worykonazol

Worykonazol to lek przeciwgrzybiczy z grupy azoli, który wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko różnym patogenom grzybiczym, w tym Aspergillus spp., Candida spp., Cryptococcus neoformans i innym rzadkim grzybom. Mechanizm działania polega na hamowaniu zależnej od cytochromu P450 14-alfa-demetylazy lanosterolu, kluczowego enzymu w biosyntezie ergosterolu w błonie komórkowej grzybów.

Lek stosowany jest w leczeniu inwazyjnej aspergilozy, kandydemii u pacjentów bez neutropenii, ciężkich zakażeń Candida spp. opornych na flukonazol oraz w leczeniu ciężkich zakażeń grzybiczych wywołanych przez Scedosporium spp. i Fusarium spp. Worykonazol dostępny jest w formie dożylnej oraz doustnej, co umożliwia sekwencyjną terapię.

Podczas leczenia worykonazolem należy monitorować parametry wątrobowe ze względu na potencjalną hepatotoksyczność. Lek wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z innymi preparatami. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia widzenia, wysypkę, fotosensytyzację oraz zaburzenia czynności wątroby.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pinexet 25 mg 25 mg

Lek Pinexet zawierający kwetiapinę w formie fumaranu dostępny jest w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg oraz 300 mg w postaci tabletek powlekanych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na kwetiapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość wynosi odpowiednio 0,315 mg (25 mg), 1,26 mg (100 mg), 2,52 mg (200 mg) oraz 3,78 mg (300 mg). Ponadto, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie Pinexetu z inhibitorami enzymu CYP3A4, takimi jak inhibitory proteazy HIV (ritonawir, atazanawir, indynawir), azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, flukonazol, worykonazol), makrolidowe antybiotyki (erytromycyna, klarytromycyna) oraz nefazodon. Interakcje te prowadzą do istotnego wzrostu stężenia kwetiapiny w osoczu, zwiększając ryzyko działań niepożądanych o poważnym charakterze.
antybiotyk makrolidowy, atazanawir, działanie niepożądane, erytromycyna, flukonazol, fumaran kwetiapiny, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450 3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, laktoza jednowodna, lek neuroleptyczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metabolizm kwetiapiny, nadwrażliwość, nefazodon, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, reakcja nadwrażliwości, ritonawir, worykonazol, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Dicloberl 50 50 mg

Diklofenak sodowy, jako NLPZ, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ, kortykosteroidami, SSRI oraz lekami przeciwzakrzepowymi znacząco zwiększa ryzyko krwawień i choroby wrzodowej przewodu pokarmowego. Diklofenak może podnosić stężenia digoksyny, fenytoiny i litu w osoczu, co wymaga monitorowania ich poziomów. Ponadto, NLPZ osłabiają działanie leków moczopędnych, beta-adrenolityków, inhibitorów ACE i antagonistów angiotensyny II, co może prowadzić do pogorszenia funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów odwodnionych lub w podeszłym wieku. W przypadku leków moczopędnych oszczędzających potas istnieje ryzyko hiperkaliemii, dlatego konieczne jest kontrolowanie stężenia potasu w surowicy. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu diklofenaku z metotreksatem, pemetreksedem, cyklosporyną oraz tenofowirem ze względu na potencjalne nasilenie nefrotoksyczności i toksyczności przewodu pokarmowego.
antagonista angiotensyny II, azot mocznikowy, chinolon przeciwbakteryjny, cholestyramina, choroba wrzodowa żołądka, cyklosporyna, deferazyroks, digoksyna, działanie hepatotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, fenytoina, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor CYP2C9, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor syntezy prostaglandyn, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, kolestypol, kortykosteroid, kreatynina, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metotreksat, mifepriston, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek, pemetreksed, pochodna kwasu salicylowego, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, prostaglandyna nerkowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sulfinpyrazon, tenofowir, wąski indeks terapeutyczny, worykonazol, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Interakcje leku – Alprazolam Aurovitas 0,5 mg

Alprazolam, będący benzodiazepiną, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego bezpieczeństwo i skuteczność terapeutyczną. Szczególnie istotne są interakcje z lekami wywołującymi depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN), takimi jak opioidy, neuroleptyki, leki nasenne, uspokajające, przeciwdepresyjne oraz środki zwiotczające mięśnie. Połączenie alprazolamu z opioidami zwiększa ryzyko depresji oddechowej, śpiączki i zgonu, co wymaga ograniczenia dawkowania i ścisłego monitorowania. Również jednoczesne stosowanie z klozapiną niesie wysokie ryzyko zatrzymania oddechu i akcji serca. Alkohol potęguje działanie uspokajające alprazolamu, prowadząc do zaburzeń koordynacji, wydłużenia czasu reakcji i amnezji następczej, dlatego jego spożycie jest przeciwwskazane podczas terapii. U pacjentów w podeszłym wieku należy zachować szczególną ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko upadków i toksyczności.
alprazolam, amnezja następcza, antybiotyk makrolidowy, cymetydyna, CYP3A4, czas protrombinowy, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezypramina, digoksyna, diltiazem, disulfiram, działanie miorelaksacyjne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klozapina, lek antyretrowirusowy, lek nasenny i uspokajający, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychotropowy, lek zwiotczający mięśnie, nefazodon, neuroleptyk, opioid, pozakonazol, propranolol, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, sertralina, środek znieczulający, telitromycyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, troleandomycyna, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności oddechowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Ibufen 200 mg

Ibuprofen w dawce 200 mg (czopki) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jednoczesne stosowanie z kwasem acetylosalicylowym jest niezalecane ze względu na kompetycyjne hamowanie działania przeciwpłytkowego ASA oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Również łączenie ibuprofenu z innymi NLPZ, w tym selektywnymi inhibitorami COX-2, zwiększa ryzyko powikłań ze strony przewodu pokarmowego, takich jak owrzodzenia i krwawienia. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu kortykosteroidów, leków przeciwnadciśnieniowych (inhibitory ACE, beta-adrenolityki, antagoniści receptora angiotensyny II), leków moczopędnych oraz leków moczopędnych oszczędzających potas, ze względu na ryzyko nefrotoksyczności, hiperkaliemii oraz zmniejszenia skuteczności terapii przeciwnadciśnieniowej. W przypadku leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny) i leków przeciwpłytkowych oraz SSRI obserwuje się zwiększone ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia.
agregacja płytek krwi, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk chinolonowy, cholestyramina, cyklosporyna, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hepatotoksyczne, działanie kardioprotekcyjne, działanie nefrotoksyczne, działanie niepożądane, działanie przeciwpłytkowe, fenytoina, flukonazol, glikozyd nasercowy, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2C9, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, mifepriston, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, rytonawir, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, sulfinpirazon, takrolimus, toksyczność hematologiczna, warfaryna, worykonazol, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Storvas CRT 10 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, P-gp i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV, cyklosporyna) powodują znaczny wzrost stężenia atorwastatyny, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub istotnej redukcji dawki oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również zwiększają stężenie leku, wskazując na konieczność rozważenia zmniejszenia dawki i monitorowania klinicznego. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej skuteczność, dlatego zaleca się monitorowanie i ewentualne dostosowanie dawki. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga redukcji dawki i ścisłej kontroli, zwłaszcza że jednoczesne stosowanie letermowiru i cyklosporyny jest przeciwwskazane.
AlAT, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, AspAT, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, bloker kanałów wapniowych, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, diltiazem, działanie niepożądane, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, GGTP, hepatocyt, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolestypol, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpadaczkowy, miopatia, OATP1B1, OATP1B3, P-glikoproteina, polipeptyd transportujący aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon substancji czynnych
Klopidogrel – Interakcje

Klopidogrel wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na jego skuteczność przeciwpłytkową oraz zwiększać ryzyko krwawień. Szczególnie istotne są interakcje z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna), inhibitorami glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ (w tym inhibitorami COX-2), SSRI oraz lekami trombolitycznymi i heparyną, które mogą nasilać ryzyko krwawień. Klopidogrel jest metabolizowany częściowo przez izoenzym CYP2C19, co powoduje, że inhibitory tego enzymu (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluoksetyna) mogą zmniejszać stężenie aktywnego metabolitu klopidogrelu nawet o 40-45%, obniżając jego działanie przeciwpłytkowe. Z kolei induktory CYP2C19, takie jak ryfampicyna, zwiększają stężenie metabolitu i ryzyko krwawień, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane. W przypadku inhibitorów pompy protonowej pantoprazolu i lanzoprazolu obserwuje się mniejszy wpływ na metabolizm klopidogrelu (zmniejszenie stężenia metabolitu o 14-20%), co pozwala na ich bezpieczniejsze stosowanie.
agonista opioidowy, agregacja płytek krwi, bloker receptora H2, CYP2C19, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, efawirenz, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, hemostaza, heparyna, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, inhibitor pompy protonowej, INR, interakcje lekowe, karbamazepina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwpłytkowy, lek trombolityczny, lek zobojętniający, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ostry zespół wieńcowy, paklitaksel, pantoprazol, repaglinid, rozuwastatyna, ryfampicyna, ryzyko krwawienia, SSRI, terapia przeciwretrowirusowa, tyklopidyna, warfaryna, worykonazol, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Simorion 20 mg

Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA i substrat enzymu CYP3A4 oraz transporterów OATP1B1, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol, erytromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą podnieść stężenie symwastatyny i jej aktywnego metabolitu nawet 10-11-krotnie, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Podobnie przeciwwskazane jest łączenie symwastatyny z cyklosporyną i gemfibrozylem, które zwiększają AUC symwastatyny odpowiednio poprzez hamowanie CYP3A4/OATP1B1 oraz szlaku glukuronidacji. Antagoniści kanału wapniowego (werapamil, diltiazem, amlodypina) podnoszą ekspozycję na kwas symwastatyny 1,6-2,7-krotnie, dlatego dawka symwastatyny nie powinna przekraczać 20 mg/dobę w tych przypadkach. Spożycie soku grejpfrutowego może zwiększyć ekspozycję na kwas symwastatyny nawet 7-krotnie, co wymaga unikania tego produktu podczas terapii.
amiodaron, amlodypina, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, boceprewir, cyklosporyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, daptomycyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, kolchicyna, kwas fusydowy, kwas symwastatyny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lomitapid, miopatia i rabdomioliza, nefazodon, niacyna, OATP1B, pochodna kumaryny, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, szlak transporterowy, telaprewir, telitromycyna, tikagrelor, transporter błonowy, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg

Voriconazole Fresenius Kabi, zawierający worykonazol w formie proszku do sporządzania roztworu do infuzji, wymaga precyzyjnego dawkowania dostosowanego do masy ciała, wieku oraz stanu klinicznego pacjenta. Dawka nasycająca dożylna wynosi 6 mg/kg mc. co 12 godzin przez pierwsze 24 godziny, a dawka podtrzymująca 4 mg/kg mc. dwa razy na dobę u dorosłych. U dzieci (2–<12 lat) i młodzieży o masie ciała <50 kg dawka nasycająca to 9 mg/kg mc. co 12 godzin, a podtrzymująca 8 mg/kg mc. dwa razy na dobę. Podanie dożylne nie powinno przekraczać szybkości 3 mg/kg mc./godz. przez 1–3 godziny, a bolus jest przeciwwskazany. Worykonazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (96%), co umożliwia przejście z terapii dożylnej na doustną (np. 400 mg co 12 godzin dla pacjentów ≥40 kg). Monitorowanie elektrolitów (K+, Mg2+, Ca2+) jest obligatoryjne przed i w trakcie terapii. Terapia powinna być możliwie krótka, a w przypadku leczenia długotrwałego (>180 dni) konieczna jest ocena stosunku korzyści do ryzyka, zwłaszcza ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa hydroksypropylobetadeksu – substancji pomocniczej w postaci dożylnej.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, bilirubina całkowita, biodostępność doustna, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, fosfataza zasadowa, hemodializa, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksypropylobetadeks, immunosupresja, infuzja dożylna, inwazyjne zakażenie grzybicze, klirens, klirens kreatyniny, kreatynina w surowicy, lek przeciwgrzybiczny, marskość wątroby, neutropenia, niewydolność wątroby, odpowiedź mikologiczna, parametry czynności wątroby, skala Childa-Pugha, stężenie terapeutyczne w osoczu, terapia dożylna, toksyczność leku, uszkodzenie wątroby, worykonazol, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris

Atoris (atorwastatyna) wymaga monitorowania czynności wątroby przed i w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem aminotransferaz. Wzrost ich aktywności powyżej 3-krotności górnej granicy normy (GGN) wymaga redukcji dawki lub odstawienia leku. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających alkohol oraz u osób po udarze mózgu lub TIA, zwłaszcza przy dawce 80 mg, ze względu na zwiększone ryzyko udaru krwotocznego. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, a leczenie nie powinno być rozpoczynane przy CK >5x GGN. W przypadku objawów miopatii (bóle, osłabienie mięśni) i CK >5x GGN należy odstawić Atoris, a przy CK >10x GGN lub podejrzeniu rabdomiolizy – natychmiast przerwać terapię.
aminotransferaza, atorwastatyna, boceprewir, ból mięśniowy, brak laktazy, cukrzyca, cyklosporyna, duszność, erytromycyna, ezetymib, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, IMNM, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kurcz mięśnia, kwas fusydowy, laktoza jednowodna, miastenia de novo, miastenia oczna, mięsień szkieletowy, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, telaprewir, telitromycyna, TIA, udar krwotoczny, udar mózgu, udar zatokowy mózgu, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie mięśni, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Diclac 25 mg/ml (75 mg/3 ml)

Diklofenak sodowy wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza w kontekście metabolizmu i toksyczności. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z silnymi inhibitorami CYP2C9 (np. worykonazolem), które mogą prowadzić do znacznego wzrostu stężenia diklofenaku w osoczu i nasilonych działań niepożądanych. Podawanie diklofenaku z litem lub digoksyną wymaga monitorowania ich stężeń w osoczu ze względu na ryzyko toksyczności. Współstosowanie z lekami moczopędnymi, beta-blokerami czy inhibitorami ACE może osłabiać ich działanie przeciwnadciśnieniowe oraz zwiększać ryzyko nefrotoksyczności, co wymaga regularnej kontroli funkcji nerek i ciśnienia tętniczego, zwłaszcza u osób starszych. Diklofenak nasila nefrotoksyczność cyklosporyny i może powodować hiperkaliemię przy jednoczesnym stosowaniu leków oszczędzających potas, takrolimusu lub trimetoprymu, co wymaga monitorowania poziomu potasu w surowicy.
alkohol benzylowy, beta-bloker, chinolon, choroba wrzodowa, ciśnienie tętnicze krwi, cyklosporyna, czynność nerek, digoksyna, diklofenak sodowy, doustny lek przeciwcukrzycowy, drgawki, działanie hiperglikemizujące, działanie hipoglikemizujące, działanie niepożądane, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C9, kolestypol, kolestyramina, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek moczopędny, lek oszczędzający potas, lek przeciwzakrzepowy, lit w osoczu, metotreksat, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie, perforacja, prostaglandyna nerkowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, stężenie glukozy we krwi, takrolimus, toksyczność, trimetoprym, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg

Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas to preparat złożony zawierający efawirenz, emtrycytabinę oraz dizoproksyl tenofowir, stosowany w terapii HIV. Efawirenz jest induktorem enzymów CYP3A4, CYP2B6 i UGT1A1, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, natomiast emtrycytabina i dizoproksyl tenofowir wykazują niski potencjał interakcji przez CYP. Preparat nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami zawierającymi te same składniki aktywne, a także z lekami przeciwwskazanymi ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych, takimi jak terfenadyna, astemizol, cyzapryd, midazolam, triazolam, pimozyd, beprydyl oraz alkaloidy sporyszu. Przeciwwskazane jest także łączenie z elbaswirem/grazoprewirem, worykonazolem oraz zielem dziurawca (Hypericum perforatum), które mogą prowadzić do utraty skuteczności terapii lub poważnych interakcji farmakokinetycznych.
amfoterycyna B, antybiotyk aminoglikozydowy, astemizol, atazanawir, cydofowir, cyzapryd, dihydroergotamina, dizoproksyl tenofowiru, dydanozyna, efawirenz, elbaswir/grazoprewir, emtrycytabina, ergonowina, ergotamina, fałszywie dodatni wynik, fenobarbital, fenytoina, foskarnet, gancyklowir, indukcja CYP3A4, induktor CYP2B6, induktor CYP3A4, induktor UGT1A1, interleukina-2, karbamazepina, lek nefrotoksyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, metamizol, midazolam, miłorząb dwuklapowy, pentamidyna, pimozyd, prazykwantel, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sofosbuwir/welpataswir, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, wankomycyna, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Rivaroxaban Bayer 20 mg

Rywaroksaban u dzieci i młodzieży wykazuje interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne podobne do obserwowanych u dorosłych, głównie związane z metabolizmem przez CYP3A4 oraz transportem przez glikoproteinę P. Silne inhibitory tych szlaków, takie jak ketokonazol i rytonawir, zwiększają AUC rywaroksabanu 2,5-2,6-krotnie oraz Cmax 1,6-1,7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko krwawień i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory, np. klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) i erytromycyna (500 mg 3x/dobę), zwiększają AUC odpowiednio o 1,5x i 1,3x, a ich wpływ jest nasilony u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (AUC do 2,0x). Flukonazol (400 mg/dobę) podnosi AUC o 1,4x. Jednoczesne stosowanie z dronedaronem jest niezalecane z powodu potencjalnego wzrostu stężenia rywaroksabanu. Silne induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, zmniejszają AUC o około 50%, obniżając skuteczność leku, co wymaga unikania kojarzenia lub ścisłego monitorowania pacjenta pod kątem zakrzepicy.
atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, cytochrom P450 3A4, czas krwawienia, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, czynnik Xa, digoksyna, dronedaron, duloksetyna, działanie antyagregacyjne, dziurawiec zwyczajny, endogenny potencjał trombiny, enoksaparyna, erytromycyna, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, glikoproteina p, induktor cytochromu, inhibitor agregacji płytek, inhibitor czynnika Xa, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, kaskada krzepnięcia, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, midazolam, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, omeprazol, paroksetyna, płytki krwi, potencjał trombiny, powikłanie krwotoczne, pozakonazol, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, ryzyko krwawienia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, SNRI, SSRI, układ krzepnięcia, warfaryna, wenlafaksyna, worykonazol, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg

Worykonazol (Voriconazole Fresenius Kabi) stosowany u kobiet w wieku rozrodczym wymaga ścisłego przestrzegania skutecznej antykoncepcji przez cały okres terapii ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania worykonazolu w ciąży są niewystarczające, a badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczne działanie na reprodukcję. W związku z tym lek nie powinien być stosowany u kobiet ciężarnych, chyba że korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Lekarz powinien przeprowadzić indywidualną ocenę stosunku korzyści do ryzyka, uwzględniając ciężkość zakażenia oraz dostępność alternatywnych terapii. Każda fiolka zawiera 200 mg worykonazolu, 69 mg sodu oraz 2660 mg cyklodekstryny, co może mieć znaczenie kliniczne.
cyklodekstryna, działanie toksyczne, hormonalny środek antykoncepcyjny, metoda antykoncepcji, reprodukcja, roztwór do infuzji, stosunek korzyści do ryzyka, terapia przeciwgrzybicza, Voriconazole Fresenius Kabi, worykonazol, zakażenie grzybicze
Leksykon leków
Interakcje leku – Gefitinib Synthon 250 mg

Gefitynib jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz w mniejszym stopniu przez CYP2D6, a także jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, worykonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać ekspozycję na gefitynib nawet o 80%, co wymaga ścisłego monitorowania działań niepożądanych, zwłaszcza u pacjentów z wolnym metabolizmem CYP2D6. Induktory CYP3A4 (fenytoina, ryfampicyna) mogą obniżać stężenie gefitynibu nawet o 83%, co może zmniejszać skuteczność terapii. Leki podnoszące pH soku żołądkowego, takie jak ranitydyna, zmniejszają biodostępność gefitynibu o około 47%, dlatego należy unikać ich jednoczesnego stosowania lub zachować odpowiedni odstęp czasowy. Gefitynib wykazuje także umiarkowane hamowanie CYP2D6, co może zwiększać stężenie substratów tego enzymu, np. metoprololu o 35%, co jest istotne klinicznie przy lekach o wąskim indeksie terapeutycznym.
antagonista receptora H2, barbiturany, białko transportujące BCRP, Breast Cancer Resistance Protein, cytochrom P450, fenytoina, gefitynib, glikoproteina p, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitory proteaz, itrakonazol, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek zobojętniający, metoprolol, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, pole pod krzywą AUC, pozakonazol, ranitydyna, ryfampicyna, substrat CYP2D6, telitromycyna, warfaryna, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Torvacard neo 20 mg

Atorwastatyna, substancja czynna Torvacard neo, jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco podwyższają stężenie atorwastatyny w osoczu, zwiększając ryzyko miopatii, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub wymagać redukcji dawki i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podnoszą ekspozycję na lek, co wymaga rozważenia zmniejszenia dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, gdzie zaleca się jednoczesne podawanie i monitorowanie skuteczności. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ekspozycję ogólnoustrojową, a stosowanie atorwastatyny z letermovirem i cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, atorwastatyna, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitory CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fusydowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, pochodna kumaryny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, telitromycyna, warfaryna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Inegy 20 mg + 10 mg

Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib oraz symwastatynę, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w okresie ciąży i laktacji, przy czynnej chorobie wątroby oraz przy utrzymującym się, niewyjaśnionym wzroście aktywności aminotransferaz. Szczególną uwagę należy zwrócić na metabolizm symwastatyny w wątrobie, co zwiększa ryzyko hepatotoksyczności i miopatii w przypadku zaburzeń funkcji tego narządu. Zawartość laktozy w tabletkach waha się od 58,2 mg (10 mg + 10 mg) do 535,8 mg (10 mg + 80 mg), co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy.
aminotransferazy, antybiotyki makrolidowe, boceprewir, choroba wątroby, cyklosporyna, danazol, erytromycyna, ezetymib, fibraty, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, laktoza jednowodna, leki przeciwgrzybicze azolowe, lomitapid, miopatia, nadwrażliwość na leki, nefazodon, nelfinawir, pozakonazol, rabdomioliza, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin Aurovitas 20 mg

Atorwastatyna Aurovitas jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4 oraz transportowana przez białka OATP1B1, OATP1B3, P-gp i BCRP, co determinuje jej farmakokinetykę i potencjalne interakcje lekowe. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, co podnosi ryzyko miopatii i wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub redukcji dawki leku. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, werapamil) również podwyższają ekspozycję na atorwastatynę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenie atorwastatyny, co może osłabiać jej efekt terapeutyczny, zwłaszcza przy ryfampicynie, która dodatkowo hamuje transporter OATP1B1. Inhibitory transporterów (cyklosporyna, letermowir) zwiększają ogólnoustrojową ekspozycję na atorwastatynę, a ich jednoczesne stosowanie wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania, przy czym połączenie letermowiru z cyklosporyną jest przeciwwskazane.
amiodaron, białko oporności raka piersi, cyklosporyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, dysfagia, efawirenz, erytromycyna, ezetymib, fibrat, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor białka transportowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, letermowir, miopatia, P-glikoproteina, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, silny inhibitor CYP3A4, stężenie atorwastatyny, styrypentol, telitromycyna, warfaryna, wchłanianie leku, werapamil, worykonazol, wydalanie z żółcią, ziele dziurawca
Leksykon chorób i schorzeń
Aspergiloza – Zapobieganie i profilaktyka

Aspergiloza inwazyjna (IA) stanowi istotne zagrożenie dla pacjentów z obniżoną odpornością, zwłaszcza u chorych z ostrą białaczką szpikową (AML), zespołem mielodysplastycznym (MDS) poddawanych intensywnej chemioterapii indukcyjnej, po allogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych (HSCT) z chorobą przeszczep przeciw gospodarzowi (GVHD), po przeszczepach narządów miąższowych (zwłaszcza płuc), a także u osób z długotrwałą neutropenią (>2 tygodnie) i intensywną immunosupresją. Profilaktyka obejmuje zarówno środki środowiskowe (hospitalizacja w salach z filtracją HEPA, środowisko chronione, unikanie ekspozycji na miejsca budowy, stosowanie masek N95) jak i farmakologiczną profilaktykę przeciwgrzybiczą. Lekiem pierwszego wyboru u pacjentów z AML i MDS jest posakonazol w dawce 600 mg/dobę (kategoria 1, poziom A I), z alternatywami worykonazol, mykafungina, kaspofungina oraz itrakonazol. U biorców HSCT z GVHD rekomendowany jest posakonazol lub worykonazol, natomiast po przeszczepie płuc profilaktyka triazolami lub wziewną amfoterycyną B przez 3-4 miesiące. Monitorowanie stężenia leków (TDM) jest kluczowe, zwłaszcza dla posakonazolu i worykonazolu, z zalecanym minimalnym poziomem posakonazolu 0,5 μg/ml.
aspergiloza płucna związana z COVID-19, choroba przeszczep przeciw gospodarzowi, echinokandyna, filtracja HEPA, gorączka neutropeniczna, infekcja grzybicza, interakcja lekowa, inwazyjna aspergiloza, itrakonazol, kaspofungina, leczenie przeciwgrzybicze, liposomalna amfoterycyna B, maska N95, ostra białaczka szpikowa, posakonazol, profilaktyka przeciwgrzybicza, profilaktyka wtórna, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, przeszczep narządów miąższowych, przeszczep płuc, terapia wyprzedzająca, worykonazol, zakażenie grzybicze, zespół mielodysplastyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvastatin US Pharmacia 10 mg

Atorwastatyna jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 i jest substratem transporterów białkowych, w tym OATP1B1, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. cyklosporyna, ketokonazol, inhibitory proteazy HIV) znacząco zwiększają stężenie atorwastatyny w osoczu, podnosząc ryzyko miopatii i rabdomiolizy, dlatego ich jednoczesne stosowanie należy unikać lub stosować niższe dawki atorwastatyny z intensywnym monitorowaniem. Umiarkowane inhibitory CYP3A4 (erytromycyna, diltiazem, amiodaron) również podwyższają stężenia leku, co wymaga rozważenia redukcji dawki i monitorowania. Induktory CYP3A4 (ryfampicyna, efawirenz, ziele dziurawca) obniżają stężenia atorwastatyny, co może wymagać dostosowania dawki. Ryfampicyna dodatkowo hamuje OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga ścisłej kontroli skuteczności terapii.
amiodaron, atorwastatyna, cyklosporyna, cytochrom P-450 3A4, czas protrombinowy, delawirdyna, digoksyna, diltiazem, efawirenz, enzym wątrobowy, erytromycyna, flukonazol, hepatotoksyczność, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor transportera białkowego, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, kolchicyna, kolestypol, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, lek przeciwgrzybiczy, miopatia, OATP1B1, pochodna kwasu fibrynowego, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, rytonawir, styrypentol, telitromycyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Venlectine 75 mg

Wenlafaksyna, jako inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz odwracalnymi, selektywnymi IMAO-A (np. moklobemid) ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego, który może objawiać się drżeniem mięśniowym, drgawkami, hipertermią i nawet zgonem. Również odwracalne, nieselektywne IMAO, takie jak linezolid, są przeciwwskazane. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, tryptany, lit, ziele dziurawca) wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Ponadto, wenlafaksyna może nasilać ryzyko arytmii komorowych przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających odstęp QTc (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna). Alkohol jest bezwzględnie przeciwwskazany podczas terapii z powodu nasilenia depresyjnego działania na OUN oraz ryzyka zaostrzenia zaburzeń psychicznych i działań niepożądanych.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, abstynencja alkoholowa, agonista receptora serotoninowego, amiodaron, antybiotyk chinolonowy, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, chinidyna, cytochrom P450, depresja ośrodkowego układu nerwowego, diazepam, dofetylid, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, lek wydłużający odstęp QT, linezolid, metabolizm wątrobowy, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny selektywny IMAO-A, posakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, sotalol, sybutramina, telitromycyna, tiorydazyna, torsade de pointes, tryptan, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Efawirenz – Interakcje

