prolaktyna
Prolaktyna (PRL), znana również jako hormon laktotropowy, jest hormonem peptydowym wydzielanym głównie przez komórki laktotropowe przedniego płata przysadki mózgowej. Podstawową funkcją prolaktyny u kobiet jest stymulacja gruczołów sutkowych do produkcji mleka po porodzie (laktogeneza), a także podtrzymywanie laktacji w okresie karmienia piersią.
W diagnostyce laboratoryjnej oznaczanie stężenia prolaktyny w surowicy krwi jest istotnym badaniem w ocenie zaburzeń endokrynologicznych, niepłodności oraz zaburzeń miesiączkowania. Hiperprolaktynemia (podwyższony poziom prolaktyny) może wskazywać na obecność gruczolaka przysadki (prolaktynoma), niedoczynność tarczycy, niewydolność nerek, ciążę lub być efektem stosowania niektórych leków, zwłaszcza neuroleptyków.
Prawidłowe stężenie prolaktyny u kobiet niebędących w ciąży wynosi zazwyczaj 5-25 ng/ml (106-530 mIU/l), natomiast u mężczyzn 5-15 ng/ml (106-318 mIU/l). Stężenie to podlega dobowym wahaniom – najwyższe wartości obserwuje się podczas snu, a najniższe w godzinach popołudniowych. Przy interpretacji wyników należy uwzględnić fakt, że krótkotrwały stres, wysiłek fizyczny czy posiłek mogą przejściowo podwyższyć poziom tego hormonu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Zypsila 40 mg
Lek Zypsila, zawierający zyprazydon w postaci wodorosiarczanu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych obejmujących około 6500 dorosłych pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na wpływ leku na układ sercowo-naczyniowy, gdzie stwierdzono wydłużenie odstępu QT w EKG, umiarkowane i zależne od dawki, z 12,3% zapisów EKG wykazujących wydłużenie QT o 30-60 ms oraz 1,6% z wydłużeniem powyżej 60 ms. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, torsade de pointes, reakcje anafilaktyczne oraz żylne choroby zakrzepowo-zatorowe. W badaniach długoterminowych obserwowano również przejściowe zwiększenie stężenia prolaktyny, z rzadkimi objawami klinicznymi hiperprolaktynemii, takimi jak ginekomastia czy mlekotok.
akatyzja, choroba zakrzepowo-zatorowa, dysfagia, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, dyzuria, działanie niepożądane, eozynofilia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipokalcemia, limfopenia, mlekotok, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, parkinsonizm, priapizm, prolaktyna, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, szczękościsk, tachykardia, torsade de pointes, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie pozapiramidowe, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zyprazydon wodorosiarczan - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Aurobindo 7,5 mg
Przedkliniczne badania toksyczności olanzapiny obejmowały oceny ostrej i przewlekłej toksyczności u różnych gatunków zwierząt, w tym myszy, szczurów, psów i małp. Dawki śmiertelne (LD50) wynosiły około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, podczas gdy psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. Objawy toksyczności obejmowały sedację, drżenia, drgawki, ataksję oraz zmniejszenie masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 1 roku) obserwowano hamowanie aktywności OUN, objawy antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających AUC 12-15-krotnie wyższemu niż u ludzi przy dawce 12 mg. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany w układzie rozrodczym związane ze wzrostem prolaktyny, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne nabłonka pochwy i gruczołu sutkowego.
anoreksja, ataksja, cytopenia, dawka śmiertelna, drgawki kloniczne, duszność, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, leukocyty, małopłytkowość, mioza, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, prolaktyna, prostracja, ślinotok, szpik kostny, tachykardia, toksyczność przewlekła, tolerancja farmakologiczna, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia świadomości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Olanzapin Krka
Olanzapin Krka wykazuje opóźniony początek działania, z poprawą stanu klinicznego obserwowaną po kilku dniach lub tygodniach terapii, co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów. Lek nie jest zalecany u osób z psychozą i/lub zaburzeniami zachowania związanymi z otępieniem ze względu na dwukrotnie wyższe ryzyko śmiertelności (3,5% vs 1,5% placebo) oraz trzykrotnie większą częstość incydentów naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4% placebo), niezależnie od dawki (średnia 4,4 mg/dobę) i czasu leczenia. U pacjentów z chorobą Parkinsona olanzapina nie wykazała skuteczności w leczeniu psychozy, a wręcz nasilała objawy parkinsonizmu i omamy. Złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) jest poważnym powikłaniem, objawiającym się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni i niestabilnością autonomiczną, wymagającym natychmiastowego odstawienia leku. Ponadto, olanzapina może indukować hiperglikemię i zaostrzenie cukrzycy, co wymaga monitorowania glikemii (przed leczeniem, po 12 tygodniach i następnie corocznie) oraz masy ciała (przed leczeniem, po 4, 8, 12 tygodniach i kwartalnie). Monitorowanie lipidów jest zalecane przed terapią, po 12 tygodniach i co 5 lat.
agonista dopaminy, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aminotransferazy wątrobowe, benzodiazepiny, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fosfokinaza kreatynowa, granulocyty obojętnochłonne, hipereozynofilia, hiperglikemia, krążenie mózgowe, kwasica ketonowa, leukocyty, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, odstęp QTc, otępienie, otępienie naczyniowe, parkinsonizm, późne dyskinezy, prolaktyna, rabdomioliza, sedacja, udar niedokrwienny, zapalenie wątroby, zespół wydłużonego QT, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Quetiapine Fair-Med 200 mg
Stosowanie kwetiapiny u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Dane dotyczące ekspozycji na kwetiapinę w pierwszym trymestrze ciąży, obejmujące od 300 do 1000 zakończonych ciąż, nie wskazują jednoznacznie na zwiększone ryzyko wad rozwojowych, jednak brak jest wystarczających dowodów, co wymaga ostrożności. Badania przedkliniczne wykazały toksyczne działanie na rozród. Szczególnie istotne jest ryzyko działań niepożądanych u noworodków narażonych na kwetiapinę w trzecim trymestrze, takich jak objawy pozapiramidowe (wzmożone lub osłabione napięcie mięśniowe, drżenie), zespół odstawienia (pobudzenie, senność), zaburzenia oddechowe, w tym niewydolność oddechowa, oraz trudności w karmieniu. W związku z tym noworodki powinny być monitorowane po porodzie, a w razie potrzeby wdrożone odpowiednie działania terapeutyczne.
badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, ekspozycja płodu, kwetiapina, kwetiapina w ciąży, kwetiapina w mleku, lek przeciwpsychotyczny, niewydolność oddechowa, objawy pozapiramidowe, opieka neonatologiczna, pierwszy trymestr ciąży, prolaktyna, toksyczność, trzeci trymestr ciąży, wady rozwojowe płodu, zaburzenia oddechowe, zespół odstawienia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zolaxa Rapid 20 mg
Olanzapina, substancja czynna preparatu Zolaxa Rapid, jest lekiem przeciwpsychotycznym o wieloreceptorowym antagonizmie, wykazującym działanie przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych (H1). Wyższe powinowactwo do receptorów 5HT2 w porównaniu z D2 tłumaczy korzystny profil działań niepożądanych, w tym rzadsze występowanie objawów pozapiramidowych. Badania elektrofizjologiczne wykazały selektywne zmniejszenie aktywności neuronów dopaminergicznych układu mezolimbicznego (A10) przy minimalnym wpływie na drogi prążkowia (A9), co sprzyja skuteczności przeciwpsychotycznej i ograniczeniu działań niepożądanych motorycznych. W testach przedklinicznych olanzapina osłabia warunkowy odruch unikania w dawkach niższych niż wywołujące katalepsję oraz wykazuje działanie przeciwlękowe. Neuroobrazowanie (PET, SPECT) potwierdziło większe wysycenie receptorów 5HT2A niż D2 po podaniu dawki 10 mg oraz mniejsze wysycenie receptorów D2 u pacjentów reagujących na leczenie olanzapiną w porównaniu z innymi neuroleptykami.
cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, diazepiny, działanie przeciwmaniakalne, działanie przeciwpsychotyczne, klasyfikacja ATC, lek przeciwpsychotyczny, lek stabilizujący nastrój, nawrót choroby dwubiegunowej, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne i negatywne, odruch warunkowy, olanzapina, ostra mania, pozytonowa tomografia emisyjna, prążkowie, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, remisja manii, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizacja nastroju, tomografia emisyjna pojedynczego fotonu, triglicerydy, układ mezolimbiczny, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Interakcje leku – Pernazinum 25 mg
Perazyna wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania perazyny z innymi lekami psychotropowymi, takimi jak rezerpina, lit, inhibitory MAO oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych, w tym objawów pozapiramidowych i toksyczności. Perazyna w połączeniu z lekami hipotensyjnymi, β-adrenolitykami oraz lekami przeciwarytmicznymi zwiększa ryzyko nadmiernego spadku ciśnienia tętniczego i zaburzeń rytmu serca. Ponadto, stosowanie perazyny z opioidowymi lekami przeciwbólowymi i innymi środkami przeciwbólowymi nasila ich działanie przeciwbólowe i uspokajające, co może prowadzić do nadmiernej sedacji. Warto również zwrócić uwagę na interakcje z tiopentalem, który ulega wydłużeniu czasu działania, co wymaga dostosowania dawkowania podczas zabiegów chirurgicznych.
agonista dopaminy, antagonista dopaminy, bromokryptyna, choroba układu sercowo-naczyniowego, depresja ośrodka oddechowego, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, działanie sedatywne, enzym wątrobowy, galaktorrhea, ginekomastia, guanetydyna, hipotonia ortostatyczna, inhibitor MAO, interakcja lekowa, karbamazepina, lek hipotensyjny, lek opioidowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrgawkowy, lek β-adrenolityczny, metoklopramid, neuroleptyk, neurotoksyczność, objawy pozapiramidowe, ośrodkowy układ nerwowy, perazyna, prolaktyna, spadek ciśnienia tętniczego, tiopental, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine +pharma 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne u myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, a u psów i małp tolerowane dawki doustne sięgały do 100 mg/kg mc. Toksyczność ostra objawiała się typowymi efektami neuroleptycznymi, takimi jak sedacja, drżenia, drgawki, ślinotok oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach toksyczności wielokrotnej, trwających do 3 miesięcy u myszy i do roku u szczurów i psów, obserwowano hamowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego, objawy antycholinergiczne oraz zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg mc./dobę, przy czym ekspozycja (AUC) była 12-15-krotnie wyższa niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, sedacja, szpik kostny, toksyczność hematologiczna, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna, zaburzenie świadomości - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapina Viatris 15 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u zwierząt, takie jak sedacja, drżenia mięśniowe, drgawki kloniczne oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. Mediana dawki śmiertelnej (LD50) wynosiła około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów. W badaniach długoterminowych (do 1 roku) obserwowano hamowanie aktywności OUN, działanie przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalną neutropenię i małopłytkowość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę. U szczurów stwierdzono odwracalne zmiany związane z hiperprolaktynemią, takie jak zmniejszenie masy jajników i macicy oraz zmiany morfologiczne w nabłonku pochwy i gruczole sutkowym. Wpływ na hematologię był gatunkowo zróżnicowany, a u psów cytopenie nie wiązały się z uszkodzeniem komórek progenitorowych szpiku, co sugeruje odwracalność tych zmian.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, drżenie mięśniowe, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, lek przeciwpsychotyczny, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, śpiączka, szpik kostny, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Chlorprothixen Zentiva 50 mg
Chloroprotyksen, należący do pochodnych tioksantenu (ATC: N05AF03), wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania, który obejmuje blokadę postsynaptycznych receptorów dopaminergicznych, co stanowi podstawę jego efektu przeciwpsychotycznego. Dodatkowo lek antagonizuje receptory alfa-adrenergiczne, co może prowadzić do działań niepożądanych takich jak hipotensja ortostatyczna i zawroty głowy. Chloroprotyksen wpływa również na układ hormonalny, hamując uwalnianie hormonów podwzgórza i przysadki, co skutkuje podwyższeniem stężenia prolaktyny w surowicy krwi (hiperprolaktynemia) i może być przyczyną niektórych działań niepożądanych. W porównaniu do innych tioksantenów, lek charakteryzuje się wyraźnym działaniem sedatywnym poprzez hamowanie przewodzenia bodźców do układu siatkowatego pnia mózgu, co jest korzystne u pacjentów z pobudzeniem psychoruchowym, niepokojem oraz zaburzeniami snu. Ponadto chloroprotyksen wykazuje działanie przeciwwymiotne, hamując aktywność chemoreceptorów w rdzeniu kręgowym, co redukuje nudności i wymioty.
chemoreceptory rdzenia kręgowego, chloroprotyksen, działanie przeciwpsychotyczne, działanie przeciwwymiotne, działanie sedatywne, fenotiazyna, hiperprolaktynemia, hipotensja ortostatyczna, hormony podwzgórza i przysadki, odruch wymiotny, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie psychoruchowe, pochodna tioksantenu, prolaktyna, prolaktynostatyna, receptor alfa-adrenergiczny, receptor dopaminergiczny postsynaptyczny, układ siatkowaty pnia mózgu, zaburzenie psychiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Olanzapin Krka 15 mg
Olanzapina, należąca do grupy leków przeciwpsychotycznych (kod ATC: N05AH03), wykazuje wielokierunkowe działanie przeciwpsychotyczne, przeciwmaniakalne oraz stabilizujące nastrój. Charakteryzuje się wysokim powinowactwem (Ki <100 nM) do receptorów serotoninowych (5HT2A/2C, 5HT3, 5HT6), dopaminowych (D1-D5), muskarynowych (M1-M5), α1-adrenergicznych oraz histaminowych H1. Szczególnie istotne jest jej wyższe powinowactwo do receptorów 5HT2 w porównaniu z D2, co przekłada się na skuteczność terapeutyczną przy jednocześnie niższym ryzyku objawów pozapiramidowych. Elektrofizjologiczne badania wskazują na selektywne hamowanie neuronów dopaminergicznych w układzie mezolimbicznym (A10) z minimalnym wpływem na drogi prążkowia (A9), co tłumaczy korzystny profil działań niepożądanych, w tym niskie ryzyko zaburzeń motorycznych. Ponadto olanzapina wykazuje działanie anksjolityczne, co wyróżnia ją spośród klasycznych neuroleptyków.
cholesterol, cholesterol LDL, działanie anksjolityczne, epizod manii, epizod mieszany, katalepsja, lek normotymiczny, lek przeciwmaniakalny, lek przeciwpsychotyczny, lit, mania, neuron dopaminergiczny, niedociśnienie ortostatyczne, objawy maniakalne, objawy negatywne, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne, prolaktyna, receptor dopaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, remisja objawów, schizofrenia, skala depresji Montgomery-Åsberg, stabilizator nastroju, terapia skojarzona, trójglicerydy, układ mezolimbiczny, walproinian sodu, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Polpix SR 4 mg
Ropinirol, agonista receptorów dopaminowych D2/D3, jest stosowany w leczeniu choroby Parkinsona, działając poprzez bezpośrednią stymulację receptorów dopaminergicznych w prążkowiu oraz hamowanie wydzielania prolaktyny w podwzgórzu i przysadce. W badaniu 36-tygodniowym u 161 pacjentów z wczesną postacią choroby Parkinsona wykazano, że tabletki o przedłużonym uwalnianiu ropinirolu są nie mniej skuteczne niż tabletki o natychmiastowym uwalnianiu, z różnicą w części ruchowej UPDRS wynoszącą -0,7 punktu (95% CI: -1,51, 0,10; p=0,0842). Zmiana formy leku nie wpłynęła istotnie na profil działań niepożądanych, a konieczność zwiększenia dawki wystąpiła u mniej niż 3% pacjentów. W terapii skojarzonej z lewodopą, w 24-tygodniowym badaniu kontrolowanym placebo, ropinirol istotnie skrócił czas trwania okresu „wyłączenia” o 1,7 godziny (95% CI: -2,34, -1,09; p<0,0001) oraz wydłużył czas "włączenia" o 1,7 godziny (95% CI: 1,06, 2,33; p<0,0001) i czas "włączenia" bez dokuczliwych dyskinez o 1,5 godziny (95% CI: 0,85, 2,13; p<0,0001), nie zwiększając jednocześnie czasu trwania dyskinez.
agonista receptorów dopaminowych, badanie odstępu QT, choroba Parkinsona, dyskineza, lewodopa, monoterapia lewodopą, odstęp QT, okres off, okres on, prążkowie mózgu, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor D2/D3, repolaryzacja serca, ropinirol, skala UPDRS, tabletka o natychmiastowym uwalnianiu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Pinexet 200 mg 200 mg
Aktualne dane dotyczące stosowania kwetiapiny w ciąży, oparte na analizie od 300 do 1000 zakończonych ciąż, nie wykazują jednoznacznego zwiększenia ryzyka wad rozwojowych płodu. Niemniej jednak, brak jest wystarczających dowodów pozwalających na pełną ocenę bezpieczeństwa leku w tym okresie. Szczególną ostrożność należy zachować w trzecim trymestrze ciąży, gdyż ekspozycja na kwetiapinę może skutkować u noworodków objawami pozapiramidowymi, odstawiennymi, zaburzeniami napięcia mięśniowego, drżeniami, sennością, niewydolnością oddechową oraz trudnościami w karmieniu. Zaleca się ścisłe monitorowanie stanu neurologicznego, oddechowego i zdolności do pobierania pokarmu u noworodków narażonych na lek w ostatnim trymestrze.
drżenie, fumaran kwetiapiny, hiperprolaktynemia, hipertonia, hipotonia, kwetiapina w ciąży, kwetiapina w mleku kobiecym, lek przeciwpsychotyczny, monitorowanie kliniczne, niewydolność oddechowa, objaw pozapiramidowy, oś podwzgórze-przysadka-gonady, pierwszy trymestr ciąży, pobudzenie psychoruchowe, prolaktyna, trzeci trymestr ciąży, zaburzenie behawioralne, zaburzenie napięcia mięśniowego, zespół odstawienny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Requip 5 mg
Ropinirol, będący nieergolinowym agonistą receptorów dopaminowych D2/D3, jest stosowany w terapii choroby Parkinsona oraz innych zaburzeń związanych z niedoborem dopaminy w OUN. Jego mechanizm działania polega na bezpośrednim pobudzeniu receptorów dopaminowych w prążkowiu, co kompensuje niedobór dopaminy charakterystyczny dla tej choroby. Ponadto, ropinirol hamuje sekrecję prolaktyny w podwzgórzu i przysadce mózgowej, co może mieć znaczenie kliniczne w kontekście działań niepożądanych i interakcji hormonalnych. Lek jest dostępny w formie tabletek powlekanych o natychmiastowym uwalnianiu, stosowanych w dawkach od 0,5 mg do 24 mg na dobę, choć szczegółowe badania kardiologiczne dotyczące wpływu na odstęp QT przeprowadzono jedynie do dawki 4 mg na dobę.
agonista dopaminy, agonista receptorów dopaminowych, choroba Parkinsona, elektrokardiogram, gospodarka hormonalna, lek dopaminergiczny, niedobór dopaminy, nieergolinowy agonista receptorów dopaminowych, objawy motoryczne, odstęp QT, ośrodkowy układ nerwowy, podwzgórze, prążkowie, prolaktyna, przysadka mózgowa, receptor D2/D3, receptor dopaminowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, tabletka powlekana o natychmiastowym uwalnianiu, zaburzenie endokrynologiczne, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Zolaxa
Olanzapina (Zolaxa) wykazuje opóźniony początek działania, z poprawą kliniczną obserwowaną po kilku dniach do tygodni terapii, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. U osób starszych (>65 lat) z psychozą lub zaburzeniami zachowania w przebiegu otępienia stosowanie olanzapiny wiąże się z dwukrotnie wyższą śmiertelnością (3,5% vs 1,5%) oraz trzykrotnie wyższą częstością zdarzeń naczyniowo-mózgowych (1,3% vs 0,4%) w porównaniu z placebo. Czynniki ryzyka obejmują m.in. wiek powyżej 75 lat, otępienie naczyniowe, sedację, niedożywienie, odwodnienie, choroby płuc oraz jednoczesne stosowanie benzodiazepin. Olanzapina nie jest zalecana w psychozie indukowanej agonistami dopaminy u chorych z chorobą Parkinsona ze względu na nasilenie parkinsonizmu i omamów oraz brak przewagi nad placebo. Istotnym zagrożeniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN) objawiający się m.in. hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i niestabilnością autonomiczną, wymagający natychmiastowego odstawienia leku.
aminotransferazy wątrobowe, choroba mieloproliferacyjna, choroba Parkinsona, cukrzyca, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fosfokinaza kreatyninowa, granulocyty obojętnochłonne, hipereozynofilia, hiperglikemia, kwasica ketonowa, lipidy, nagły zgon sercowy, napad drgawkowy, neutropenia, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, odstęp QT, olanzapina, omamy, otępienie, parkinsonizm, późna dyskineza, prolaktyna, przemijający napad niedokrwienny, przerost gruczołu krokowego, psychoza, rabdomioliza, zakrzep z zatorem, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół wydłużonego odstępu QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Quetiapine Orion 200 mg
Kwetiapina (Quetiapine Orion) wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz podczas laktacji. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są ograniczone, obejmując 300-1000 udokumentowanych przypadków, które nie wskazują jednoznacznie na zwiększone ryzyko wad rozwojowych płodu, jednak ze względu na toksyczne efekty obserwowane w badaniach na zwierzętach, lek powinien być stosowany jedynie, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie kwetiapiny w III trymestrze ciąży, gdyż noworodki mogą wykazywać objawy pozapiramidowe, odstawienne, pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia napięcia mięśniowego, drżenia, senność, niewydolność oddechową oraz trudności w karmieniu, co wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego po porodzie i zapewnienia specjalistycznej opieki neonatologicznej.
dawkowanie kwetiapiny, drżenie, gospodarka hormonalna, hiperprolaktynemia, hipertonia, hipotonia, karmienie piersią, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, nietolerancja laktozy, niewydolność oddechowa, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, opieka neonatologiczna, pobudzenie psychoruchowe, prolaktyna, przenikanie do mleka, senność, tabletka powlekana, toksyczność reprodukcyjna, trzeci trymestr ciąży, wpływ na płodność, zaburzenia karmienia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oftensin 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa tymololu maleinianu, substancji czynnej w preparacie Oftensin 5 mg/ml, potwierdzają jego dobrą tolerancję miejscową w postaci kropli do oczu, co wykazano w długoterminowych badaniach na królikach i psach (1-2 lata) bez obserwacji działań niepożądanych w obrębie tkanek oka. Toksyczność ostra oceniona na gryzoniach wskazuje na LD50 doustne wynoszące 1190 mg/kg dla myszy oraz 900 mg/kg dla szczurów, co świadczy o niskiej toksyczności. Badania karcinogenności ujawniły wzrost częstości gruczolaka nadnerczy u szczurów przy dawce 300 mg/kg/dobę (300-krotność maksymalnej dawki doustnej dla ludzi) oraz nowotworów płuc, polipów macicy i gruczolakoraków sutka u myszy przy dawce 500 mg/kg/dobę (500-krotność dawki ludzkiej), natomiast dawki 5 i 50 mg/kg/dobę nie wykazywały działania karcinogennego.
badanie cytogenetyczne, beta-adrenolityk, dawka śmiertelna, dysfagia, gruczolak nadnerczy, gruczolakorak sutka, krople do oczu, lek beta-adrenolityczny, mutacja wsteczna, nowotwór płuc, Oftensin, polip macicy, potencjał karcinogenny, potencjał mutagenny, prolaktyna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność oczna, tymolol maleinian - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fenactil 40 mg/g
Chloropromazyny chlorowodorek, substancja czynna w kroplach doustnych Fenactil o stężeniu 40 mg/g, jest klasycznym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy fenotiazyn (kod ATC: N05AA01). Jego podstawowy mechanizm działania polega na silnej blokadzie receptorów dopaminergicznych w ośrodkowym układzie nerwowym, co odpowiada za efekt przeciwpsychotyczny. Ponadto wykazuje silne działanie przeciwwymiotne poprzez blokadę nerwu błędnego, co zmniejsza odruch wymiotny. Lek wywiera także umiarkowane działanie hipotensyjne, wynikające z blokady receptorów alfa-1 adrenergicznych, oraz umiarkowane działanie uspokajające, związane z wpływem na receptory histaminowe, muskarynowe i adrenergiczne.
ACTH, chloropromazyna, efekt hipotensyjny, efekt przeciwpsychotyczny, efekt przeciwwymiotny, efekt uspokajający, fenotiazyna, hormon adrenokortykotropowy, hormon podwzgórzowy, hormon przysadkowy, hormon wzrostu, lek przeciwpsychotyczny, nerw błędny, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, układ neuroendokrynny - Leksykon substancji czynnych
Flupentyksol – Właściwości farmakodynamiczne
Flupentyksol, pochodna tioksantenu, jest neuroleptykiem o działaniu przeciwpsychotycznym wynikającym głównie z blokady receptorów dopaminergicznych D1 i D2, a także receptorów 5-HT2 i α1-adrenergicznych, przy braku powinowactwa do receptorów muskarynowych i α2-adrenergicznych. Izomer cis(Z)-flupentyksolu wykazuje silne powinowactwo do receptorów D1 i D2, co odróżnia go od flufenazyny i zbliża do profilu klozapiny. W badaniach in vivo potwierdzono korelację między powinowactwem do receptorów D2 a dawkami terapeutycznymi, a blokada receptorów D1 może ograniczać objawy pozapiramidowe, takie jak dyskineza. Flupentyksol wykazuje słabe działanie uspokajające i antyhistaminergiczne, a jego postać depot (dekanonian) pozwala na długotrwałe działanie przy mniejszych dawkach i ogranicza ryzyko interakcji z lekami znieczulającymi. Lek zwiększa stężenie prolaktyny w surowicy w sposób zależny od dawki.
5-hydroksytryptamina, atypowy lek przeciwpsychotyczny, cis-flupentyksol, dekanian flupentyksolu, dyskineza, działanie antydepresyjne, działanie antyhistaminergiczne, działanie przeciwlękowe, działanie przeciwpsychotyczne, efekt przeciwpsychotyczny, Fluanxol Depot, flufenazyna, flupentyksol, interakcja ze środkiem znieczulającym, klozapina, lek neuroleptyczny, lek przeciwpsychotyczny, neuroleptyk, objawy pozapiramidowe, omamy i urojenia, pobudzenie psychomotoryczne, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, podwyższenie nastroju, powinowactwo receptorowe, prolaktyna, przewlekły stan psychotyczny, psychoza, receptor 5-HT, receptor 5-HT2, receptor dopaminergiczny, receptor dopaminergiczny D1, receptor dopaminergiczny D2, receptor muskarynowy, receptor α1-adrenergiczny, receptor α2-adrenergiczny, schizofrenia, uspokojenie polekowe, zaburzenie myślenia - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kvelux SR 300 mg
Kwetiapina, substancja czynna leku Kvelux SR, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o złożonym profilu receptorowym, wykazującym powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5HT2, dopaminergicznych D1 i D2 (z przewagą 5HT2 nad D2), histaminergicznych oraz alfa-adrenergicznych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter noradrenaliny i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co tłumaczy jej właściwości przeciwdepresyjne. W badaniach klinicznych Kvelux SR wykazał skuteczność w leczeniu schizofrenii (dawki dobowo 400-800 mg, z istotnym zmniejszeniem objawów w skali PANSS), zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (zarówno epizodów maniakalnych, jak i depresyjnych) oraz ciężkiego zaburzenia depresyjnego jako leczenie uzupełniające (dawki 150-300 mg/dobę). W profilaktyce nawrotów u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem dwubiegunowym lek znacząco wydłużał czas do nawrotu choroby.
ADHD, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, ciężkie zaburzenie depresyjne, dyskineza, dystonia, działanie agonistyczne, epizod maniakalny, hormon tarczycy, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, lek stabilizujący nastrój, niedoczynność tarczycy, niepokój ruchowy, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, objaw psychotyczny, ostra mania, parametr hematologiczny, pochodna diazepiny, prolaktyna, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor serotoninowy 5HT1a, schizofrenia, transporter noradrenaliny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Anzorin 15 mg
Badania przedkliniczne olanzapiny, substancji czynnej preparatu Anzorin, wykazały typowe dla neuroleptyków objawy toksyczności ostrej u gryzoni, takie jak zmniejszenie aktywności, śpiączka, drżenia i drgawki, z LD50 wynoszącą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów. U psów tolerancja na pojedyncze dawki doustne sięgała 100 mg/kg bez zgonów, choć obserwowano sedację, ataksję, drżenia, tachykardię, trudności w oddychaniu, zwężenie źrenic i jadłowstręt. U małp dawki do 100 mg/kg powodowały prostrację, a wyższe dawki zaburzenia świadomości. W badaniach długoterminowych (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) dominowały objawy hamowania OUN, działania antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym odwracalna neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, z AUC 12-15-krotnie wyższym niż u ludzi przy dawce 12 mg.
ataksja, cykl płciowy, cytopenia, dawka śmiertelna, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie teratogenne, karcynogenność, leukocyty, małopłytkowość, mutagenność, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, prostracja, szpik kostny, toksyczność hematologiczna, toksyczność ostra - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Solian 100 mg
Amisulpryd (lek Solian) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Nie należy go stosować u osób z nowotworami zależnymi od prolaktyny, takimi jak prolactinoma czy rak piersi, ze względu na ryzyko stymulacji wzrostu guza. Guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma) stanowi bezwzględne przeciwwskazanie z powodu potencjalnego nasilenia objawów związanych z nadmiernym wydzielaniem katecholamin. Amisulpryd jest również przeciwwskazany u dzieci przed okresem pokwitania, gdyż bezpieczeństwo i skuteczność terapii w tej grupie nie zostały ustalone.
amisulpryd, antybiotyk makrolidowy, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, erytromycyna, fluorochinolony, gruczolak przysadki, guz chromochłonny nadnerczy, hiperprolaktynemia, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, lewodopa, nadwrażliwość, prolaktyna, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketipinor 25 mg
Przedkliniczne badania kwetiapiny (Ketipinor) wykazały brak działania genotoksycznego zarówno in vivo, jak i in vitro, co potwierdza bezpieczeństwo genetyczne substancji czynnej. U zwierząt laboratoryjnych podawanie dawek o znaczeniu klinicznym spowodowało różnorodne zmiany fizjologiczne i biochemiczne, w tym u szczurów zmiany pigmentacji tarczycy, a u małp Cynomolgus hipertrofię komórek pęcherzykowych tarczycy oraz obniżenie stężenia T3 w osoczu. Dodatkowo zaobserwowano zmniejszenie hemoglobiny, erytrocytów i leukocytów, co może wskazywać na potencjalne zaburzenia hematologiczne i immunologiczne. U psów stwierdzono zmętnienie rogówki i rozwój zaćmy, co sugeruje możliwy wpływ kwetiapiny na narząd wzroku.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża urojona, działanie genotoksyczne, ekspozycja na lek, erytopoeza, erytrocyty, faza międzyrujowa, genotoksyczność, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, hormonalna regulacja rozrodu, kwetiapina, leukocyty, odsetek ciąż, pigmentacja tarczycy, płodność, prolaktyna, przykurcz, toksyczne oddziaływanie, trijodotyronina, zaćma, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Chlorprothixen Hasco 50 mg
Chloroprotyksen, pochodna tioksantenu z grupy leków psycholeptycznych (kod ATC: N05AF03), wykazuje wielokierunkowe działanie na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ hormonalny. Jego główny mechanizm przeciwpsychotyczny polega na blokowaniu postsynaptycznych receptorów dopaminergicznych, co skutkuje redukcją objawów psychotycznych. Ponadto lek blokuje receptory alfa-adrenergiczne, co może wywoływać efekty hipotensyjne, oraz hamuje uwalnianie hormonów podwzgórza i przysadki, w tym prolaktynostatyny (PIF), prowadząc do podwyższenia stężenia prolaktyny w surowicy krwi. Chloroprotyksen wyróżnia się silnym działaniem sedatywnym, wynikającym z hamowania bodźców w układzie siatkowatym pnia mózgu, co powoduje uspokojenie i senność. Dodatkowo wykazuje działanie przeciwwymiotne poprzez hamowanie chemoreceptorów w rdzeniu kręgowym, co redukuje odruch wymiotny.
chemoreceptory rdzenia kręgowego, chloroprotyksen, duszność, działanie przeciwwymiotne, działanie sedatywne, fenotiazyna, gospodarka hormonalna, hormony podwzgórza i przysadki, lek przeciwpsychotyczny, lek psycholeptyczny, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie i niepokój, pochodna tioksantenu, prolaktyna, prolaktynostatyna, przysadka mózgowa, receptor alfa-adrenergiczny, receptor dopaminergiczny, układ hormonalny, układ siatkowaty pnia mózgu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symquel XR
Symquel XR (kwetiapina) wykazuje zróżnicowany profil bezpieczeństwa zależny od wskazań, dawki oraz grupy wiekowej pacjentów. U dzieci i młodzieży poniżej 18 lat nie zaleca się stosowania ze względu na brak danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, podwyższone stężenie prolaktyny, objawy pozapiramidowe, wzrost ciśnienia tętniczego oraz zmiany w funkcji tarczycy. U dorosłych pacjentów z epizodami ciężkiej depresji i zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi obserwuje się ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u osób poniżej 25 roku życia (częstość zachowań samobójczych do 3,0% w porównaniu do 0% placebo). Kwetiapina może powodować objawy pozapiramidowe, akatyzję, senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz zaburzenia metaboliczne, w tym wzrost masy ciała, hiperglikemię i niekorzystne zmiany lipidowe. Zaleca się regularne monitorowanie parametrów metabolicznych, masy ciała oraz funkcji hematologicznych, zwłaszcza liczby neutrofilów (przerwanie leczenia przy neutrofilach <1,0 × 10^9/l).
agranulocytoza, badanie kliniczne, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba Parkinsona, czynnik ryzyka, czynność tarczycy, dysfagia, działanie przeciwcholinergiczne, epizod ciężkiej depresji, epizod maniakalny, hiperglikemia, hipertermia, induktor enzymów wątrobowych, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwas walproinowy, kwasica ketonowa, myśli samobójcze, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie, polidypsja, polifagia, poliuria, profil bezpieczeństwa, prolaktyna, remisja, rumień wielopostaciowy, schizofrenia, senność, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie psychiczne, zapalenie błony śluzowej, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapin Krka 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) u myszy i szczurów wynoszą odpowiednio około 210 mg/kg i 175 mg/kg masy ciała, przy czym objawy ostrej toksyczności obejmowały zmniejszenie aktywności, śpiączkę, drżenia i drgawki kloniczne. Psy tolerowały dawki doustne do 100 mg/kg bez zgonów, jednak obserwowano sedację, ataksję, tachykardię i zaburzenia oddechowe. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) dominowały efekty hamujące ośrodkowy układ nerwowy, działanie antycholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym przemijającą neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, odpowiadających ekspozycji (AUC) 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg. Nie stwierdzono cytotoksycznego wpływu na szpik kostny.
ataksja, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie antycholinergiczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, jadłowstręt, leukocyty, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, test mutacji bakteryjnych, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pinexet 100 mg 100 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne kwetiapiny, substancji czynnej produktu Pinexet, nie wykazały działania genotoksycznego ani mutagennego w modelach in vitro i in vivo, co jest istotne dla oceny długoterminowego bezpieczeństwa leku. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych zaobserwowano zmiany w różnych układach, w tym istotne morfologiczne i funkcjonalne zmiany w gruczole tarczowym (np. pigmentacja tarczycy u szczurów, hipertrofia komórek pęcherzykowych i obniżenie stężenia T3 u małp Cynomolgus). Dodatkowo, u małp odnotowano zmniejszenie stężenia hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów, a u psów zmętnienie rogówki i zaćmę. W badaniach teratogennych na królikach stwierdzono zwiększoną częstość przykurczu kończyn przy ekspozycji na poziomie zbliżonym do maksymalnej dawki terapeutycznej u ludzi, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje nieznane.
badania in vitro, badania in vivo, badania przedkliniczne, ciąża urojona, efekt teratogenny, faza międzyrujowa, genotoksyczność, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych tarczycy, hormon T3, krwinki białe, krwinki czerwone, kwetiapina, narząd wzroku, parametry hematologiczne, pigmentacja tarczycy, płodność, potencjał mutagenny, prolaktyna, przykurcz, tarczyca, toksyczność, układ krwiotwórczy, zaćma, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa olanzapiny wykazały, że dawki śmiertelne (LD50) wynoszą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast u psów i małp dawki do 100 mg/kg były tolerowane bez zgonów. Toksyczność ostra objawiała się typowymi efektami neuroleptycznymi, takimi jak sedacja, drżenia, drgawki kloniczne oraz zahamowanie przyrostu masy ciała. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy i do 1 roku u szczurów i psów) obserwowano hamowanie aktywności ośrodkowego układu nerwowego, objawy przeciwcholinergiczne oraz obwodowe zaburzenia hematologiczne, w tym zależne od dawki zmniejszenie liczby leukocytów u myszy i niespecyficzne zmniejszenie leukocytów u szczurów. U psów dawki 8-10 mg/kg/dobę powodowały odwracalną neutropenię, małopłytkowość i niedokrwistość, przy ekspozycji AUC 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg.
anoreksja, ataksja, AUC, cytopenia, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawka kloniczna, działanie mutagenne i klastogenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hipoaktywność, in vitro, in vivo, komórka progenitorowa szpiku kostnego, LD50, leukopenia, małopłytkowość, mioza, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, parametr hematologiczny, potencjał mutagenny i kancerogenny, prolaktyna, sedacja, tachykardia, test mutacji bakteryjnej, toksyczność ostra i przewlekła, zaburzenie hematologiczne obwodowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Rolpryna SR 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały, że lek może powodować zaburzenia implantacji zarodka u szczurów, co wiąże się z obniżeniem stężenia prolaktyny, jednak u ludzi prolaktyna nie jest kluczowa dla zagnieżdżenia zarodka, co ogranicza znaczenie kliniczne tego efektu. W toksycznych dawkach dla matki (60-150 mg/kg/dobę, odpowiadających 2-5-krotności AUC względem MRHD u ludzi) obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększoną śmiertelność płodów oraz wady wrodzone palców. Nie stwierdzono działania teratogennego przy dawkach do 120 mg/kg/dobę u szczurów oraz 20 mg/kg u królików, jednak kombinacja ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą u królików nasilała wady wrodzone palców, wskazując na potencjalne interakcje teratogenne. Profil toksyczności obejmuje zmiany behawioralne, hiperprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek oraz ślinienie się, co jest zgodne z farmakologicznym działaniem na układ dopaminergiczny i sercowo-naczyniowy. Długotrwałe podawanie wysokich dawek (50 mg/kg/dobę) u szczurów albinosów prowadziło do degeneracji siatkówki, prawdopodobnie z powodu zwiększonej ekspozycji na światło, co jest efektem gatunkowo specyficznym.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, ciśnienie tętnicze krwi, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, degeneracja siatkówki, dysfagia, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, IC50, implantacja zarodka, kanał hERG, komórka Leydiga, margines bezpieczeństwa, mechanizm działania farmakologicznego, mutacja genowa, obumieranie płodu, organogeneza, prąd jonowy, prolaktyna, rakotwórczość, receptor dopaminowy, repolaryzacja mięśnia sercowego, ryzyko kardiologiczne, stężenie w osoczu, układ dopaminergiczny, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie DNA, wada wrodzona palców, zagnieżdżenie zarodka - Leksykon substancji czynnych
Amisulpryd – Przeciwwskazania stosowania
Amisulpryd, lek przeciwpsychotyczny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (np. Amipryd 100 mg zawiera 65 mg laktozy, 200 mg – 130,02 mg, 400 mg – 260,02 mg). Nie należy go stosować u osób z nowotworami zależnymi od prolaktyny, takimi jak prolactinoma przysadki czy rak piersi, ze względu na ryzyko stymulacji wzrostu guza. Przeciwwskazaniem jest również guz chromochłonny nadnerczy (pheochromocytoma) z uwagi na ryzyko ciężkiego nadciśnienia tętniczego. Amisulpryd jest niewskazany u dzieci przed okresem dojrzewania (ApoSuprid – poniżej 15 lat) oraz u kobiet karmiących piersią (szczególnie preparaty Amisulpryd Holsten, ApoSuprid, Symamis) ze względu na przenikanie leku do mleka i potencjalne ryzyko dla dziecka.
charakterystyka produktu leczniczego, choroba Parkinsona, dojrzewanie płciowe, guz chromochłonny nadnerczy, katecholaminy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpsychotyczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja laktozy, pheochromocytoma, prolactinoma, prolaktyna, rak piersi, receptory dopaminowe, rozwój neurologiczny, torsade de pointes, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Tetrabenazyna – Przeciwwskazania stosowania
Tetrabenazyna (lek Tetmodis, 25 mg tabletki) posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tetrabenazynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (60,8 mg/tabletka). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących rezerpinę oraz inhibitory monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko interakcji. Nie należy go stosować u chorych z parkinsonizmem, guzem chromochłonnym (pheochromocytoma), guzami zależnymi od prolaktyny (np. gruczolaki przysadki, rak piersi) oraz u osób z zaburzeniami czynności wątroby, gdyż metabolizm tetrabenazyny odbywa się głównie w wątrobie. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nieleczoną depresją, skłonnościami samobójczymi oraz w okresie karmienia piersią ze względu na ryzyko nasilenia objawów depresyjnych i przenikanie substancji do mleka matki.
depresja, gruczolak przysadki mózgowej, guz chromochłonny, guzy zależne od prolaktyny, inhibitory monoaminooksydazy, karmienie piersią, katecholaminy, laktoza, myśli suicydalne, nadwrażliwość, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm, pheochromocytoma, prolaktyna, przełom nadciśnieniowy, rak piersi hormonozależny, rezerpina, skłonności samobójcze, Tetmodis, tetrabenazyna, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia depresyjne, zaburzenia równowagi, zaburzenia ruchowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Kwetaplex 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwetiapiny wykazały brak potencjału genotoksycznego, co jest korzystne dla długotrwałego stosowania leku. U zwierząt laboratoryjnych zaobserwowano zmiany wymagające uwagi: u szczurów odkładanie pigmentu w tarczycy, u małp Cynomolgus hipertrofię pęcherzyków tarczycy, obniżenie stężenia trójjodotyroniny (T₃), zmniejszenie hemoglobiny oraz liczby erytrocytów i leukocytów, a u psów zmętnienie soczewki i zaćmę. W badaniach reprodukcyjnych na królikach stwierdzono zwiększoną częstość zgięcia nadgarstka/stawu skokowego u płodów przy dawkach zbliżonych do maksymalnych terapeutycznych, a u szczurów obserwowano nieznaczne obniżenie płodności samców, zmniejszenie liczby ciąż rzekomych oraz wydłużenie diestrus, co wiązało się z podwyższonym stężeniem prolaktyny, jednak bez bezpośredniego przełożenia na ludzi ze względu na różnice gatunkowe.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie przedkliniczne, diestrus, embriotoksyczność, fumaran kwetiapiny, hemoglobina, hipertrofia pęcherzyków tarczowych, krwinki czerwone i białe, kwetiapina, parametry hematologiczne, pigmentacja tarczycy, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, trójjodotyronina, wady wrodzone kończyn, zaćma, zmętnienie soczewki oka - Leksykon substancji czynnych
Bromokryptyna – Dawkowanie i sposób podawania
Bromokryptyna, jako agonista receptorów dopaminowych, znajduje zastosowanie w leczeniu choroby Parkinsona, akromegalii, gruczolaków przysadki wydzielających prolaktynę, hiperprolaktynemii u mężczyzn, zaburzeń cyklu miesiączkowego oraz w zapobieganiu i hamowaniu laktacji. W terapii choroby Parkinsona dawka początkowa wynosi 1,25 mg raz na dobę, stopniowo zwiększana co tydzień o 1,25 mg, a w razie braku poprawy po 6-8 tygodniach o 2,5 mg, do dawki terapeutycznej 10-30 mg na dobę podzielonej na 2-3 dawki. W akromegalii i hiperprolaktynemii dawki początkowe to 1,25 mg 2-3 razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 10-20 mg i 5-10 mg na dobę odpowiednio. W zapobieganiu laktacji preparaty Bromergon i Bromocorn różnią się schematem dawkowania, lecz leczenie trwa 14 dni, rozpoczynając się w kilka godzin po porodzie lub aborcji. Maksymalna dawka dobowa bromokryptyny nie powinna przekraczać 30 mg, a lek należy przyjmować podczas posiłku, aby ograniczyć działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego.
agonista dopaminy, akromegalia, antybiotyk, bromokryptyna, choroba Parkinsona, cykl miesiączkowy, działanie niepożądane, gruczolak przysadki, hiperprolaktynemia, impotencja, laktacja poporodowa, lewodopa, niepłodność, owulacja, prolaktyna, prolaktynoma, zaburzenie cyklu miesiączkowego, zaburzenie ruchowe, zapalenie piersi - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Etiagen
Profil bezpieczeństwa kwetiapiny wymaga indywidualnej oceny w kontekście pacjenta, diagnozy oraz dawki. Lek nie jest zalecany u osób poniżej 18 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, objawy pozapiramidowe, omdlenia czy wzrost ciśnienia tętniczego. Brak jest danych dotyczących długoterminowego wpływu na rozwój poznawczy i fizyczny młodzieży. U dorosłych obserwuje się ryzyko akatyzji, senności, niedociśnienia ortostatycznego oraz zaburzeń metabolicznych, w tym hiperglikemii i dyslipidemii, które wymagają monitorowania parametrów metabolicznych. Istotne jest także ryzyko neutropenii (granulocyty <1,0 x 10⁹/l) oraz potencjalne interakcje z lekami serotoninergicznymi, które mogą prowadzić do zespołu serotoninowego. W przypadku wystąpienia objawów ciężkich reakcji skórnych (np. SJS, TEN, DRESS) konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku.
akatyzja, bezdech senny, choroba Parkinsona, ciężkie skórne działania niepożądane, ciśnienie tętnicze, duża depresja, dysfagia, glukoza we krwi, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, induktory enzymów wątrobowych, inhibitory MAO, kardiomiopatia, kwetiapina, myśli samobójcze, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność serca, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, ostra uogólniona osutka krostkowa, późne dyskinezy, prolaktyna, remisja, rumień wielopostaciowy, sedacja, senność, SNRI, SSRI, toksyczna nekroliza naskórka, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia psychotyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ApoRopin 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały wpływ na rozrodczość u szczurów, gdzie dawki 60 mg/kg/dobę (2× MRHD) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, 90 mg/kg/dobę (3× MRHD) zwiększały częstość obumierania płodów, a 150 mg/kg/dobę (5× MRHD) indukowały wady wrodzone palców. U ludzi prolaktyna, której obniżenie jest mechanizmem tych efektów, nie jest kluczowa dla implantacji, co wskazuje na ograniczone znaczenie kliniczne tych obserwacji. Toksyczność ropinirolu obejmuje zmiany zachowania, hiperprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek oraz ślinienie się, co jest zgodne z jego farmakologicznym profilem działania i jest monitorowane w praktyce klinicznej. Degeneracja siatkówki zaobserwowana u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę jest zjawiskiem gatunkowo specyficznym i nie dotyczy ludzi.
badanie in vitro, badanie in vivo, bradykardia, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, genotoksyczność, gruczolak jądra, HERG, hiperprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, komórki Leydiga, L-DOPA, organogeneza, potencjał proarytmiczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, prolaktyna, przewodnictwo sercowe, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, rozrodczość, wady wrodzone palców - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Xevoben 100 mg + 25 mg
Lek Xevoben, zawierający lewodopę 100 mg oraz benserazyd 25 mg, jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na brak badań klinicznych u kobiet ciężarnych oraz udokumentowane szkodliwe działanie na rozwijające się potomstwo w badaniach na zwierzętach. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie testu ciążowego oraz zapewnienie skutecznej antykoncepcji przez cały czas leczenia. W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania leku, odstawianie powinno odbywać się stopniowo pod ścisłym nadzorem lekarskim, aby uniknąć zespołu odstawiennego. Brak jest danych dotyczących wpływu leku na płodność u ludzi, co wymaga szczególnej ostrożności i regularnej kontroli skuteczności antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym.
antykoncepcja, karmienie piersią, lewodopa benserazyd, monitorowanie ciąży, odstawianie leku, okres laktacji, prolaktyna, przeciwwskazanie, substancja czynna, test ciążowy, wiek rozrodczy, zahamowanie laktacji, zdolność reprodukcyjna, zespół odstawienny, zmiany zwyrodnieniowe szkieletu, zmniejszanie dawki - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kwetaplex XR 150 mg
Kwetiapina, atypowy lek przeciwpsychotyczny, wykazuje antagonizm receptorów 5HT2 i D2 z przewagą działania na 5HT2, co tłumaczy jej skuteczność przeciwpsychotyczną i niskie ryzyko objawów pozapiramidowych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo działa jako częściowy agonista receptorów 5HT1A i hamuje transporter noradrenaliny (NET), co może przyczyniać się do efektów przeciwdepresyjnych. W badaniach klinicznych Kwetaplex XR w dawkach 400-800 mg/dobę wykazał istotną poprawę w leczeniu schizofrenii (ocena PANSS) oraz skuteczność w zapobieganiu nawrotom (ryzyko nawrotu 14,3% vs 68,2% placebo po 6 miesiącach). W leczeniu epizodów maniakalnych i depresyjnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym potwierdzono skuteczność w dawkach 300-800 mg/dobę, a także korzystny efekt w terapii wspomagającej u pacjentów z oporną depresją. Długotrwałe stosowanie nie zwiększa częstości działań niepożądanych pozapiramidowych ani istotnie masy ciała, choć obserwuje się umiarkowany wzrost masy ciała (średnio do 3,22 kg do 48 tygodnia). W połączeniu z litem wzrasta częstość działań niepożądanych, zwłaszcza pozapiramidowych i senności.
ADHD, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, duża depresja, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, hormony tarczycy, lek przeciwdepresyjny, lek stabilizujący nastrój, mimowolne skurcze mięśni, neuron dopaminergiczny, neutrofile, objawy pozapiramidowe, parametry hematologiczne, prolaktyna, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, receptor α1-adrenergiczny, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, szlak mezolimbiczny, sztywność mięśni, transporter noradrenaliny, układ limbiczny, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie maniakalne, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon chorób i schorzeń
Prolaktynoma – Leczenie
Prolaktynoma, stanowiąca 40-50% hormonally czynnych gruczolaków przysadki, charakteryzuje się nadmiernym wydzielaniem prolaktyny prowadzącym do hiperprolaktynemii i objawów klinicznych takich jak zaburzenia miesiączkowania, mlekotok czy hipogonadyzm. Podstawą leczenia jest farmakoterapia agonistami dopaminy, głównie kabergoliną (dawka początkowa 0,25-0,5 mg 1-2 razy w tygodniu, maksymalnie do 3,0 mg/tydzień) oraz bromokryptyną (początkowo 1,25 mg/dzień, do 7,5 mg/dzień w dawce podtrzymującej). Leczenie to normalizuje poziom prolaktyny u 80-90% pacjentów i zmniejsza guz u 80-85%. Działania niepożądane są zwykle łagodne (nudności, zawroty głowy), a kabergolina cechuje się lepszą tolerancją. Oporność na leczenie występuje u 10-20% pacjentów i może wymagać zmiany leku lub leczenia chirurgicznego. Monitorowanie obejmuje regularne oznaczanie prolaktyny i MRI przysadki.
agonista dopaminy, apopleksja przysadki, aripiprazol, bromokryptyna, farmakoterapia, gruczolak przysadki, guz przysadki mózgowej, hiperprolaktynemia, hipogonadyzm, kabergolina, leczenie chirurgiczne, makrogruczolak, mikrogruczolak, mlekotok, moczówka prosta, niedociśnienie ortostatyczne, niedoczynność przysadki, operacja przezklinowa, osteoporoza, płynotok nosowy, prolaktyna, prolaktynoma, radiochirurgia stereotaktyczna, radioterapia, technika endoskopowa, temozolomid, udar krwotoczny, zaburzenie kontroli impulsów, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olanzapine Aurovitas 5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne olanzapiny wykazały, że dawki ostre LD50 wynoszą około 210 mg/kg u myszy i 175 mg/kg u szczurów, natomiast psy tolerowały dawki do 100 mg/kg bez zgonów, choć z objawami neurotoksycznymi i kardiologicznymi. W badaniach przewlekłych (do 3 miesięcy u myszy, do roku u szczurów i psów) dominowały objawy ośrodkowego hamowania, działanie przeciwcholinergiczne oraz odwracalne zaburzenia hematologiczne, w tym neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość u psów przy dawkach 8-10 mg/kg/dobę, przy ekspozycji AUC 12-15-krotnie wyższej niż u ludzi przy dawce 12 mg. Zmiany hematologiczne nie wiązały się z toksycznością szpiku kostnego. Wpływ na funkcje rozrodcze obejmował zaburzenia cykli płciowych i zdolności kojarzenia u szczurów przy dawkach 1,1-3 mg/kg, czyli 3-9-krotność maksymalnej dawki klinicznej, bez działania teratogennego. U potomstwa obserwowano opóźnienie rozwoju i przejściowe zmniejszenie aktywności.
ataksja, cykl płciowy, cytopenia, drgawki kloniczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, in vivo, komórki progenitorowe szpiku, leukocyt, małopłytkowość, neuroleptyk, neutropenia, niedokrwistość, olanzapina, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, sedacja, szpik kostny, toksyczność ostra, zaburzenia hematologiczne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Masultab 100 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku Masultab, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (obecna w dawkach od 25 mg do 200 mg w zależności od mocy tabletki). Nie należy stosować go u osób z nowotworami zależnymi od prolaktyny, takimi jak prolaktynoma przysadki czy rak piersi, ze względu na ryzyko wzrostu guza spowodowanego podwyższeniem stężenia prolaktyny. Guz chromochłonny nadnerczy stanowi bezwzględne przeciwwskazanie z powodu ryzyka przełomu nadciśnieniowego. Lek jest również przeciwwskazany u dzieci przed okresem dojrzewania oraz u pacjentów z wrodzonym zespołem wydłużonego odstępu QT, ze względu na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca.
amisulpryd, arytmia komorowa, bradykardia, choroba Parkinsona, guz chromochłonny nadnerczy, hipokaliemia, hipomagnezemia, interakcja farmakodynamiczna, laktoza, laktoza jednowodna, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, lewodopa, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, organiczna choroba serca, pheochromocytoma, prolaktyna, prolaktynoma przysadki, przełom nadciśnieniowy, rak piersi, rak piersi hormonozależny, substancja pomocnicza, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zespół wydłużonego QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sulpiryd Hasco 200 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa sulpirydu wykazały, że lek ten indukuje hiperprolaktynemię, co u zwierząt laboratoryjnych wiązało się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju guzów sutka. W badaniach kancerogenności na szczurach rasy Wistar nie stwierdzono zależności dawka-odpowiedź w częstości występowania nowotworów wysp trzustkowych, co pozwala wykluczyć bezpośredni wpływ sulpirydu na proliferację tych komórek. Zjawisko to jest gatunkowo specyficzne i nie obserwowano go u innych gatunków, takich jak myszy czy szczury innych ras, co wskazuje na ograniczone znaczenie kliniczne tych wyników dla ludzi. Dane dotyczące embriotoksyczności są niepełne; u płodów szczurzych zaobserwowano wzrost stężenia prolaktyny i masy ciała po ekspozycji na sulpirydu w ostatnim trymestrze ciąży, jednak brak jest kompleksowych danych dotyczących wpływu na rozwój potomstwa po ekspozycji prenatalnej i poporodowej.
badanie kancerogenności, choroba nowotworowa, ekspozycja na sulpiryd, ekspozycja prenatalna i poporodowa, embriotoksyczność, guz gruczołu wydzielania wewnętrznego, guz sutka, hiperprolaktynemia, lek neuroleptyczny, nowotwór trzustki, nowotwór wysp trzustkowych, proces nowotworowy, prolaktyna, Sulpiryd Hasco, wydzielanie prolaktyny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metoclopramidum Polpharma
Metoklopramid, stosowany w preparacie Metoclopramidum Polpharma, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z jego mechanizmem działania dopaminergicznym. Szczególnie narażone są dzieci, młodzież oraz pacjenci przyjmujący wysokie dawki, u których mogą pojawić się objawy pozapiramidowe, zwykle na początku terapii, nawet po jednorazowym podaniu. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku oraz ewentualne leczenie objawowe (benzodiazepiny u dzieci, leki antycholinergiczne u dorosłych). Długotrwałe stosowanie powyżej 3 miesięcy może prowadzić do dyskinez późnych, potencjalnie nieodwracalnych, zwłaszcza u osób starszych. Ponadto, metoklopramid może wywołać złośliwy zespół neuroleptyczny, nasilać objawy choroby Parkinsona oraz powodować methemoglobinemię, wymagającą natychmiastowego odstawienia leku i leczenia, np. błękitem metylenowym.
akatyzja, aldosteron, błękit metylenowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza późna, hipokaliemia, marskość wątroby, methemoglobinemia, niedobór laktazy, niedobór reduktazy NADH cytochromu b5, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór piersi, objawy pozapiramidowe, powolny bolus, prolaktyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zapaść krążeniowa, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Asduter 10 mg
Arypiprazol w dawce 10 mg (Asduter) wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, z najczęstszymi objawami takimi jak akatyzja i nudności, występującymi u ponad 3% pacjentów. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów, z częstością od bardzo częstych (≥ 1/10) do bardzo rzadkich (< 1/10 000) oraz nieznanych. Wśród istotnych działań wymienia się zaburzenia pozapiramidowe (często), senność, zmęczenie, lęk, bezsenność, a także zaburzenia metaboliczne, w tym cukrzycę (często). W badaniach klinicznych u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym częstość występowania objawów pozapiramidowych (EPS) wahała się od 14,8% do 26,6%, z niższą częstością w porównaniu do haloperydolu. Dystonia, choć rzadka, może wystąpić szczególnie u młodszych pacjentów i mężczyzn, manifestując się skurczami mięśni szyi, trudnościami w przełykaniu i oddychaniu. W populacji młodzieży (13-17 lat) częstość występowania senności i zaburzeń pozapiramidowych była bardzo wysoka (≥ 1/10), a także obserwowano zwiększone ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i suchości w jamie ustnej.
akatyzja, anoreksja, arypiprazol, cukrzycowa kwasica ketonowa, cukrzycowa śpiączka hiperosmolarna, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, fosfokinaza kreatynowa, hiperseksualność, hiponatremia, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, nudność, obrzęk naczynioruchowy, parkinsonizm, patologiczne uzależnienie od hazardu, prolaktyna, reakcja anafilaktyczna, reakcja uczuleniowa, schizofrenia, sedacja, trombocytopenia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie pozapiramidowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Xevoben 200 mg + 50 mg
Xevoben, zawierający 200 mg lewodopy i 50 mg benserazydu, jest przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na brak danych klinicznych oraz udokumentowane szkodliwe działanie na płód w badaniach na zwierzętach. Przed rozpoczęciem terapii u kobiet w wieku rozrodczym należy obligatoryjnie wykonać test ciążowy oraz zapewnić stosowanie skutecznej antykoncepcji przez cały czas leczenia. W przypadku zajścia w ciążę podczas terapii, konieczne jest stopniowe odstawienie leku, aby uniknąć nasilenia objawów choroby podstawowej i zespołu odstawiennego. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w okresie laktacji, gdyż lewodopa hamuje wydzielanie prolaktyny, co prowadzi do zahamowania laktacji, a benserazyd może stanowić ryzyko dla dziecka karmionego piersią ze względu na obserwowane zmiany zwyrodnieniowe w układzie szkieletowym u zwierząt. W razie konieczności kontynuacji leczenia w okresie laktacji, karmienie piersią powinno zostać przerwane.
antykoncepcja, arytmia, bezsenność, choroba Parkinsona, laktacja, lewodopa i benserazyd, napady snu, nudności i wymioty, objawy żołądkowo-jelitowe, prolaktyna, przedłużone uwalnianie leku, ruchy mimowolne, test ciążowy, zaburzenia psychiczne, zaburzenia sercowo-naczyniowe, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip-Modutab 4 mg
Przedkliniczne badania ropinirolu, substancji czynnej Requip-Modutab, obejmują szeroki zakres oceny bezpieczeństwa, w tym wpływ na rozrodczość, toksyczność ogólną, genotoksyczność, rakotwórczość oraz farmakologię bezpieczeństwa. W badaniach na szczurach wykazano, że ropinirol może wpływać na implantację zarodka poprzez obniżenie stężenia prolaktyny, jednak u ludzi prolaktyna nie odgrywa kluczowej roli w tym procesie. Teratogenność obserwowano przy dawkach toksycznych dla matki: zmniejszenie masy ciała płodów przy 60 mg/kg/dobę (AUC około 2x MRHD), zwiększone obumieranie płodów przy 90 mg/kg/dobę (AUC około 3x MRHD) oraz wady wrodzone palców przy 150 mg/kg/dobę (AUC około 5x MRHD). Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę (AUC około 4x MRHD). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax u ludzi). Skojarzone podawanie ropinirolu z L-dopą u królików zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców.
agonista receptorów dopaminergicznych, AUC, badanie in vitro, badanie teratogenności, Cmax, degeneracja siatkówki, fotoekspozycja, gen HERG, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, kanały potasowe, komórki Leydiga, L-DOPA, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, wada wrodzona palców, zagnieżdżenie zarodka