Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomide Glenmark

Lenalidomid, będący pochodną talidomidu o udowodnionym działaniu teratogennym, wykazuje ryzyko wywołania ciężkich wad wrodzonych i jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie spełniają rygorystycznych kryteriów programu zapobiegania ciąży. Pacjentki muszą stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez minimum 4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii, w trakcie leczenia oraz przez co najmniej 4 tygodnie po jego zakończeniu, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości ≥ 25 mIU/ml co 4 tygodnie. Wskazane metody antykoncepcji obejmują implanty, systemy domaciczne uwalniające lewonorgestrel, depot medroksyprogesteronu, sterylizację przez podwiązanie jajowodów, pożycie seksualne z mężczyzną po wazektomii potwierdzonej dwoma ujemnymi badaniami spermy oraz tabletki zawierające tylko progesteron (dezogestrel). Dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne nie są zalecane ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, które utrzymuje się do 6 tygodni po ich odstawieniu.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Lenalidomide Glenmark

Przed wdrożeniem leczenia lenalidomidem należy zapoznać się z Charakterystykami Produktów Leczniczych wszystkich leków stosowanych w skojarzeniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko i przeciwwskazania związane z ich jednoczesnym stosowaniem.1

Ostrzeżenia dotyczące teratogenności

Lenalidomid wykazuje strukturę chemiczną zbliżoną do talidomidu – substancji o udowodnionym działaniu teratogennym powodującej ciężkie, zagrażające życiu wady wrodzone. W badaniach na małpach wykazano, że lenalidomid wywołuje wady wrodzone podobne do tych obserwowanych po talidomidzie. Z tego powodu stosowanie lenalidomidu w okresie ciąży może wywołać teratogenne działanie u ludzi.2

Program zapobiegania ciąży

Wszystkie pacjentki muszą spełniać warunki programu zapobiegania ciąży, chyba że istnieją wiarygodne dowody świadczące o tym, że pacjentka nie może zajść w ciążę.3

Pacjentkę lub partnerkę pacjenta uznaje się za mogącą zajść w ciążę, o ile nie spełnia co najmniej jednego z poniższych kryteriów:

  • Wiek ≥ 50 lat i naturalny brak menstruacji przez ≥ 1 rok (brak menstruacji po leczeniu przeciwnowotworowym lub w czasie karmienia piersią nie wyklucza możliwości zajścia w ciążę)4
  • Przedwczesna niewydolność jajników potwierdzona przez specjalistę ginekologa5
  • Wcześniejsza obustronna resekcja jajników z jajowodami lub histerektomia6
  • Genotyp XY, zespół Turnera, agenezja macicy7

Warunki stosowania lenalidomidu u kobiet w wieku rozrodczym

Lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet w wieku rozrodczym, jeśli nie zostaną spełnione wszystkie poniższe warunki:8

  • Pacjentka rozumie spodziewane ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka9
  • Pacjentka rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia10
  • Nawet jeśli u kobiety w wieku rozrodczym wystąpi brak menstruacji, musi ona przestrzegać wszystkich zaleceń dotyczących skutecznej antykoncepcji11
  • Pacjentka jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji12
  • Pacjentka została poinformowana i zrozumiała potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji jeśli podejrzewa, że jest w ciąży13
  • Pacjentka rozumie konieczność rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu lenalidomidu poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego14
  • Pacjentka rozumie konieczność i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych co najmniej co 4 tygodnie, z wyjątkiem sytuacji, gdy potwierdzi sterylizację przez podwiązanie jajowodów15
  • Pacjentka potwierdza, że rozumie zagrożenia i konieczne środki ostrożności związane ze stosowaniem lenalidomidu16

Warunki stosowania lenalidomidu u mężczyzn

Dane farmakokinetyczne wskazują, że lenalidomid jest obecny w spermie ludzkiej w skrajnie małych stężeniach podczas leczenia i staje się niewykrywalny po 3 dniach od zakończenia podawania u zdrowych mężczyzn. Ze względów bezpieczeństwa, uwzględniając pacjentów z wydłużonym czasem wydalania leku (np. z niewydolnością nerek), wszyscy mężczyźni stosujący lenalidomid muszą spełniać następujące warunki:17

  • Zrozumieć spodziewane ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą w wieku rozrodczym18
  • Zrozumieć konieczność używania prezerwatyw w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą w wieku rozrodczym, niestosującą skutecznych środków antykoncepcyjnych (nawet jeśli mężczyzna w przeszłości poddał się zabiegowi wazektomii) w czasie leczenia i przez co najmniej 7 dni od podania ostatniej dawki i (lub) zakończenia leczenia19
  • Zrozumieć, że jeśli partnerka zajdzie w ciążę w czasie kiedy mężczyzna przyjmuje produkt leczniczy Lenalidomide Glenmark lub w krótkim czasie po zaprzestaniu stosowania produktu leczniczego Lenalodomide Glenmark, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym swojego lekarza prowadzącego, oraz zaleca się, by partnerka została skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii, w celu przeprowadzenia badań oraz uzyskania porady20

Obowiązki lekarza przepisującego lek

Lekarz przepisujący produkt leczniczy kobietom w wieku rozrodczym musi upewnić się, że:21

  • Pacjentka przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży, w tym uzyskać potwierdzenie, że pacjentka odpowiednio je zrozumiała22
  • Pacjentka wyraziła zgodę na powyżej wymienione zasady23

Zalecenia dotyczące antykoncepcji

Kobiety w wieku rozrodczym muszą stosować co najmniej jedną skuteczną metodę antykoncepcji przez co najmniej 4 tygodnie przed rozpoczęciem leczenia, w trakcie leczenia, przez co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia lenalidomidem i nawet w przypadku przerwy w stosowaniu leku, jeśli pacjentka nie zobowiąże się do bezwzględnej i nieprzerwanej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc.24

Jeśli pacjentka nie stosuje skutecznej antykoncepcji, należy ją skierować do odpowiednio przeszkolonego pracownika ochrony zdrowia w celu uzyskania porady dotyczącej metod zapobiegania ciąży i rozpoczęcia ich stosowania.25

Do zalecanych skutecznych metod antykoncepcji należą:

  • Implanty antykoncepcyjne26
  • System terapeutyczny domaciczny (IUS) uwalniający lewonorgestrel27
  • Octan medroksyprogesteronu w postaci depot28
  • Sterylizacja przez podwiązanie jajowodów29
  • Pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii (wazektomia musi zostać potwierdzona dwoma ujemnymi badaniami spermy)30
  • Pigułki hamujące owulację, zawierające tylko progesteron (tzn. dezogestrel)31

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem mnogim stosujących lenalidomid w terapii skojarzonej, a w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem mnogim, zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza przyjmujących lenalidomid w monoterapii, dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne nie są zalecane. Jeśli pacjentka aktualnie stosuje takie środki, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej.32

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4−6 tygodni po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.33

Jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.34

Implanty i systemy terapeutyczne domaciczne uwalniające lewonorgestrel zwiększają ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania oraz nieregularnych krwawień z pochwy. Należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.35

Zwykle nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub trombocytopenią.36

Testy ciążowe

Kobiety w wieku rozrodczym muszą wykonać pod nadzorem personelu medycznego testy ciążowe o minimalnej czułości 25 mIU/ml zgodnie z lokalną praktyką. Dotyczy to również kobiet w wieku rozrodczym, które praktykują bezwzględną i nieprzerwaną abstynencję seksualną.37

W warunkach optymalnych wykonanie testu ciążowego, wypisanie recepty i wydanie produktu leczniczego powinny odbyć się tego samego dnia. Lenalidomid powinien zostać wydany kobietom w wieku rozrodczym w ciągu 7 dni od jego przepisania.38

Testy przed rozpoczęciem leczenia

Test ciążowy pod nadzorem personelu medycznego musi być wykonany w trakcie wizyty, podczas której zapisany został lenalidomid, lub na 3 dni przed wizytą u lekarza, jeśli pacjentka stosowała skuteczną antykoncepcję przez co najmniej 4 tygodnie. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w trakcie rozpoczynania leczenia lenalidomidem.39

Obserwacja i zakończenie leczenia

Test ciążowy wykonywany pod nadzorem personelu medycznego musi być powtarzany co najmniej co 4 tygodnie, w tym co najmniej 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów. Testy ciążowe powinny być wykonywane w dniu wizyty, podczas której przepisano lek, lub 3 dni przed wizytą u lekarza.40

Dodatkowe środki ostrożności

Pacjentów należy poinformować, aby nigdy nie przekazywali tego produktu leczniczego innej osobie oraz aby zwrócili wszelkie niewykorzystane kapsułki do apteki po zakończeniu leczenia w celu ich bezpiecznego usunięcia.41

Podczas leczenia lenalidomidem (w tym w trakcie przerw w dawkowaniu) i przez co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia, pacjent nie może oddawać krwi ani nasienia.42

Osoby należące do fachowego personelu medycznego i opiekunowie powinni nosić rękawiczki jednorazowe podczas dotykania blistra lub kapsułki.43

Kobiety w ciąży lub przypuszczające, że mogą być w ciąży, nie powinny dotykać blistra ani kapsułki.44

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl