hiperbilirubinemia
Hiperbilirubinemia to stan podwyższonego poziomu bilirubiny we krwi, przekraczający wartość 1-1,2 mg/dl (17-20 μmol/l). Bilirubina jest produktem rozpadu hemoglobiny, powstającym głównie podczas degradacji starych erytrocytów. W warunkach fizjologicznych jest wychwytywana przez hepatocyty, gdzie ulega sprzęganiu z kwasem glukuronowym, a następnie wydalana z żółcią do przewodu pokarmowego.
Ze względu na mechanizm powstawania wyróżniamy hiperbilirubinemię przedwątrobową (hemolityczną), wątrobową i pozawątrobową (zastoinową). Hiperbilirubinemia przedwątrobowa związana jest z nadmiernym rozpadem erytrocytów, wątrobowa wynika z zaburzenia funkcji hepatocytów, a pozawątrobowa spowodowana jest przeszkodą w odpływie żółci.
Klinicznie hiperbilirubinemia manifestuje się żółtaczką, która pojawia się przy stężeniu bilirubiny powyżej 2-3 mg/dl (34-51 μmol/l). Diagnostyka obejmuje oznaczenie stężenia bilirubiny całkowitej oraz jej frakcji bezpośredniej (sprzężonej) i pośredniej (niesprzężonej), co pozwala na różnicowanie przyczyn. Leczenie ukierunkowane jest na przyczynę hiperbilirubinemii i może obejmować postępowanie zachowawcze lub interwencję chirurgiczną.
U noworodków hiperbilirubinemia występuje szczególnie często z powodu niedojrzałości wątroby, zwiększonego obrotu erytrocytów oraz obniżonej aktywności glukuronylotransferazy. Wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko rozwoju encefalopatii bilirubinowej (kernicterus) – stanu uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego przez bilirubinę niesprzężoną.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Meaxin 100 mg
Imatynib, substancja aktywna leku Meaxin, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST). Profil bezpieczeństwa leku obejmuje częste działania niepożądane takie jak nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i skurcze mięśni oraz wysypka, występujące u ≥10% pacjentów. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołogałkowe i kończyn dolnych, są powszechne, zwykle łagodne i ustępują po zastosowaniu leków moczopędnych lub zmniejszeniu dawki. Wśród poważniejszych działań niepożądanych należy wymienić mielosupresję (częstsza u pacjentów z CML), krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza (5% ciężkich krwawień u pacjentów z GIST), zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc), które mogą prowadzić do zagrażających życiu powikłań, takich jak niewydolność oddechowa, zastoinowa niewydolność serca i niewydolność nerek. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych obserwowano u 2,4-5% pacjentów z CML i 4% z GIST.
choroba śródmiąższowa płuc, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, imatynib, krwotok płucny, martwica kości, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia gorączkowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedrożność jelita, niewydolność nerek, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, obrzęk powierzchowny, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła niewydolność nerek, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, retencja płynów, trombocytopenia, trudność w połykaniu, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bortezomib medac
Bortezomib medac (3,5 mg) jest podawany wyłącznie dożylnie lub podskórnie, z zakazem podawania dooponowego ze względu na ryzyko zgonu. Terapia często powoduje toksyczność hematologiczną, w tym małopłytkowość, neutropenię i niedokrwistość. Małopłytkowość osiąga najniższe wartości około 11. dnia cyklu, z normalizacją w kolejnym cyklu; w monoterapii szpiczaka mnogiego spadek płytek wynosi średnio do 40% wartości wyjściowej, a w chłoniaku z komórek płaszcza (MCL) do 50%. W przypadku liczby płytek <25 000/μl leczenie należy wstrzymać, a przy terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem – przy ≤30 000/μl. Neutropenia u pacjentów z MCL jest przemijająca, z najniższą liczbą neutrofili również około 11. dnia cyklu. Zaleca się monitorowanie morfologii krwi, rozważenie przetoczenia płytek oraz stosowanie czynników stymulujących kolonie granulocytów w razie potrzeby. W trakcie terapii obserwuje się także częste objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, biegunka, wymioty, zaparcia) oraz zwiększone ryzyko reaktywacji wirusa półpaśca (14% w schemacie bortezomib + melfalan + prednizon vs. 4% bez bortezomibu).
ból neuropatyczny, chłoniak z komórek płaszcza, choroba posurowicza, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperbilirubinemia, hiperestezja, hipoestezja, hipotonia ortostatyczna, krwawienie śródmózgowe, krwawienie żołądkowo-jelitowe, małopłytkowość, neuropatia autonomicznego układu nerwowego, neuropatia czuciowa, neuropatia obwodowa, neuropatia ruchowa, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, ostra białaczka szpikowa, parestezja, podanie dooponowe, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, proliferacyjne kłębuszkowe zapalenie nerek, reaktywacja wirusa półpaśca, reaktywacja wirusa WZW typu B, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpiczak mnogi, toksyczność hematologiczna, wirus Johna Cunninghama, wydłużenie odstępu QT, zastoinowa niewydolność serca, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozpadu guza, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ceftriaxone TZF 1 g
Ceftriaxone TZF, zawierający 1 g ceftriaksonu w postaci soli sodowej, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ceftriakson, inne cefalosporyny lub substancje pomocnicze, a także u osób z ciężkimi reakcjami alergicznymi na antybiotyki beta-laktamowe (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy) ze względu na ryzyko reakcji krzyżowej. Preparat zawiera około 83 mg sodu na gram, co wymaga uwagi u pacjentów na diecie niskosodowej. Szczególne przeciwwskazania dotyczą populacji pediatrycznej: wcześniaków do 41 tygodnia wieku ciążowego i chronologicznego oraz noworodków do 28 dni z hiperbilirubinemią, żółtaczką, hipoalbuminemią, kwasicą lub koniecznością dożylnego podawania preparatów wapnia, ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej i wytrącania się soli wapniowej ceftriaksonu. Podanie domięśniowe ceftriaksonu rozpuszczonego w lidokainie wymaga wykluczenia przeciwwskazań do lidokainy i jest bezwzględnie przeciwwskazane do podania dożylnego.
alergia krzyżowa, antybiotyki beta-laktamowe, cefalosporyna, ceftriakson, choroby układu nerwowego, encefalopatia bilirubinowa, hiperbilirubinemia, hipoalbuminemia, iniekcja domięśniowa, interakcja lekowa, kwasica, lidokaina, nadwrażliwość na cefalosporyny, noworodek, padaczka, podanie domięśniowe, podanie dożylne, preparaty wapnia, reakcja anafilaktyczna, sól wapniowa ceftriaksonu, wcześniak, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia dróg żółciowych, zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sunitinib Krka 25 mg
Przedawkowanie sunitynibu, inhibitora kinaz tyrozynowych, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Objawy przedawkowania wynikają z nasilonego działania leku na receptory VEGFR, PDGFR, KIT, FLT3, CSF-1R i RET, manifestując się m.in. nadciśnieniem tętniczym, kardiotoksycznością (wydłużenie QT, zaburzenia rytmu, niewydolność serca), zaburzeniami hematologicznymi (neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość), hepatotoksycznością (wzrost enzymów wątrobowych, hiperbilirubinemia), nefrotoksycznością (białkomocz, ostra niewydolność nerek), zaburzeniami endokrynologicznymi (hipoglikemia, niedoczynność tarczycy), objawami skórnymi oraz ciężkimi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Ze względu na długi okres półtrwania sunitynibu (40-60 godzin) i jego metabolitu (80-110 godzin), objawy mogą utrzymywać się przez dłuższy czas, co wymaga przedłużonej hospitalizacji i monitorowania pacjenta.
Postępowanie w przypadku przedawkowania sunitynibu opiera się na leczeniu objawowym i podtrzymującym funkcje życiowe, gdyż brak jest specyficznej odtrutki. Wczesne działania obejmują eliminację niewchłoniętej substancji z przewodu pokarmowego poprzez wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, jeśli od przyjęcia dawki minął krótki czas. Monitorowanie powinno obejmować parametry hemodynamiczne (ciśnienie tętnicze, tętno, EKG z oceną QT), laboratoryjne (morfologia, elektrolity, funkcje wątroby i nerek), bilans płynów oraz stan neurologiczny. Leczenie ukierunkowane jest na kontrolę nadciśnienia, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, terapię objawów ze strony przewodu pokarmowego oraz zapobieganie powikłaniom wielonarządowym. Ze względu na ryzyko poważnych powikłań, pacjent wymaga ścisłej i długotrwałej obserwacji w warunkach szpitalnych.
białkomocz, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipoglikemia, inhibitor kinaz tyrozynowych, kardiotoksyczność, kreatynina, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odstęp QT, ostra niewydolność nerek, parametry hemodynamiczne, parametry wątrobowe, perforacja przewodu pokarmowego, przedawkowanie sunitynibu, przełom nadciśnieniowy, receptor VEGF, supresja szpiku kostnego, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia endokrynologiczne, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błon śluzowych, zespół ręka-stopa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół krótkiego jelita – Objawy
Zespół krótkiego jelita (ZKJ) to przewlekłe zaburzenie wchłaniania wynikające z resekcji znacznej części jelita cienkiego (<200 cm z normalnej długości około 600 cm) lub jego dysfunkcji, prowadzące do malabsorpcji składników odżywczych, płynów i elektrolitów. Charakterystycznym objawem jest przewlekła biegunka, często z towarzyszącą steatorrheą, odwodnieniem (utrata do 6-8 litrów płynów dziennie), niedożywieniem oraz niedoborami witamin (A, D, E, K, B12) i minerałów (żelazo, cynk, wapń, magnez). Przebieg kliniczny dzieli się na fazę ostrą (1-3/4 miesiąca) z masywną utratą płynów i koniecznością żywienia pozajelitowego (TPN), fazę adaptacyjną (12-24 miesiące) charakteryzującą się hiperplazją enterocytów i zwiększeniem powierzchni wchłaniania oraz fazę podtrzymującą, w której u około 48% pacjentów po 5 latach nadal konieczne jest żywienie dożylne. Czynniki rokownicze obejmują długość i lokalizację pozostałego jelita, zachowanie zastawki krętniczo-kątniczej, ciągłość przewodu pokarmowego, wiek pacjenta oraz choroby współistniejące.
adaptacja jelitowa, ataksja, biegunka, choroba wątroby związana z niewydolnością jelit, hiperbilirubinemia, hipergastrynemia, hiperplazja enterocytów, kamica nerkowa, kamica żółciowa, kwasica, neuropatia obwodowa, niedobór cynku, niedobór żelaza, niedokrwistość, niedożywienie, nietolerancja laktozy, odwodnienie, osteoporoza, parestezje, przerost bakteryjny jelita cienkiego, przeszczep jelita cienkiego, tężyczka, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia smaku, zaburzenia wchłaniania, zakrzepica żylna, zapalenie jamy ustnej, zespół krótkiego jelita, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sental 5 mg
Lek Sental zawiera melatoninę w dawkach 3 mg lub 5 mg i wykazuje profil bezpieczeństwa z niewielką liczbą działań niepożądanych, które występują z częstością niezbyt częstą, rzadką lub nieokreśloną. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą ból głowy, nudności, zawroty głowy, senność dzienna oraz dezorientacja. Wśród działań niepożądanych wyróżniono zaburzenia psychiczne (drażliwość, nerwowość, lęk, depresja), neurologiczne (migrena, parestezje), sercowo-naczyniowe (dławica piersiowa, nadciśnienie), hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość), metaboliczne (hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia) oraz skórne (wysypki, świąd, obrzęki). Występują również objawy ze strony układu pokarmowego, nerek, mięśniowo-szkieletowego i układu rozrodczego. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się zgodnie z przyjętymi standardami, gdzie np. rzadkie występują u 1 na 10 000 do mniej niż 1 na 1000 pacjentów.
astenia, bezsenność, białkomocz, ból głowy, choroba refluksowa przełyku, cukromocz, dławica piersiowa, dyspepsja, hematuria, hiperbilirubinemia, hipertriglicerydemia, hipokalcemia, hiponatremia, koszmary senne, leukopenia, łuszczyca, małopłytkowość, melatonina, migrena, mlekotok, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, palpitacja, parestezja, półpasiec, priapizm, reakcja nadwrażliwości, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie gruczołu krokowego, zapalenie skóry, zapalenie stawów, zapalenie żołądka, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Działania niepożądane – Meaxin 400 mg
Profil bezpieczeństwa imatynibu (substancji czynnej leku Meaxin) został szczegółowo oceniony w różnych populacjach pacjentów, w tym z przewlekłą białaczką szpikową (CML) i nowotworami podścieliskowymi przewodu pokarmowego (GIST). Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych występowało u 2,4-5% pacjentów z CML w zależności od fazy choroby oraz u 4% pacjentów z GIST. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmowały nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, zmęczenie, bóle i skurcze mięśni oraz wysypkę. Mielosupresja była częstsza u pacjentów z CML, natomiast u pacjentów z GIST obserwowano specyficzne powikłania krwotoczne, w tym krwawienia stopnia 3. lub 4. u 5% pacjentów. Obrzęki powierzchowne, zwłaszcza okołogałkowe i kończyn dolnych, były powszechne, lecz zwykle ustępowały po zastosowaniu leków moczopędnych lub zmniejszeniu dawki imatynibu.
choroba śródmiąższowa płuc, dysfagia, faza akceleracji, hiperbilirubinemia, małopłytkowość, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk płuc, obrzęk powierzchowny, ostra białaczka limfoblastyczna z chromosomem Philadelphia, pancytopenia, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby typu B, tamponada serca, trombocytopenia, wodobrzusze, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pirfenidone Aurovitas
Stosowanie pirfenidonu wymaga rygorystycznego monitorowania funkcji wątroby, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz stężenia bilirubiny. Zaleca się badania wyjściowe przed terapią, następnie kontrolę co miesiąc przez pierwsze 6 miesięcy, a później co 3 miesiące. W przypadku wzrostu aktywności aminotransferaz >3 do <5-krotnego powyżej GGN bez hiperbilirubinemii i objawów uszkodzenia wątroby, należy wykluczyć inne przyczyny hepatotoksyczności, monitorować pacjenta i rozważyć modyfikację dawki. Natomiast natychmiastowe odstawienie leku jest wskazane przy wzroście aminotransferaz >5-krotnym lub przy współistniejącej hiperbilirubinemii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby klasy B wg Child-Pugh, u których ekspozycja na pirfenidon wzrasta o 60%, oraz u osób stosujących inhibitory CYP1A2. Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby.
aminotransferaza, anoreksja, bilirubina, ciemny mocz, hiperbilirubinemia, hiponatremia, inhibitor CYP1A2, klasyfikacja Child-Pugh, nadwrażliwość na światło, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, pirfenidon, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (PUD) charakteryzuje się niską śmiertelnością w postaci niepowikłanej, jednak rokowanie pogarsza się w przypadku powikłań, zwłaszcza perforacji. Śmiertelność w perforowanym wrzodzie trawiennym (PPU) wynosi od 6% do 14%, a u pacjentów powyżej 70. roku życia może sięgać nawet 41%. Czynniki ryzyka gorszego rokowania obejmują wiek powyżej 65 lat, opóźnienie leczenia chirurgicznego powyżej 24 godzin, hipoalbuminemię (albuminy ≤37 g/l, szczególnie ≤1,5 g/dl), aktywną chorobę nowotworową, hiperbilirubinemię, podwyższony poziom kreatyniny, wstrząs przedoperacyjny oraz współistniejące choroby. Hipoalbuminemia jest najsilniejszym pojedynczym predyktorem śmiertelności (OR=8,7, AUC=0,78).
