Interakcje leku
Olanzapin Krka 10 mg

Olanzapina jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP1A2, co determinuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami indukującymi (np. palenie tytoniu, karbamazepina) oraz hamującymi (np. fluwoksamina, cyprofloksacyna) ten enzym. Indukcja CYP1A2 prowadzi do umiarkowanego zmniejszenia stężenia olanzapiny w osoczu, co może wymagać zwiększenia dawki, natomiast hamowanie metabolizmu przez inhibitory CYP1A2 skutkuje znaczącym wzrostem Cmax (o 54-77%) i AUC (o 52-108%), co uzasadnia rozważenie redukcji dawki początkowej olanzapiny. Węgiel aktywowany obniża biodostępność olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub po leku. Inhibitory innych izoenzymów CYP (np. fluoksetyna – CYP2D6) oraz leki zobojętniające (glin, magnez) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania dotyczące interakcji produktu leczniczego Olanzapin Krka przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych. Istnieje szereg potencjalnych interakcji, które mogą mieć wpływ zarówno na działanie olanzapiny, jak i wpływ olanzapiny na inne substancje lecznicze.1

Wpływ innych substancji na olanzapinę

Ze względu na fakt, że olanzapina jest metabolizowana przez izoenzym CYP1A2, substancje mogące specyficznie indukować lub hamować działanie tego izoenzymu mogą istotnie wpływać na właściwości farmakokinetyczne olanzapiny.2

Indukcja enzymu CYP1A2

Palenie tytoniu oraz karbamazepina mogą indukować metabolizm olanzapiny, co może prowadzić do zmniejszenia jej stężenia w osoczu. Obserwowano jedynie niewielkie do umiarkowanego zwiększenie klirensu olanzapiny. Pomimo, że znaczenie kliniczne tego efektu jest prawdopodobnie ograniczone, zaleca się dokładne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta oraz rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny w razie konieczności.3

Hamowanie enzymu CYP1A2

Fluwoksamina, będąca swoistym inhibitorem CYP1A2, znacząco hamuje metabolizm olanzapiny. U pacjentów niepalących po podaniu fluwoksaminy wartość Cmax olanzapiny wzrastała średnio o 54% u kobiet i o 77% u mężczyzn palących tytoń. Wartość AUC zwiększała się średnio odpowiednio o 52% i 108%. U pacjentów otrzymujących fluwoksaminę lub inne inhibitory CYP1A2 (np. cyprofloksacynę), należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny. Podobnie, w przypadku rozpoczęcia leczenia inhibitorem CYP1A2, należy rozważyć redukcję dawki olanzapiny.4

Zmniejszenie biodostępności

Węgiel aktywowany zmniejsza biodostępność olanzapiny podawanej doustnie o 50% do 60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed przyjęciem lub po przyjęciu olanzapiny.5

Badania nie wykazały, aby fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), pojedyncze dawki leków zobojętniających zawierających glin i magnez lub cymetydyna istotnie wpływały na właściwości farmakokinetyczne olanzapiny.6

Wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze

Olanzapina może wykazywać antagonistyczne działanie wobec bezpośrednich i pośrednich agonistów dopaminy.7

Badania in vitro wykazały, że olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP450), takich jak 1A2, 2D6, 2C9, 2C19, 3A4. Nie należy więc spodziewać się istotnych interakcji, co potwierdzono w badaniach in vivo, w których nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji:8

  • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (metabolizowane głównie przez CYP2D6)
  • Warfaryna (CYP2C9)
  • Teofilina (CYP1A2)
  • Diazepam (CYP3A4 i 2C19)

Nie stwierdzono interakcji olanzapiny stosowanej jednocześnie z litem lub biperydenem.9

Monitorowanie stężeń terapeutycznych walproinianu w osoczu nie wskazuje na konieczność zmiany jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny.10

Interakcje z lekami wpływającymi na OUN

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów przyjmujących leki, które mogą hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego.11

Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny i produktów podawanych w leczeniu choroby Parkinsona u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem.12

