Działania niepożądane lenalidomidu

Lenalidomid, substancja czynna leku Linorion, wykazuje szereg działań niepożądanych, które mogą wystąpić podczas terapii. Profil bezpieczeństwa tego leku został dokładnie zbadany w licznych badaniach klinicznych obejmujących różne wskazania terapeutyczne, w tym nowo rozpoznany szpiczak mnogi, szpiczak mnogi po wcześniejszym leczeniu, zespoły mielodysplastyczne oraz chłoniak grudkowy. Charakter i częstość działań niepożądanych zależą od wskazania, stosowanej dawki, a także od ewentualnych terapii skojarzonych.¹

Ciężkie działania niepożądane

Do najcięższych działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii lenalidomidem należą:²

• Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna) – wymaga szczególnej uwagi i profilaktyki przeciwzakrzepowej³
• Ciężka neutropenia (stopień 3-4) i gorączka neutropeniczna – mogą prowadzić do poważnych powikłań infekcyjnych⁴
• Zapalenie płuc – występujące z częstością 9,8% u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim⁵
• Niewydolność nerek (włączając postać ostrą) – z częstością 6,3% w niektórych badaniach⁶
• Trombocytopenia ciężkiego stopnia – prowadząca do krwawień⁷

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęstszych działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii lenalidomidem należą zaburzenia hematologiczne, zaburzenia przewodu pokarmowego oraz zmęczenie. Częstość ich występowania zależy od wskazania klinicznego, dawki oraz stosowanych kombinacji lekowych.⁸

Zaburzenia hematologiczne

Wśród najczęstszych działań niepożądanych lenalidomidu szczególnie ważne są zaburzenia hematologiczne, zwłaszcza:⁹

• Neutropenia – występująca bardzo często (≥1/10), może osiągać nawet 83,3% w niektórych grupach terapeutycznych¹⁰
• Trombocytopenia – występująca bardzo często, ze szczególnie wysoką częstością (do 72,3%) u pacjentów po ASCT¹¹
• Niedokrwistość – występująca bardzo często, z częstością sięgającą 70,7% w niektórych grupach¹²
• Leukopenia – występująca bardzo często¹³
• Limfopenia – występująca bardzo często¹⁴
• Pancytopenia – występująca często¹⁵

Zakażenia i zarażenia pasożytnicze

Ze względu na działanie immunosupresyjne lenalidomidu, związane głównie z neutropenią, pacjenci są narażeni na zwiększone ryzyko zakażeń:¹⁶

• Zapalenie płuc – bardzo często, w tym ciężkie przypadki¹⁷
• Zakażenia górnych dróg oddechowych – bardzo często¹⁸
• Zakażenia neutropeniczne – bardzo często¹⁹
• Zapalenie oskrzeli – bardzo często²⁰
• Posocznica – często, w tym wstrząs septyczny²¹
• Zakażenia układu moczowego – często²²

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Zaburzenia przewodu pokarmowego są bardzo częstymi działaniami niepożądanymi lenalidomidu:²³

• Biegunka – bardzo często, występująca u 38,5-54,5% pacjentów²⁴
• Zaparcie – bardzo często, występujące u 40,5-56,1% pacjentów²⁵
• Nudności – bardzo często²⁶
• Wymioty – często²⁷
• Ból brzucha – bardzo często²⁸
• Zapalenie żołądka i jelit – bardzo często²⁹

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Działania niepożądane dotyczące skóry są również często obserwowane podczas terapii lenalidomidem:³⁰

• Wysypka – bardzo często, występująca u 18,1-31,7% pacjentów³¹
• Suchość skóry – bardzo często³²
• Świąd – często, występujący u 25,4% pacjentów w niektórych badaniach³³

Zaburzenia układu nerwowego

Lenalidomid może powodować szereg zaburzeń neurologicznych:³⁴

• Parestezje – bardzo często³⁵
• Neuropatia obwodowa – często, z częstością do 71,8% w skojarzeniu z bortezomibem³⁶
• Ból głowy – często³⁷

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe

Lenalidomid często powoduje zaburzenia ze strony układu mięśniowo-szkieletowego:³⁸

• Kurcze mięśni – bardzo często, występujące u 20,5-33,4% pacjentów³⁹
• Ból mięśni – często⁴⁰
• Ból mięśniowo-szkieletowy – często⁴¹
• Ból pleców – bardzo często w niektórych badaniach (32,0%)⁴²

Zaburzenia ogólne

Do najczęstszych zaburzeń ogólnych obserwowanych podczas leczenia lenalidomidem należą:⁴³

• Zmęczenie – bardzo często, z częstością do 73,7% w skojarzeniu z bortezomibem⁴⁴
• Astenia – bardzo często, występująca u 22,0-29,7% pacjentów⁴⁵
• Gorączka – bardzo często, występująca u 20,5-27,0% pacjentów⁴⁶
• Obrzęk obwodowy – występujący u 25,0% pacjentów⁴⁷

Zaburzenia wątroby

Podczas leczenia lenalidomidem bardzo często obserwuje się:⁴⁸

• Nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby – bardzo często⁴⁹

Tabela działań niepożądanych lenalidomidu

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych lenalidomidem, z uwzględnieniem częstości ich występowania oraz stopnia nasilenia.⁵⁰

Specjalne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Monitorowanie pacjentów

Ze względu na profil działań niepożądanych lenalidomidu, szczególnie hematologicznych, podczas terapii konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów, w tym:⁵¹

• Regularne badania morfologii krwi z rozmazem – szczególnie istotne w początkowym okresie leczenia (pierwsze 16 tygodni)⁵²
• Ocena czynności wątroby – ze względu na często występujące nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby⁵³
• Ocena czynności nerek – ze względu na ryzyko niewydolności nerek⁵⁴
• Monitorowanie w kierunku objawów zakrzepowo-zatorowych – szczególnie u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka⁵⁵

Szczególne grupy pacjentów

Pacjenci z nietolerancją laktozy powinni zwrócić szczególną uwagę na zawartość laktozy w kapsułkach Linorion:⁵⁶

• Kapsułki 5 mg zawierają 66,4 mg laktozy⁵⁷

Należy również zwrócić szczególną uwagę u pacjentów w podeszłym wieku, u których ryzyko powikłań, zwłaszcza hematologicznych i zakrzepowo-zatorowych, może być zwiększone.⁵⁸