zespół mielodysplastyczny
Zespół mielodysplastyczny (MDS) to grupa chorób hematologicznych charakteryzujących się nieefektywną hematopoezą w szpiku kostnym, prowadzącą do cytopenii we krwi obwodowej. Kluczowe cechy MDS obejmują dysplazję jednej lub więcej linii komórkowych szpiku, zwiększony odsetek blastów oraz ryzyko transformacji w ostrą białaczkę szpikową.
Patogeneza MDS wiąże się z nabytymi mutacjami somatycznymi w komórkach macierzystych szpiku. Najczęstsze zmiany genetyczne dotyczą genów zaangażowanych w mechanizmy epigenetyczne (TET2, DNMT3A, ASXL1), składanie spliceosomu (SF3B1, SRSF2), czynniki transkrypcyjne oraz białka rybosomalne. Około 30% przypadków ma etiologię wtórną, związaną z wcześniejszą chemioterapią, radioterapią lub ekspozycją na czynniki toksyczne.
Klasyfikacja MDS według WHO z 2022 roku uwzględnia wyniki badań cytogenetycznych i molekularnych. Wyróżnia się m.in. MDS z dysplazją jednoliniową, wieloliniową, MDS z pierścieniowatymi syderoblastami, MDS z nadmiarem blastów oraz MDS z izolowaną delecją 5q. Rokowanie określa się najczęściej przy użyciu indeksu prognostycznego IPSS-R, uwzględniającego odsetek blastów, głębokość cytopenii oraz aberracje cytogenetyczne.
Leczenie MDS jest zindywidualizowane i zależy od grupy ryzyka, wieku pacjenta oraz chorób współistniejących. W przypadkach niskiego ryzyka stosuje się leczenie wspomagające (transfuzje, czynniki wzrostu), lenalidomid (w MDS z del5q) oraz leki hipometylujące. W MDS wysokiego ryzyka preferowane są leki hipometylujące (azacytydyna, decytabina), a u młodszych pacjentów z dobrym stanem ogólnym – allogeniczny przeszczep komórek krwiotwórczych, będący jedyną metodą potencjalnie leczącą.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gerodaza 25 mg/ml
Azacytydyna, będąca analogiem pirymidyn i substancją czynną leku Gerodaza (25 mg/ml), wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania przeciwnowotworowego, obejmujący cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do reekspresji genów supresorowych nowotworu. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z MDS o pośrednim-2 i wysokim ryzyku, RAEB, RAEB-T oraz mCMML, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach (mediana 9 cykli) znacząco wydłużyła medianę całkowitego przeżycia do 24,46 miesiąca w porównaniu do 15,02 miesiąca w grupie kontrolnej (p=0,0001, HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77). Dwuletni wskaźnik przeżycia wyniósł 50,8% vs 26,2% (p<0,0001). Ponadto, leczenie zmniejszyło częstość cytopenii i potrzebę przetoczeń krwi, z 45,0% pacjentów uniezależnionych od przetoczeń RBC (vs 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001), a mediana czasu trwania niezależności wyniosła 13 miesięcy.
analog pirymidyny, blasty w szpiku, chemioterapia indukcyjna, cykl komórkowy, cytopenia, działanie cytotoksyczne, gen supresorowy, hipometylacja DNA, metylotransferaza DNA, monosomia 7, morfologia krwi obwodowej, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka mielomonocytowa, remisja całkowita z niepełną regeneracją, szpik kostny, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Linorion 5 mg
Lenalidomid, substancja czynna leku Linorion, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od wskazania klinicznego, dawki oraz terapii skojarzonych. Do najcięższych powikłań należą żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężka neutropenia stopnia 3-4 z gorączką neutropeniczną, zapalenie płuc (9,8% u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim), niewydolność nerek (6,3%) oraz trombocytopenia ciężkiego stopnia. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (≥10%, do 83,3%), trombocytopenia (do 72,3% po ASCT), niedokrwistość (do 70,7%), leukopenia i limfopenia, a także infekcje (zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia neutropeniczne) oraz zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka 38,5-54,5%, zaparcie 40,5-56,1%, nudności, wymioty). Działania niepożądane ze strony skóry (wysypka 18,1-31,7%, suchość skóry, świąd 25,4%) oraz układu nerwowego (parestezje, neuropatia obwodowa do 71,8% w skojarzeniu z bortezomibem) również występują często.
astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, chłoniak grudkowy, duszność, gorączka, gorączka neutropeniczna, kurcz mięśnia, lenalidomid, leukopenia, limfopenia, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia ciężka, niedokrwistość, nieprawidłowy wynik badania czynnościowego wątroby, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, pancytopenia, parestezja, posocznica, suchość skóry, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wstrząs septyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie przewodu pokarmowego, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie neutropeniczne, zakażenie układu moczowego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zmęczenie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Depakine 400 mg (400 mg/4 ml)
DEPAKINE, zawierający 400 mg sodu walproinianu w formie proszku i rozpuszczalnika do wstrzykiwań, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Szczególnie istotne jest ryzyko wrodzonych wad rozwojowych przy stosowaniu u kobiet w ciąży. Często obserwuje się hematologiczne powikłania, takie jak niedokrwistość i trombocytopenia, a rzadziej leukopenię, pancytopenię czy niewydolność szpiku kostnego. Zaburzenia endokrynologiczne obejmują m.in. SIADH, hiperandrogenizm i niedoczynność tarczycy. Metabolicznie mogą wystąpić hiponatremia, hiperamonemia, hipokarnitynemia oraz zwiększenie masy ciała, co może być związane z zespołem policystycznych jajników. Wśród działań neurologicznych dominują drżenia, zaburzenia pozapiramidowe, encefalopatia, a także rzadkie, ale poważne powikłania jak śpiączka czy przemijające otępienie. Psychiczne efekty uboczne, takie jak agresja i zaburzenia uwagi, są szczególnie widoczne u dzieci i młodzieży.
agranulocytoza, aplazja czerwonokrwinkowa, ataksja, diplopia, dysfagia, encefalopatia, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hipokarnitynemia, hiponatremia, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytowa, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, osłupienie, osteopenia, osteoporoza, pancytopenia, parestezja, parkinsonizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, trombocytopenia, układowy toczeń rumieniowaty, walproinian, walproinian sodu, wirylizm, wysięk opłucnowy, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niedostosowanego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Medical Valley 15 mg
Lenalidomid, będący mieszaniną racemiczną enancjomerów S(-) (56%) i R(+) (44%), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 0,5-2 godzin. Zarówno Cmax, jak i pole pod krzywą (AUC) rosną proporcjonalnie do dawki, a lek nie kumuluje się przy wielokrotnym podawaniu. Spożycie posiłków, zwłaszcza bogatych w tłuszcze, obniża AUC o około 20% i Cmax o około 50%, jednak w badaniach klinicznych lenalidomid stosowano niezależnie od posiłków. Lenalidomid wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (23-29%) i jest eliminowany głównie przez nerki (90% dawki w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3-5 godzin. Metabolizm jest minimalny, a lek nie jest substratem ani inhibitorem enzymów cytochromu P450 ani transporterów błonowych, co ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Wchłanianie i farmakokinetyka lenalidomidu są podobne u pacjentów z różnymi chorobami hematologicznymi oraz u osób w różnym wieku, choć zaleca się ostrożność i monitorowanie funkcji nerek u osób starszych.
aktywne wydzielanie nerkowe, AUC, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, choroba nerek w fazie końcowej, ciężkie zaburzenia czynności nerek, cytochrom P450, eliminacja nerkowa, enzymy CYP, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, łagodna niewydolność wątroby, lenalidomid, mieszanina racemiczna, niewydolność nerek, OATP, okres półtrwania, stężenie leku w osoczu, szpiczak mnogi, transportery MRP, transportery OCT, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Leukeran 2 mg
Chlorambucyl, substancja czynna leku Leukeran, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu krwiotwórczego. Mielosupresja manifestuje się leukopenią, neutropenią, małopłytkowością, pancytopenią oraz niedokrwistością, zwykle odwracalną po wczesnym odstawieniu leku. W rzadkich przypadkach może dojść do nieodwracalnej niewydolności szpiku kostnego. Długotrwała terapia chlorambucylem wiąże się z ryzykiem rozwoju wtórnych nowotworów hematologicznych, zwłaszcza ostrej białaczki i zespołu mielodysplastycznego. Ponadto, często obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka oraz owrzodzenia jamy ustnej. Rzadziej występują reakcje skórne, w tym wysypka, która może przejść w zespół Stevensa-Johnsona lub martwicę toksyczno-rozpływną naskórka.
azoospermia, białaczka, biegunka, brak miesiączki, chlorambucyl, hepatotoksyczność, jałowe zapalenie pęcherza moczowego, lek cytostatyczny, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, przewlekła białaczka limfatyczna, śródmiąższowe włóknienie płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, wtórny nowotwór hematologiczny, wymioty, zaburzenie motoryczne, zespół mielodysplastyczny, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polalid 20 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwnowotworowe i immunomodulacyjne, głównie poprzez wiązanie z białkiem cereblon, integralną częścią kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna. Mechanizm ten prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros, co skutkuje cytotoksycznością wobec komórek nowotworowych, zwłaszcza w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz zespołach mielodysplastycznych z delecją 5q. Lenalidomid zwiększa również aktywność komórek T, NK i NKT, wzmacniając nadzór immunologiczny oraz potęgując efekt ADCC w terapii skojarzonej z rytuksymabem. Dodatkowo wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+) oraz przeciwzapalne, hamując produkcję cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6.
aberracja chromosomowa, angiogeneza, apoptoza komórkowa, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, cytokina prozapalna, cytotoksyczność zależna od przeciwciał, czynnik transkrypcyjny, degradacja proteasomalna, delecja 5q, erytropoeza, immunomodulacja, komórka hematopoetyczna, komórka macierzysta CD34+, komórka NK, lek immunosupresyjny, lenalidomid, ligaza E3, nadzór immunologiczny, nowotwór hematologiczny, progresja choroby, rytuksymab, szpiczak mnogi, toksyczność ograniczająca dawkę, unaczynienie guza, zespół mielodysplastyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Pediatryczne zaburzenia białych krwinek – Objawy
Pediatryczne zaburzenia leukocytów obejmują zarówno leukopenię, definiowaną jako liczba leukocytów poniżej normy, jak i leukocytozę, czyli ich nadmiar. Leukopenia, w tym neutropenia z ANC <1500/μL, predysponuje do nawracających i ciężkich infekcji bakteryjnych, szczególnie skóry, płuc i błon śluzowych, a także do powikłań takich jak posocznica. Cykliczna neutropenia charakteryzuje się epizodami trwającymi 3-5 dni co około 21 dni, z tendencją do ustępowania do 30. roku życia. Leukocytoza, często wtórna do infekcji lub stanów zapalnych, manifestuje się gorączką, osłabieniem, bólem i powiększeniem węzłów chłonnych. Inne zaburzenia, takie jak limfocytopenia, limfocytoza, eozynofilia czy bazofilopenia, mają różne etiologie i objawy, często związane z infekcjami, alergiami lub chorobami autoimmunologicznymi. Pierwotne niedobory odporności (PID) i pierwotne zaburzenia regulacji immunologicznej (PIRD) prowadzą do przewlekłych infekcji, opóźnienia wzrostu i ryzyka autoimmunizacji.
anemia aplastyczna, autoimmunologiczna neutropenia, bezwzględna liczba neutrofili, białaczka, ciężki złożony niedobór odporności, cykliczna neutropenia, duszność, eozynofilia, gorączka neutropeniczna, komórka nowotworowa, leukocyt, leukocytoza, leukopenia, limfocytopenia, limfocytoza, neutrofilia, neutropenia, niedobór białych krwinek, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, ostra białaczka limfoblastyczna, owrzodzenie jamy ustnej, pierwotny niedobór odporności, posocznica, przeszczep komórek macierzystych, szpik kostny, układ odpornościowy, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Teva 25 mg
Lenalidomid, dostępny w kapsułkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 25 mg, wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od wskazania klinicznego oraz schematu leczenia (monoterapia lub terapia skojarzona). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia (60-80%), trombocytopenia (46-72%) oraz niedokrwistość, które mogą prowadzić do poważnych powikłań, takich jak gorączka neutropeniczna i zwiększone ryzyko zakażeń, w tym zapalenia płuc (do 10,6%). Inne często występujące działania niepożądane to biegunka (30-45%), zaparcia (20-40%), zmęczenie (20-40%), neuropatia obwodowa (do 71,8% w schematach z bortezomibem), wysypka i świąd (16-25%). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej, które wymaga profilaktyki przeciwzakrzepowej i ścisłego monitorowania pacjentów.
astenia, biegunka, ból pleców, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, lenalidomid, leukopenia, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, pokrzywka, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przeszczepienie autologicznych komórek macierzystych, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśnia, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wysypka, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zapalenie żołądka i jelit, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib Zentiva 400 mg
Imatinib Zentiva, dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 100 mg i 400 mg (imatynib mezylan), jest wskazany przede wszystkim w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) z obecnością chromosomu Philadelphia (Ph+), zarówno u dorosłych, jak i u dzieci i młodzieży. Lek stanowi terapię pierwszego wyboru u pacjentów z nowo rozpoznaną CML, którzy nie kwalifikują się do transplantacji szpiku, a także w fazie przewlekłej po niepowodzeniu terapii interferonem alfa oraz w fazie akceleracji i przełomie blastycznym. W ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) imatynib stosuje się w skojarzeniu z chemioterapią u nowo rozpoznanych pacjentów oraz w monoterapii u chorych z nawrotem lub opornością na standardowe leczenie. Ponadto, lek jest wskazany w rzadkich zespołach mielodysplastycznych/mieloproliferacyjnych (MDS/MPD) z rearanżacją genu PDGFR oraz w zaawansowanym zespole hipereozynofilowym (HES) i przewlekłej białaczce eozynofilowej (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα u dorosłych. Wskazania obejmują także nowotwory lite, takie jak złośliwe, nieoperacyjne i/lub przerzutowe guzy podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) Kit (CD117) dodatnie oraz leczenie adjuwantowe u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu po resekcji, a także guzowate włókniakomięsaki skóry (DFSP) nieoperacyjne lub nawracające/przerzutowe.