Efawirenz jest silnym induktorem enzymów metabolizujących leki, w szczególności CYP3A4, CYP2B6 oraz UGT1A1, co prowadzi do obniżenia stężeń w osoczu leków będących substratami tych enzymów. Jednoczesne stosowanie efawirenzu z inhibitorami CYP3A4 lub CYP2B6, takimi jak rytonawir czy sok grejpfrutowy, może zwiększać ekspozycję na efawirenz, natomiast induktory tych enzymów, np. metamizol, mogą obniżać jego stężenie, co wymaga monitorowania odpowiedzi klinicznej i stężenia leku. Przeciwwskazane jest łączenie efawirenzu z worykonazolem, elbaswirem/grazoprewirem, midazolamem, triazolamem oraz lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, terfenadyna, astemizol), ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Ponadto, ziele dziurawca (Hypericum perforatum) i wyciągi z miłorzębu dwuklapowego (Ginkgo biloba) mogą indukować metabolizm efawirenzu, obniżając jego stężenie i skuteczność, dlatego ich stosowanie jest przeciwwskazane lub niezalecane.
alkaloid sporyszu, amfoterycyna B, aminoglikozyd, analog nukleozydu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atazanawir, chromatografia gazowa, cydofowir, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cyzapryd, dihydroergotamina, dydanozyna, działanie neurotoksyczne, elbaswir, ergonowina, ergotamina, flekainid, fluorochinolon, foskarnet, gancyklowir, ginkgo biloba, grazoprewir, Hypericum perforatum, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, inhibitor proteazy, interleukina-2, lek nefrotoksyczny, lek neuroleptyczny, lek przeciw HCV, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, metadon, metamizol, metyloergonowina, midazolam, miłorząb dwuklapowy, pentamidyna, pimozyd, prazykwantel, rytonawir, sofosbuwir, spektrometria masowa, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, UGT1A1, wankomycyna, welpataswir, woksylaprewir, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Symfaxin ER 75 mg

Symfaxin ER (chlorowodorek wenlafaksyny) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), zarówno nieodwracalnymi nieselektywnymi, jak i odwracalnymi selektywnymi MAO-A (np. moklobemid), co może prowadzić do zespołu serotoninowego zagrażającego życiu. Zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz 7 dni po odstawieniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO. Ponadto, wenlafaksyna wchodzi w interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany), co zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Istotne jest także unikanie jednoczesnego stosowania leków wydłużających odstęp QT (np. chinidyna, amiodaron, tiorydazyna), ze względu na ryzyko arytmii komorowych, w tym torsade de pointes.
2-hydroksydezypramina, 2-hydroksyimipramina, 9-hydroksyrysperydon, alprazolam, amiodaron, antybiotyk makrolidowy, arytmia komorowa, atazanawir, benzodiazepina, błękit metylenowy, chinidyna, chinolon, chlorowodorek wenlafaksyny, dekstrometorfan, demetylodiazepam, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP1A2, enzym CYP2C19, enzym CYP2C9, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, hipertermia, imipramina, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia i III, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmigrenowy, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, lit, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nelfinawir, nieodwracalny nieselektywny IMAO, O-demetylowenlafaksyna, odwracalny IMAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, pentazocyna, petydyna, pochodna amfetaminy, pozakonazol, prekursor serotoniny, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, suplement tryptofanu, sybutramina, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, tolbutamid, torsade de pointes, tramadol, tryptan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, α-hydroksymetoprolol
Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,75 mg

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (PgP). Silne inhibitory CYP3A4/PgP, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy inhibitory proteazy HIV, mogą znacząco zwiększać ekspozycję na ewerolimus (AUC do 15,3-krotnie, Cmax do 4,1-krotnie), co stanowi wysokie ryzyko interakcji i zazwyczaj przeciwwskazuje jednoczesne stosowanie. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, imatynib, werapamil) powodują umiarkowane zwiększenie AUC (2,5-4,4-krotnie) i Cmax (1,8-2,5-krotnie), wymagając monitorowania stężeń ewerolimusu i dostosowania dawki. Silne i umiarkowane induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina) obniżają ekspozycję na lek (AUC do 63%, Cmax do 58%), co również wymaga kontroli stężeń i ostrożności klinicznej. Należy unikać preparatów zawierających ziele dziurawca oraz spożywania soku grejpfrutowego ze względu na ryzyko istotnych interakcji farmakokinetycznych.
alkaloid sporyszu, amprenawir, astemizol, atazanawir, chinidyna, cyklosporyna, cyzapryd, darunawir, diltiazem, dronedaron, działanie immunosupresyjne, efawirenz, erytromycyna, ewerolimus, farmakokinetyka ewerolimusu, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, glikoproteina p, imatynib, induktor CYP3A4, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek immunosupresyjny, metabolizm wątrobowy, nefazodon, nelfinawir, newirapina, nikardypina, oktreotyd, pimozyd, pozakonazol, rabdomioliza, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, sakwinawir, telitromycyna, terfenadyna, werapamil, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Mizormic 5 mg/ml

Midazolam, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne zależne od drogi podania. Po podaniu doustnym obserwuje się silniejsze zmiany stężenia i biodostępności leku niż po podaniu dożylnym, gdzie modyfikacji ulega głównie klirens ogólnoustrojowy. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, worykonazol czy inhibitory proteazy HIV (np. lopinawir/rytonawir), mogą zwiększać stężenie midazolamu w osoczu nawet 5-krotnie i wydłużać okres półtrwania do 3 razy, co znacząco podnosi ryzyko przedłużonej sedacji i depresji oddechowej. W przypadku induktorów CYP3A4, takich jak ryfampicyna czy karbamazepina, dochodzi do znacznego obniżenia stężenia midazolamu (do 90% po podaniu doustnym) i skrócenia okresu półtrwania, co może skutkować niepowodzeniem terapii. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów życiowych i efektów klinicznych, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów lub induktorów CYP3A4, a także unikanie doustnego podawania midazolamu z inhibitorami proteazy HIV ze względu na ryzyko toksyczności.
antagonista receptora histaminowego, antybiotyk makrolidowy, aprepitant, atorwastatyna, barbiturat, benzodiazepina, biodostępność leku, bloker kanału wapniowego, depresja oddechowa, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, erytromycyna, etomidat, flukonazol, indukcja CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketamina, ketokonazol, klarytromycyna, klirens ogólnoustrojowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, lopinawir, metabolit midazolamu, midazolam, minimalne stężenie pęcherzykowe, nefazodon, okres półtrwania, pochodna opiatów, posakonazol, propofol, roksytromycyna, ryfampicyna, sakwinawir, werapamil, worykonazol, wziewny lek znieczulający, α-hydroksymidazolam
Leksykon leków
Interakcje leku – Polprazol Max 20 mg

Omeprazol (20 mg), składnik Polprazolu Max, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie izoenzymu CYP2C19. Istotne klinicznie jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z nelfinawirem (redukcja ekspozycji o 40% i metabolitu M8 o 75-90%) oraz niezalecane łączenie z atazanawirem (redukcja ekspozycji o 30-75%), co może prowadzić do utraty skuteczności terapii antyretrowirusowej. Omeprazol zmniejsza także biodostępność klopidogrelu (spadek aktywnego metabolitu o 42-46%), co osłabia jego działanie przeciwpłytkowe. Ponadto, omeprazol obniża wchłanianie pozakonazolu, ketokonazolu, itrakonazolu oraz erlotynibu, co może skutkować zmniejszeniem ich efektywności klinicznej. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost biodostępności o około 10%, co wymaga monitorowania stężenia, zwłaszcza u osób starszych.
agregacja płytek, antagonista witaminy K, biodostępność leku, błona śluzowa przewodu pokarmowego, cylostazol, czynność nerek, diazepam, digoksyna, działanie przeciwkrzepliwe, dziurawiec, enzymy wątrobowe, erlotynib, fenytoina, inhibitor pompy protonowej, inhibitory proteazy HIV, interakcja z alkoholem, interakcje lekowe, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwaśność żołądka, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, metabolit klopidogrelu, metabolit leku, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, metotreksat, omeprazol, parametry krzepnięcia, pH żołądka, pozakonazol, ryfampicyna, sakwinawir, senność, stan zapalny, takrolimus, toksyczność digoksyny, wchłanianie leków, worykonazol, wydzielanie kwasu solnego, zaburzenia świadomości, zaburzenia wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Klimedix 2 mg + 1 mg

Produkt leczniczy Klimedix, zawierający drospirenon (3 mg/dobę) i estradiol (1,5 mg/dobę), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450, zwłaszcza CYP3A4. Induktory enzymów, takie jak leki przeciwdrgawkowe (barbiturany, fenytoina, karbamazepina), leki przeciwzakaźne (ryfampicyna, efawirenz) oraz preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny, mogą znacząco obniżać stężenia estrogenów i progestagenów, prowadząc do osłabienia ich działania terapeutycznego i zaburzeń profilu krwawień. Z kolei silne i umiarkowane inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, flukonazol, makrolidy (klarytromycyna, erytromycyna), blokery kanału wapniowego (werapamil, diltiazem) oraz sok grejpfrutowy, mogą zwiększać stężenia hormonów, co w badaniu z ketokonazolem skutkowało 2,3-krotnym wzrostem AUC drospirenonu i 1,39-krotnym wzrostem AUC estronu, potencjalnie nasilając działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki stosowane w terapii HIV/HCV, które mogą zmieniać stężenia hormonów w sposób klinicznie istotny, wymagając indywidualnej oceny interakcji.
antagonista mineralokortykosteroidów, antybiotyk makrolidowy, barbituran, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, diltiazem, drospirenon, działanie hipotensyjne, dziurawiec zwyczajny, efawirenz, enzym metabolizujący lek, erytromycyna, estradiol, felbamat, fenytoina, flukonazol, globulina wiążąca hormony płciowe, gryzeofulwina, hormon płciowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymatyczny, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, krwawienie z macicy, krzepnięcie i fibrynoliza, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwzakaźny, metabolizm węglowodanów, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, newirapina, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okskarbazepina, prymidon, ryfabutyna, ryfampicyna, steroid płciowy, topiramat, werapamil, worykonazol, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Rudavane 10 mg

Rupatadyna w dawce 10 mg, stosowana u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez izoenzym CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, ketokonazol czy klarytromycyna, mogą powodować nawet 10-krotne zwiększenie ekspozycji na rupatadynę, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania. Umiarkowane inhibitory (erytromycyna, flukonazol, diltiazem) zwiększają ekspozycję 2-3-krotnie, co wymaga zachowania szczególnej ostrożności. Spożycie soku grejpfrutowego powoduje 3,5-krotne zwiększenie stężenia leku, dlatego jest przeciwwskazane podczas terapii. W przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak niektóre leki przeciwarytmiczne, cyklosporyna czy takrolimus, zaleca się monitorowanie stężeń i działania terapeutycznego.
atorwastatyna, benzodiazepina, cyklosporyna, diltiazem, działanie sedatywne, erytromycyna, flukonazol, fosfokinaza kreatynowa, glikoproteina p, inhibitor izoenzymu CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek hamujący czynność OUN, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek uspokajający i nasenny, lowastatyna, nefazodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, pozakonazol, rupatadyna, simwastatyna, sok grejpfrutowy, statyna, takrolimus, worykonazol, zaburzenie psychomotoryczne
Leksykon leków
Interakcje leku – Ibuprofen Zentiva 400 mg

Ibuprofen w dawce 400 mg (Inflanor Max) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o wysokim znaczeniu klinicznym, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne jest hamowanie przeciwpłytkowego działania małych dawek kwasu acetylosalicylowego, co może ograniczać jego kardioprotekcyjne efekty. Ibuprofen nasila także działanie leków przeciwzakrzepowych (warfaryna, heparyna) oraz leków przeciwpłytkowych (tyklopidyna, klopidogrel), zwiększając ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Jednoczesne stosowanie z innymi NLPZ, w tym salicylanami, znacząco podnosi ryzyko owrzodzeń i krwotoków. Metotreksat w dużych dawkach wykazuje zmniejszony klirens i zwiększoną toksyczność przy współpodawaniu z ibuprofenem, co wymaga monitorowania czynności nerek. Ponadto, ibuprofen może zwiększać nefrotoksyczność cyklosporyny i takrolimusu oraz zaostrzać niewydolność serca przy stosowaniu glikozydów nasercowych (np. digoksyny), co wymaga kontroli stężenia leku i funkcji nerek.
agregacja płytek krwi, aminoglikozyd, antybiotyk chinolonowy, baklofen, cyklosporyna, czynność nerek, digoksyna, drgawki, działanie hipoglikemizujące, fenytoina, flukonazol, glikozyd nasercowy, hematotoksyczność, hemofilia, heparyna, hiperkaliemia, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP2C9, interakcja z alkoholem, klopidogrel, kolestyramina, kortykosteroid, krzepliwość krwi, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, metotreksat, mifepryston, moklobemid, morfologia krwi, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, przesączanie kłębuszkowe, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sulfinpyrazon, takrolimus, tyklopidyna, warfaryna, worykonazol, wydzielanie kanalikowe, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Lafactin 150 mg

Wenlafaksyna, substancja czynna leku Lafactin, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), w tym nieodwracalnymi nieselektywnymi IMAO (przeciwwskazane, wymagana przerwa 14 dni po IMAO przed wenlafaksyną i 7 dni odwrotnie), odwracalnymi selektywnymi inhibitorami MAO-A (np. moklobemid, przeciwwskazane) oraz odwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. linezolid, przeciwwskazane). Niezachowanie tych zaleceń może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniami mięśni, hipertermią, drgawkami, a nawet zgonem. Ponadto, wenlafaksyna w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, tryptany, opioidy takie jak fentanyl, tramadol, buprenorfina, dekstrometorfan) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta, zwłaszcza na początku terapii i przy zwiększaniu dawek. Zaleca się również unikanie jednoczesnego stosowania wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. tryptofan) oraz spożywania alkoholu ze względu na ryzyko nasilenia działania sedatywnego, zaburzeń koordynacji i pogorszenia stanu psychicznego.
alprazolam, amiodaron, atazanawir, błękit metylenowy, buprenorfina, chinidyna, cytochrom P450, dekstrometorfan, diazepam, dofetylid, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, haloperydol, imipramina, indynawir, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, linezolid, metadon, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, nadciśnienie tętnicze, nelfinawir, pentazocyna, petydyna, posakonazol, rysperydon, rytonawir, sakwinawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, tapentadol, telitromycyna, tiorydazyna, tolbutamid, torsade de pointes, tramadol, tryptan, tryptofan, wenlafaksyna, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Asentra 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina), odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid), ze względu na ryzyko rozwoju zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Ponadto, łączenie sertraliny z pimozydem jest zabronione z powodu wzrostu stężenia pimozydu o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. fentanyl, tryptany, inne SSRI, opioidy), leków wydłużających odstęp QT oraz litu, który może nasilać drżenia mimo braku zmian farmakokinetycznych. Monitorowanie jest również wskazane podczas terapii sertraliną i warfaryną (wydłużenie czasu protrombinowego), fenytoiną (możliwe zmniejszenie stężenia sertraliny i konieczność dostosowania dawki) oraz lekami wpływającymi na czynność płytek krwi (NLPZ, ASA, tyklopidyna) ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
aprepitant, arytmia komorowa, atenolol, badanie EKG, buprenorfina, cholinoesteraza osoczowa, cymetydyna, CYP 1A2, CYP 2C19, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynność płytek krwi, dezypramina, digoksyna, diltiazem, drżenie mięśniowe, dysfagia, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperydol, hipertermia, indeks terapeutyczny, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, izoenzym CYP 2D6, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metamizol, mioklonia, miwakurium, moklobemid, nefazodon, nieodwracalny inhibitor MAO, NLPZ, omeprazol, opioid, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, selegilina, sumatryptan, telitromycyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tyklopidyna, warfaryna, wartość INR, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atorvastatin Genoptim

Atorwastatyna, stosowana w terapii hipolipemizującej, wymaga ścisłego monitorowania funkcji wątroby, zwłaszcza aktywności aminotransferaz, które nie powinny przekraczać trzykrotności górnej granicy normy (GGN). W przypadku ich utrzymującego się wzrostu konieczna jest redukcja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami wątroby, spożywających duże ilości alkoholu oraz u osób po udarze krwotocznym lub zawałem lakunarnym, ze względu na zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg atorwastatyny. Ponadto, lek może indukować działania niepożądane mięśniowe, takie jak bóle mięśniowe, miopatia czy rabdomioliza, szczególnie przy aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczającej 10-krotnie GGN. Przed rozpoczęciem terapii wskazane jest oznaczenie CK u pacjentów z czynnikami ryzyka, a w trakcie leczenia należy monitorować objawy mięśniowe i aktywność CK, odstawiając lek w przypadku istotnego wzrostu (>5 razy GGN) lub nasilonych dolegliwości mięśniowych.
aminotransferaza, choroba naczyniowa, cyklosporyna, delawirdyna, erytromycyna, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fusydowy, letermowir, mioglobinemia, mioglobinuria, miopatia, niedoczynność tarczycy, nieproduktywny kaszel, niewydolność nerek, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, SPARCL, śródmiąższowa choroba płuc, statyna, styrypentol, telitromycyna, udar krwotoczny, uszkodzenie wątroby, wirusowe zapalenie wątroby typu C, worykonazol, zawał lakunarny
Leksykon leków
Interakcje leku – Bioprazol 20 mg

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C19, wpływa na pH soku żołądkowego, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego obniża wchłanianie leków przeciwgrzybiczych (ketokonazol, itrakonazol), natomiast zwiększa biodostępność digoksyny o około 10%. Omeprazol hamuje metabolizm leków takich jak diazepam, fenytoina i warfaryna, co może wydłużać ich działanie i zwiększać ryzyko działań niepożądanych; szczególnie istotne jest monitorowanie INR u pacjentów na warfarynie oraz stężenia fenytoiny. Jednoczesne stosowanie omeprazolu w dawce 20 mg/dobę nie wpływa istotnie na czas krzepnięcia u pacjentów leczonych warfaryną. Inne leki metabolizowane przez CYP2C19, takie jak heksabarbital, cytalopram, imipramina i klomipramina, również mogą wykazywać spowolniony metabolizm.
atazanawir, choroba wrzodowa, cylostazol, cytalopram, diazepam, digoksyna, fenytoina, heksabarbital, Helicobacter pylori, imipramina, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, ketokonazol, klomipramina, lek azolowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwzakrzepowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rytonawir, takrolimus, warfaryna, worykonazol, zakażenie HIV
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg

Voriconazole Fresenius Kabi, zawierający worykonazol, wywiera umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co jest istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta i publicznego. Worykonazol może powodować przemijające i odwracalne zaburzenia widzenia, takie jak niewyraźne widzenie, zmieniona percepcja wzrokowa oraz światłowstręt (fotofobia), które mogą zaburzać ocenę odległości i szybkości obiektów oraz utrudniać bezpieczne prowadzenie pojazdów i obsługę urządzeń mechanicznych. W przypadku wystąpienia tych objawów pacjent powinien bezwzględnie unikać prowadzenia pojazdów (samochodów, motocykli, rowerów) oraz obsługi maszyn i narzędzi precyzyjnych. Lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o ryzyku i konieczności zaprzestania tych czynności podczas terapii.
dawka leku, działanie niepożądane leku, forma doustna, fotofobia, nadwrażliwość na światło, niewyraźne widzenie, pogorszenie ostrości wzroku, przemijające zaburzenie widzenia, roztwór do infuzji, substancja czynna, światłowstręt, terapia doustna, terapia worykonazolem, worykonazol, zaburzenie widzenia, zmieniona percepcja wzrokowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atoris

Atoris (atorwastatyna) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, miopatii oraz interakcji lekowych. Przed rozpoczęciem terapii i okresowo należy kontrolować aktywność aminotransferaz wątrobowych; jeśli przekracza ona 3-krotną górną granicę normy (GGN), konieczna jest modyfikacja dawki lub odstawienie leku. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów z chorobami wątroby, nadużywających alkoholu oraz u osób powyżej 70. roku życia. W badaniu SPARCL wykazano zwiększone ryzyko udarów krwotocznych przy dawce 80 mg u pacjentów po udarze niedokrwiennym lub TIA, zwłaszcza z historią udaru krwotocznego lub zawału lakunarnego, co wymaga indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Monitorowanie CK jest kluczowe u pacjentów z czynnikami ryzyka rabdomiolizy, a leczenie nie powinno być rozpoczynane przy aktywności CK >5x GGN. W przypadku objawów mięśniowych i podwyższonej CK (>5x GGN) należy przerwać terapię, a przy CK >10x GGN natychmiast odstawić lek z powodu ryzyka rabdomiolizy.
atorwastatyna, brak laktazy, choroba niedokrwienna serca, cyklosporyna, delawirdyna, erytromycyna, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kwas fibrynowy, kwas fusydowy, letermowir, miastenia de novo, miastenia oczna, mioglobinemia, mioglobinuria, miotoksyczność, niacyna, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, podwyższona aktywność aminotransferaz, pozakonazol, przejściowy atak niedokrwienny, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, styrypentol, telitromycyna, udar krwotoczny, udar mózgowy, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zawał lakunarny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Nurofen Express Forte Mini 400 mg

Ibuprofen, będący substancją czynną leku Nurofen Express Forte Mini 400 mg, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania ibuprofenu z innymi NLPZ, w tym inhibitorami COX-2, ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Ibuprofen może również kompetycyjnie hamować kardioprotekcyjne działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego, co jest istotne przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna), lekami przeciwpłytkowymi, SSRI oraz kortykosteroidami zwiększają ryzyko krwawień, co wymaga szczególnej ostrożności. Ibuprofen może także podnosić stężenia digoksyny, fenytoiny i litu w surowicy, co jest istotne przy dłuższym stosowaniu powyżej 4 dni. W przypadku leków moczopędnych, inhibitorów ACE, β-adrenolityków i antagonistów angiotensyny II, NLPZ mogą osłabiać ich działanie przeciwnadciśnieniowe i pogarszać czynność nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącą dysfunkcją nerek.
agregacja płytek krwi, antagonista angiotensyny II, antybiotyk z grupy chinolonów, cyklosporyna, czas krwawienia, digoksyna, działanie hepatotoksyczne, działanie sedatywne, fenytoina, flukonazol, hemofilia, hiperkaliemia, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor CYP2C9, kortykosteroid, krwawienie do stawów, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metotreksat, mifepryston, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pacjent HIV-pozytywny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, SSRI, sulfinpirazon, takrolimus, toksyczne działanie na układ krwiotwórczy, warfaryna, worykonazol, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Esomeprazole Genoptim 40 mg

Ezomeprazol, silny inhibitor pompy protonowej metabolizowany głównie przez CYP2C19, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Zmiana pH żołądka oraz hamowanie CYP2C19 wpływają na biodostępność leków takich jak inhibitory proteaz HIV (np. atazanawir, nelfinawir – zmniejszenie stężeń, sakwinawir – wzrost stężenia o 80-100%), metotreksat (zwiększenie stężenia, szczególnie przy dużych dawkach), takrolimus (zwiększenie stężenia, wymaga monitorowania), digoksyna (wzrost biodostępności o 10-30%), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib (zmniejszenie wchłaniania). Ponadto ezomeprazol hamuje CYP2C19, co prowadzi do zwiększenia stężeń leków takich jak diazepam (zmniejszenie klirensu o 45%), fenytoina (wzrost stężenia o 13%), cylostazol (wzrost Cmax o 18% i AUC o 26%), cyzapryd (wzrost AUC o 32%, wydłużenie t1/2 o 31%) oraz potencjalnie warfaryna (ryzyko wzrostu INR). Interakcja z klopidogrelem skutkuje obniżeniem ekspozycji na aktywny metabolit o 40% i zmniejszeniem działania przeciwpłytkowego, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania.
agregacja płytek, aktywny metabolit klopidogrelu, amoksycylina, atazanawir i nelfinawir, biodostępność digoksyny, chinidyna, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, cylostazol, cyzapryd, diazepam, działanie niepożądane, ekspozycja na ezomeprazol, erlotynib, fenytoina, immunosupresant, induktor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, ketokonazol, klarytromycyna, klirens diazepamu, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek cytostatyczny, lek przeciwgrzybiczny, metotreksat, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, naproksen, odstęp QTc, parametr farmakokinetyczny, pochodna kumaryny, refluksowe zapalenie przełyku, rofekoksyb, ryfampicyna, sakwinawir, supresja wydzielania kwasu solnego, takrolimus, toksyczność digoksyny, układ enzymatyczny CYP2C19, warfaryna, worykonazol, współczynnik INR, zakażenie HIV, zapalenie przełyku, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Ibum COMFORT minicaps 200 mg

Ibuprofen wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z innymi lekami, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie niezalecane jest jednoczesne stosowanie ibuprofenu z kwasem acetylosalicylowym oraz innymi NLPZ ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym osłabienie kardioprotekcyjnego działania aspiryny. Ibuprofen może osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych (inhibitory ACE, beta-blokery, antagoniści receptora angiotensyny II), co u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek może prowadzić do ich dalszego pogorszenia, w tym ostrej niewydolności nerek. Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także leków moczopędnych oszczędzających potas (hiperkaliemia), metotreksatu (zwiększenie stężenia i toksyczności), takrolimusu i cyklosporyny (nefrotoksyczność), leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna – ryzyko krwawień), kortykosteroidów (owrzodzenia i krwawienia z przewodu pokarmowego) oraz leków przeciwpłytkowych i SSRI (zwiększone ryzyko krwawień). Monitorowanie parametrów klinicznych i biologicznych jest wskazane, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu ibuprofenu w skojarzeniu z wymienionymi lekami.
agregacja płytek krwi, aminoglikozyd, antagonista kanałów wapniowych, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk z grupy chinolonów, baklofen, beta-bloker, biodostępność, bisfosfonian, cholestyramina, cyklosporyna, dezipramina, fenytoina, flukonazol, glikozyd naparstnicy, hemofilia, hiperkaliemia, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor CYP2C9, kaptopryl, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lewofloksacyna, metotreksat, mifepryston, miłorząb japoński, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ofloksacyna, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie, pochodna tienopirydyny, probenecyd, przęśl chińska, rytonawir, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sulfinpirazon, sulfonylomocznik, takrolimus, warfaryna, wiązówka błotna, worykonazol, wylew krwi do stawu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aderolio 0,5 mg

Ewerolimus, aktywny składnik produktu Aderolio, jest metabolizowany głównie przez enzym CYP3A4 w wątrobie oraz częściowo w ścianie jelita, a także jest substratem glikoproteiny P (P-gp). Interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na CYP3A4 i P-gp mogą znacząco zmieniać stężenia ewerolimusu we krwi, co wymaga szczególnej ostrożności. Silne inhibitory CYP3A4/P-gp, takie jak ketokonazol, mogą zwiększać AUC ewerolimusu nawet 15,3-krotnie i Cmax 4,1-krotnie, co zwykle wyklucza ich jednoczesne stosowanie, chyba że korzyści przewyższają ryzyko. Umiarkowane inhibitory, np. erytromycyna, imatynib czy werapamil, powodują wzrost AUC o 3,5-4,4 razy i Cmax o 2-2,3 razy, co wymaga monitorowania minimalnych stężeń ewerolimusu i ewentualnej modyfikacji dawki. Induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają AUC o 63% i Cmax o 58%, co również stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Zaleca się monitorowanie stężeń ewerolimusu podczas terapii lekami modyfikującymi jego metabolizm oraz po ich odstawieniu.
atorwastatyna, biodostępność, cyklosporyna, CYP3A4, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, farmakokinetyka, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, hepatotoksyczność, imatynib, immunosupresja, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, kannabidiol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, metabolizm leku, midazolam, oktreotyd, prawastatyna, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, ryfabutyna, ryfampicyna, rytonawir, statyna, stężenie leku, substrat CYP3A4, szczepionka żywa, telitromycyna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Voriconazole Sandoz 200 mg

Worykonazol jest silnym inhibitorem enzymów cytochromu P450, w szczególności CYP3A4, CYP2C19 i CYP2C9, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Jako substrat i inhibitor tych enzymów, worykonazol może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, co wiąże się z ryzykiem toksyczności, zwłaszcza wydłużenia odstępu QTc i zaburzeń rytmu serca (np. torsade de pointes) przy jednoczesnym stosowaniu z lekami takimi jak astemizol, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, terfenadyna i iwabradyna — ich koadministracja jest przeciwwskazana. Z kolei induktory CYP450, takie jak karbamazepina i długo działające barbiturany, mogą obniżać stężenie worykonazolu, zmniejszając skuteczność terapii. Badania interakcji przeprowadzono głównie u zdrowych mężczyzn przy dawce 200 mg p.o. dwa razy dziennie, jednak wyniki mają zastosowanie także do innych populacji i postaci podania, w tym dożylnej.
astemizol, benzodwuazepina, bloker kanału wapniowego, chinidyna, cyklosporyna, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, cyzapryd, efawirenz, fenobarbital, flukonazol, funkcja wątroby, induktor CYP450, inhibitor enzymatyczny, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor odwrotnej transkryptazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, iwabradyna, karbamazepina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, makrolid, metadon, miopatia, odstęp QTc, opiat, pimozyd, ryfampicyna, statyna, substrat enzymatyczny, takrolimus, terfenadyna, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, warfaryna, worykonazol, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Efawirenz – Przeciwwskazania stosowania

Efawirenz, stosowany w preparatach złożonych takich jak Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas, Emtenef oraz Padviram, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby klasy C wg skali Child-Pugh-Turcotte. Ze względu na metabolizm przez CYP3A4, efawirenz wykazuje liczne interakcje lekowe, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rytmu serca czy depresja oddechowa. Przeciwwskazane jest łączenie efawirenzu z lekami takimi jak terfenadyna, astemizol, cyzapryd, midazolam, triazolam, pimozyd, beprydyl, alkaloidy sporyszu, worykonazol, elbaswir/grazoprewir oraz preparatami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum). Ponadto, efawirenz jest przeciwwskazany u pacjentów z wydłużeniem odstępu QTc, arytmią, bradykardią, zastoinową niewydolnością serca z obniżoną frakcją wyrzutową oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia). Warto podkreślić, że brak możliwości modyfikacji dawki efawirenzu w preparatach złożonych wymaga bezwzględnego przestrzegania przeciwwskazań.
alkaloidy sporyszu, antybiotyk makrolidowy, arytmia, benzodiazepiny, bradykardia, cytochrom P450 3A4, cyzapryd, depresja oddechowa, działanie proarytmiczne, działanie uspokajające, dziurawiec, efawirenz, elbaswir/grazoprewir, flekainid, fluorochinolon, frakcja wyrzutowa lewej komory, HCV, hepatolog, hipokaliemia, hipomagnezemia, kardiolog, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwmalaryczny, leki przeciwhistaminowe, metadon, nadwrażliwość, nagły zgon sercowy, neuroleptyk, pimozyd, reakcja nadwrażliwości, skala Child-Pugh-Turcotte, terapia przeciwwirusowa, toksyczny metabolit, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Kamiren 2 mg

Doksazosyna, substancja czynna produktu Kamiren, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na jej skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Nasilenie działania hipotensyjnego obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu innych leków przeciwnadciśnieniowych, azotanów oraz inhibitorów PDE-5 (np. sildenafil), co może prowadzić do objawowego niedociśnienia tętniczego. Z kolei osłabienie efektu hipotensyjnego doksazosyny może wystąpić pod wpływem NLPZ, estrogenów oraz sympatykomimetyków. Doksazosyna osłabia również działanie presyjne amin katecholowych (dopamina, adrenalina, fenylefryna i inne). Jako substrat CYP3A4, doksazosyna wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z silnymi inhibitorami tego enzymu (np. ketokonazol, klarytromycyna, rytonawir), które mogą zwiększać jej stężenie w osoczu. Interakcja z cymetydyną powoduje 10% wzrost AUC doksazosyny, co mieści się w granicach zmienności międzyosobniczej. Doksazosyna wiąże się z białkami osocza w 98% i nie wpływa na wiązanie leków takich jak digoksyna, warfaryna, fenytoina czy indometacyna.
adrenalina, aktywność reninowa osocza, alkohol etylowy, amina katecholowa, azotan, białko osocza, cymetydyna, CYP 3A4, cytochrom P450, cytochrom P450 3A4, digoksyna, diuretyk tiazydowy, doksazosyna, dopamina, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipotensyjne, efedryna, epinefryna, estrogen, fenylefryna, fenytoina, furosemid, guz chromochłonny, hipotonia ortostatyczna, indometacyna, indynawir, inhibitor enzymu, inhibitor PDE-5, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, itrakonazol, Kamiren, ketokonazol, klarytromycyna, kwas wanilinomigdałowy, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający naczynia krwionośne, lek urykozuryczny, metaraminol, metoksamina, nefazodon, nelfinawir, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, rytonawir, sakwinawir, sympatykomimetyk, telitromycyna, warfaryna, worykonazol
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fluconazole Aurobindo 50 mg

Fluconazole Aurobindo w dawce 50 mg, zawierający flukonazol z grupy azoli, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na flukonazol, inne azole (itrakonazol, ketokonazol, worykonazol) oraz na substancje pomocnicze, w tym laktozę (50,56 mg/kapsułkę). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować zarówno łagodne objawy skórne, jak i ciężkie reakcje anafilaktyczne. Przed zastosowaniem leku konieczna jest dokładna ocena przeciwwskazań, aby zapewnić bezpieczeństwo terapii przeciwgrzybiczej.
antagonista receptora H1, antybiotyk makrolidowy, astemizol, chinidyna, cytochrom P450 CYP3A4, cyzapryd, erytromycyna, flukonazol, inhibitor CYP3A4, interakcja lekowa, itrakonazol, ketokonazol, lek antyarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nadwrażliwość na flukonazol, nadwrażliwość na substancje pomocnicze, nadwrażliwość na związki azolowe, neuroleptyk, nietolerancja laktozy, pimozyd, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, terfenadyna, torsade de pointes, wąski indeks terapeutyczny, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Atorvasterol 40 mg

Atorwastatyna, metabolizowana głównie przez CYP3A4 oraz transportowana przez OATP1B1/1B3, MDR1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak cyklosporyna, telitromycyna czy inhibitory proteazy HIV, mogą zwiększać AUC atorwastatyny nawet do 9,4-krotnie, co wymaga ograniczenia dawki do maksymalnie 10 mg/dobę i ścisłego monitorowania klinicznego. Umiarkowane inhibitory (np. erytromycyna, diltiazem) również podnoszą stężenia leku, co wymaga dostosowania dawki i obserwacji pacjenta. Induktory CYP3A4, takie jak efawirenz czy ryfampicyna, mogą obniżać stężenie atorwastatyny, przy czym ryfampicyna wykazuje dodatkowo hamowanie OATP1B1, co komplikuje interakcję i wymaga jednoczesnego podawania leków. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko miopatii i rabdomiolizy przy łącznym stosowaniu atorwastatyny z fibratami, ezetymibem, kwasem fusydowym oraz kolchicyną, gdzie zaleca się stosowanie najmniejszych skutecznych dawek i intensywne monitorowanie kliniczne.
amlodypina, białko BCRP, białko MDR1, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, czas protrombinowy, digoksyna, diltiazem, elbaswir, erytromycyna, etynyloestradiol, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens żółciowy, kolchicyna, kwas fusydowy, miopatia, noretysteron, pozakonazol, rabdomioliza, ryfampicyna, warfaryna, werapamil, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Utrogestan 300 mg

Progesteron w dawce 300 mg (Utrogestan, kapsułki dopochwowe) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Progesteron może modyfikować działanie leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny, fenindion), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i ewentualnej korekty dawkowania. Hamuje metabolizm cyklosporyny, zwiększając jej stężenie i ryzyko toksyczności, co wymaga ścisłego monitorowania. Zwiększa stężenie tyzanidyny, nasilając jej działanie miorelaksacyjne, oraz może osłabiać skuteczność bromokryptyny. Progesteron nasila arytmogenne działanie bupiwakainy, co jest istotne podczas znieczulenia miejscowego. Wpływa także na metabolizm niektórych benzodiazepin, jednak bez istotnego znaczenia klinicznego. Ponadto, progesteron może zmieniać wyniki badań czynnościowych wątroby i układu wewnątrzwydzielniczego, co należy uwzględnić w diagnostyce.
alprazolam, amoksycylina, ampicylina, aprepitant, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, badanie czynnościowe wątroby, benzodiazepina, bozentan, bromokryptyna, bupiwakaina, chlordiazepoksyd, cukrzyca typu 2, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, diazepam, działanie miorelaksacyjne, dziurawiec zwyczajny, eslikarbazepina, fenindion, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, fosamprenawir, hiperprolaktynemia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, lorazepam, nadciśnienie płucne, nelfinawir, oksazepam, okskarbazepina, perampanel, pochodna kumaryny, progesteron dopochwowy, prymidon, rozuwastatyna, rufinamid, ryfabutyna, ryfampicyna, selegilina, takrolimus, tetracyklina, topiramat, tyzanidyna, worykonazol
Leksykon leków
Interakcje leku – Cinacalcet Aurovitas 90 mg

Cynakalcet Aurovitas wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez enzymy cytochromu P450. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol (200 mg 2x/dobę), mogą podwoić stężenie cynakalcetu w surowicy, co wymaga dostosowania dawki. Induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają stężenie leku, również wskazując na konieczność modyfikacji dawkowania. Palenie tytoniu, indukujące CYP1A2, zwiększa klirens cynakalcetu o 36-38%, co może wymagać korekty dawki. Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, np. 3,6-krotne zwiększenie ekspozycji na dezypraminę (50 mg) oraz 11-krotne zwiększenie AUC dekstrometorfanu (30 mg). Nie obserwuje się wpływu cynakalcetu na farmakokinetykę warfaryny, midazolamu ani leków immunosupresyjnych metabolizowanych przez CYP3A4/3A5. Węglan wapnia (1500 mg), sewelamer (3×2400 mg/dobę) i pantoprazol (80 mg/dobę) nie wpływają na farmakokinetykę cynakalcetu.
cyklosporyna, cynakalcet, CYP1A2, CYP2D6, cyprofloksacyna, czas protrombinowy, czynnik krzepnięcia VII, dekstrometorfan, dezypramina, drgawki, etelkalcetyd, flekainid, fluwoksamina, hepatotoksyczność, hipokalcemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klomipramina, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, metoprolol, midazolam, nortryptylina, palenie tytoniu, pantoprazol, propafenon, ryfampicyna, rytonawir, sewelamer, takrolimus, telitromycyna, tetania, warfaryna, węglan wapnia, worykonazol, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Airbufo Forspiro (160 mcg + 4,5 mcg)/dawkę inh.

Produkt leczniczy Airbufo Forspiro, zawierający 160 μg budezonidu i 4,5 μg formoterolu fumaranu dwuwodnego, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Budezonid jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, a silne inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol 200 mg/dobę, itrakonazol, klarytromycyna) mogą zwiększać jego stężenie w osoczu nawet 4-6-krotnie, co podnosi ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych kortykosteroidów. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania tych leków lub zachowanie możliwie najdłuższego odstępu czasowego między ich podaniem. Formoterol może wchodzić w interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z beta-adrenolitykami, które antagonizują jego działanie rozszerzające oskrzela, oraz z lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. chinidyna, dyzopiramid), co zwiększa ryzyko arytmii komorowych. Ponadto, formoterol może indukować hipokaliemię, nasilającą się przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych ksantyny, kortykosteroidów systemowych i leków moczopędnych, co wymaga monitorowania elektrolitów, zwłaszcza potasu.
agonista receptora beta-2, arytmia komorowa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, budezonid i formoterol, chinidyna, cytochrom P450 CYP3A4, dyzopiramid, działanie niepożądane, enfluran, furazolidon, glikozyd naparstnicy, halotan, hipokaliemia, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izofluran, ketokonazol, klarytromycyna, kobicystat, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lewodopa, lewotyroksyna, nefazodon, oksytocyna, pochodna fenotiazyny, pochodna ksantyny, POChP, pozakonazol, prokainamid, prokarbazyna, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie oskrzeli, skurcz oskrzeli, tachykardia, telitromycyna, teofilina, terfenadyna, węglowodór halogenowy, worykonazol, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie rytmu serca, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Roticox 30 mg

Etorykoksyb, selektywny inhibitor COX-2, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie etorykoksybu w dawce 120 mg/dobę u pacjentów przyjmujących warfarynę powoduje wzrost INR o około 13%, co wymaga ścisłego monitorowania czasu protrombinowego. NLPZ, w tym etorykoksyb, mogą osłabiać działanie leków moczopędnych, inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II, zwiększając ryzyko ostrej niewydolności nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzoną funkcją nerek. Etorykoksyb nie wpływa na antyagregacyjne działanie małych dawek kwasu acetylosalicylowego (81 mg/dobę), jednak jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. W dawce 120 mg etorykoksyb podnosi stężenie metotreksatu w osoczu o 28% i zmniejsza jego klirens nerkowy o 13%, co wymaga monitorowania toksyczności. Ponadto, etorykoksyb zwiększa stężenie etynyloestradiolu w osoczu o 37-60% (dawki 60-120 mg), co ma znaczenie przy doborze doustnych leków antykoncepcyjnych i hormonalnej terapii zastępczej (wzrost stężeń estronu o 41%, ekwiliny o 76% i 17-β-estradiolu o 22%).
antagonista receptora angiotensyny, cyklosporyna, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, digoksyna, doustny lek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie antyagregacyjne, działanie nefrotoksyczne, etorykoksyb, etynyloestradiol, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor ACE, inhibitor COX-2, INR, izoenzym SULT1E1, ketokonazol, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek moczopędny, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający, metotreksat, mikonazol, minoksydyl, nadciśnienie, NLPZ, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, prednizolon, prednizon, ryfampicyna, salbutamol, skoniugowany estrogen, sulfotransferaza, takrolimus, worykonazol, żylny incydent zakrzepowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Omeprazol Biofarm 40 mg

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez modulację pH żołądka oraz hamowanie izoenzymu CYP2C19. Znaczące klinicznie są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV, gdzie omeprazol w dawce 40 mg/dobę zmniejsza ekspozycję na nelfinawir o 40% i jego metabolit M8 o 75-90%, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, ekspozycja na atazanawir spada o 30-75% przy współpodawaniu omeprazolu, co nie jest rekomendowane. W przypadku sakwinawiru obserwuje się wzrost stężenia o około 70%, jednak interakcja ta jest dobrze tolerowana. Omeprazol obniża także wchłanianie leków przeciwgrzybiczych takich jak pozakonazol, erlotynib, ketokonazol i itrakonazol, co może obniżać ich skuteczność kliniczną. Ponadto, omeprazol zwiększa ekspozycję na leki metabolizowane przez CYP2C19, w tym R-warfarynę, cylostazol (wzrost Cmax o 18% i AUC o 26%), diazepam, fenytoinę (wymaga monitorowania stężenia), digoksynę (wzrost biodostępności o 10%) oraz takrolimus (wymagana kontrola stężenia i czynności nerek). Interakcja z klopidogrelem jest istotna, gdyż omeprazol w dawce 80 mg zmniejsza ekspozycję na aktywny metabolit o 42-46% i hamowanie agregacji płytek o 30-47%, co może obniżać skuteczność przeciwpłytkową.
antagonista witaminy K, atazanawir, choroba wrzodowa, cylostazol, diazepam, digoksyna, dziurawiec, erlotynib, farmakokinetyka, fenytoina, hamowanie agregacji płytek, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym CYP, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwasowość soku żołądkowego, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy, metabolizm CYP2C19, nelfinawir, pole pod krzywą stężeń, pozakonazol, R-warfaryna, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, stężenie maksymalne, takrolimus, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV
Leksykon leków
Interakcje leku – Alprazolam Aurovitas 1 mg

Alprazolam, będący benzodiazepiną, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, jednoczesne stosowanie alprazolamu z lekami psychotropowymi (np. neuroleptykami, opioidami, lekami nasennymi, uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi) może prowadzić do nasilonej depresji ośrodkowego układu nerwowego, zwiększając ryzyko sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki i zgonu. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z klozapiną, która może skutkować zatrzymaniem oddechu i akcji serca. Spożywanie alkoholu podczas terapii alprazolamem jest przeciwwskazane ze względu na znaczne nasilenie działania uspokajającego i ryzyko poważnych zaburzeń funkcji poznawczych i motorycznych. Dodatkowo, alprazolam może nasilać działanie leków zwiotczających mięśnie, co zwiększa ryzyko upadków, zwłaszcza na początku leczenia.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, cymetydyna, dekstropropoksyfen, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezypramina, digoksyna, diltiazem, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klozapina, kodeina, lek nasenny i uspokajający, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwhistaminowy uspokajający, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, morfina, nefazodon, neuroleptyk, oksykodon, opioid, opioidowy lek przeciwbólowy, pozakonazol, propranolol, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, środek przeciwdepresyjny, środek znieczulający, telitromycyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, troleandomycyna, warfaryna, worykonazol, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Voriconazol Polpharma 200 mg

Farmakokinetyka worykonazolu charakteryzuje się nieliniową kinetyką wynikającą z wysycenia metabolizmu, co skutkuje nieproporcjonalnym wzrostem ekspozycji (AUCτ) przy zwiększeniu dawki z 200 mg do 300 mg podawanych doustnie dwa razy na dobę (2,5-krotny wzrost AUCτ). Lek wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie (biodostępność 96%), z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym w ciągu 1-2 godzin. Worykonazol przenika do tkanek (objętość dystrybucji 4,6 l/kg) oraz przez barierę krew-mózg, a jego metabolizm odbywa się głównie przez izoenzymy CYP2C19, CYP2C9 i CYP3A4, z istotną zmiennością międzyosobniczą zależną od polimorfizmu CYP2C19. U osób słabo metabolizujących (15-20% populacji azjatyckiej, 3-5% kaukaskiej i czarnej) ekspozycja na lek jest nawet 4-krotnie wyższa. Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi około 6 godzin po podaniu 200 mg doustnie, jednak ze względu na nieliniowość farmakokinetyki nie jest on użyteczny do przewidywania kumulacji. Worykonazol jest wydalany głównie przez metabolizm wątrobowy, z mniej niż 2% niezmienionego leku w moczu.
aspergiloza, bariera krew-mózg, biodostępność, CYP2C19, cytochrom P450, dysfunkcja nerek, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, N-tlenek, nieliniowa farmakokinetyka, nowotwór złośliwy układu chłonnego, objętość dystrybucji, okres półtrwania, płyn mózgowo-rdzeniowy, polimorfizm genetyczny, stan stacjonarny, układ krwiotwórczy, wiązanie z białkami osocza, właściwość grzybobójcza, worykonazol, zaburzenie wchłaniania, zmienność osobnicza