alkoholową. Ponadto, preparaty multiwitaminowe zawierające kwas foliowy (B9) mogą zwiększać cytotoksyczność chemioterapii fluoropirymidynami oraz zmniejszać skuteczność leków przeciwpadaczkowych (fenobarbital, fenytoina, fosfenytoina, prymidon), co może prowadzić do częstszych napadów padaczkowych.
acenokumarol, acytretyna, beksaroten, choroba alkoholowa, choroba Parkinsona, czas protrombinowy, deferoksamina, efawirenz, etanol, fenobarbital, fenprokumon, fenytoina, fosfenytoina, glikokortykosteroid, hiperwitaminoza A, karbamazepina, ketokonazol, kompleks witamin B, kwas foliowy, kwas pantotenowy, leczenie onkologiczne, leczenie przeciwparkinsonowskie, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lewodopa, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nadciśnienie śródczaszkowe, niedobór folianów, niewydolność serca, parametr krzepnięcia, pirydoksyna, pochodna kumaryny, preparat multiwitaminowy, prymidon, przeładowanie żelazem, reakcja anafilaktoidalna, retynoid, ryfampicyna, terapia żywieniowa, tetracyklina, warfaryna, witamina B5, witamina B6, witamina B9, witamina C, witamina D, witamina K, witaminy rozpuszczalne w wodzie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Andepin 20 mg

Fluoksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6 i selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Ze względu na długi okres półtrwania (do 5 tygodni po odstawieniu), interakcje mogą utrzymywać się długo po zakończeniu terapii. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie fluoksetyny z inhibitorami MAO, co jest przeciwwskazane z powodu ryzyka ciężkiego zespołu serotoninowego. Ponadto, fluoksetyna zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, takich jak karbamazepina, flekainid, enkainid, winblastyna, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (np. amitryptylina, klomipramina), co może prowadzić do toksyczności i wymaga dostosowania dawkowania oraz monitorowania stężenia leków. Interakcje z lekami działającymi na OUN (benzodiazepiny, klozapina, haloperydol, lit, fenytoina) mogą nasilać ich działanie lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego.
albumina osocza, alprazolam, amitryptylina, benzodiazepina, białko osocza, chlorotiazyd, cytochrom P450, diazepam, działanie przeciwzakrzepowe, dziurawiec, enkainid, etanol, fenytoina, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, indeks terapeutyczny, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2D6, karbamazepina, klomipramina, klozapina, lek antyarytmiczny, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwpadaczkowy, lit, metabolizm wątrobowy, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, receptor 5-HT, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, tolbutamid, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, układ serotoninergiczny, warfaryna, winblastyna, wskaźnik INR, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dasatinib Zentiva 20 mg

Dazatynib jest substratem enzymu CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna czy rytonawir, mogą znacząco zwiększać stężenie dazatynibu w osoczu, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania. Z kolei silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna (zmniejszająca AUC dazatynibu o 82%), fenytoina czy ziele dziurawca, obniżają ekspozycję na lek i również są przeciwwskazane. Deksametazon, będący słabym induktorem, zmniejsza AUC dazatynibu o około 25%, co nie jest uważane za klinicznie istotne. Ponadto, leki modyfikujące pH żołądka, takie jak antagoniści receptora H2 (famotydyna) i inhibitory pompy protonowej (omeprazol), obniżają biodostępność dazatynibu odpowiednio o 61% i 43% (AUC), co wymaga rozważenia stosowania leków zobojętniających z zachowaniem 2-godzinnego odstępu czasowego.
alkaloid sporyszu, antagonista receptora H2, antybiotyk makrolidowy, astemizol, beprydil, chinidyna, cytochrom CYP3A4, cyzapryd, Dasatinib Zentiva, dazatynib, deksametazon, dihydroergotamina, działanie niepożądane, działanie supresyjne, ergotamina, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, glitazon, hepatotoksyczność, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor enzymu, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, neutropenia, omeprazol, pimozyd, pole pod krzywą, rozpuszczalność leku, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, substrat CYP3A4, symwastatyna, terfenadyna, trombocytopenia, wiązanie z białkami osocza, wodorotlenek aluminium/magnezu, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Levetiracetam NeuroPharma 500 mg

Lewetyracetam, substancja czynna leku Levetiracetam NeuroPharma, wykazuje korzystny profil interakcji farmakokinetycznych, nie wpływając na stężenia w surowicy innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, lamotrygina, gabapentyna i prymidon, zarówno u dorosłych, jak i u dzieci (dawki do 60 mg/kg mc./dobę). U dzieci stosujących leki indukujące enzymy obserwuje się wzrost klirensu lewetyracetamu o około 20%, jednak nie wymaga to korekty dawki. Probenecyd w dawce 500 mg 4x/dobę zmniejsza klirens nerkowy metabolitu lewetyracetamu, nie wpływając na sam lek, co nie wymaga zmiany dawkowania. Lewetyracetam nie modyfikuje farmakokinetyki doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, lewonorgestrel) w dawce 1000 mg/dobę, digoksyny ani warfaryny (dawka do 2000 mg/dobę), a czas protrombinowy pozostaje niezmieniony.
czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, działanie sedatywne, etynyloestradiol, farmakokinetyka lewetyracetamu, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, hormon luteinizujący, karbamazepina, klirens metotreksatu, klirens nerkowy, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, lewonorgestrel, makrogol, metabolit lewetyracetamu, metotreksat, osmotyczny lek przeczyszczający, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, politerapia, probenecyd, progesteron, prymidon, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Caspofungin Adamed 50 mg

Kaspofungina, substancja czynna leku Caspofungin Adamed, nie wykazuje istotnej inhibicji ani indukcji enzymów układu cytochromu P450, w tym CYP3A4, ani nie jest substratem glikoproteiny P, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Jednakże kliniczne badania wykazały, że cyklosporyna A (4 mg/kg mc. lub 2×3 mg/kg mc. co 12 h) zwiększa AUC kaspofunginy o około 35%, co wiąże się z przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST do 3× GGN). Kaspofungina obniża minimalne stężenie takrolimusu o 26%, co wymaga monitorowania poziomów takrolimusu i dostosowania dawki. Ryfampicyna powoduje początkowe zwiększenie AUC kaspofunginy o 60% i stężenia minimalnego o 170%, a następnie jego spadek o 30% przy długotrwałym stosowaniu, co wskazuje na konieczność rozważenia zwiększenia dawki kaspofunginy do 70 mg/dobę u dorosłych. Podobne działania indukujące enzymy metabolizujące wykazują deksametazon, efawirenz, newirapina, fenytoina i karbamazepina, które mogą obniżać ekspozycję na kaspofunginę.
amfoterycyna B, analiza regresji, AUC, cyklosporyna A, CYP3A4, cytochrom P450, dawka nasycająca, deksametazon, efawirenz, enzymy wątrobowe, farmakokinetyka, fenytoina, glikoproteina p, górna granica normy, induktor enzymu metabolizującego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, inwazyjne zakażenie grzybicze, itrakonazol, karbamazepina, kaspofungina, klirens substancji czynnej, lek hepatotoksyczny, mykofenolan, mykofenolan mofetylu, nelfinawir, newirapina, ryfampicyna, stężenie minimalne, takrolimus, terapia przeciwgrzybicza, wychwyt wątrobowy, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Quetiapin NeuroPharma 300 mg

Kwetiapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne z inhibitorami i induktorami tego enzymu. Jednoczesne stosowanie z inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, prowadzi do 5-8-krotnego wzrostu AUC kwetiapiny, co jest przeciwwskazane. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (do 450% w przypadku fenytoiny), obniżając jej stężenie w osoczu i potencjalnie zmniejszając skuteczność terapeutyczną. Inne leki, takie jak tiorydazyna, zwiększają klirens o około 70%. Farmakokinetyka kwetiapiny pozostaje stabilna podczas stosowania z lekami przeciwdepresyjnymi (imipramina, fluoksetyna), przeciwpsychotycznymi (rysperydon, haloperydol), cymetydyną oraz solami litu i kwasem walproinowym, choć w przypadku terapii skojarzonej z litem i walproinianem obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak zaburzenia pozapiramidowe, leukopenia i neutropenia.
cymetydyna, cytochrom P450 3A4, depresja oddechowa, działanie antycholinergiczne, działanie depresyjne, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, fałszywie dodatni wynik testu immunoenzymatycznego, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymów mikrosomalnych, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, kwas walproinowy, kwetiapina, lek indukujący enzymy wątrobowe, leukopenia, metabolizm wątrobowy, neutropenia, objawy pozapiramidowe, omdlenie ortostatyczne, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, sole litu, tiorydazyna, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia układu pozapiramidowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Treprostinil Zentiva 10 mg/ml

Treprostinil Zentiva wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście terapii skojarzonej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko addytywnego działania hipotensyjnego przy jednoczesnym stosowaniu leków moczopędnych, przeciwnadciśnieniowych oraz innych wazodylatatorów, co wymaga ścisłego monitorowania ciśnienia tętniczego i ewentualnej korekty dawek. Ponadto, treprostinil wpływa na funkcję płytek krwi, co w połączeniu z NLPZ, donorami tlenku azotu oraz lekami przeciwzakrzepowymi zwiększa ryzyko krwawień; w takich przypadkach konieczna jest intensywna kontrola kliniczna i unikanie dodatkowych leków antyagregacyjnych u pacjentów na terapii przeciwzakrzepowej. Interakcje metaboliczne obejmują hamowanie metabolizmu przez inhibitory CYP2C8 (np. gemfibrozyl), które mogą dwukrotnie zwiększyć ekspozycję na treprostinil, oraz induktory CYP2C8 (np. ryfampicyna), zmniejszające ekspozycję o około 20%, co wymaga rozważenia modyfikacji dawki leku.
bozentan, ciśnienie tętnicze, deferazyroks, donor tlenku azotu, dysfagia, działanie hipotensyjne, enzym wątrobowy, fenobarbital, fenytoina, furosemid, gemfibrozyl, induktor CYP2C8, inhibitor CYP2C8, karbamazepina, klirens leku, lek antyagregacyjny, lek moczopędny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający naczynia, nadciśnienie płucne, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, płytki krwi, ryfampicyna, sildenafil, szlak metaboliczny, treprostynil, trimetoprim, warfaryna, wazodylatacja, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Fingolimod Zentiva 0,5 mg

Fingolimod, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Jednoczesne stosowanie z lekami immunosupresyjnymi, immunomodulującymi oraz przeciwnowotworowymi jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko addycyjnej immunosupresji i zwiększonego ryzyka zakażeń. Podczas zmiany terapii z leków takich jak natalizumab, teryflunomid czy mitoksantron na fingolimod konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta. Fingolimod może powodować przejściową bradykardię po pierwszej dawce, a jej nasilenie obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu beta-adrenolityków (np. atenololu, z dodatkowym zmniejszeniem częstości akcji serca o 15%), leków antyarytmicznych klasy Ia i III, antagonistów kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), iwabradyny, digoksyny, antagonistów cholinesterazy oraz pilokarpiny. W takich przypadkach zalecana jest konsultacja kardiologiczna lub przedłużona obserwacja pacjenta co najmniej do następnego dnia po rozpoczęciu terapii.
antagonista cholinesterazy, antagonista kanału wapniowego, antybiotyk makrolidowy, atenolol, bradykardia, cyklosporyna, CYP3A4, CYP4F2, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, fingolimod, fosforan fingolimodu, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, iwabradyna, karbamazepina, ketokonazol, kortykosteroid, lek antyarytmiczny, lek beta-adrenolityczny, lek immunomodulujący, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwnowotworowy, mitoksantron, natalizumab, pilokarpina, receptor muskarynowy, ryfampicyna, stwardnienie rozsiane, szczepienie, teryflunomid, układ immunologiczny, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, żywa szczepionka atenuowana
Leksykon leków
Interakcje leku – Desmopressin Aristo 120 mcg

Desmopresyna, zawarta w preparacie Desmopressin Aristo, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą prowadzić do zwiększonego ryzyka zatrzymania wody i hiponatremii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wywołującymi zespół nieprawidłowego uwalniania hormonu antydiuretycznego (SIADH), takimi jak trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, SSRI, chlorpromazyna, karbamazepina oraz sulfonylomoczniki (np. chlorpropamid). NLPZ mogą nasilać efekt przeciwdiuretyczny poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, co zwiększa ryzyko hiponatremii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie desmopresyny z diuretykami ze względu na przeciwstawne mechanizmy działania, co może prowadzić do zaburzeń równowagi wodno-elektrolitowej. Loperamid może trzykrotnie zwiększać stężenie desmopresyny w osoczu przez spowolnienie pasażu jelitowego, co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawki leku.
chlorpromazyna, desmopresyna, dimetikon, diureza, działanie antagonistyczne, działanie przeciwdiuretyczne, działanie serotoninergiczne, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, karbamazepina, lek moczopędny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, loperamid, ludzkie mikrosomy, metabolizm wątrobowy, NLPZ, octan desmopresyny, ośrodkowy układ nerwowy, pasaż jelitowy, SIADH, SSRI, stężenie sodu w surowicy, stężenie w osoczu, sulfonylomocznik, synteza prostaglandyn, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wazopresyna, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrzymanie wody w organizmie
Leksykon leków
Interakcje leku – Empesin 40 IU/2 ml

Argipresyna (wazopresyna), stosowana w preparacie Empesin (octan argipresyny), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne wpływające na jej działanie antydiuretyczne i wazopresyjne. Leki takie jak karbamazepina, chlorpropamid, klofibrat, karbamid, fludrokortyzon oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne nasilają efekt antydiuretyczny argipresyny, co może prowadzić do retencji wody, hiponatremii i przewodnienia. W przypadku jednoczesnego stosowania konieczne jest monitorowanie bilansu płynów oraz stężenia elektrolitów. Z kolei demeklocyklina, noradrenalina, związki litu, heparyna oraz alkohol etylowy osłabiają działanie antydiuretyczne argipresyny, zwiększając ryzyko diurezy i odwodnienia, co wymaga dostosowania dawkowania i ścisłej kontroli stanu nawodnienia pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z furosemidem, który zmienia farmakokinetykę wazopresyny, oraz z tolwaptanem, antagonistą receptora V2, którego jednoczesne stosowanie z argipresyną jest przeciwwskazane ze względu na wzajemne znoszenie efektów.
alkohol etylowy, amitryptylina, antybiotyk tetracyklinowy, argipresyna, bilans płynów, chlorpropamid, demeklocyklina, diuretyk pętlowy, działanie antydiuretyczne, działanie hipertensyjne, działanie wazopresyjne, fludrokortyzon, furosemid, gospodarka wodno-elektrolitowa, heparyna, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, imipramina, kanaliki nerkowe, karbamazepina, karbamid, klirens nerkowy, klofibrat, lek hipolipemizujący, lek przeciwzakrzepowy, leki ganglioplegiczne, leki wazopresyjne, mineralokortykosteroid, noradrenalina, octan argipresyny, parametry hemodynamiczne, tolwaptan, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tylny płat przysadki, związki litu
Leksykon leków
Interakcje leku – Lynagex XR 330 mg

Pregabalina, substancja czynna Lusama, charakteryzuje się farmakokinetyką opartą na wydalaniu głównie w postaci niezmienionej z moczem, z minimalnym metabolizmem (<2% dawki). Nie wykazuje istotnego wiązania z białkami osocza ani hamowania enzymów metabolizujących leki, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Badania in vivo nie potwierdziły klinicznie istotnych interakcji z lekami przeciwpadaczkowymi (fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, gabapentyna), doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, diuretykami, insuliną czy doustnymi antykoncepcyjnymi zawierającymi noretysteron i etynyloestradiol. W związku z tym nie jest konieczna modyfikacja dawek tych leków podczas terapii pregabaliną.
benzodiazepina, depresja oddechowa, diuretyk, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie sedatywne, etanol, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, hormonalny lek antykoncepcyjny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lorazepam, Lusama, niewydolność oddechowa, noretysteron, oksykodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, OUN, politerapia, pregabalina, śpiączka, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, terapia pregabaliną, tiagabina, topiramat, zaburzenie funkcji poznawczych
Leksykon leków
Interakcje leku – Profitadal 20 mg

Badania interakcji tadalafilu (dawki 10 mg i 20 mg) wykazały istotne zmiany farmakokinetyczne i farmakodynamiczne w obecności inhibitorów i induktorów CYP3A4. Ketokonazol (200 mg/dobę) podwaja AUC tadalafilu 10 mg i zwiększa Cmax o 15%, natomiast dawka 400 mg/dobę czterokrotnie zwiększa AUC tadalafilu 20 mg i podnosi Cmax o 22%. Rytonawir (200 mg dwa razy na dobę) podwaja AUC tadalafilu 20 mg bez wpływu na Cmax. Inhibitory CYP3A4, takie jak erytromycyna, klarytromycyna, itrakonazol i sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenie tadalafilu, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych. Induktor CYP3A4, ryfampicyna, zmniejsza AUC tadalafilu o 88%, co może obniżyć skuteczność leku. Tadalafil nasila hipotensyjne działanie azotanów, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane; azotany można podać dopiero po 48 godzinach od ostatniej dawki tadalafilu. Jednoczesne stosowanie doksazosyny (4-8 mg) i tadalafilu (5-20 mg) znacząco nasila działanie hipotensyjne, zwiększając ryzyko omdleń, co stanowi przeciwwskazanie do kojarzenia tych leków.
alfuzosyna, amlodypina, azotan, bendrofluazyd, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, bloker receptora angiotensyny II, CYP3A4, czas krwawienia, czas protrombinowy, doksazosyna, enalapril, erytromycyna, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, finasteryd, induktor CYP3A4, inhibitor 5-alfa-reduktazy, inhibitor CYP3A4, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor PDE5, inhibitor proteazy, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, łagodny rozrost gruczołu krokowego, metoprolol, niedociśnienie ortostatyczne, nitrogliceryna, omdlenie, P-glikoproteina, receptor α-adrenergiczny, riocyguat, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP1A2, tamsulozyna, teofilina, terbutalina, tiazydowy lek moczopędny, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Olanzapin Krka 20 mg

