Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Medical Valley
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje działanie teratogenne potwierdzone badaniami na małpach, co implikuje wysokie ryzyko poważnych wad rozwojowych u płodu przy ekspozycji w czasie ciąży. W związku z tym, stosowanie lenalidomidu jest przeciwwskazane u kobiet mogących zajść w ciążę, które nie spełniają rygorystycznych kryteriów programu zapobiegania ciąży. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez minimum 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 4 tygodnie po jego zakończeniu, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości co najmniej 25 mIU/ml co 4 tygodnie. W przypadku mężczyzn przyjmujących lenalidomid zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres leczenia i co najmniej 7 dni po jego zakończeniu, ze względu na obecność leku w spermie w niskim stężeniu.
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Lenalidomide Medical Valley
- Ryzyko teratogenności – ostrzeżenie dotyczące ciąży
- Program zapobiegania ciąży
- Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
- Poradnictwo dla pacjentów
- Antykoncepcja
- Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- Uwagi dotyczące implantów i systemów domacicznych
- Testy ciążowe
- Dodatkowe środki ostrożności
- Kolejne rozdziały
Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Lenalidomide Medical Valley
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Lenalidomide Medical Valley należy dokładnie zapoznać się z przedstawionymi poniżej specjalnymi ostrzeżeniami i środkami ostrożności. W przypadku stosowania lenalidomidu w skojarzeniu z innymi produktami leczniczymi konieczne jest również zapoznanie się z odpowiednimi Charakterystykami Produktów Leczniczych tych substancji.1
Ryzyko teratogenności – ostrzeżenie dotyczące ciąży
Lenalidomid ma strukturę chemiczną zbliżoną do talidomidu, który jest znaną substancją teratogenną powodującą ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone u ludzi. Badania na małpach wykazały, że lenalidomid wywołuje podobne wady rozwojowe do tych obserwowanych po talidomidzie. W związku z tym, należy oczekiwać, że podawanie lenalidomidu w trakcie ciąży może wywoływać działanie teratogenne u ludzi.2
Program zapobiegania ciąży
Wszystkie pacjentki muszą spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3
Kryteria określające kobiety niemogące zajść w ciążę
Pacjentka lub partnerka pacjenta jest uznawana za mogącą zajść w ciążę, chyba że spełnia co najmniej jedno z poniższych kryteriów:4
- Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)5
- Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa6
- Uprzednia obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia7
- Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy8
Poradnictwo dla pacjentów
Kobiety mogące zajść w ciążę
Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, jeśli nie zostały spełnione wszystkie z poniższych warunków:9
- Pacjentka rozumie spodziewane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka10
- Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia11
- Nawet jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji12
- Pacjentka jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji13
- Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę14
- Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego15
- Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych przynajmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów16
- Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu17
Mężczyźni przyjmujący lenalidomid
Dane farmakokinetyczne wskazują, że lenalidomid występuje w spermie ludzkiej w skrajnie małym stężeniu podczas leczenia i staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia podawania substancji zdrowemu mężczyźnie. Jako środek ostrożności, uwzględniając populacje z wydłużonym czasem wydalania (np. przy niewydolności nerek), wszyscy mężczyźni przyjmujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:18
- Zrozumieć spodziewane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę19
- Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeżeli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) – należy przestrzegać tego warunku w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i/lub zakończenia leczenia20
- Zrozumieć, że jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie, kiedy mężczyzna przyjmuje Lenalidomide Medical Valley lub krótko po zaprzestaniu stosowania tego leku, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie lekarza prowadzącego; zaleca się również, aby partnerka została skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady21
Obowiązki lekarza przepisującego lek
W przypadku kobiet mogących zajść w ciążę, lekarz przepisujący lek musi upewnić się, że:22
- Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie odpowiedniego poziomu zrozumienia23
- Pacjentka wyraziła zgodę na wymienione wcześniej warunki24
Antykoncepcja
Kobiety mogące zajść w ciążę muszą stosować przynajmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku. Wymóg ten dotyczy wszystkich pacjentek, które nie zobowiązały się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc.25
Jeśli pacjentka nie stosowała skutecznej antykoncepcji, musi zostać skierowana do właściwie przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej zapobiegania ciąży, by można było rozpocząć stosowanie antykoncepcji.26
Odpowiednie metody zapobiegania ciąży obejmują:27
- Implanty antykoncepcyjne28
- System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel29
- Octan medroksyprogesteronu w postaci depot30
- Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów31
- Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii; wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami spermy32
- Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)33
Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i chłoniakiem z komórek płaszcza, stosujących lenalidomid w monoterapii, nie zaleca się stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.34
Jeśli pacjentka aktualnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej. Należy pamiętać, że ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.35
Warto podkreślić, że jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.36
Uwagi dotyczące implantów i systemów domacicznych
Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel wiążą się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy. W związku z tym należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.37
Nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentów z neutropenią lub trombocytopenią.38
Testy ciążowe
U kobiet mogących zajść w ciążę trzeba wykonać pod nadzorem personelu medycznego testy ciążowe o minimalnej czułości 25 mIU/ml zgodnie z lokalną praktyką. Wymóg ten dotyczy również kobiet mogących zajść w ciążę, które praktykują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną.39
Idealnie test ciążowy, wypisanie recepty i wydanie leku powinny odbyć się tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania.40
Test przed rozpoczęciem leczenia
Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie testu ciążowego pod nadzorem personelu medycznego podczas wizyty, w trakcie której został przepisany lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek. Warunkiem rozpoczęcia terapii jest stosowanie przez pacjentkę skutecznej antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w momencie rozpoczynania leczenia lenalidomidem.41
Obserwacja i zakończenie leczenia
Test ciążowy wykonywany pod nadzorem lekarza musi być powtarzany przynajmniej co 4 tygodnie, włączając w to okres co najmniej 4 tygodni po zakończeniu leczenia. Wyjątek stanowią przypadki potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza przepisującego lek.42
Dodatkowe środki ostrożności
Należy pouczyć pacjentów, aby nigdy nie przekazywali tego leku innym osobom. Po zakończeniu leczenia wszystkie niewykorzystane kapsułki powinny zostać zwrócone do apteki w celu ich bezpiecznej utylizacji.43
Podczas leczenia lenalidomidem (włącznie z przerwami w podawaniu leku) oraz przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia pacjent nie może oddawać krwi, nasienia lub spermy.44
Personel medyczny i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas pracy z blistrem lub kapsułką. Kobiety w ciąży lub podejrzewające, że mogą być w ciąży, nie powinny w ogóle dotykać blistrów ani kapsułek.45
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania