Działania niepożądane
Lenalidomide Glenmark 10 mg

Działania niepożądane leku Lenalidomide Glenmark

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu został szczegółowo zbadany w ramach licznych badań klinicznych obejmujących różne wskazania terapeutyczne. Znajomość potencjalnych działań niepożądanych jest kluczowa dla właściwego monitorowania pacjentów i wczesnego reagowania na pojawiające się problemy zdrowotne. Poniżej przedstawiono kompleksowe omówienie działań niepożądanych zgłaszanych podczas stosowania lenalidomidu.¹

Profil bezpieczeństwa w zależności od wskazania

Profil bezpieczeństwa lenalidomidu różni się w zależności od jednostki chorobowej oraz schematu leczenia. Ważne jest rozróżnienie działań niepożądanych występujących w poszczególnych wskazaniach.²

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi – leczenie podtrzymujące

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT), otrzymujących leczenie podtrzymujące lenalidomidem, obserwowano charakterystyczny profil działań niepożądanych. W badaniach CALGB 100104 i IFM 2005-02 zidentyfikowano następujące ciężkie działania niepożądane występujące częściej (≥5%) w grupie lenalidomidu niż placebo:³

• zapalenie płuc (10,6% w badaniu IFM 2005-02)
• zakażenie płuc (9,4% w badaniu CALGB 100104)

W badaniu IFM 2005-02 najczęstsze działania niepożądane obejmowały: neutropenię (60,8%), zapalenie oskrzeli (47,4%), biegunkę (38,9%), zapalenie jamy nosowo-gardłowej (34,8%), skurcze spastyczne mięśni (33,4%), leukopenię (31,7%), astenię (29,7%), kaszel (27,3%), trombocytopenię (23,5%), zapalenie żołądka i jelit (22,5%) oraz gorączkę (20,5%).⁴

W badaniu CALGB 100104 najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były: neutropenia (79,0%), trombocytopenia (72,3%), biegunka (54,5%), wysypka (31,7%), zakażenia górnych dróg oddechowych (26,8%), zmęczenie (22,8%), leukopenia (22,8%) i niedokrwistość (21,0%).⁵

Nowo rozpoznany szpiczak mnogi – terapia skojarzona

U pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z bortezomibem i deksametazonem (badanie SWOG S0777), którzy nie kwalifikują się do przeszczepu, zaobserwowano następujące ciężkie działania niepożądane (≥5%):⁶

• niedociśnienie tętnicze (6,5%)
• zakażenie płuc (5,7%)
• odwodnienie (5,0%)

Najczęstsze działania niepożądane w tej grupie to: zmęczenie (73,7%), neuropatia obwodowa (71,8%), trombocytopenia (57,6%), zaparcie (56,1%) i hipokalcemia (50,0%).⁷

Natomiast u pacjentów leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z małymi dawkami deksametazonu (Rd i Rd18) ciężkimi działaniami niepożądanymi występującymi częściej niż w grupie kontrolnej były: zapalenie płuc (9,8%) i niewydolność nerek (6,3%). Najczęstsze działania niepożądane to: biegunka (45,5%), zmęczenie (32,8%), ból pleców (32,0%), astenia (28,2%), bezsenność (27,6%), wysypka (24,3%), osłabione łaknienie (23,1%), kaszel (22,7%), gorączka (21,4%) i skurcze spastyczne mięśni (20,5%).⁸

Szpiczak mnogi – terapia u pacjentów wcześniej leczonych

W grupie pacjentów ze szpiczakiem mnogim wcześniej leczonych, najcięższe działania niepożądane występujące częściej w grupie lenalidomid/deksametazon niż placebo/deksametazon to:⁹

• żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna)
• neutropenia 4. stopnia

Najczęściej obserwowane działania niepożądane w tej grupie to: zmęczenie (43,9%), neutropenia (42,2%), zaparcie (40,5%), biegunka (38,5%), kurcze mięśni (33,4%), niedokrwistość (31,4%), trombocytopenia (21,5%) i wysypka (21,2%).¹⁰

Zespoły mielodysplastyczne

W badaniach dotyczących zespołów mielodysplastycznych ciężkie zdarzenia niepożądane obejmowały:¹¹

• żylną chorobę zakrzepowo-zatorową (zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną)
• neutropenię 3. lub 4. stopnia, gorączkę neutropeniczną
• trombocytopenię 3. lub 4. stopnia

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi, które występowały częściej w grupach otrzymujących lenalidomid w porównaniu do grupy placebo były: neutropenia (76,8%), trombocytopenia (46,4%), biegunka (34,8%), zaparcia (19,6%), nudności (19,6%), świąd (25,4%), wysypka (18,1%), zmęczenie (18,1%) oraz skurcze mięśni (16,7%).¹²

Chłoniak z komórek płaszcza

W badaniu MCL-002 dotyczącym chłoniaka z komórek płaszcza, ciężkimi działaniami niepożądanymi obserwowanymi częściej (różnica ≥2%) w grupie lenalidomidu w porównaniu do grupy kontrolnej były:¹³

• neutropenia (3,6%)
• zatorowość płucna (3,6%)
• biegunka (3,6%)

Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były: neutropenia (50,9%), niedokrwistość (28,7%), biegunka (22,8%), zmęczenie (21,0%), zaparcie (17,4%), gorączka (16,8%) oraz wysypka (16,2%).¹⁴

Istotne jest również podkreślenie, że w badaniu MCL-002 stwierdzono zwiększone ryzyko wczesnych zgonów (w ciągu 20 tygodni), szczególnie u pacjentów z dużym rozmiarem guza. Odnotowano 16/81 (20%) wczesnych zgonów w grupie otrzymującej lenalidomid i 2/28 (7%) w grupie kontrolnej.¹⁵

Chłoniak grudkowy

W badaniu NHL-007 dotyczącym chłoniaka grudkowego, najczęstszymi ciężkimi działaniami niepożądanymi (różnica ≥1%) w grupie leczonej lenalidomidem w skojarzeniu z rytuksymabem w porównaniu z grupą otrzymującą placebo z rytuksymabem były:¹⁶

• gorączka neutropeniczna (2,7%)
• zatorowość płucna (2,7%)
• zapalenie płuc (2,7%)

Do działań niepożądanych obserwowanych częściej w grupie leczonej lenalidomidem w skojarzeniu z rytuksymabem należały: neutropenia (58,2%), biegunka (30,8%), leukopenia (28,8%), zaparcie (21,9%), kaszel (21,9%) i zmęczenie (21,9%).¹⁷

Systematyczne zestawienie działań niepożądanych

Działania niepożądane lenalidomidu systematycznie klasyfikuje się według częstości występowania jako: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) lub o nieznanej częstości.<sup data-drug="Lenalidomide Glenmark" data-section="Działania niepożądane" title="Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych Działania niepożądane obserwowane u pacjentów leczonych lenalidomidem zostały wymienione poniżej według klasyfikacji układów i narządów i częstości występowania. W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania, działania niepożądane są wymienione zgodnie ze zmniejszającą się ciężkością. Częstości zdefiniowano następująco: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (18

Szczególne aspekty bezpieczeństwa stosowania

Zdarzenia hematologiczne

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi lenalidomidu są zaburzenia hematologiczne. Neutropenia występuje z bardzo dużą częstością (do 79% w badaniu CALGB 100104), podobnie jak trombocytopenia (do 72,3%).¹⁹ Gorączka neutropeniczna także należy do obserwowanych ciężkich działań niepożądanych. Te zaburzenia hematologiczne wymagają regularnej kontroli morfologii krwi podczas leczenia.

Zakrzepica i zatorowość

Istotnym ryzykiem związanym ze stosowaniem lenalidomidu jest rozwój żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej. To powikłanie zostało odnotowane jako ciężkie działanie niepożądane w wielu badaniach klinicznych, a ryzyko jest szczególnie podwyższone u pacjentów ze szpiczakiem mnogim.²⁰

Zakażenia

Leczenie lenalidomidem wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażeń, szczególnie w kontekście neutropenii. Zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych i zakażenia neutropeniczne występują bardzo często. W niektórych badaniach odsetek ciężkich zakażeń, takich jak zapalenie płuc, wynosił nawet 10,6%.²¹

Zwiększone ryzyko wczesnych zgonów w chłoniaku z komórek płaszcza

W przypadku chłoniaka z komórek płaszcza istnieje istotna kwestia bezpieczeństwa związana ze zwiększonym ryzykiem wczesnych zgonów. W badaniu MCL-002 odnotowano znaczący wzrost liczby wczesnych zgonów (w ciągu 20 tygodni), szczególnie u pacjentów z dużym rozmiarem guza – 20% w grupie lenalidomidu vs 7% w grupie kontrolnej.²²

Zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Do najczęstszych zaburzeń żołądkowo-jelitowych związanych z lenalidomidem należą biegunka (występująca u 22,8-54,5% pacjentów w zależności od badania), zaparcia oraz nudności. Są to działania niepożądane, które mogą znacząco wpływać na jakość życia pacjentów, ale rzadko osiągają stopień 3-4 nasilenia.²³