Interakcje leku
Bioprazol 20 mg

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na kwaśność treści żołądkowej, co może prowadzić do różnorodnych interakcji z innymi lekami. Ponadto, metabolizm omeprazolu przy udziale izoenzymu cytochromu P450 2C19 (CYP2C19) stwarza potencjalne ryzyko wystąpienia interakcji farmakokinetycznych z wieloma substancjami leczniczymi.¹

Interakcje wynikające z mechanizmu działania omeprazolu

Zmniejszenie kwaśności soku żołądkowego pod wpływem omeprazolu może prowadzić do zmniejszonego wchłaniania niektórych leków przeciwgrzybiczych, takich jak ketokonazol i itrakonazol, które wymagają kwaśnego środowiska do prawidłowej absorpcji.²

Z drugiej strony, zwiększenie pH soku żołądkowego może prowadzić do zwiększonej biodostępności niektórych leków. Przykładem jest digoksyna, której biodostępność wzrasta o około 10% podczas jednoczesnego stosowania z omeprazolem.³

Interakcje wynikające z metabolizmu omeprazolu

Omeprazol może spowalniać eliminację niektórych leków metabolizowanych przez ten sam układ enzymatyczny, co prowadzi do wydłużenia ich działania i potencjalnie zwiększonego ryzyka działań niepożądanych. Dotyczy to między innymi:

• Diazepamu – lek przeciwlękowy, którego metabolizm może być spowolniony
• Fenytoiny – lek przeciwpadaczkowy wymagający monitorowania stężenia
• Warfaryny – lek przeciwzakrzepowy, którego działanie może ulec nasileniu

W przypadku tych leków zaleca się obserwację pacjenta oraz potencjalne dostosowanie dawkowania, szczególnie aż do czasu unormowania się parametrów laboratoryjnych lub ustąpienia objawów klinicznych wynikających z interakcji.⁴

Warto jednak zauważyć, że jednoczesne stosowanie omeprazolu w dawce 20 mg na dobę nie zmieniało istotnie czasu krzepnięcia u pacjentów długotrwale leczonych warfaryną.⁵

Do innych leków mogących wchodzić w interakcje z omeprazolem poprzez ten sam mechanizm metaboliczny należą: heksabarbital, cytalopram, imipramina i klomipramina.⁶

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Szczególnie istotna jest interakcja omeprazolu z lekami stosowanymi w terapii zakażeń HIV. Jednoczesne podawanie omeprazolu (40 mg dziennie) z atazanawirem 300 mg/rytonawirem 100 mg powoduje znaczące zmniejszenie biodostępności atazanawiru – odnotowano około 75% spadek parametrów farmakokinetycznych (AUC, Cmax i Cmin). Co ważne, nawet zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg nie kompensuje wpływu omeprazolu na dostępność tego leku przeciwwirusowego.⁷

Z tego powodu jednoczesne stosowanie inhibitorów pompy protonowej, w tym omeprazolu, z atazanawirem jest przeciwwskazane.⁸

Interakcje z cylostozolem i lekami immunosupresyjnymi

Należy unikać jednoczesnego stosowania omeprazolu z cylostozolem, ponieważ prowadzi to do zwiększenia stężenia cylostazolu w osoczu krwi, co może nasilać jego działanie i zwiększać ryzyko działań niepożądanych.⁹

W przypadku takrolimusu, leku immunosupresyjnego stosowanego po przeszczepach narządów, omeprazol prawdopodobnie zwiększa jego stężenie w osoczu krwi, co może wymagać dostosowania dawkowania.¹⁰

Z kolei worykonazol, przeciwgrzybiczny lek azolowy, może powodować zwiększenie stężenia omeprazolu w osoczu krwi, co należy uwzględnić przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.¹¹

Leki niewykazujące istotnych interakcji z omeprazolem

Nie stwierdzono klinicznie istotnych interakcji omeprazolu z następującymi substancjami:

• Antybiotyki: amoksycylina, metronidazol
• Leki zobojętniające sok żołądkowy
• Leki przeciwarytmiczne: chinidyna, lidokaina
• Leki psychotropowe: kofeina
• Leki immunosupresyjne: cyklosporyna
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne: diklofenak, naproksen, piroksykam
• Leki przeciwbólowe: fenacetyna
• Hormony: estradiol
• Beta-blokery: metoprolol, propranolol
• Leki rozszerzające oskrzela: teofilina

Powyższe leki mogą być stosowane jednocześnie z omeprazolem bez konieczności dostosowywania dawek.¹²

Wpływ na badania diagnostyczne

Leczenie omeprazolem może spowodować zafałszowanie wyniku testu (13C) na obecność bakterii Helicobacter pylori. Jest to istotna informacja dla klinicystów, którzy planują przeprowadzenie tego testu diagnostycznego u pacjentów przyjmujących omeprazol.¹³

Interakcje omeprazolu z alkoholem

Badania farmakokinetyczne wykazały, że alkohol nie wpływa na wchłanianie omeprazolu.¹⁴ Oznacza to, że jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii omeprazolem nie zmienia istotnie stężenia leku w organizmie ani jego biodostępności.

Należy jednak pamiętać, że spożywanie alkoholu samo w sobie może drażnić błonę śluzową przewodu pokarmowego i nasilać dolegliwości żołądkowe, takie jak zgaga czy ból brzucha. W przypadku pacjentów z chorobą wrzodową, refluksem żołądkowo-przełykowym lub innymi schorzeniami górnego odcinka przewodu pokarmowego, które są wskazaniami do stosowania omeprazolu, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, niezależnie od braku bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych z omeprazolem.

Tabela interakcji omeprazolu z innymi lekami

Wnioski praktyczne dla klinicystów

Podczas terapii omeprazolem należy zwrócić szczególną uwagę na:

1. Bezwzględne przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z atazanawirem
2. Konieczność monitorowania parametrów krzepnięcia u pacjentów leczonych warfaryną
3. Potrzebę monitorowania stężenia fenytoiny i obserwacji objawów jej toksyczności
4. Unikanie jednoczesnego stosowania z cylostozolem
5. Potencjalną konieczność dostosowania dawki takrolimusu podczas jednoczesnej terapii
6. Możliwość fałszywie ujemnych wyników testów diagnostycznych na obecność H. pylori

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania omeprazolu z lekami, z którymi wchodzi on w interakcje, zaleca się szczegółową obserwację pacjenta oraz, w razie potrzeby, odpowiednie dostosowanie dawkowania leków towarzyszących.¹⁵