analiza wieloczynnikowa, choroba nowotworowa, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, hiperbilirubinemia, hipoalbuminemia, iloraz szans, krzywa ROC, perforacja wrzodu, perforowany wrzód trawienny, podwyższony poziom kreatyniny, poziom albuminy, poziom BUN, skala ASA, skala Boey, skala PULP, skala TNM, śmiertelność wewnątrzszpitalna, stratyfikacja ryzyka, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zapalenie otrzewnej - Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w żółtaczce jest silnie uzależnione od etiologii i nasilenia hiperbilirubinemii, co ma kluczowe znaczenie dla decyzji terapeutycznych. Etiologie takie jak żółtaczka z resorpcji krwiaków, fizjologiczna żółtaczka noworodków, zespół Gilberta czy kamica przewodowa wiążą się z dobrym rokowaniem, natomiast złośliwe niedrożności dróg żółciowych i marskość wątroby z żółtaczką – z gorszym. Ekstremalna hiperbilirubinemia (bilirubina całkowita ≥12 mg/dl) u pacjentów na OIT wiąże się z wysoką śmiertelnością szpitalną (76,1%), a poziom bilirubiny koreluje z ryzykiem zgonu (OR 1,09; 95% CI 1,04-1,15, p<0,001). W leczeniu żółtaczki mechanicznej spowodowanej nowotworem złośliwym, przezskórny drenaż dróg żółciowych (PTBD) wydłuża medianę przeżycia do 185 dni, a dodatkowe terapie (chemioterapia, operacje paliatywne) zwiększają ją do 285 dni. Wczesne różnicowanie łagodnej i złośliwej żółtaczki mechanicznej za pomocą modelu opartego na CEA, bilirubinie całkowitej i stosunku neutrofili do limfocytów (NLR) umożliwia szybsze planowanie leczenia.
algorytm LightGBM, antygen rakowo-zarodkowy, bilirubina bezpośrednia, bilirubina całkowita, chemoembolizacja przeztętnicza, czynnik prognostyczny, drenaż żółciowy, etiologia, fototerapia, hiperbilirubinemia, inwazja naczyń limfatycznych, kamica przewodowa, marskość wątroby, niedrożność dróg żółciowych, niewydolność serca, nomogram bilirubiny, oddział intensywnej terapii, przerzuty do węzłów chłonnych, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, przezskórny drenaż dróg żółciowych, rak jelita grubego, rak wątrobowokomórkowy, sepsa, skala ALBI, skala MELD, stosunek neutrofili do limfocytów, uszkodzenie wątroby, zespół Gilberta, żółtaczka, żółtaczka mechaniczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aciclovir Aurovitas 800 mg
Aciclovir Aurovitas w dawce 800 mg wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych, których częstość występowania klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha) oraz ośrodkowego układu nerwowego (bóle i zawroty głowy). Bardzo rzadko występują poważne zaburzenia neurologiczne, takie jak encefalopatia, drgawki czy śpiączka, głównie u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek. Rzadkie, ale istotne klinicznie działania niepożądane obejmują reakcje anafilaktyczne, zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość) oraz zaburzenia funkcji wątroby (przemijające podwyższenie bilirubiny i enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby, żółtaczka). Monitorowanie parametrów morfologii krwi, funkcji nerek i wątroby jest wskazane, zwłaszcza u pacjentów długotrwale leczonych lub z istniejącymi schorzeniami.
acyklowir, biegunka, ból brzucha, ból głowy, drgawki, duszność, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, hiperbilirubinemia, kreatynina, krystaluria, leukopenia, małopłytkowość, mocznik, niedokrwistość, niezborność ruchowa, nudności, objawy psychotyczne, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, świąd, wymioty, wysypka, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cytosar 20 mg/ml
Cytarabina (Cytosar) w stężeniu 20 mg/ml wykazuje istotną mielosupresję, prowadzącą do niedokrwistości, leukopenii, małopłytkowości oraz megaloblastozy, z charakterystycznym dwufazowym spadkiem liczby leukocytów – pierwszy spadek obserwowany jest do 7-9 dnia, a drugi, głębszy, między 15. a 24. dniem po podaniu dawki 50-600 mg/m². Hamowanie produkcji płytek krwi osiąga maksimum między 12. a 15. dniem, po czym następuje szybka regeneracja. Cytarabina zwiększa ryzyko ciężkich zakażeń wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, co wynika z immunosupresji komórkowej i humoralnej. Charakterystyczny zespół cytarabinowy objawia się gorączką, bólami mięśni i kości, wysypką oraz zapaleniem spojówek, pojawiającymi się 6-12 godzin po podaniu leku, skutecznie leczonymi kortykosteroidami. Działania niepożądane obejmują także toksyczne uszkodzenia nerwów, zapalenie osierdzia, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błon śluzowych, zaburzenia czynności wątroby i skóry (łysienie, wysypka), a także objawy nefrotoksyczności i reakcje miejscowe w miejscu podania.
bradykardia zatokowa, cytarabina, cytostatyk, hiperbilirubinemia, kardiomiopatia, klasyfikacja MedDRA, kortykosteroid, krew obwodowa, lek immunosupresyjny, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie jelit, megaloblastoza, mielosupresja, neuropatia czuciowa, neuropatia ruchowa, neurotoksyczność, niedokrwistość, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk alergiczny, obrzęk płuc, odporność komórkowa i humoralna, paraplegia, podanie dokanałowe, pokrzywka, porażenie poprzeczne, posocznica, reakcja anafilaktyczna, retikulocyt, ropień wątroby, rozmaz szpiku kostnego, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne uszkodzenie nerwów, wlew dożylny, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenia rogówki, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie nerwów, zapalenie osierdzia, zapalenie otrzewnej, zapalenie płuc, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki podskórnej, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół cytarabinowy, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół ostrej niewydolności oddechowej, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ceftriaxone Kalceks 1 g
Ceftriakson jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ceftriakson, inne cefalosporyny lub składniki preparatu, ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym reakcji krzyżowych z innymi antybiotykami beta-laktamowymi (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi w wywiadzie. U noworodków i wcześniaków przeciwwskazania obejmują wiek do 41 tygodni (wiek ciążowy + chronologiczny) u wcześniaków oraz do 28 dni życia u noworodków urodzonych w terminie, zwłaszcza w obecności hiperbilirubinemii, żółtaczki, hipoalbuminemii lub kwasicy, ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej wynikające z wypierania bilirubiny z miejsc wiązania przez ceftriakson. Ponadto, u noworodków do 28 dni życia przeciwwskazane jest stosowanie ceftriaksonu w przypadku konieczności dożylnego podawania preparatów wapnia lub planowanych infuzji zawierających wapń, z uwagi na ryzyko wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu i poważnych powikłań.
antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, ceftriakson, ciężka reakcja nadwrażliwości, encefalopatia bilirubinowa, hiperbilirubinemia, hipoalbuminemia, karbapenem, kwasica, monobaktam, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, penicylina, przewlekła choroba nerek, reakcja anafilaktyczna, sól wapniowa ceftriaksonu, wcześniak, wiązanie bilirubiny, wstrzyknięcie domięśniowe, zawartość sodu, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ipozumax 100 mg
Ipozumax 100 mg, zawierający 100 mg itrakonazolu, jest stosowany w leczeniu infekcji grzybiczych skóry i paznokci. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy, ból brzucha oraz nudności. Jednakże, mimo rzadkości, należy zwrócić szczególną uwagę na poważne działania niepożądane, takie jak ciężkie reakcje alergiczne, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc, zapalenie trzustki oraz ciężka hepatotoksyczność, w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem. Dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 8499 pacjentów oraz zgłoszeń po wprowadzeniu leku do obrotu, co pozwala na kompleksową ocenę ryzyka. Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często (np. ból głowy, ból brzucha, nudności) do rzadko (np. leukopenia, reakcje anafilaktyczne, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Wśród działań niepożądanych odnotowano również zaburzenia laboratoryjne, takie jak podwyższone stężenie fosfokinazy kreatynowej oraz zmiany w funkcji wątroby i nerek.
fosfokinaza kreatynowa, granulocytopenia, grzybica paznokci, grzybica skóry, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, infekcja grzybicza, itrakonazol, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szumy uszne, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie erekcji, zaburzenie miesiączkowania, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simorion
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii objawiającej się bólem mięśni, osłabieniem oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej (CK) powyżej 10-krotności górnej granicy normy (GGN). Ryzyko to jest dawkozależne: w badaniach klinicznych częstość miopatii wynosiła 0,03% przy dawce 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. U pacjentów po zawale serca stosujących 80 mg/dobę odsetek ten wzrasta do 1,0%. Dawka 80 mg powinna być zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki nie przynoszą efektu terapeutycznego. Genotyp SLCO1B1 (c.521T>C) znacząco wpływa na ryzyko miopatii, szczególnie u homozygot CC, u których ryzyko wynosi 15% przy dawce 80 mg. Zaleca się rozważenie badania genetycznego przed zastosowaniem najwyższej dawki.
aminotransferaza, białko transportowe OATP, brak laktazy, ciężka hipercholesterolemia, daptomycyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, martwicza miopatia o podłożu immunologicznym, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinuria, miopatia, nietolerancja galaktozy, ostra niewydolność nerek, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pazopanib Accord 400 mg
Pazopanib Accord, stosowany w leczeniu raka nerkowokomórkowego (RCC) oraz mięsaków tkanek miękkich (STS), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które zostały szczegółowo opisane na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących 1149 pacjentów z RCC i 382 z STS. Do najczęstszych działań niepożądanych (≥10%) należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej), dermatologiczne (zmiana koloru włosów, hipopigmentacja skóry), naczyniowe (nadciśnienie tętnicze), neurologiczne (ból głowy, zaburzenia smaku), metaboliczne (jadłowstręt, utrata masy ciała) oraz ogólne (zmęczenie, ból). Wśród ciężkich działań niepożądanych, występujących rzadziej (<1%), odnotowano poważne incydenty sercowo-naczyniowe (niedokrwienie mięśnia sercowego, zawał, zaburzenia rytmu typu torsade de pointes), perforacje i przetoki przewodu pokarmowego, krwotoki z płuc, przewodu pokarmowego i mózgu, a także powikłania specyficzne dla STS, takie jak żylne powikłania zakrzepowo-zatorowe, zaburzenia czynności lewej komory i odma opłucnowa. Zgłaszano również zgony związane z masywnymi krwotokami, niewydolnością wątroby oraz udarami niedokrwiennymi mózgu.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipomagnezemia, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok płucny, leukopenia, małopłytkowość, mięsak tkanek miękkich, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, pancytopenia, pazopanib, perforacja jelita, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie czynności serca, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie otrzewnej, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zawał mózgu, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon leków
Działania niepożądane – Urotrim 200 mg
Trimetoprim, składnik preparatu Urotrim (tabletki powlekane 100 mg i 200 mg), może indukować liczne działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Do najistotniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość megaloblastyczna oraz methemoglobinemia. Rzadko obserwuje się poważne reakcje immunologiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny. Zaburzenia elektrolitowe obejmują hiperkaliemię i hiponatremię, a także brak łaknienia. Neurologicznie może wystąpić aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, a okulistycznie – zapalenie błony naczyniowej oka. W zakresie układu pokarmowego notuje się nudności, wymioty, bóle w nadbrzuszu, biegunkę, zapalenie języka oraz zapalenie trzustki. Możliwe jest także wystąpienie żółtaczki cholestatycznej. Reakcje skórne obejmują wysypkę, pokrzywkę, świąd, nadwrażliwość na światło, rumień wielopostaciowy, a w ciężkich przypadkach zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, które stanowią zagrożenie życia.
aminotransferaza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, azot mocznikowy, fototoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hiponatremia, kwas foliowy, leukopenia, małopłytkowość, methemoglobinemia, neutropenia, niedokrwistość megaloblastyczna, reakcja fototoksyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trimetoprim, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hematologiczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Wasedoc 75 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Wasedoc, był oceniany w badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało dabigatran w dawkach 150 mg lub 220 mg na dobę. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u około 14% pacjentów, z dużymi krwawieniami poniżej 2%. W badaniach fazy III u pacjentów dorosłych częstość dużych krwawień wynosiła 1,3% (24/1866) dla dawki 150 mg i 1,8% (33/1825) dla dawki 220 mg, natomiast jakiekolwiek krwawienie wystąpiło u 13,8% pacjentów w obu grupach. Dla porównania, w grupie leczonej enoksaparyną duże krwawienia wystąpiły u 1,5% pacjentów, a jakiekolwiek krwawienie u 13,4%. Profil bezpieczeństwa obejmuje także rzadkie przypadki agranulocytozy i neutropenii, z częstością zgłaszania odpowiednio 7 i 5 zdarzeń na 1 milion pacjento-lat. W badaniach pediatrycznych (328 dzieci i młodzieży) odsetek działań niepożądanych wyniósł 26%, z dużymi krwawieniami u 2,1% pacjentów.
agranulocytoza, antagonista witaminy K, dabigatran eteksylat, dysfagia, hiperbilirubinemia, idarucyzumab, inhibitor P-gp, krwawienie, krwiak wewnątrzstawowy, krwiomocz, krwioplucie, krwotok do przewodu pokarmowego, krwotok wewnątrzczaszkowy, łysienie, małopłytkowość, nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz oskrzeli, wrzód żołądka, zapalenie żołądka, zespół ciasnoty międzypowięziowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka – Leczenie
Żółtaczka noworodkowa, występująca u około 60% noworodków donoszonych i 85% wcześniaków, jest spowodowana hiperbilirubinemią wynikającą z niedojrzałości metabolizmu bilirubiny przez wątrobę. Objawia się żółtym zabarwieniem skóry i białkówek, pojawia się zwykle około 3 dnia życia, osiąga szczyt między 5-7 dniem i ustępuje do 14-21 dnia życia. Leczenie łagodnej postaci opiera się na częstszym karmieniu (10-12 razy dziennie), kontynuacji karmienia piersią oraz monitorowaniu poziomu bilirubiny. Fototerapia, wykorzystująca światło niebiesko-zielone o długości fali 420-550 nm, jest podstawową metodą leczenia przy podwyższonym poziomie bilirubiny, przekształcającą bilirubinę w izomery rozpuszczalne w wodzie. Czas trwania fototerapii wynosi zwykle 24-48 godzin, a jej skuteczność zależy od dawki światła i powierzchni skóry eksponowanej na światło. W ciężkich przypadkach stosuje się transfuzję wymienną lub dożylne podanie immunoglobuliny (IVIG) w przypadku hemolizy wywołanej niezgodnością grup krwi.
antagoniści opioidów, bilirubina we krwi, cholecystektomia, cholestyramina, czerwone krwinki, drogi żółciowe, encefalopatia wątrobowa, endoskopowa cholangiopankreatografia wsteczna, ERCP, fototerapia, hiperbilirubinemia, immunoglobulina dożylna, kamica żółciowa, kernicterus, koagulopatia, kwasy żółciowe, laktuloza, leki przeciwhistaminowe, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, przeszczep wątroby, świąd, transfuzja wymienna, wirusowe zapalenie wątroby, zapalenie wątroby, żółtaczka, żółtaczka noworodkowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fulvestrant Glenmark 250 mg/5 ml
Profil bezpieczeństwa fulwestrantu Glenmark w dawce 250 mg/5 ml, stosowanego w monoterapii, opiera się na danych z badań klinicznych (CONFIRM, FINDER 1 i 2, NEWEST, FALCON) oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu. Mediana czasu leczenia dawką 500 mg wyniosła 6,5 miesiąca. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były reakcje w miejscu podania (ból, zaczerwienienie, obrzęk, stan zapalny), astenia, nudności oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano zgodnie z konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i bardzo rzadko (<1/10 000). Wśród działań często występujących wymieniono także wymioty, biegunkę, hiperbilirubinemię, bóle głowy, uderzenia gorąca, bóle mięśniowo-szkieletowe oraz wysypkę.
alkohol benzylowy, astenia, benzylu benzoesan, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, enzymy wątrobowe, etanol, fulwestrant, hiperbilirubinemia, krwiak w miejscu podania, nudności, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, reakcje miejscowe, uderzenia gorąca, wymioty, wysypka, zaburzenia wątrobowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pazopanib Pharmascience
Pazopanib, inhibitor kinazy tyrozynowej, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza hepatotoksyczności. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby zalecana dawka to 800 mg/dobę, natomiast u umiarkowanych zaburzeń – 200 mg/dobę; stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami (bilirubina > 3 x GGN) jest przeciwwskazane. Monitorowanie czynności wątroby powinno odbywać się przed leczeniem, w 3., 5., 7., 9. tygodniu, a następnie okresowo. W przypadku wzrostu aminotransferaz 3-8 x GGN kontynuować terapię z cotygodniowym nadzorem, przy wzroście > 8 x GGN przerwać leczenie do normalizacji, a następnie ewentualnie wznowić w dawce 400 mg/dobę. Wzrost aminotransferaz > 3 x GGN z bilirubiną > 2 x GGN wymaga trwałego odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów powyżej 60. roku życia oraz nosicieli allelu HLA-B*57:01. Ponadto, pazopanib może indukować nadciśnienie tętnicze (ciśnienie skurczowe ≥ 150 mm Hg lub rozkurczowe ≥ 100 mm Hg), które pojawia się najczęściej w pierwszych 18 tygodniach terapii i wymaga szybkiego leczenia hipotensyjnego oraz monitorowania ciśnienia co najmniej raz w tygodniu po rozpoczęciu leczenia. W przypadku przełomu nadciśnieniowego lub opornego nadciśnienia konieczne jest przerwanie terapii.
AlAT, allel HLA-B*5701, aminotransferazy, białkomocz, bilirubina, frakcja wyrzutowa lewej komory, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperurykemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor UGT1A1, krwioplucie, krwotok do mózgu, mięsak tkanek miękkich, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przełom nadciśnieniowy, przemijający napad niedokrwienny, rak nerkowokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, śródmiąższowa choroba płuc, torsade de pointes, udar niedokrwienny mózgu, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zator płucny, zawał mięśnia sercowego, zespół Gilberta, zespół nerczycowy, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazole Mercapharm 40 mg
Stosowanie pantoprazolu w formie tabletek dojelitowych wiąże się z występowaniem działań niepożądanych u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwowane objawy to biegunka oraz ból głowy, występujące u około 1% osób. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Wśród najczęstszych działań niepożądanych znajdują się zaburzenia żołądka i jelit (biegunka, nudności, wymioty, wzdęcia, zaparcia), układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, zaburzenia smaku), a także zaburzenia skóry (wysypka, świąd, pokrzywka). Rzadziej obserwuje się poważniejsze reakcje, takie jak mikroskopowe zapalenie jelita grubego, uszkodzenie hepatocytów, zespół Stevensa-Johnsona czy zaburzenia elektrolitowe (hipomagnezemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia).
agranulocytoza, biegunka, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cholesterol, choroba autoimmunologiczna, choroba wątroby, depresja, dezorientacja, enzym wątrobowy, ginekomastia, halucynacja, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, skurcz mięśni, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, suchość jamy ustnej, świąd, tabletka dojelitowa, trójglicerydy, trombocytopenia, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, wzdęcia i zaparcia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie smaku, zaburzenie snu, zaburzenie wątroby, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Gorączka q – Diagnostyka i diagnoza
Gorączka Q, wywoływana przez Coxiella burnetii, stanowi wyzwanie diagnostyczne ze względu na niespecyficzne objawy kliniczne przypominające inne infekcje, co wymaga wysokiego indeksu podejrzenia. Diagnostyka opiera się głównie na serologii, z testem immunofluorescencji pośredniej (IFA) jako złotym standardem, umożliwiającym wykrycie przeciwciał IgG i IgM fazy I i II. W ostrej fazie choroby potwierdzenie diagnozy wymaga czterokrotnego wzrostu miana IgG fazy II lub miana ≥ 1:200 (IgG) bądź ≥ 1:50 (IgM). W przewlekłej postaci istotne jest podwyższone miano IgG fazy I (≥ 1:1024 lub ≥ 1:800) oraz identyfikacja trwałej infekcji, np. zapalenia wsierdzia. PCR, szczególnie w pierwszym tygodniu choroby, wykazuje czułość 81% i swoistość 90%, stanowiąc cenne narzędzie diagnostyczne we wczesnym stadium, zwłaszcza w połączeniu z serologią. Nowoczesne metody, takie jak metagenomiczne sekwencjonowanie następnej generacji (mNGS) i targeted NGS (tNGS), umożliwiają szybką identyfikację patogenu w trudnych przypadkach.
antybiotykoterapia, atypowe zapalenie płuc, badanie PCR, bruceloza, choroba odzwierzęca, Coxiella burnetii, doksycyklina, gorączka nieznanego pochodzenia, gorączka Q, hiperbilirubinemia, immunofluorescencja pośrednia, morfologia krwi, niedokrwistość chorób przewlekłych, niedokrwistość hemolityczna, podwyższony poziom transaminaz, posiew krwi, przeciwciało autoimmunologiczne, reakcja łańcuchowa polimerazy, salmonelloza, sekwencjonowanie nowej generacji, serokonwersja, test ELISA, test wiązania dopełniacza, trombocytopenia, zapalenie wątroby, zapalenie wsierdzia - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba hemolityczna płodu i noworodka (hdfn) spowodowana czynnikiem rh, inaczej choroba rh lub choroba rhesusowa – Etiologia i przyczyny
Choroba hemolityczna płodu i noworodka (HDFN) spowodowana czynnikiem Rh jest wynikiem immunizacji matki RhD-ujemnej na antygen D obecny na erytrocytach płodu RhD-dodatniego. Proces immunizacji prowadzi do produkcji przeciwciał IgG anty-D, które przechodzą przez łożysko i wywołują hemolizę erytrocytów płodu, skutkując anemią hemolityczną, niewydolnością serca, hiperbilirubinemią i potencjalnie kernicterusem. Nasilenie choroby zależy od m.in. poziomu przeciwciał IgG, wieku ciążowego oraz objętości przezłożyskowego przejścia krwinek czerwonych. Immunizacja może nastąpić podczas poprzednich ciąż, poronień, transfuzji lub inwazyjnych procedur położniczych. Choroba Rh najczęściej manifestuje się w kolejnych ciążach z płodem RhD-dodatnim, a jej przebieg może być łagodny, umiarkowany lub ciężki w zależności od stopnia hemolizy.
amniocenteza, anemia hemolityczna, biopsja kosmówki, choroba hemolityczna płodu i noworodka, choroba Rh, choroba rhesusowa, ciąża pozamaciczna, czynnik Rh, hemoliza, hiperbilirubinemia, immunizacja, immunoglobulina anty-D, kernicterus, komórka plazmatyczna, krwinka czerwona, limfocyt B, łożysko przodujące, niewydolność serca, niezgodność ABO, niezgodność grup krwi, odpowiedź immunologiczna, opsonizacja, przeciwciało anty-D, przeciwciało IgG, przeciwciało IgM, transfuzja krwi, uwrażliwienie, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivahib 10 mg
Rywaroksaban, substancja czynna leku Varodoax 10 mg, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa w 19 badaniach fazy III obejmujących 69 608 dorosłych oraz w badaniach pediatrycznych. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi były krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%), co jest zgodne z mechanizmem przeciwzakrzepowym leku. Profil krwawień różni się w zależności od wskazań, dawkowania i stosowania innych leków wpływających na hemostazę. Ryzyko krwawień obejmuje także krwawienia z dziąseł, układu moczowo-płciowego (w tym nasilone krwawienia miesiączkowe) oraz krwawienia śródmózgowe i śródczaszkowe (rzadziej). W trakcie terapii zaleca się monitorowanie hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień oraz oceny klinicznej istotności krwotoków.
antagonista witaminy K, badanie hemoglobiny, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, hemostaza, hiperbilirubinemia, krwawienie menstruacyjne, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie utajone, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwawienie z układu moczowo-płciowego, krwiomocz, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nefropatia, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, profil krwawień, reakcja alergiczna, rywaroksaban, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atazanavir Accord 150 mg
Analiza bezpieczeństwa stosowania Atazanaviru Accord (kapsułki 150 mg, 200 mg, 300 mg) opiera się na danych z badań klinicznych oraz doświadczeniach po wprowadzeniu do obrotu, uwzględniając dawki 400 mg raz na dobę oraz 300 mg z rytonawirem 100 mg raz na dobę. Najczęstsze działania niepożądane to nudności (20%), biegunka (10%) oraz żółtaczka (13% przy 400 mg atazanawiru; 19% przy 300 mg z rytonawirem), z żółtaczką i podwyższonym stężeniem bilirubiny całkowitej (do 87% pacjentów, w tym 37% stopnia 3-4) występującymi częściej w schemacie z rytonawirem. Zgłaszano także przypadki przewlekłej choroby nerek, szczególnie przy łącznym stosowaniu atazanawiru i rytonawiru, niezależnie od ekspozycji na tenofowir, co wymaga stałego monitorowania funkcji nerek. Działania niepożądane obejmują również wysypki (często), rzadziej poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona, a także zaburzenia metaboliczne, w tym wzrost masy ciała i lipidów.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, atazanawir, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, choroba autoimmunologiczna, choroba Gravesa-Basedowa, ginekomastia, granulocyt obojętnochłonny, hiperbilirubinemia, kamica nerkowa, kinaza kreatynowa, krwiomocz, martwica kości, miopatia, nudności, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczny wykwit skórny, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zespół DRESS, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Topotecan medac 1 mg/ml
Topotecan medac, stosowany w leczeniu nawrotowego raka jajnika oraz drobnokomórkowego raka płuca, charakteryzuje się przewidywalnym i odwracalnym profilem toksyczności hematologicznej, bez kumulacji w kolejnych cyklach terapii. Najczęstszymi hematologicznymi działaniami niepożądanymi są ciężka neutropenia (granulocyty < 0,5 x 10^9/l) występująca u 55% pacjentów podczas pierwszego kursu, utrzymująca się ≥ 7 dni u 20%, oraz małopłytkowość (płytki < 25 x 10^9/l) u 25% pacjentów. Niedokrwistość umiarkowana do ciężkiej (Hb ≤ 8,0 g/dl) dotyczy 37% pacjentów, a transfuzje erytrocytarne są konieczne u 52%. Profil bezpieczeństwa w terapii skojarzonej z cisplatyną jest podobny, choć toksyczność hematologiczna jest mniejsza niż w monoterapii topotekanem, ale większa niż przy samym cisplatynie.
anoreksja, drobnokomórkowy rak płuca, gorączka neutropeniczna, granulocyty obojętnochłonne, hiperbilirubinemia, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, nawrotowy rak jajnika, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica, rak szyjki macicy, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczność hematologiczna, transfuzja masy płytkowej, wynaczynienie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie błon śluzowych, zapalenie okrężnicy - Leksykon substancji czynnych
L-treonina – Działania niepożądane
L-treonina, aminokwas egzogenny stosowany w terapii żywieniowej i preparatach aminokwasowych (np. Aminomel 10E i 12,5E zawierających odpowiednio 5,00 g/l i 6,25 g/l, Aminosteril N-Hepa 8% – 4,40 g/l, Ketosteril – 53 mg/tabletkę, Vamin 18 Electrolyte-Free – 5,6 g/l, Vaminolact – 3,6 g/l), może wywoływać liczne działania niepożądane wymagające ścisłego monitorowania. Najpoważniejsze z nich to reakcje anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne manifestujące się sinicą, wstrząsem, niedotlenieniem, świstem krtaniowym, uogólnionym obrzękiem i innymi objawami zagrażającymi życiu. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości o szerokim spektrum symptomów, w tym pokrzywkę, tachykardię, duszność, wysypkę, bóle mięśni i stawów oraz gorączkę. Wśród zaburzeń metabolicznych istotne są hiperkaliemia i rzadko hiperkalcemia (szczególnie przy stosowaniu Ketosterilu), które mogą prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych i metabolicznych.
aminokwas egzogenny, azotemia, cholestaza, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkalcemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, marskość wątroby, niedociśnienie, niewydolność wątroby, ostra niewydolność oddechowa, podwyższone enzymy wątrobowe, preparat aminokwasowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, stłuszczenie wątroby, świszczący oddech, tachykardia, terapia żywieniowa, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia oddychania, zaburzenie rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zator, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ceftriaxone Kabi 2 g
Ceftriaxone Kabi, zawierający 2 g ceftriaksonu w postaci proszku do infuzji, posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed zastosowaniem. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ceftriakson, inne cefalosporyny lub beta-laktamowe antybiotyki (penicyliny, monobaktamy, karbapenemy), ze względu na ryzyko ciężkich reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z astmą lub chorobami atopowymi. Ceftriakson jest bezwzględnie przeciwwskazany u wcześniaków do 41 tygodni wieku skorygowanego oraz u noworodków do 28. dnia życia z hiperbilirubinemią, żółtaczką, niedoborem albumin lub kwasicą, ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej wynikające z wypierania bilirubiny z miejsc wiązania z albuminami.
antybiotyk beta-laktamowy, bilirubina, cefalosporyna, ceftriakson sodowy, choroba atopowa, encefalopatia bilirubinowa, hiperbilirubinemia, hipokalcemia, hipowolemia, karbapenemy, kwasica, lidokaina, nadwrażliwość na ceftriakson, niedobór albumin, niewydolność serca, proszek do sporządzania roztworu, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sole wapnia, wcześniak, zaburzenia przewodnictwa serca, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trabectedin EVER PHARMA 1 mg
Trabektedyna, stosowana zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej, wiąże się z wysokim odsetkiem działań niepożądanych, występujących u 91% i 99,4% pacjentów odpowiednio. Poważne działania niepożądane stopnia 3. lub 4. dotyczą około 10% pacjentów leczonych monoterapią oraz 25% w terapii skojarzonej. Najczęściej obserwowane objawy to neutropenia, nudności, wymioty, podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT/AlAT, niedokrwistość, zmęczenie, trombocytopenia, jadłowstręt oraz biegunka. Działania niepożądane zakończone zgonem wystąpiły u 1,9% pacjentów w monoterapii i 0,6% w terapii skojarzonej, często w wyniku powikłań takich jak pancytopenia, gorączka neutropeniczna, posocznica, uszkodzenie wątroby, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa oraz rabdomioliza.
enzymy wątrobowe, gorączka neutropeniczna, hiperbilirubinemia, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, mięsak tkanek miękkich, monoterapia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wielonarządowa, odwodnienie, pancytopenia, posocznica, posocznica neutropeniczna, rabdomioliza, rak jajnika, reakcja anafilaktyczna, terapia skojarzona, trabektedyna, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej, zapalenie otrzewnej, zatorowość płucna, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sandostatin 50 mcg/ml
Leczenie oktreotydem (Sandostatin) wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania przez personel medyczny. Najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu pokarmowego (biegunka, bóle brzucha, nudności, zaparcia, gazy), układu nerwowego (bóle głowy, zawroty głowy), wątroby i dróg żółciowych (kamica żółciowa u 15-30% pacjentów, zapalenie pęcherzyka żółciowego, błotko żółciowe) oraz zaburzeń metabolicznych (hiperglikemia, hipoglikemia, zaburzenia tolerancji glukozy). Działania niepożądane endokrynologiczne obejmują niedoczynność tarczycy z obniżeniem stężenia TSH, całkowitej T4 oraz wolnej T4. Reakcje w miejscu podania, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk, występują bardzo często, ale zwykle ustępują w ciągu 15 minut. Rzadko mogą pojawić się objawy przypominające ostrą niedrożność jelit oraz ostre zapalenie trzustki, które ustępuje po odstawieniu leku.
anafilaksja, analog somatostatyny, anoreksja, arytmia, biegunka, błotko żółciowe, ból brzucha, bradykardia, cholestatyczne zapalenie wątroby, cholestaza, duszność, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hipoglikemia, kamica żółciowa, łysienie, małopłytkowość, marskość wątroby, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niestrawność, nudności, odwodnienie, oktreotyd, ostre zapalenie trzustki, ostre zapalenie wątroby, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, Sandostatin, stolce tłuszczowe, tachykardia, TSH, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wzdęcia, zaburzenia czynności tarczycy, zaburzenia tolerancji glukozy, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zaparcia, żółtaczka, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hascovir Control 200 mg
Produkt leczniczy Hascovir Control (acyklowir 200 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według układów narządowych i częstości występowania zgodnie z konwencją MedDRA. Do często obserwowanych należą objawy neurologiczne, takie jak bóle głowy i zawroty głowy (1/100 do <1/10), oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka i bóle brzucha o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Często występują również reakcje skórne, w tym świąd i wysypka, a także objawy ogólne, takie jak zmęczenie i gorączka. Rzadkie, ale poważne działania obejmują reakcje anafilaktyczne (1/10 000 do <1/1000), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, wszystkie bardzo rzadkie, <1/10 000), oraz zaburzenia funkcji nerek, w tym ostrą niewydolność nerek (<1/10 000). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza neurologicznych, jest znacznie podwyższone.
acyklowir, ataksja, azotemia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, drgawki, duszność, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, hiperbilirubinemia, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, nefrotoksyczność, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, objawy psychotyczne, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, ostra niewydolność nerek, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, śpiączka, świąd, wymioty, wysypka, zaburzenia mowy, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Sunitinib Glenmark 25 mg
Przedawkowanie sunitynibu, leku o półtrwaniu 40-60 godzin, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej, gdyż nie istnieje swoista odtrutka. Postępowanie terapeutyczne opiera się na podtrzymaniu funkcji życiowych, ścisłym monitorowaniu parametrów życiowych, równowagi elektrolitowej oraz funkcji wątroby i nerek. Wczesne działania obejmują wywołanie wymiotów lub płukanie żołądka, szczególnie jeśli od przyjęcia leku nie upłynął długi czas. Monitorowanie laboratoryjne powinno obejmować morfologię krwi (ze szczególnym uwzględnieniem neutrofili i płytek), parametry wątrobowe (ALT, AST, bilirubina), nerkowe (kreatynina, GFR), elektrolity (zwłaszcza potas), a także kontrolę ciśnienia tętniczego i EKG.
białkomocz, biegunka, ciśnienie tętnicze, EKG, elektrolity, enzymy wątrobowe, GFR, hiperbilirubinemia, hiperkalemia, hipoglikemia, kreatynina, liczba neutrofili, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność serca, nudności, okres półtrwania, ostra niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, parametry funkcji nerek, parametry funkcji wątroby, płukanie żołądka, płytki krwi, przedawkowanie sunitynibu, sunitynib, supresja szpiku kostnego, swoista odtrutka, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wywołanie wymiotów, zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zespół ręka-stopa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Alerdes 5 mg
Desloratadyna w dawce 5 mg, stosowana w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej, wykazuje profil bezpieczeństwa z działaniami niepożądanymi występującymi u około 3% pacjentów częściej niż placebo. Najczęstsze działania niepożądane to uczucie zmęczenia (1,2%), suchość w jamie ustnej (0,8%) oraz bóle głowy (0,6%). U nastolatków (12-17 lat) ból głowy występował u 5,9% pacjentów leczonych desloratadyną, co było porównywalne z grupą placebo (6,9%). Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano również rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak wydłużenie odstępu QT, arytmia, bradykardia oraz zaburzenia zachowania, w tym agresję i omamy.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, anafilaksja, arytmia, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, bradykardia, desloratadyna, drgawki, duszność, fotouczulenie, hiperbilirubinemia, kołatanie serca, mialgia, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pobudzenie psychoruchowe, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia wątroby, zachowanie agresywne, zapalenie wątroby, żółtaczka, zwiększone łaknienie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Bluefish
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii, której częstość występowania jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. Miopatia może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek i bardzo rzadkimi zgonami. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których ryzyko miopatii przy dawce 40 mg wynosi 0,24%, oraz u osób z genotypem SLCO1B1 c.521T>C, zwłaszcza homozygot CC, u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg sięga 15%. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, płeć żeńska, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, historia toksyczności statyn). W przypadku CK >5-krotnej normy lub nasilonych objawów mięśniowych należy przerwać leczenie.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferazy w surowicy, białko BCRP, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, danazol, fibrat, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lomitapid, mioglobinuria, miopatia, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ritonavir Aurovitas
Rytonawir, stosowany jako inhibitor proteazy w terapii HIV-1, nie prowadzi do wyleczenia zakażenia ani AIDS, a pacjenci nadal są narażeni na zakażenia oportunistyczne i powikłania. W terapii rytonawirem należy monitorować szczególnie pacjentów z biegunką, gdyż może ona obniżać wchłanianie leku i innych stosowanych jednocześnie preparatów, a także pogarszać funkcję nerek. U chorych z hemofilią typu A i B obserwowano nasilenie krwawień podczas leczenia inhibitorami proteazy. Rytonawir może powodować wzrost masy ciała oraz stężenia lipidów i glukozy we krwi, co wymaga monitorowania zgodnie z wytycznymi HIV. W przypadku objawów zapalenia trzustki (nudności, wymioty, bóle brzucha, podwyższona lipaza/amylaza) konieczne jest przerwanie terapii. U pacjentów z ciężkim niedoborem odporności może wystąpić reakcja zapalna na oportunistyczne patogeny w pierwszych tygodniach lub miesiącach leczenia skojarzonego (CART), a także zaburzenia autoimmunologiczne.
AIDS, atorwastatyna, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, awanafil, bedakilina, blok przedsionkowo-komorowy, choroba Gravesa-Basedowa, cukrzycowa kwasica ketonowa, delamanid, digoksyna, etynyloestradiol, flutykazon, fluwastatyna, glikokortykosteroid, hemofilia, hiperbilirubinemia, inhibitor fosfodiesterazy, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kolchicyna, krwawienie maciczne, krwiak skórny, lowastatyna, martwica kości, nadciśnienie płucne, Pneumocystis jiroveci, prawastatyna, przewlekła biegunka, rabdomioliza, riocyguat, rozuwastatyna, rywaroksaban, stężenie lipidów we krwi, syldenafil, symwastatyna, tadalafil, trazodon, wardenafil, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby, worapaksar, wydłużenie odstępu QTc, wylew krwi do stawu, zaburzenie autoimmunologiczne, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zakażenie HIV-1, zakażenie oportunistyczne, zapalenie siatkówki, zapalenie trzustki, zespół Cushinga, zespół rekonstytucji immunologicznej, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatynib, stosowany głównie w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (GIST), wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. W badaniach klinicznych odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosił od 2,4% u pacjentów z nowo rozpoznaną CML do 5% w fazie przełomu blastycznego oraz 4% u chorych na GIST. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, zmęczenie, bóle mięśni, kurcze mięśni oraz wysypka. Charakterystyczne dla CML jest częstsze występowanie mielosupresji, natomiast u pacjentów z GIST obserwowano ciężkie krwawienia (stopień 3 lub 4 wg CTC) w 5% przypadków, w tym krwawienia z przewodu pokarmowego i wewnątrz guza, które mogą być zagrażające życiu. Obrzęki powierzchowne, zatrzymanie płynów (wysięk opłucnowy, wodobrzusze, obrzęk płuc) oraz poważne powikłania kardiologiczne i nerkowe również stanowią istotne zagrożenia, zwłaszcza u pacjentów w zaawansowanym stadium choroby.
choroba śródmiąższowa płuc, ciężka neutropenia, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, jaskra, krwawienie, krwotok płucny, martwica wątroby, mielosupresja, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obrzęk mózgu, ostra niewydolność oddechowa, pancytopenia, podwyższona aktywność aminotransferaz, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, tarcza zastoinowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, trombocytoza, trudność w połykaniu, wstrząs anafilaktyczny, wysięk opłucnowy, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dabigatran Eteksylan Stada 150 mg
Dabigatran eteksylan, stosowany u około 35 000 pacjentów w badaniach klinicznych, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, głównie związanych z ryzykiem krwawień. Częstość występowania działań niepożądanych różni się w zależności od wskazania: 22% u pacjentów z migotaniem przedsionków (długotrwałe leczenie do 3 lat), 14% u leczonych z powodu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), oraz 15% w prewencji ZŻG/ZP. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, występujące u 16,6% pacjentów z migotaniem przedsionków, 14,4% leczonych z powodu ZŻG/ZP, oraz do 19,4% w badaniu RE-MEDY. Krwawienia mogą mieć różne lokalizacje i nasilenie, w tym krwotok wewnątrzczaszkowy (niezbyt często) oraz krwawienia z przewodu pokarmowego (często). Wśród innych działań niepożądanych obserwowano niedokrwistość (często), małopłytkowość i spadek hemoglobiny (niezbyt często), reakcje nadwrażliwości (np. wysypka, świąd, reakcja anafilaktyczna), a także zaburzenia czynności wątroby (niezbyt często). U dzieci i młodzieży z żylna chorobą zakrzepowo-zatorową częstość działań niepożądanych wynosiła 26%, z incydentami krwawień dużych u 2,1%, klinicznie istotnych innych niż duże u 1,5% oraz małych u 22,9% pacjentów.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antagonista witaminy K, badanie hemoglobiny, dabigatran eteksylan, dysfagia, hematokryt, hiperbilirubinemia, idarucyzumab, krwawienie, krwawienie utajone, krwawienie z nosa, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiak wewnątrzstawowy, krwiomocz, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok z odbytnicy, krwotok z żylaków odbytu, lek przeciwzakrzepowy, małopłytkowość, migotanie przedsionków, nefropatia związana z leczeniem przeciwzakrzepowym, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, refluks żołądkowo-przełykowy, skurcz oskrzeli, wrzód żołądka, zakrzepica żył głębokich, zapalenie żołądka, zatorowość płucna, zespół ciasnoty międzypowięziowej, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ceftriaxone Kalceks 2 g
Ceftriaxone Kalceks, jako cefalosporyna III generacji, jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z potwierdzoną nadwrażliwością na ceftriakson, inne cefalosporyny, penicyliny, monobaktamy, karbapenemy oraz składniki pomocnicze preparatu. Szczególną ostrożność należy zachować u wcześniaków do 41 tygodnia wieku ciążowego oraz noworodków do 28 dni życia z hiperbilirubinemią, żółtaczką, hipoalbuminemią lub kwasicą, ze względu na ryzyko encefalopatii bilirubinowej wynikającej z wypierania bilirubiny z miejsc wiązania z albuminami. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u noworodków wymagających dożylnego podawania preparatów wapnia lub planowanych do infuzji z wapniem, z uwagi na ryzyko wytrącenia się soli wapniowej ceftriaksonu i potencjalnie śmiertelnych powikłań. Wstrzyknięcia domięśniowe z roztworem lidokainy wymagają wykluczenia przeciwwskazań do lidokainy, a podanie dożylne ceftriaksonu z lidokainą jest bezwzględnie zabronione.
antybiotyk beta-laktamowy, badanie in vitro, bilirubina, cefalosporyna, ceftriakson, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, encefalopatia bilirubinowa, hiperbilirubinemia, hiperkalcemia, hipoalbuminemia, karbapenem, kwasica, lidokaina, monobaktam, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, penicylina, przewlekła choroba nerek, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, sól wapniowa ceftriaksonu, wcześniak, wstrząs kardiogenny, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie przewodnictwa sercowego, znieczulenie miejscowe, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Endoxan
Leczenie cyklofosfamidem wiąże się z ryzykiem mielosupresji manifestującej się leukopenią, neutropenią, trombocytopenią (<50 000 komórek/mm³) oraz anemią, co zwiększa podatność na ciężkie zakażenia, w tym sepsę i wstrząs septyczny. Monitorowanie hematologiczne jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii, z kontrolą liczby leukocytów co 5-7 dni, a przy spadku poniżej 3000 komórek/mm³ co 2 dni. Cyklofosfamid może powodować poważne toksyczne uszkodzenia układu moczowego, takie jak krwotoczne zapalenie pęcherza, nefrotoksyczność i wtórne nowotwory pęcherza, co wymaga profilaktyki mesną i intensywnego nawodnienia. Działania niepożądane obejmują również kardiotoksyczność (zapalenie mięśnia sercowego, arytmie), pulmonotoksyczność (zapalenie i zwłóknienie płuc) oraz ryzyko rozwoju wtórnych nowotworów hematologicznych i innych, nawet po latach od zakończenia terapii.
anemia, arytmia nadkomorowa, azoospermia, choroba wenookluzyjna płuc, choroba wenookluzyjna wątroby, częstoskurcz komorowy, gorączka neutropeniczna, hematuria, hiperbilirubinemia, hiponatremia, immunosupresja, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek przeciwgrzybiczny, leukopenia, liczba leukocytów, martwica kanalików nerkowych, martwica mięśnia sercowego, mesna, mielosupresja, migotanie przedsionków, nefrotoksyczność, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wielonarządowa, oligospermia, ostra białaczka, reakcja anafilaktyczna, SIADH, tamponada serca, wodobrzusze, wtórny nowotwór, wydłużenie QT, zaburzenie szpiku kostnego, zakażenia bakteryjne, zapalenie błony śluzowej, zapalenie miedniczek nerkowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie moczowodów, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zespół wątrobowo-nerkowy, zmiany mielodysplastyczne, zwłóknienie płuc