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co czyni ją podatną na interakcje farmakokinetyczne z induktorami (np. palenie tytoniu, karbamazepina) oraz inhibitorami tego enzymu (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna). Indukcja CYP1A2 prowadzi do zmniejszenia stężenia olanzapiny w osoczu, co może wymagać zwiększenia dawki, natomiast inhibicja powoduje istotny wzrost Cmax (o 54-77%) i AUC (o 52-108%), wskazując na konieczność redukcji dawki. Węgiel aktywowany obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Nie stwierdzono istotnych interakcji z inhibitorami CYP2D6 (fluoksetyna), lekami zobojętniającymi (glin, magnez), cymetydyną, litem, biperydenem oraz walproinianem, co nie wymaga modyfikacji dawkowania.
antagonizm receptorowy, arytmia komorowa, biodostępność, biperyden, choroba Parkinsona, cymetydyna, CYP1A2, cyprofloksacyna, cytochrom P450, diazepam, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, farmakokinetyka, fluoksetyna, fluwoksamina, hipotonia ortostatyczna, karbamazepina, lek zobojętniający, lit pierwiastek, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, teofilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian, warfaryna, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Apenal 50 mg

Paracetamol, substancja czynna leku Apenal, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Szczególnie ważne są interakcje z lekami indukującymi enzymy wątrobowe (karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, omeprazol, ryfampicyna, zydowudyna oraz dziurawiec), które nasilają metabolizm paracetamolu do toksycznych metabolitów, zwiększając ryzyko hepatotoksyczności. Również etanol, poprzez indukcję enzymów wątrobowych, znacząco podwyższa ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłym alkoholizmem, stłuszczeniem wątroby lub upośledzoną funkcją wątroby. Probenecyd hamuje nerkową eliminację paracetamolu, wydłużając jego okres półtrwania, co wymaga dostosowania dawkowania. Długotrwałe stosowanie paracetamolu w dużych dawkach może nasilać działanie przeciwzakrzepowe pochodnych kumaryny (np. warfaryny), zwiększając ryzyko krwawień i wymagając monitorowania INR.
biotransformacja paracetamolu, dna moczanowa, dziurawiec, etanol, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, induktor enzymów wątrobowych, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, omeprazol, paracetamol, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, probenecyd, przewlekły alkoholizm, ryfampicyna, ryzyko krwawienia, stłuszczenie wątroby, toksyczny metabolit, toksyczny metabolit paracetamolu, upośledzona funkcja wątroby, warfaryna, wydalanie paracetamolu, zydowudyna
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tegretol CR 400 400 mg

Lek Tegretol CR 400 zawiera 400 mg karbamazepiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu i posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań. Należą do nich nadwrażliwość na karbamazepinę lub leki o podobnej strukturze chemicznej (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne), blok przedsionkowo-komorowy, wcześniejsze zahamowanie czynności szpiku kostnego oraz porfirie wątrobowe (ostra przerywana, mieszana, skórna późna). Karbamazepina może indukować enzymy wątrobowe zaangażowane w biosyntezę hemu, co zwiększa ryzyko zaostrzenia porfirii. Ponadto, jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego.
blok przedsionkowo-komorowy, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, nadwrażliwość na karbamazepinę, porfiria mieszana, porfiria ostra przerywana, porfiria skórna późna, porfiria wątrobowa, przełom nadciśnieniowy, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie przewodnictwa, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Voriconazole Sandoz 200 mg

Voriconazole Sandoz (200 mg, proszek do sporządzania roztworu do infuzji) zawierający worykonazol jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 228,7 mg sodu i 3,4 g betacyklodekstryny sulfobutylowego eteru sodowego na fiolkę. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie worykonazolu z lekami będącymi substratami CYP3A4 wydłużającymi odstęp QTc (terfenadyna, astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, iwabradyna) ze względu na ryzyko torsade de pointes. Ponadto, worykonazol nie powinien być stosowany z silnymi induktorami CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenobarbital, ziele dziurawca), które obniżają jego stężenie i skuteczność. Przeciwwskazania obejmują także leki takie jak efawirenz (≥400 mg/dobę), rytonawir (≥400 mg 2×dobę), syrolimus, alkaloidy sporyszu (ergotamina, dihydroergotamina), naloksegol, tolwaptan, lurazydon oraz wenetoklaks (w fazie początkowej i dostosowania dawki) ze względu na ryzyko poważnych interakcji i działań niepożądanych, w tym zatrucia, nasilenia toksyczności i zespołu rozpadu guza.
alkaloid sporyszu, astemizol, azolowy lek przeciwgrzybiczny, chinidyna, cyzapryd, dihydroergotamina, dysfagia, działanie niepożądane, efawirenz, enzym wątrobowy, ergotamina, fenobarbital, hiponatremia, induktor enzymu CYP3A4, iwabradyna, karbamazepina, lek immunosupresyjny, lurazydon, nadwrażliwość, naloksegol, niewydolność wątroby, pimozyd, reakcja nadwrażliwości, ryfampicyna, rytonawir, substrat CYP3A4, syrolimus, terfenadyna, tolwaptan, torsade de pointes, wenetoklaks, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zatrucie alkaloidami sporyszu, zespół rozpadu guza, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Sental 5 mg

Melatonina (Sental) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne związane głównie z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP1A i CYP3A. Melatonina może indukować CYP3A in vitro przy stężeniach przekraczających terapeutyczne, co potencjalnie obniża stężenia innych leków metabolizowanych przez ten enzym. Metabolizm melatoniny odbywa się głównie przez CYP1A2, co powoduje ryzyko interakcji z inhibitorami (np. fluwoksaminą, chinolonami) i induktorami (np. karbamazepiną, ryfampicyną) tego enzymu. Fluwoksamina znacząco zwiększa ekspozycję na melatoninę (17-krotnie AUC, 12-krotnie Cmax), dlatego jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Estrogeny, 5- i 8-metoksypsoralen oraz palenie papierosów również wpływają na stężenia melatoniny poprzez modulację enzymów CYP1A. Pokarm może zmieniać farmakokinetykę melatoniny, zwłaszcza wartość Cmax, co wymaga stosowania leku zgodnie z zaleceniami (2 godziny po posiłku).
alkohol etylowy, benzodiazepina, chinolon, CYP1A, CYP1A2, CYP3A, cytochrom P450, działanie przeciwzakrzepowe, endogenna melatonina, estrogen, fluwoksamina, hormonalna terapia zastępcza, imipramina, induktor CYP1A2, inhibitor CYP1A2, inhibitor prostaglandyn, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lek niebenzodiazepinowy, lek przeciwdepresyjny, melatonina, metoksypsoralen, nikotynizm, ośrodkowy układ nerwowy, receptor adrenergiczny, receptor opioidowy, ryfampicyna, rytm dobowy, tiorydazyna, tryptofan, warfaryna, zaleplon, zolpidem, zopiklon
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Orizon 0,5 mg

Rysperydon, substancja czynna leku Orizon, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o unikalnym profilu farmakodynamicznym, działającym głównie jako antagonista receptorów serotoninergicznych 5-HT2 i dopaminergicznych D2, z dodatkowym powinowactwem do receptorów alfa-1-adrenergicznych oraz w mniejszym stopniu do receptorów histaminergicznych H1 i alfa-2-adrenergicznych. Brak powinowactwa do receptorów cholinergicznych oraz zrównoważone działanie na receptory serotoninergiczne i dopaminergiczne przekłada się na skuteczność terapeutyczną w leczeniu schizofrenii, zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, objawów behawioralnych i psychicznych demencji oraz zaburzeń zachowania u dzieci i młodzieży, przy jednoczesnym zmniejszeniu ryzyka pozapiramidowych działań niepożądanych. W badaniach klinicznych potwierdzono skuteczność rysperydonu w dawkach od 0,02 mg/kg mc./dobę u dzieci do 16 mg/dobę u dorosłych, z istotną poprawą objawów w skali BPRS, PANSS, YMRS, BEHAVE-AD, CMAI oraz N-CBRF.
9-hydroksyrysperydon, antagonizm monoaminergiczny, BPSD, choroba Alzheimera, demencja naczyniowa, działania pozapiramidowe, haloperydol, indukcja metabolizmu, karbamazepina, lek stabilizujący nastrój, lit pierwiastek, ostry epizod manii, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor cholinergiczny, receptor dopaminergiczny D2, receptor histaminergiczny H1, receptor serotoninergiczny 5-HT2, rysperydon, schizofrenia, skala BEHAVE-AD, skala BPRS, skala CMAI, skala MMSE, skala N-CBRF, skala PANSS, skala YMRS, walproinian, zaburzenia zachowania, zaburzenie dwubiegunowe typu I
Leksykon leków
Interakcje leku – Belaristo 10 mg

Solifenacyna, substancja czynna leku Belaristo, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne i farmakokinetyczne, które mają wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie leków o działaniu antycholinergicznym, które może nasilać zarówno efekt terapeutyczny, jak i ryzyko działań niepożądanych; po zakończeniu terapii solifenacyną zaleca się tygodniową przerwę przed rozpoczęciem innego leczenia antycholinergicznego. Solifenacyna osłabia działanie agonistów receptorów cholinergicznych oraz leków prokinetycznych, takich jak metoklopramid i cyzapryd. W badaniach in vitro solifenacyna nie hamuje enzymów CYP1A1/2, 2C9, 2C19, 2D6 ani 3A4, jednak jest metabolizowana głównie przez CYP3A4, co powoduje istotne interakcje z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. ketokonazol 200 mg/dobę podwaja, a 400 mg/dobę potraja AUC solifenacyny). W takich przypadkach maksymalna dawka solifenacyny nie powinna przekraczać 5 mg, a stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami wątroby jest przeciwwskazane.
agonista receptora cholinergicznego, cyzapryd, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, działanie antycholinergiczne, enzymy CYP, etynyloestradiol, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakologiczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, lek antycholinergiczny, lek nasilający perystaltykę, lek prokinetyczny, lewonorgestrel, metoklopramid, nelfawir, niewyraźne widzenie, ryfampicyna, rytonawir, solifenacyna, suchość w jamie ustnej, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Colecalciferol Polpharma 10 000 IU

Cholekalcyferol (witamina D3) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, które mogą wpływać na jego skuteczność terapeutyczną oraz bezpieczeństwo stosowania. Leki indukujące enzymy wątrobowe, takie jak fenytoina, fenobarbital, karbamazepina, ryfampicyna i izoniazyd, przyspieszają metabolizm witaminy D, co prowadzi do zmniejszenia jej aktywności. Glikokortykosteroidy oraz leki cytotoksyczne (aktynomycyna) i imidazolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol) zaburzają metabolizm i aktywację witaminy D, hamując enzym 1-α-hydroksylazę. Ponadto, żywice jonowymienne (kolestyramina, kolestypol), orlistat oraz olej parafinowy obniżają wchłanianie witaminy D z przewodu pokarmowego, co może skutkować obniżoną skutecznością terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z tiazydowymi lekami moczopędnymi, które zmniejszają wydalanie wapnia, zwiększając ryzyko hiperkalcemii, oraz z glikozydami nasercowymi (digoksyna), gdzie podwyższone stężenie wapnia może nasilać toksyczność i prowadzić do arytmii.
1-alfa hydroksylaza, 25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, aktynomycyna, alfakalcydol, analog witaminy D, antagonizm lekowy, arytmia, barbiturat, cholekalcyferol, deksametazon, digoksyna, dysfagia, etydronian, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hipermagnezemia, hiperwitaminoza D, hydrochlorotiazyd, indukcja enzymatyczna wątroby, kalcytonina, kalcytriol, karbamazepina, ketokonazol, kolestypol, kolestyramina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny imidazolowy, naparstnica, orlistat, pamidronian, prednizon, ryfampicyna, terapia przeciwgruźlicza, tiazydowy lek moczopędny, witamina D3, zaburzenie rytmu serca, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Feverinex 100 mg/mL

Paracetamol, substancja czynna leku Feverinex, jest metabolizowany głównie w wątrobie, gdzie jego metabolity mogą wykazywać hepatotoksyczność. Interakcje z lekami indukującymi enzymy wątrobowe (np. ryfampicyna, leki przeciwpadaczkowe takie jak karbamazepina, fenytoina) zwiększają ryzyko uszkodzenia wątroby, zwłaszcza przy dużych dawkach paracetamolu. Alkohol etylowy znacząco potęguje toksyczność paracetamolu poprzez indukcję powstawania hepatotoksycznych metabolitów, co może prowadzić do poważnego uszkodzenia wątroby nawet przy standardowych dawkach. Paracetamol może nasilać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych (acenokumarol, warfaryna) przez hamowanie syntezy czynników krzepnięcia, co wymaga monitorowania INR. Leki przeciwcholinergiczne (np. propantelina) mogą zmniejszać wchłanianie paracetamolu, natomiast metoklopramid je zwiększa poprzez modulację opróżniania żołądka.
acenokumarol, alkohol etylowy, aminotransferaza, amoniak, bilirubina, chloramfenikol, cholestyramina, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia, dehydrogenaza mleczanowa, doustny lek przeciwzakrzepowy, duża luka anionowa, enzym wątrobowy, fenobarbital, fenytoina, flukloksacylina, hormonalny środek antykoncepcyjny, INR, izoniazyd, karbamazepina, kreatynina, kwas 5-hydroksyindolooctowy, kwas p-aminobenzoesowy, kwasica metaboliczna, lamotrygina, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, metabolit hepatotoksyczny, metoklopramid, metylofenobarbital, neutropenia, niewydolność trzustki, paracetamol, probenecyd, propantelina, prymidon, reakcja hepatotoksyczna, ryfampicyna, test bentyromidowy, uszkodzenie wątroby, warfaryna, węgiel aktywny, zydowudyna, żywica jonowymienna
Leksykon leków
Interakcje leku – Olanzapin Krka 10 mg

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi (np. palenie tytoniu, karbamazepina) oraz hamującymi (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) ten enzym. Indukcja CYP1A2 prowadzi do umiarkowanego zmniejszenia stężenia olanzapiny w osoczu, co może wymagać zwiększenia dawki, natomiast hamowanie metabolizmu przez inhibitory CYP1A2 skutkuje znaczącym wzrostem Cmax (o 54-77%) i AUC (o 52-108%), co uzasadnia rozważenie redukcji dawki początkowej olanzapiny. Węgiel aktywowany obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Inhibitory innych izoenzymów CYP (np. fluoksetyna – CYP2D6) oraz leki zobojętniające (glin, magnez) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny.
antagonizm, AUC, biperyden, choroba Parkinsona, Cmax, cymetydyna, CYP1A2, cyprofloksacyna, depresja oddechowa, diazepam, elektrokardiografia, fluoksetyna, fluwoksamina, hipotonia, hipotonia ortostatyczna, indukcja enzymatyczna, inhibitor CYP2D6, karbamazepina, leki przeciwparkinsonowskie, lit, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, palenie tytoniu, sedacja, teofilina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, upośledzenie funkcji poznawczych, walproinian, warfaryna, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Gexiro 32 mg/ml + 9,6 mg/ml

Produkt leczniczy Gexiro, zawierający paracetamol 32 mg/ml oraz ibuprofen 9,6 mg/ml, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie Gexiro jest przeciwwskazane z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2, kwasem acetylosalicylowym w dawce >75 mg/dobę oraz innymi preparatami zawierającymi paracetamol, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego i nerek. Paracetamol wchodzi w interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna), co wymaga monitorowania INR i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, paracetamol może zwiększać toksyczność leków hepatotoksycznych (alkohol, leki przeciwdrgawkowe, izoniazyd, ryfampicyna) oraz wpływać na metabolizm leków takich jak lamotrygina czy zydowudyna. Ibuprofen natomiast zwiększa ryzyko krwawień w połączeniu z lekami przeciwpłytkowymi, SSRI, warfaryną oraz kortykosteroidami, a także może zmniejszać skuteczność leków moczopędnych i przeciwnadciśnieniowych, zwiększając ryzyko nefrotoksyczności, szczególnie w terapii skojarzonej z inhibitorami ACE, beta-adrenolitykami czy antagonistami receptora angiotensyny II.
aminoglikozyd, antagonista angiotensyny II, antybiotyk chinolonowy, barbiturat, beta-adrenolityk, biodostępność, bisfosfonian, chloramfenikol, cyklosporyna, domperydon, działanie nefrotoksyczne, enzym mikrosomalny wątroby, enzymy mikrosomalne wątroby, fenytoina, flukloksacylina, flukonazol, glikozyd nasercowy, hemofilia, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2C9, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoniazyd, karbamazepina, kolestyramina, kortykosteroid, kotrymoksazol, krwawienie do stawu, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak, kwas acetylosalicylowy, kwas fosforowolframowy, kwas moczowy, kwasica metaboliczna, lamotrygina, lek cholinolityczny, lek hepatotoksyczny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek prokinetyczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, lit w psychiatrii, metoklopramid, metotreksat, mifepriston, narkotyczny lek przeciwbólowy, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okspentyfilina, oksydaza glukozy, opróżnianie żołądka, ostra niewydolność nerek, paracetamol, pentoksyfilina, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, propantelina, prymidon, ryfampicyna, rytonawir, SSRI, stężenie cukru we krwi, stężenie glukozy, sulfinpirazon, takrolimus, toksyczność hematologiczna, warfaryna, worykonazol, wskaźnik INR, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Asikreba 12,5 mg

Sunitynib, stosowany w leczeniu GIST, MRCC oraz pNET, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na enzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna oraz sok grejpfrutowy, powodują wzrost Cmax o 49% i AUC0-∞ o 51% sunitynibu i jego głównego metabolitu, co zwiększa ryzyko toksyczności. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub zmniejszenie dawki sunitynibu do minimum 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET, z koniecznością ścisłego monitorowania tolerancji leczenia. Z kolei silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, deksametazon, fenytoina, karbamazepina, fenobarbital oraz preparaty zawierające ziele dziurawca, obniżają stężenie sunitynibu (Cmax o 23%, AUC0-∞ o 46%), co może obniżać skuteczność terapii. W takich sytuacjach rekomendowane jest unikanie kojarzenia lub stopniowe zwiększanie dawki sunitynibu o 12,5 mg do maksymalnie 87,5 mg/dobę (GIST, MRCC) lub 62,5 mg/dobę (pNET), przy jednoczesnym monitorowaniu efektów terapeutycznych.
antybiotyk makrolidowy, AUC, białko oporności raka piersi, Cmax, CYP3A4, deksametazon, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, GIST, induktor CYP3A4, inhibitor BCRP, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, nowotwory neuroendokrynne trzustki, rak nerkowokomórkowy, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, sunitynib, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Alprox 0,5 mg

Alprazolam, metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego działanie i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami psychotropowymi (neuroleptyki, nasenne, przeciwdepresyjne, opioidy), które nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN), zwiększając ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. W przypadku opioidów ryzyko to jest bardzo wysokie, dlatego zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas. Inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, nefazodon czy fluwoksamina, powodują dwukrotne lub większe zwiększenie stężenia alprazolamu w osoczu oraz wydłużenie okresu półtrwania do około 40 godzin, co wymaga zmniejszenia dawki alprazolamu o połowę lub całkowitego unikania kojarzenia. Z kolei induktory CYP3A4 (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina, dziurawiec) osłabiają działanie alprazolamu, co może wymagać dostosowania dawki.
antybiotyki makrolidowe, azole przeciwgrzybicze, benzodiazepiny, cymetydyna, CYP3A4, czas protrombinowy, depresja oddechowa, dezypramina, digoksyna, diltiazem, disulfiram, doustne środki antykoncepcyjne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, induktory enzymatyczne, inhibitory enzymatyczne, inhibitory proteazy, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klozapina, leki przeciwpsychotyczne, leki zwiotczające mięśnie, nefazodon, niewydolność wątroby, omeprazol, opioidy, ośrodkowy układ nerwowy, propranolol, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, teofilina, toksyczność digoksyny, warfaryna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fypalan

Perampanel (Fypalan) jest lekiem przeciwpadaczkowym, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia poważnych działań niepożądanych, w tym myśli i zachowań samobójczych, ciężkich reakcji skórnych (SCARs) takich jak DRESS i zespół Stevensa-Johnsona (SJS), a także napadów nieświadomości i mioklonicznych. Zaleca się dokładne monitorowanie pacjentów pod kątem objawów psychiatrycznych, agresji, zaburzeń psychotycznych oraz zmian nastroju, zwłaszcza przy wyższych dawkach. W przypadku wystąpienia SCARs konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku i bezwzględny zakaz ponownego stosowania u pacjentów z historią SJS lub DRESS. Perampanel w dawce 12 mg/dobę może obniżać skuteczność hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających progestageny, dlatego zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji niehormonalnej. Ponadto, lek może powodować zawroty głowy i senność, co wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, a także zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.
ciężkie skórne działania niepożądane, cytochrom P450, enzym wątrobowy, eozynofilia, fenytoina, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, idiopatyczna padaczka uogólniona, induktor CYP3A, karbamazepina, lek przeciwpadaczkowy, limfadenopatia, myśli samobójcze, napad miokloniczny, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, okskarbazepina, perampanel, purpura, zaburzenie psychotyczne, zachowanie agresywne, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Levetiracetam NeuroPharma 500 mg

Lewetyracetam, będący pochodną pirolidonu i unikalnym lekiem przeciwpadaczkowym (kod ATC: N03AX14), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwpadaczkowego, potwierdzone zarówno w modelach zwierzęcych, jak i badaniach klinicznych. Jego mechanizm działania, choć nie do końca poznany, wiąże się głównie z interakcją z białkiem pęcherzyków synaptycznych 2A, co wpływa na proces fuzji pęcherzyków i egzocytozy neurotransmiterów. Lewetyracetam nie zaburza podstawowych funkcji neuronów ani neurotransmisji, a jego główny metabolit jest farmakologicznie nieaktywny. W badaniach klinicznych u dorosłych z napadami częściowymi stosowano dawki 1000 mg, 2000 mg i 3000 mg na dobę, uzyskując odpowiednio 27,7%, 31,6% i 41,3% pacjentów z redukcją napadów o ≥50%, w porównaniu do 12,6% w grupie placebo.
badanie farmakologiczne, badanie randomizowane, białko pęcherzyków synaptycznych, dziecięca padaczka z napadami nieświadomości, elektroencefalografia, GABA, idiopatyczna padaczka uogólniona, karbamazepina, kontrola placebo, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, mechanizm działania leku, młodzieńcza padaczka miokloniczna, napad grand mal, napad miokloniczny, napad nieświadomości, napad toniczno-kloniczny, napady częściowe, padaczka miokloniczna, padaczka uogólniona, padaczka z napadami częściowymi, pierwotnie uogólniony napad padaczkowy, pirolidon, podwójna ślepa próba, prąd wapniowy, redukcja napadów padaczkowych, terapia wspomagająca, zespół kliniczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Estrofem 2 mg

Interakcje farmakokinetyczne estradiolu, głównie poprzez indukcję enzymów cytochromu P450, prowadzą do istotnego zmniejszenia jego stężenia w osoczu, co skutkuje obniżeniem efektu terapeutycznego oraz zaburzeniami profilu krwawień menstruacyjnych. Do kluczowych induktorów należą leki przeciwpadaczkowe (fenobarbital, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, ryfabutyna, newirapina, efawirenz), preparaty ziołowe zawierające dziurawiec oraz inhibitory proteazy HIV (rytonawir, nelfinawir) wykazujące paradoksalnie właściwości indukujące przy jednoczesnym stosowaniu z hormonami płciowymi. W przypadku terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w leczeniu WZW typu C (ombitaswir/parytaprewir/rytonawir ± dazabuwir, glekaprewir/pibrentaswir) obserwuje się potencjalne ryzyko podwyższenia aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT) powyżej 5-krotnej górnej granicy normy, co wymaga ostrożności i monitorowania parametrów wątrobowych. Ponadto, estradiol indukuje glukuronidację lamotryginy, co może obniżać jej stężenie i zmniejszać kontrolę napadów padaczkowych.
aminotransferaza, biodostępność, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, cytochrom P450, dazabuwir, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, fenobarbital, fenytoina, glekaprewir, glukuronidacja, induktor enzymatyczny, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, karbamazepina, kontrola glikemii, lamotrygina, lek hipotensyjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwwirusowy, lek przeciwzakaźny, metabolizm estradiolu, metabolizm hormonów płciowych, nelfinawir, newirapina, objawy menopauzalne, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, podwyższona aktywność AlAT, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, terapia hormonalna zastępcza, wahania ciśnienia tętniczego, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wrażliwość na insulinę
Leksykon leków
Interakcje leku – Memorion 10 mg

Donepezyl, substancja czynna preparatu Memorion, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QTc, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwarytmicznych klasy IA (np. chinidyna), klasy III (amiodaron, sotalol), przeciwdepresyjnych (citalopram, escitalopram, amitryptylina) oraz przeciwpsychotycznych (pochodne fenotiazyny, sertindol, pimozyd, zyprazydon) i niektórych antybiotyków (klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna). W takich przypadkach zaleca się ścisłe monitorowanie EKG i rozważenie alternatywnych terapii. Metabolizm donepezylu odbywa się głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, a inhibitory tych enzymów (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, fluoksetyna) mogą zwiększać stężenie leku nawet o około 30%, co wymaga modyfikacji dawki i monitorowania działań niepożądanych.
alkohol etylowy, amiodaron, amitryptylina, antybiotyk, atropina, beta-blokery, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, chinidyna, chlorowodorek donepezylu, choroba Alzheimera, citalopram, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P-450, digoksyna, donepezyl, EKG, erytromycyna, escitalopram, fenotiazyny, fenytoina, fluoksetyna, induktory enzymatyczne, inhibitory CYP2D6, inhibitory CYP3A4, inhibitory enzymatyczne, interakcje farmakodynamiczne, interakcje lekowe, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, leki przeciwcholinergiczne, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, lewofloksacyna, metabolizm leku, metoprolol, moksyfloksacyna, odstęp QTc, ośrodkowy układ nerwowy, pimozyd, propranolol, ryfampicyna, sertindol, sotalol, sukcynylocholina, teofilina, torsade de pointes, triheksyfenidyl, układ sercowo-naczyniowy, warfaryna, zyprazydon
Leksykon leków
Interakcje leku – Posaconazole Sandoz 40 mg/ml

Pozakonazol jest metabolizowany głównie przez glukuronidację z udziałem UDP-glukuronylotransferazy oraz usuwany przez glikoproteinę P (P-gp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne. Induktory enzymów metabolizujących, takie jak ryfabutyna (300 mg/dobę), efawirenz (400 mg/dobę) i fenytoina (200 mg/dobę), znacząco obniżają stężenia pozakonazolu w osoczu, zmniejszając Cmax odpowiednio o 57%, 45% i 41%, a AUC o 51%, 50% i 50%. Podobne działanie wykazują ryfampicyna oraz inne induktory enzymatyczne (karbamazepina, fenobarbital, prymidon). W związku z tym jednoczesne stosowanie tych leków z pozakonazolem należy unikać, chyba że korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko zmniejszonej skuteczności terapii przeciwgrzybiczej. Fosamprenawir (700 mg dwa razy na dobę) obniża Cmax i AUC pozakonazolu o 21% i 23%, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem zakażeń grzybiczych z przełamania.
alkohol etylowy, antagonista receptora H2, chinidyna, cyklosporyna, cymetydyna, dysfagia, działanie niepożądane, efawirenz, erytromycyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, fosamprenawir, glikoproteina p, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor pompy protonowej, karbamazepina, klarytromycyna, leczenie przeciwgrzybicze, maksymalne stężenie w osoczu, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, pozakonazol, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, terapia przeciwgrzybicza, UDP-glukuronylotransferaza, werapamil, zakażenie grzybicze z przełamania
Leksykon leków
Interakcje leku – Levetiracetam NeuroPharma 750 mg

Lewetyracetam charakteryzuje się korzystnym profilem interakcji farmakokinetycznych, nie wpływając na stężenia w surowicy innych leków przeciwpadaczkowych, takich jak fenytoina, karbamazepina, kwas walproinowy, fenobarbital, lamotrygina, gabapentyna oraz prymidon, a także odwrotnie – ich stosowanie nie modyfikuje farmakokinetyki lewetyracetamu. U dzieci przyjmujących leki indukujące enzymy obserwuje się wzrost klirensu lewetyracetamu o około 20%, jednak nie wymaga to korekty dawki. Probenecyd zmniejsza klirens nerkowy metabolitu leku, nie wpływając na sam lewetyracetam, co nie wymaga zmiany dawkowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z metotreksatem, gdzie dochodzi do zmniejszenia klirensu metotreksatu i wzrostu jego stężenia do potencjalnie toksycznych poziomów, co wymaga ścisłego monitorowania stężeń obu leków. Nie stwierdzono wpływu lewetyracetamu (dawka dobowo 1000 mg) na farmakokinetykę doustnych środków antykoncepcyjnych (etynyloestradiol, lewonorgestrel) ani na parametry endokrynne, a także brak wzajemnego wpływu z digoksyną i warfaryną (dawka dobowo 2000 mg), przy czym czas protrombinowy pozostaje niezmieniony.
czas protrombinowy, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, efekt sedatywny, etynyloestradiol, farmakokinetyka lewetyracetamu, fenobarbital, fenytoina, gabapentyna, hormon luteinizujący, indukcja enzymatyczna, karbamazepina, klirens nerkowy, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewetyracetam, lewonorgestrel, makrogol, metotreksat, napad padaczkowy, osmotyczny lek przeczyszczający, padaczka, probenecyd, próg drgawkowy, progesteron, prymidon, walproinian, warfaryna