chemioterapia standardowa, chromosom Philadelphia, faza akceleracji, faza przewlekła, imatynib mezylanu, interferon alfa, leczenie adjuwantowe, nowotwór podścieliskowy przewodu pokarmowego, obiektywny współczynnik odpowiedzi, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie bez wznowy, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, receptor płytkopochodnego czynnika wzrostu, transplantacja szpiku, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Eugia 15 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, głównie poprzez wiązanie z cereblonem – komponentem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna. Mechanizm ten prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych, co skutkuje cytotoksycznością oraz immunomodulacją. Lenalidomid hamuje proliferację i indukuje apoptozę komórek nowotworowych, w tym plazmatycznych w szpiczaku mnogim, komórek chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych. Ponadto zwiększa aktywność komórek NK, T i NKT, wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+) oraz przeciwzapalne poprzez hamowanie cytokin prozapalnych, takich jak TNF-α i IL-6. W terapii skojarzonej z rytuksymabem nasila cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) wobec komórek chłoniaka.
autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko DDB1, białko regulatorowe kuliny 1, cereblon, chłoniak grudkowy, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czas przeżycia bez progresji, delecja chromosomu 5, działanie antyangiogenne, działanie immunomodulacyjne, działanie przeciwzapalne, efekt cytotoksyczny, hamowanie proliferacji, hematopoetyczna komórka macierzysta CD34+, hemoglobina płodowa, indukcja apoptozy, komórki Natural Killer, komórki NKT, kulina 4, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, ligaza E3 kulina RING ubikwityna, rytuksymab, szpiczak mnogi, właściwości proerytropoetyczne, wskazanie hematoonkologiczne, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Fresenius Kabi 2,5 mg
Lenalidomid jest podawany doustnie jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+), z szybkim wchłanianiem i osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) w ciągu 0,5-2 godzin. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a jednoczesne spożycie posiłków wysokotłuszczowych obniża AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak lek może być stosowany niezależnie od posiłków. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (23-29%), a metabolizm minimalny – 82% dawki wydalane jest w postaci niezmienionej głównie przez nerki (90%), z okresem półtrwania około 3 godzin u zdrowych osób i 3-5 godzin u pacjentów z nowotworami hematologicznymi. Klirens nerkowy przekracza szybkość filtracji kłębuszkowej, co wskazuje na aktywną sekrecję. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 ani nie wpływa na ich aktywność, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
AUC, BCRP, bilirubina całkowita, BSEP, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, cytochrom P450, farmakokinetyka populacyjna, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens nerkowy, lenalidomid, MATE1, MRP, N-acetylo-lenalidomid, OAT, OATP, OCT, okres półtrwania, szpiczak mnogi, wiązanie z białkami osocza, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Karboplatyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Karboplatyna powinna być stosowana wyłącznie w wyspecjalizowanych ośrodkach pod ścisłym nadzorem doświadczonych onkologów, z dostępem do pełnego zaplecza diagnostyczno-terapeutycznego. Monitorowanie terapii obejmuje regularne badania morfologii krwi obwodowej oraz funkcji nerek i wątroby, z przerwaniem leczenia w przypadku mielosupresji, nefrotoksyczności lub hepatotoksyczności. Nadir hematologiczny występuje średnio w 21. dniu po monoterapii karboplatyną i w 15. dniu przy terapii skojarzonej. Zaleca się nie rozpoczynać kolejnego cyklu przed osiągnięciem liczby neutrofili ≥ 2000/mm³ i płytek krwi ≥ 100 000/mm³ oraz po upływie minimum 4 tygodni od poprzedniego cyklu. Mielosupresja, zwłaszcza trombocytopenia, jest dawko-zależna i nasilona u pacjentów z uprzednią terapią cisplatyną lub zaburzeniami czynności nerek, co wymaga redukcji dawki i częstego monitorowania. Występują także rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak zespół hemolityczno-mocznicowy (HUS), zagrażający życiu, wymagający natychmiastowego przerwania leczenia.
anafilaksja, chemioterapeutyk, choroba zarostowa żył wątrobowych, cisplatyna, depresja szpiku kostnego, karboplatyna, leukopenia, małopłytkowość, mielosupresja, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi obwodowej, nadciśnienie wrotne, nadir, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka promielocytowa, ostra białaczka szpikowa, ototoksyczność, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktoidalna, skurcz oskrzeli, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Kounisa, zespół mielodysplastyczny, zespół niedrożności zatokowej wątroby, zespół odwracalnej tylnej leukoencefalopatii, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Fresenius Kabi 7,5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), jest podawany w formie kapsułek twardych w dawkach od 2,5 mg do 25 mg. Jego mechanizm działania opiera się na wiązaniu z białkiem cereblon, części kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Efektem jest cytotoksyczność oraz immunomodulacja, szczególnie skuteczna w leczeniu szpiczaka mnogiego, chłoniaka grudkowego oraz zespołów mielodysplastycznych z delecją 5q. Lenalidomid zwiększa aktywność komórek T, NK i NKT, wzmacnia ADCC w terapii skojarzonej z rytuksymabem, a także wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne oraz przeciwzapalne, co przekłada się na jego szerokie zastosowanie w hematoonkologii.
Aiolos i Ikaros, apoptoza, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko DDB1, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czynnik transkrypcyjny, delecja 5q, działanie antyangiogenne, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwzapalne, hematopoetyczna komórka macierzysta, hemoglobina płodowa, indolentny chłoniak nieziarniczy, komórki macierzyste CD34+, komórki Natural Killer, komórki NKT, kulina 4, ligaza E3, szpiczak mnogi, TNF-α, ubikwitynacja, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Onko 25 mg/ml
Azacitidine Onko, zawierający 25 mg/ml azacytydyny w formie proszku do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań (100 mg na fiolkę), wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi u pacjentów z MDS, CMML oraz AML. Najczęstsze ciężkie działania niepożądane to neutropenia z gorączką (8,0% w populacji z 20-30% blastów, 25,0% u pacjentów ≥65 lat z AML i >30% blastów), niedokrwistość (2,3%), zapalenie płuc (2,5% i 20,3% odpowiednio) oraz posocznica neutropeniczna (0,8% i 3,0%). Działania hematologiczne (trombocytopenia, neutropenia, leukopenia) występują u 71,4% pacjentów, a zdarzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, zaparcia) u 60,6%, zwykle o nasileniu stopnia 1.-2. Odczyny w miejscu podania obserwuje się u 77,1% chorych, głównie jako rumień, ból i stan zapalny, rzadko prowadzące do martwicy. Profil działań niepożądanych u starszych pacjentów z AML wskazuje na zwiększone ryzyko poważnych powikłań infekcyjnych i hematologicznych, co wymaga ścisłego monitorowania i ewentualnej modyfikacji terapii.
azacytydyna, choroba śródmiąższowa płuc, duszność wysiłkowa, gorączka neutropeniczna, jadłowstręt, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok spojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, martwica w miejscu podania, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia z gorączką, niedokrwistość, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, odczyn w miejscu podania, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa neutrofilowa dermatoza, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, stan splątania, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenia układu krwiotwórczego, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Imatynib – Dawkowanie i sposób podawania
Imatynib jest stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych i mięsaków złośliwych, z dawkowaniem dostosowanym do jednostki chorobowej, wieku pacjenta oraz fazy choroby. W przewlekłej fazie przewlekłej białaczki szpikowej (CML) u dorosłych zalecana dawka wynosi 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, przy czym dawka 800 mg/dobę podawana jest w dwóch dawkach po 400 mg. U dzieci dawkowanie ustala się na podstawie powierzchni ciała (340 mg/m² pc. na dobę, max. 800 mg). W Ph+ ALL dawka u dorosłych to 600 mg/dobę, u dzieci 340 mg/m² pc. Dla MDS/MPD zalecana dawka to 400 mg/dobę, a w HES/CEL początkowo 100 mg/dobę z możliwością zwiększenia do 400 mg. W DFSP stosuje się 800 mg/dobę. Imatynib podaje się doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a w przypadku trudności w połykaniu można rozpuścić tabletki w wodzie niegazowanej lub soku jabłkowym (50 ml na 100 mg, 200 ml na 400 mg). Leczenie kontynuuje się do progresji choroby, a w razie braku odpowiedzi lub progresji możliwe jest zwiększenie dawki, z koniecznością monitorowania działań niepożądanych.
aminotransferaza asparaginianowa, dializa, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyty obojętnochłonne, granulocyty zasadochłonne, imatynib, mięsak złośliwy, neutropenia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, podrażnienie przewodu pokarmowego, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, włókniakomięsak guzowaty skóry, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Imatinib LEK-AM 400 mg
Imatinib LEK-AM w dawce 400 mg (w postaci imatynibu mezylanu) jest wskazany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej z chromosomem Philadelphia (CML Ph+) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży, szczególnie u pacjentów niekwalifikujących się do transplantacji szpiku jako terapii pierwszego rzutu. Lek znajduje zastosowanie także w fazie przewlekłej, akceleracji oraz przełomie blastycznym CML Ph+, a także w ostrej białaczce limfoblastycznej Ph+ (Ph+ ALL) – w nowo rozpoznanej postaci w skojarzeniu z chemioterapią, a w nawrotowej lub opornej formie w monoterapii. Ponadto imatynib jest stosowany u dorosłych pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi/mieloproliferacyjnymi związanymi z rearanżacją genu PDGFR, zaawansowanym zespołem hipereozynofilowym (HES) i/lub przewlekłą białaczką eozynofilową (CEL) z rearanżacją FIP1L1-PDGFRα oraz w nieoperacyjnych lub nawrotowych guzowatych włókniakomięsakach skóry (DFSP). Skuteczność terapii oceniana jest na podstawie odpowiedzi hematologicznej, cytogenetycznej oraz przeżycia wolnego od progresji choroby, zależnie od wskazania klinicznego.
białaczka oporna na leczenie, białaczka Philadelphia, chemioterapia skojarzona, chromosom Philadelphia, działanie niepożądane, faza akceleracji CML, faza przewlekła CML, hematolog, imatynib mezylanu, interferon alfa, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, onkolog, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, PDGFR, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, przewlekła białaczka szpikowa Ph+, przeżycie wolne od progresji, rearanżacja FIP1L1-PDGFRα, rearanżacja genu, transplantacja szpiku, włókniakomięsak skóry, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny, zespół mielodysplastyczny/mieloproliferacyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polalid 5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania obejmujący efekty przeciwnowotworowe, immunomodulacyjne, antyangiogenne oraz proerytropoetyczne. Jego podstawowy mechanizm polega na wiązaniu z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych, skutkując cytotoksycznością i modulacją układu immunologicznego. Lenalidomid selektywnie hamuje proliferację i indukuje apoptozę komórek nowotworowych, w tym plazmatycznych w szpiczaku mnogim, komórek chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych. Ponadto lek zwiększa aktywność cytotoksyczną komórek T, NK i NKT oraz wzmacnia ADCC, szczególnie w terapii skojarzonej z rytuksymabem. Dodatkowo wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+) oraz przeciwzapalne poprzez hamowanie TNF-α i IL-6.
aberracja chromosomowa, adhezja komórek śródbłonka, ASCT, białka Aiolos i Ikaros, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy indolentny, choroba hematologiczna, cytokina prozapalna, cytotoksyczność, cytotoksyczność zależna od przeciwciał, delecja 5q, działanie antyangiogenne, działanie immunomodulacyjne, działanie immunosupresyjne, działanie proerytropoetyczne, działanie przeciwnowotworowe, hemoglobina płodowa, interleukina-6, komórka hematopoetyczna, komórka macierzysta CD34+, komórka NK, komórka NKT, komórka nowotworowa, komórka T, leczenie podtrzymujące, lenalidomid, ligaza E3, migracja komórek śródbłonka, nawrotowy szpiczak mnogi, progresja choroby, rytuksymab, szpiczak mnogi, TNF-alfa, toksyczność ograniczająca dawkę, tworzenie mikronaczyń, ubikwitynacja, wskazanie hematoonkologiczne, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Grindeks 20 mg
Lenalidomid jest stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi (w różnych stadiach i schematach leczenia), zespoły mielodysplastyczne oraz chłoniaki (z komórek płaszcza i grudkowy). Profil bezpieczeństwa leku różni się w zależności od wskazania i schematu terapeutycznego. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są powikłania hematologiczne (neutropenia do 79,0%, trombocytopenia do 72,3%, niedokrwistość do 31,4%), powikłania infekcyjne (zapalenie płuc do 10,6%), oraz zakrzepowo-zatorowe (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, w tym zatorowość płucna). W badaniu MCL-002 u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza odnotowano 20% wczesnych zgonów u osób z dużym rozmiarem guza (≥ 5 cm lub ≥ 3 zmiany ≥ 3 cm), co podkreśla konieczność szczególnej ostrożności w tej grupie.
astenia, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, biegunka, chłoniak, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, dysfunkcja nerek, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, leukopenia, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, szpiczak mnogi, trombocytopenia, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azacitidine Eugia 25 mg/ml
Azacytydyna, stosowana w leczeniu zespołów mielodysplastycznych (MDS), przewlekłej białaczki mielomonocytowej (CMML) oraz ostrej białaczki szpikowej (AML), wykazuje wysoki profil toksyczności, z działaniami niepożądanymi występującymi u 97% pacjentów. Dominują reakcje hematologiczne, takie jak trombocytopenia, neutropenia i leukopenia, najczęściej w stopniu 3-4, oraz objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty) o nasileniu 1-2 stopnia. Reakcje w miejscu podania, obejmujące rumień, ból i obrzęk, wystąpiły u 77,1% chorych, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Wśród ciężkich powikłań dominują gorączka neutropeniczna (8,0%), niedokrwistość (2,3%), posocznica neutropeniczna (0,8%) oraz zapalenie płuc (2,5%), z ryzykiem zgonu. U pacjentów ≥65 lat z AML (>30% blastów) gorączka neutropeniczna występowała u 25%, zapalenie płuc u 20,3%, a gorączka u 10,6%. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia (41,9%), nudności (39,8%) i biegunka (36,9%), były najczęstsze i miały zwykle łagodne nasilenie.
gorączka neutropeniczna, krwiomocz, krwotok mózgowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok żołądkowo-jelitowy, kwasica cewek nerkowych, leukopenia, małopłytkowość, martwicze zapalenie powięzi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, niewydolność wątroby, ostra białaczka szpikowa, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, pancytopenia, piodermia zgorzelinowa, plamica, posocznica neutropeniczna, przewlekła białaczka mielomonocytowa, reakcja nadwrażliwości, śpiączka wątrobowa, śródmiąższowa choroba płuc, trombocytopenia, zakażenie dróg moczowych, zapalenie płuc, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Neupogen 600 mcg/ml (30 mln j.m./0,5 ml)
Preparat Neupogen zawierający filgrastym w stężeniu 600 µg/ml (30 mln j.m./0,5 ml) jest skutecznym czynnikiem pobudzającym tworzenie kolonii granulocytów, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych o różnym nasileniu. Do najpoważniejszych powikłań należą reakcje anafilaktyczne, śródmiąższowe zapalenie płuc, zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), zespół przesiąkania włośniczek, ciężka splenomegalia z ryzykiem pęknięcia śledziony, transformacja do zespołu mielodysplastycznego lub białaczki u pacjentów z przewlekłą neutropenią, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi (GvHD) oraz przełom sierpowatokrwinkowy u chorych z niedokrwistością sierpowatokrwinkową. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są gorączka, bóle mięśniowo-szkieletowe (występujące u 10% pacjentów z łagodnym lub umiarkowanym nasileniem i u 3% z ciężkim), niedokrwistość oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i wymioty. Szczegółowa klasyfikacja działań niepożądanych według systemu MedDRA wskazuje na ich zróżnicowaną częstość i lokalizację narządową, co wymaga uważnej obserwacji klinicznej podczas terapii.
allogeniczne przeszczepienie szpiku, aminotransferaza asparaginianowa, bazofil, białaczka, ból mięśniowo-szkieletowy, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, czynnik pobudzający tworzenie kolonii granulocytów, dehydrogenaza mleczanowa, erytrocyty, filgrastym, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotransferaza, glikokortykosteroidy, gorączka, hemoglobina, hiperurykemia, hipoalbuminemia, hipotonia, kaszel, komórki tuczne, mediatory reakcji zapalnej, naciek w płucach, nadwrażliwość, niedokrwistość, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, pęknięcie śledziony, pokrzywka, przełom sierpowatokrwinkowy, przeszczepienie komórek progenitorowych, przewlekła neutropenia, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, sorbitol, splenomegalia, śródmiąższowe zapalenie płuc, trombocytopenia, wodobrzusze, wrodzona nietolerancja fruktozy, wstrząs hipowolemiczny, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zespół mielodysplastyczny, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół przesiąkania włośniczek - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etopozyd Accord
Etopozyd Accord (20 mg/ml, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji) jest lekiem przeciwnowotworowym wymagającym podawania pod ścisłym nadzorem doświadczonego lekarza. Najpoważniejszym działaniem toksycznym jest mielosupresja, która może prowadzić do zagrażających życiu powikłań, w tym śmierci. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych: liczby płytek krwi, poziomu hemoglobiny oraz liczby krwinek białych z rozmazem, zarówno przed rozpoczęciem terapii, jak i przed każdą kolejną dawką. Nie należy stosować leku u pacjentów z neutrofilami <1500 komórek/mm3 lub płytkami <100 000 komórek/mm3, chyba że jest to spowodowane procesem nowotworowym. Dawkowanie wymaga modyfikacji w przypadku neutropenii <500 komórek/mm3 przez ponad 5 dni, gorączki lub infekcji, trombocytopenii <25 000 komórek/mm3, toksyczności stopnia 3 lub 4 oraz klirensu nerkowego <50 ml/min. Przed terapią należy wyleczyć istniejące infekcje bakteryjne, a także zachować odstęp czasowy po wcześniejszej radioterapii lub chemioterapii w celu regeneracji szpiku.
aberracja chromosomu 11q23, alkohol benzylowy, anomalia chromosomalna, chemioterapia, duszność, etanol bezwodny, etopozyd, hemoglobina, hipoalbuminemia, kortykosteroid, krwinki białe, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwnowotworowy, mielosupresja, neutrofile, niedociśnienie, ostra białaczka, płytki krwi, radioterapia, reakcja anafilaktyczna, regeneracja szpiku kostnego, skurcz oskrzeli, wtórna białaczka, wynaczynienie, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Eugia 25 mg
Lenalidomid występuje jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) (56%) i R(+) (44%), charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym na czczo, osiągając Cmax w 0,5-2 godziny. Wartości Cmax i AUC rosną proporcjonalnie do dawki, a wielokrotne podawanie nie powoduje kumulacji. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych zmniejsza AUC o około 20% i Cmax o 50%, jednak w praktyce klinicznej lek może być podawany niezależnie od posiłków. Lenalidomid wiąże się z białkami osocza na poziomie 23-29%, przenika do nasienia w ilościach <0,01% dawki i jest niewykrywalny w spermie po 3 dniach od zakończenia terapii. Metabolizm leku jest minimalny, nie jest substratem ani inhibitorem izoenzymów cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Wydalanie odbywa się głównie przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania 3-5 godzin w zależności od populacji pacjentów.
AUC, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, Cmax, cytochrom P450, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroksylenalidomid, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, lenalidomid, mieszanina racemiczna, N-acetylolenalidomid, niewydolność nerek, okres półtrwania, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, transporter anionów organicznych, transporter kationów organicznych, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Azacitidine Zentiva 25 mg/ml
Azacitidine Zentiva (25 mg/ml, proszek do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań) jest wskazany do leczenia dorosłych pacjentów z hematologicznymi schorzeniami, którzy nie kwalifikują się do przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT). Wskazania obejmują zespoły mielodysplastyczne (MDS) o ryzyku pośrednim-2 i wysokim według Międzynarodowego Punktowego Systemu Rokowniczego (IPSS), przewlekłą białaczkę mielomonocytową (CMML) z 10-29% blastów w szpiku bez choroby mieloproliferacyjnej, ostrą białaczkę szpikową (AML) z 20-30% blastów i wieloliniową dysplazją oraz AML z ponad 30% blastów w szpiku zgodnie z klasyfikacją WHO. Kluczowe jest precyzyjne określenie odsetka blastów w szpiku oraz klasyfikacja ryzyka, które determinują kwalifikację do terapii azacytydyną i rokowanie pacjenta.
AML, Azacitidine Zentiva, azacytydyna, blasty w szpiku kostnym, charakterystyka produktu leczniczego, chemioterapeutyk, chemioterapia indukcyjna, choroba mieloproliferacyjna, CMML, diagnostyka hematologiczna, HSCT, IPSS, liofilizowany proszek, Międzynarodowy Punktowy System Rokowniczy, ostra białaczka szpikowa, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przewlekła białaczka mielomonocytowa, stratyfikacja ryzyka, substancja czynna, WHO, wieloliniowa dysplazja, zawiesina do wstrzykiwań, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cardioxane
Cardioxane (deksrazoksan) wykazuje działanie mielosupresyjne, które może nasilać hematotoksyczność chemioterapii antracyklinami, zwłaszcza przy dawkach przekraczających 1000 mg/m², co wymaga regularnego monitorowania parametrów hematologicznych. Lek może zwiększać ryzyko wtórnych nowotworów, w tym ostrej białaczki szpikowej (AML) i zespołu mielodysplastycznego (MDS), szczególnie u dzieci i młodzieży leczonych chemioterapią wielolekową. Pomimo teoretycznego ryzyka wpływu na skuteczność terapii antracyklinami, większość badań nie wykazała istotnych różnic w odpowiedzi na leczenie ani w przeżyciu całkowitym. U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek konieczne jest dostosowanie dawki ze względu na zmniejszony klirens deksrazoksanu i metabolitów, a także monitorowanie czynności wątroby i serca podczas terapii.
chłoniak Hodgkina, choroba zakrzepowo-zatorowa, dusznica bolesna, inhibitor topoizomerazy, klirens kreatyniny, małopłytkowość, mielosupresja, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka szpikowa, parametry hematologiczne, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, szpik kostny, topoizomeraza II, wada zastawkowa serca, zaburzenia wątroby, zawał serca, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide Eugia 15 mg
Lenalidomid, stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, zespołów mielodysplastycznych oraz chłoniaków, wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od wskazań, schematów dawkowania i cech pacjenta. W badaniach klinicznych, takich jak CALGB 100104, IFM 2005-02, SWOG S0777, MM-009, MM-010, MCL-002 i NHL-007, najczęściej obserwowano działania niepożądane hematologiczne (neutropenia do 79%, trombocytopenia do 72,3%, leukopenia do 31,7%, niedokrwistość do 31,4%), zakażenia (zapalenie płuc do 10,6%, zakażenia górnych dróg oddechowych do 26,8%), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka do 54,5%, zaparcia do 56,1%), zmęczenie (do 73,7%), skurcze mięśni (do 33,4%) oraz neuropatię obwodową (do 71,8% w skojarzeniu z bortezomibem). Ciężkie działania niepożądane (≥5%) obejmowały m.in. zapalenie płuc, zakażenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, żylne choroby zakrzepowo-zatorowe oraz gorączkę neutropeniczną. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz zwiększone ryzyko nowotworów wtórnych podczas długotrwałego leczenia podtrzymującego.
alergiczne zapalenie skóry, autologiczny przeszczep komórek macierzystych, ból brzucha, chłoniak, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, duszność, działanie niepożądane lenalidomidu, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, leukopenia, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nowotwór wtórny, pancytopenia, profil bezpieczeństwa lenalidomidu, szpiczak mnogi, trombocytopenia, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie snu, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bendamustine Kabi 2,5 mg/ml
Bendamustyna chlorowodorek, substancja czynna leku Bendamustine Kabi, jest cytostatykiem stosowanym w terapii onkologicznej, charakteryzującym się istotnym profilem toksyczności hematologicznej, dermatologicznej oraz ogólnoustrojowej. Do najczęstszych działań niepożądanych należą leukopenia i trombocytopenia, wymagające regularnego monitorowania morfologii krwi, reakcje nadwrażliwości skórnej oraz gorączka, która może być objawem zarówno działania leku, jak i neutropenii. Dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności i wymioty, wymagają profilaktyki przeciwwymiotnej. Ze względu na immunosupresję, pacjenci są narażeni na zakażenia oportunistyczne, w tym wirusem półpaśca, cytomegalii, reaktivację WZW typu B, Pneumocystis jiroveci oraz posocznicę i pierwotne atypowe zapalenie płuc.
atypowe zapalenie płuc, bendamustyna chlorowodorek, działanie hematologiczne, działanie immunosupresyjne, infekcja oportunistyczna, leczenie cytostatyczne, lek przeciwnowotworowy, morfologia krwi, nadwrażliwość skórna, neutropenia, nowotwór hematologiczny, objawy ogólnoustrojowe, ostra białaczka szpikowa, Pneumocystis jiroveci, posocznica, powikłanie infekcyjne, profilaktyka przeciwwymiotna, szpik kostny, terapia onkologiczna, toksyczność dermatologiczna, trombocytopenia, wirus cytomegalii, wirus półpaśca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wtórny nowotwór, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza - Leksykon substancji czynnych
Temozolomid – Działania niepożądane
Temozolomid, lek alkilujący stosowany głównie w terapii glejaków złośliwych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najistotniejsze klinicznie są zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza mielosupresja. W badaniach klinicznych u pacjentów z nawrotowym glejakiem odnotowano neutropenię i trombocytopenię stopnia 3 i 4 odpowiednio u 17% i 19% chorych, co prowadziło do hospitalizacji i/lub przerwania leczenia u 4% i 8% pacjentów. Mielosupresja pojawia się zwykle w pierwszych cyklach terapii, z maksymalnym nasileniem między dniem 21 a 28, i ustępuje w ciągu 1-2 tygodni bez tendencji do kumulacji. Profil bezpieczeństwa obejmuje także bardzo często występujące zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), działania niepożądane ze strony układu nerwowego (drgawki, niedowład połowiczy, afazja, bóle głowy) oraz zmęczenie jako najczęstsze działanie ogólne. Dawkowanie temozolomidu jest elastyczne, dostępne w kapsułkach o zawartości 5 mg do 250 mg, co umożliwia indywidualne dostosowanie terapii.
afazja, ataksja, białaczka szpikowa, cholestaza, diplopia, drgawki, dysfazja, glejak wielopostaciowy, glejak złośliwy, gorączka neutropeniczna, gwiaździak, hiperbilirubinemia, krwotok mózgowy, leczenie onkologiczne, lek alkilujący, lek cytostatyczny, leukopenia, limfopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, mielosupresja, moczówka prosta, nadir, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedowład połowiczy, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parametr hematologiczny, rumień wielopostaciowy, stan padaczkowy, temozolomid, terapia glejaka, trombocytopenia, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zaniewidzenie połowicze, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zespół Cushinga, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Azacitidine EVER Pharma 25 mg/ml
Azacytydyna, będąca analogiem pirymidyn z grupy leków przeciwnowotworowych (kod ATC: L01BC07), wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania obejmujący cytotoksyczność oraz modyfikacje epigenetyczne poprzez hipometylację DNA. Jej cytotoksyczne efekty wynikają z hamowania syntezy DNA, RNA i białek, integracji do kwasów nukleinowych oraz aktywacji szlaków odpowiedzi na uszkodzenie DNA, co prowadzi do apoptozy komórek nowotworowych. Selektywność działania azacytydyny wynika z oporności komórek nieproliferujących. Kluczowym mechanizmem epigenetycznym jest dezaktywacja metylotransferaz DNA, co skutkuje hipometylacją promotorów genów supresorowych i przywróceniem ich ekspresji, wpływając na regulację cyklu komórkowego, różnicowanie oraz apoptozę. Znaczenie tego mechanizmu w porównaniu z innymi efektami leku wymaga dalszych badań.
analog pirymidyny, apoptoza, azacytydyna, chemioterapia indukcyjna, cykl komórkowy, działanie przeciwnowotworowe, hipometylacja DNA, IPSS, leczenie wspomagające, lek przeciwnowotworowy, metylacja DNA, metylotransferaza DNA, ostra białaczka szpikowa, proliferacja komórkowa, przewlekła białaczka mielomonocytowa, RAEB, RAEB-T, różnicowanie komórkowe, skala ECOG, synteza białka, synteza DNA, synteza RNA, transkrypcja, uszkodzenie DNA, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Grindeks 5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący zarówno efekty przeciwnowotworowe, jak i immunomodulacyjne. Jego działanie polega na wiązaniu z białkiem cereblon, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych, wywołując cytotoksyczność oraz modulację układu immunologicznego. Lenalidomid hamuje proliferację i indukuje apoptozę komórek nowotworowych, w tym komórek szpiczaka mnogiego, chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych. Ponadto zwiększa aktywność limfocytów T, NK i NK T oraz hamuje produkcję prozapalnych cytokin (TNF-α, IL-6). Synergistyczne działanie z rytuksymabem potęguje cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) i apoptozę komórek chłoniaka, co zwiększa skuteczność terapii chłoniaków nieziarniczych indolentnych (iNHL). Dodatkowo lenalidomid wykazuje działanie antyangiogenne oraz proerytropoetyczne, zwiększając produkcję hemoglobiny płodowej przez komórki CD34+.
autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko cereblon, całkowity czas przeżycia, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy indolentny, cytokina prozapalna, cytotoksyczność, cytotoksyczność komórkowa, czynnik transkrypcyjny, delecja 5q, działanie antyangiogenne, immunomodulacja, komórka hematopoetyczna, komórka macierzysta CD34+, komórki Natural Killer, kulina RING ubikwityna, leczenie podtrzymujące, lek immunosupresyjny, lenalidomid, ligaza E3, odpowiedź całkowita, pierwszorzędowy punkt końcowy, przeżycie bez progresji, rytuksymab, szpiczak mnogi, terapia hematoonkologiczna, toksyczność dawki, transplantacja komórek macierzystych, ubikwitynacja białek, właściwość proerytropoetyczna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polalid 20 mg
Lenalidomid, substancja czynna Polalid, wykazuje zróżnicowany profil działań niepożądanych zależny od wskazań klinicznych i schematów terapeutycznych, szczególnie w leczeniu szpiczaka mnogiego, zespołów mielodysplastycznych oraz chłoniaka grudkowego. Najczęściej obserwowane ciężkie działania niepożądane to zapalenie płuc (10,6%), zakażenie płuc (9,4%), niewydolność nerek (6,3%), gorączka neutropeniczna (6,0%), niedokrwistość (5,3%), niedociśnienie tętnicze (6,5%) oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Hematologiczne toksyczności, takie jak neutropenia (60,8%-83,3%), trombocytopenia (21,5%-72,3%) i niedokrwistość (21,0%-70,7%), występują bardzo często i wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza w pierwszych cyklach terapii. W leczeniu skojarzonym z bortezomibem i deksametazonem częstość neuropatii obwodowej sięga 71,8%, a hipokalcemii 50,0%.
astenia, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, biegunka, ból pleców, chłoniak grudkowy, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, gorączka, gorączka neutropeniczna, hipokalcemia, kaszel, lenalidomid w skojarzeniu z bortezomibem, leukopenia, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, osłabione łaknienie, skurcz mięśni, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wysypka, zaburzenie snu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zmęczenie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lenalidomide Teva 10 mg
Lenalidomid jest lekiem podawanym doustnie, charakteryzującym się szybkim wchłanianiem z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cₘₐₓ) osiąganym w ciągu 0,5-2 godzin. Występuje jako mieszanina racemiczna enancjomerów S(-) i R(+), z przewagą S(-) (56% vs 44%). Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (23-29%) i jest eliminowany głównie przez nerki (90% w postaci niezmienionej), z okresem półtrwania około 3-5 godzin. Lenalidomid nie jest metabolizowany przez enzymy cytochromu P450 ani nie wpływa na ich aktywność, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Spożycie posiłków wysokotłuszczowych i wysokokalorycznych obniża AUC o około 20% i Cₘₐₓ o 50%, jednak lek może być podawany niezależnie od posiłku. Wchłanianie i farmakokinetyka są podobne u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi oraz chłoniakiem z komórek płaszcza.
aminotransferaza asparaginianowa, białko ekstruzji wielolekowej, białko oporności raka piersi, białko oporności wielolekowej, białko osocza, bilirubina całkowita, chłoniak z komórek płaszcza, cytochrom P450, eliminacja lenalidomidu, filtracja kłębuszkowa, hydroksy-lenalidomid, klirens kreatyniny, klirens lenalidomidu, mieszanina racemiczna, N-acetylo-lenalidomid, okres półtrwania, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pompa eksportująca sole kwasów żółciowych, szpiczak mnogi, szybkie wchłanianie, szybkość wchłaniania, transporter anionów organicznych, transporter błonowy, transporter kationów organicznych, wzór Cockcrofta-Gaulta, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Ranbaxy 5 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), działa poprzez wiązanie z białkiem cereblon, składnikiem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Mechanizm ten skutkuje cytotoksycznym i immunomodulacyjnym efektem, hamując proliferację i indukując apoptozę komórek nowotworowych, w tym plazmatycznych szpiczaka mnogiego, chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych (MDS). Lenalidomid wykazuje także działanie immunomodulacyjne, zwiększając aktywność komórek T, NK i NKT, a w połączeniu z rytuksymabem potęguje cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC). Dodatkowo lek posiada właściwości antyangiogenne, proerytropoetyczne (zwiększanie hemoglobiny płodowej) oraz przeciwzapalne (hamowanie TNF-α i IL-6).
aberracja chromosomalna, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białko cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, chłoniak strefy brzeżnej, cytokina prozapalna, cytotoksyczność komórkowa, czas przeżycia bez progresji, czynnik transkrypcyjny, delecja chromosomowa, działanie cytotoksyczne, działanie immunomodulacyjne, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwzapalne, hamowanie angiogenezy, hematoonkologia, hematopoetyczna komórka macierzysta, hemoglobina płodowa, indukcja apoptozy, komórka hematopoetyczna, komórka NK, komórka śródbłonka, leczenie indukcyjne, lenalidomid, ligaza E3, limfocyt B, nowotwór hematologiczny, odpowiedź całkowita, odsetek obiektywnych odpowiedzi, populacja pediatryczna, pozytonowa tomografia emisyjna, szpiczak mnogi, ubikwitynacja, właściwość antyangiogenna, właściwość proerytropoetyczna, zespół mielodysplastyczny - Leksykon substancji czynnych
Azacytydyna – Właściwości farmakodynamiczne
Azacytydyna, analog pirymidyn o kodzie ATC L01BC07, wykazuje działanie przeciwnowotworowe poprzez cytotoksyczność wobec nieprawidłowych komórek krwiotwórczych oraz hipometylację DNA, co prowadzi do reekspresji genów supresorowych nowotworu. Mechanizmy działania obejmują hamowanie syntezy DNA, RNA i białek, wbudowywanie się do kwasów nukleinowych oraz aktywację szlaków odpowiedzi na uszkodzenie DNA. W badaniu fazy 3 (AZA PH GL 2003 CL 001) u pacjentów z MDS o ryzyku pośrednim-2 i wysokim, RAEB, RAEB-T oraz mCMML, azacytydyna podawana podskórnie w dawce 75 mg/m² przez 7 dni w 28-dniowych cyklach znacząco wydłużyła medianę przeżycia do 24,46 miesiąca w porównaniu do 15,02 miesiąca w grupie kontrolnej (p=0,0001; HR=0,58; 95% CI: 0,43-0,77). Dwuletnie przeżycie wyniosło 50,8% vs. 26,2% (p<0,0001), a 45% pacjentów stało się niezależnych od przetoczeń czerwonych krwinek (vs. 11,4% w grupie kontrolnej, p<0,0001). Leczenie azacytydyną zmniejszało częstość cytopenii i zapotrzebowanie na transfuzje, poprawiając jednocześnie odpowiedź hematologiczną i cytogenetyczną.
AML, analog pirymidyn, azacytydyna, badanie fazy 3, blasty w szpiku, chemioterapia indukcyjna, CMML, cytarabina, cytotoksyczność, efekt leczenia, farmakodynamika, farmakokinetyka, hipometylacja DNA, JMML, komórka krwiotwórcza, leczenie wspomagające, MDS, mediana czasu przeżycia, metylotransferaza DNA, minimalna choroba resztkowa, młodzieńcza białaczka mielomonocytowa, mutacja somatyczna, niedokrwistość oporna, odpowiedź cytogenetyczna, ostra białaczka szpikowa, poprawa hematologiczna, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przetoczenie czerwonych krwinek, przetoczenie płytek krwi, przewlekła białaczka mielomonocytowa, RAEB, RAEB-T, remisja całkowita, remisja częściowa, szpik kostny, wartość p, współczynnik ryzyka, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cyclophosphamide Accord
Cyklofosfamid Accord, jako lek cytostatyczny, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym reakcji anafilaktycznych, mielosupresji (leukocyty <3000 komórek/mm³ wymagają częstszej kontroli, a poniżej 2500 komórek/mm³ podanie jest przeciwwskazane), oraz ciężkich zakażeń o różnej etiologii. Należy monitorować parametry hematologiczne przed każdym podaniem i w trakcie terapii, dostosowując dawkę do stopnia mielosupresji. Istotne jest także ryzyko urotoksyczności, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza, które może wymagać przerwania leczenia, a także nefrotoksyczność i hiponatremia związana z zespołem SIADH. Profilaktyka obejmuje stosowanie mesny i intensywne nawodnienie, a także regularną ocenę osadu moczu. Cyklofosfamid może powodować kardiotoksyczność (np. zapalenie mięśnia sercowego, arytmie, zwłaszcza po dawkach ≥20 mg/kg), szczególnie u osób starszych, po radioterapii okolicy serca lub stosujących inne leki kardiotoksyczne. Występują również toksyczne działania na płuca, w tym nieinfekcyjne zapalenie i zwłóknienie, z wysoką śmiertelnością przy późnym wystąpieniu (>6 miesięcy od terapii).
arytmia komorowa, arytmia nadkomorowa, choroba wenookluzyjna płuc, choroba wenookluzyjna wątroby, genotoksyczność, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek przeciwgrzybiczny, nadwrażliwość krzyżowa, nefrotoksyczność, nieinfekcyjne zapalenie płuc, nudności i wymioty, ostra białaczka, parametry hematologiczne, reakcja anafilaktyczna, SIADH, spermatogeneza, wtórny nowotwór, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zespół mielodysplastyczny, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Fresenius Kabi 10 mg
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (ATC: L04AX04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący bezpośrednie wiązanie z cereblonem, składnikiem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna, co prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach limfatycznych. Substancja ta hamuje proliferację i indukuje apoptozę nowotworowych komórek hematopoetycznych, w tym komórek plazmatycznych szpiczaka mnogiego, chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecją 5q w zespołach mielodysplastycznych (MDS). Lenalidomid dodatkowo wzmacnia odpowiedź immunologiczną poprzez zwiększenie liczby i aktywności komórek T, NK oraz NKT, wykazuje działanie antyangiogenne, proerytropoetyczne (stymulacja hemoglobiny płodowej w komórkach CD34+) oraz przeciwzapalne (hamowanie TNF-α i IL-6). W terapii chłoniaka grudkowego wykazano synergizm lenalidomidu z rytuksymabem, zwiększający cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC) i apoptozę komórek nowotworowych.
ADCC, angiogeneza, apoptoza, ASCT, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy, chłoniak z komórek płaszcza, cytokiny, cytokiny prozapalne, czynniki transkrypcyjne, delecja 5q, erytropoeza, komórki CD34+, komórki NK, ligaza E3, nawrotowy szpiczak mnogi, nowo rozpoznany szpiczak mnogi, progresja choroby, przeżycie wolne od progresji, szpiczak mnogi, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Imatinib Fresenius Kabi 400 mg
Imatinib Fresenius Kabi jest wskazany do leczenia hematologicznych nowotworów złośliwych i mięsaków, a dawkowanie zależy od fazy choroby oraz wieku pacjenta. U dorosłych z przewlekłą fazą przewlekłej białaczki szpikowej (CML) zalecana dawka wynosi 400 mg/dobę, w fazie akceleracji i przełomie blastycznym 600 mg/dobę, a w przypadku przewlekłej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL) 600 mg/dobę. Dzieci otrzymują dawkę obliczaną na podstawie powierzchni ciała, odpowiednio 340 mg/m²/dobę (nie przekraczając 800 mg). W przypadku dermatofibrosarcoma protuberans (DFSP) dawka wynosi 800 mg/dobę. Tabletki należy przyjmować doustnie podczas posiłku, popijając dużą ilością wody, a dawkę 800 mg dzielić na dwie dawki po 400 mg. W razie trudności z połykaniem można przygotować zawiesinę z tabletek rozpuszczonych w odpowiedniej objętości niegazowanej wody lub soku jabłkowego (100 mg w 50 ml, 400 mg w 200 ml).
aminotransferaza wątrobowa, bilirubina, biopsja szpiku, chromosom Philadelphia, ciężka neutropenia, cytopenia, dermatofibrosarcoma protuberans, działanie niepożądane pozahematologiczne, faza akceleracji, faza przewlekła, granulocyt obojętnochłonny, granulocyt zasadochłonny, indukcja, konsolidacja, leczenie podtrzymujące, mięsak złośliwy, neutropenia, nowotwór hematologiczny, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź hematologiczna, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra białaczka limfoblastyczna Ph+, płytka krwi, podrażnienie przewodu pokarmowego, powierzchnia ciała, przełom blastyczny, przewlekła białaczka eozynofilowa, przewlekła białaczka szpikowa, trombocytopenia, zespół hipereozynofilowy, zespół mielodysplastyczny