Wpływ na odstęp QTc

Należy zachować ostrożność stosując jednocześnie olanzapinę z lekami, które mogą powodować wydłużenie odstępu QTc.13

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne stosowanie olanzapiny i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności, ponieważ zarówno olanzapina, jak i alkohol mogą hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego. Połączenie tych substancji może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych, takich jak:14

  • Nadmierna sedacja – znaczące nasilenie uczucia senności i spowolnienia psychoruchowego
  • Zaburzenia koordynacji ruchowej – pogorszenie zdolności motorycznych i zwiększone ryzyko upadków
  • Upośledzenie funkcji poznawczych – obniżenie koncentracji, zdolności podejmowania decyzji i wydłużenie czasu reakcji
  • Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego – zwiększone ryzyko hipotonii ortostatycznej
  • Depresja oddechowa – w skrajnych przypadkach

U pacjentów leczonych olanzapiną zaleca się powstrzymanie się od spożywania alkoholu ze względu na możliwość niebezpiecznego addytywnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy oraz potencjalne pogorszenie objawów choroby podstawowej.

Tabela interakcji

Substancja lub grupa leków Typ interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Fluwoksamina i inne inhibitory CYP1A2 (np. cyprofloksacyna) Farmakokinetyczna – hamowanie metabolizmu olanzapiny Znaczący wzrost stężenia olanzapiny (Cmax ↑ 54-77%, AUC ↑ 52-108%) Wysoki Rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny
Palenie tytoniu Farmakokinetyczna – indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu Umiarkowany Monitorowanie kliniczne, rozważyć zwiększenie dawki
Karbamazepina Farmakokinetyczna – indukcja CYP1A2 Zmniejszenie stężenia olanzapiny w osoczu Umiarkowany Monitorowanie kliniczne, rozważyć zwiększenie dawki
Węgiel aktywowany Farmakokinetyczna – zmniejszenie wchłaniania Zmniejszenie biodostępności olanzapiny o 50-60% Wysoki Podawać co najmniej 2 godziny przed lub po olanzapinie
Alkohol Farmakodynamiczna – addytywne działanie hamujące na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji, pogorszenie funkcji poznawczych Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Leki przeciwparkinsonowskie Farmakodynamiczna – antagonizm działania Możliwe osłabienie działania leków przeciwparkinsonowskich Wysoki Przeciwwskazane u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem
Leki wydłużające odstęp QTc Farmakodynamiczna – addytywny wpływ na repolaryzację mięśnia sercowego Zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Wysoki Zachować szczególną ostrożność, monitorowanie EKG
Leki działające depresyjnie na OUN Farmakodynamiczna – addytywne działanie hamujące na OUN Nasilona sedacja i depresja OUN Wysoki Stosować z ostrożnością, rozważyć zmniejszenie dawek
Fluoksetyna (inhibitor CYP2D6) Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Modyfikacja dawki nie jest konieczna
Leki zobojętniające (glin, magnez) Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Modyfikacja dawki nie jest konieczna
Cymetydyna Farmakokinetyczna Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę olanzapiny Niski Modyfikacja dawki nie jest konieczna
Lit, biperyden Farmakokinetyczna/farmakodynamiczna Brak istotnych interakcji Niski Modyfikacja dawki nie jest konieczna
Walproinian Farmakokinetyczna Brak istotnych interakcji Niski Modyfikacja dawki nie jest konieczna

Podsumowując, najbardziej istotne klinicznie interakcje olanzapiny dotyczą inhibitorów i induktorów CYP1A2, substancji zmniejszających wchłanianie leku z przewodu pokarmowego oraz leków działających addytywnie na ośrodkowy układ nerwowy. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu olanzapiny z alkoholem oraz lekami wpływającymi na odstęp QTc. W przypadku jednoczesnego stosowania olanzapiny z fluwoksaminą i innymi inhibitorami CYP1A2 zaleca się zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny, natomiast u pacjentów palących papierosy lub stosujących karbamazepinę należy rozważyć zwiększenie dawki olanzapiny.15

  1. 23.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl