Interakcje leku
Olanzapin Krka 10 mg
Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi (np. palenie tytoniu, karbamazepina) oraz hamującymi (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) ten enzym. Indukcja CYP1A2 prowadzi do umiarkowanego zmniejszenia stężenia olanzapiny w osoczu, co może wymagać zwiększenia dawki, natomiast hamowanie metabolizmu przez inhibitory CYP1A2 skutkuje znaczącym wzrostem Cmax (o 54-77%) i AUC (o 52-108%), co uzasadnia rozważenie redukcji dawki początkowej olanzapiny. Węgiel aktywowany obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Inhibitory innych izoenzymów CYP (np. fluoksetyna – CYP2D6) oraz leki zobojętniające (glin, magnez) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Wpływ innych substancji na olanzapinę
- Indukcja enzymu CYP1A2
- Hamowanie enzymu CYP1A2
- Zmniejszenie biodostępności
- Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze
- Interakcje z lekami wpływającymi na OUN
- Wpływ na odstęp QTc
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Badania dotyczące interakcji produktu leczniczego Olanzapin Krka przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Istnieje szereg potencjalnych interakcji, które mogą mieć wpływ zarówno na działanie olanzapiny, jak i wpływ olanzapiny na inne substancje lecznicze.1
Wpływ innych substancji na olanzapinę
Ze względu na fakt, że olanzapina jest metabolizowana przez izoenzym CYP1A2, substancje mogące specyficznie indukować lub hamować działanie tego izoenzymu mogą istotnie wpływać na właściwości farmakokinetyczne olanzapiny.2
Indukcja enzymu CYP1A2
Palenie tytoniu oraz karbamazepina mogą indukować metabolizm olanzapiny, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia w osoczu. Obserwowano jedynie niewielkie do umiarkowanego zwiększenie klirensu olanzapiny. Pomimo, że znaczenie kliniczne tego efektu jest prawdopodobnie ograniczone, zaleca się dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta oraz rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny w razie konieczności.3
Hamowanie enzymu CYP1A2
Fluwoksamina, będąca swoistym inhibitorem CYP1A2, znacząco hamuje metabolizm olanzapiny. U pacjentów niepalących po podaniu fluwoksaminy wartość Cmax olanzapiny wzrastała średnio o 54% u kobiet i o 77% u mężczyzn palących tytoń. Wartość AUC zwiększała się średnio odpowiednio o 52% i 108%. U pacjentów otrzymujących fluwoksaminę lub inne inhibitory CYP1A2 (np. cyprofloksacynę), należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny. Podobnie, w przypadku rozpoczęcia leczenia inhibitorem CYP1A2, należy rozważyć redukcję dawki olanzapiny.4
Zmniejszenie biodostępności
Węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność olanzapiny podawanej doustnie o 50% do 60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed przyjęciem lub po przyjęciu olanzapiny.5
Badania nie wykazały, aby fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), pojedyncze dawki leków zobojętniających zawierających glin i magnez lub cymetydyna istotnie wpływały na właściwości farmakokinetyczne olanzapiny.6
Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze
Olanzapina może wykazywać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.7
Badania in vitro wykazały, że olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP450), takich jak 1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4. Nie należy więc spodziewać się istotnych interakcji, co potwierdzono w badaniach in vivo, w których nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji:8
- Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (metabolizowane głównie przez CYP2D6)
- Warfaryna (CYP2C9)
- Teofilina (CYP1A2)
- Diazepam (CYP3A4 i 2C19)
Nie stwierdzono interakcji olanzapiny stosowanej jednocześnie z litem lub biperydenem.9
Monitorowanie stężeń terapeutycznych walproinianu w osoczu nie wskazuje na konieczność zmiany jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny.10
Interakcje z lekami wpływającymi na OUN
Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących leki, które mogą hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego.11
Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny i produktów podawanych w leczeniu choroby Parkinsona u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem.12
Wpływ na odstęp QTc
Należy zachować ostrożność stosując jednocześnie olanzapinę z lekami, które mogą powodować wydłużenie odstępu QTc.13
Interakcje z alkoholem
Jednoczesne stosowanie olanzapiny i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ zarówno olanzapina, jak i alkohol mogą hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego. Połączenie tych substancji może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, takich jak:14
- Nadmierna sedacja – znaczące nasilenie uczucia senności i spowolnienia psychoruchowego
- Zaburzenia koordynacji ruchowej – pogorszenie zdolności motorycznych i zwiększone ryzyko upadków
- Upośledzenie funkcji poznawczych – obniżenie koncentracji, zdolności podejmowania decyzji i wydłużenie czasu reakcji
- Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego – zwiększone ryzyko hipotonii ortostatycznej
- Depresja oddechowa – w skrajnych przypadkach
U pacjentów leczonych olanzapiną zaleca się powstrzymanie się od spożywania alkoholu ze względu na możliwość niebezpiecznego addytywnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy oraz potencjalne pogorszenie objawów choroby podstawowej.
Tabela interakcji
| Substancja lub grupa leków | Typ interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Fluwoksamina i inne inhibitory CYP1A2 (np. cyprofloksacyna) | Farmakokinetyczna – hamowanie metabolizmu olanzapiny | Znaczący wzrost stężenia olanzapiny (Cmax ↑ 54-77%, AUC ↑ 52-108%) | Wysoki | Rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny |
| Palenie tytoniu | Farmakokinetyczna – indukcja CYP1A2 | Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu | Umiarkowany | Monitorowanie kliniczne, rozważyć zwiększenie dawki |
| Karbamazepina | Farmakokinetyczna – indukcja CYP1A2 | Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu | Umiarkowany | Monitorowanie kliniczne, rozważyć zwiększenie dawki |
| Węgiel aktywowany | Farmakokinetyczna – zmniejszenie wchłaniania | Zmniejszenie biodostępności olanzapiny o 50-60% | Wysoki | Podawać co najmniej 2 godziny przed lub po olanzapinie |
| Alkohol | Farmakodynamiczna – addytywne działanie hamujące na OUN | Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji, pogorszenie funkcji poznawczych | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Leki przeciwparkinsonowskie | Farmakodynamiczna – antagonizm działania | Możliwe osłabienie działania leków przeciwparkinsonowskich | Wysoki | Przeciwwskazane u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem |
| Leki wydłużające odstęp QTc | Farmakodynamiczna – addytywny wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego | Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Zachować szczególną ostrożność, monitorowanie EKG |
| Leki działające depresyjnie na OUN | Farmakodynamiczna – addytywne działanie hamujące na OUN | Nasilona sedacja i depresja OUN | Wysoki | Stosować z ostrożnością, rozważyć zmniejszenie dawek |
| Fluoksetyna (inhibitor CYP2D6) | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Niski | Modyfikacja dawki nie jest konieczna |
| Leki zobojętniające (glin, magnez) | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Niski | Modyfikacja dawki nie jest konieczna |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna | Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny | Niski | Modyfikacja dawki nie jest konieczna |
| Lit, biperyden | Farmakokinetyczna/farmakodynamiczna | Brak istotnych interakcji | Niski | Modyfikacja dawki nie jest konieczna |
| Walproinian | Farmakokinetyczna | Brak istotnych interakcji | Niski | Modyfikacja dawki nie jest konieczna |
Podsumowując, najbardziej istotne klinicznie interakcje olanzapiny dotyczą inhibitorów i induktorów CYP1A2, substancji zmniejszających wchłanianie leku z przewodu pokarmowego oraz leków działających addytywnie na ośrodkowy układ nerwowy. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu olanzapiny z alkoholem oraz lekami wpływającymi na odstęp QTc. W przypadku jednoczesnego stosowania olanzapiny z fluwoksaminą i innymi inhibitorami CYP1A2 zaleca się zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny, natomiast u pacjentów palących papierosy lub stosujących karbamazepinę należy rozważyć zwiększenie dawki olanzapiny.15
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania