Działania niepożądane
Zypsila 40 mg

Lek Zypsila, zawierający zyprazydon w postaci wodorosiarczanu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych obejmujących około 6500 dorosłych pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na wpływ leku na układ sercowo-naczyniowy, gdzie stwierdzono wydłużenie odstępu QT w EKG, umiarkowane i zależne od dawki, z 12,3% zapisów EKG wykazujących wydłużenie QT o 30-60 ms oraz 1,6% z wydłużeniem powyżej 60 ms. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, torsade de pointes, reakcje anafilaktyczne oraz żylne choroby zakrzepowo-zatorowe. W badaniach długoterminowych obserwowano również przejściowe zwiększenie stężenia prolaktyny, z rzadkimi objawami klinicznymi hiperprolaktynemii, takimi jak ginekomastia czy mlekotok.

Działania niepożądane leku Zypsila

Lek Zypsila, zawierający jako substancję czynną zyprazydon w postaci zyprazydonu wodorosiarczanu, może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane w trakcie badań klinicznych. Zyprazydon stosowany doustnie był podawany w badaniach klinicznych około 6500 dorosłym pacjentom. Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych w badaniach klinicznych dotyczących leczenia schizofrenii wymienia się bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie.1

Klasyfikacja działań niepożądanych

Działania niepożądane leku Zypsila klasyfikuje się według częstości ich występowania w następujących kategoriach:

  • Bardzo częste (≥1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
  • Częste (≥1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
  • Niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
  • Rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
  • Bardzo rzadkie (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
  • Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

<sup data-drug="Zypsila" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane sklasyfikowano w zależności od częstości ich występowania w następujących kategoriach: bardzo częste (≥1/10), częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100), rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadkie (2

Najczęstsze działania niepożądane

Warto zwrócić uwagę, że niektóre działania niepożądane mogą być związane z chorobą podstawową lub z jednoczesnym przyjmowaniem innych leków.3

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Szczególnie istotnym działaniem niepożądanym zyprazydonu jest jego wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Lek wywołuje wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, które jest łagodne do umiarkowanego i proporcjonalne do wielkości zastosowanej dawki. W badaniach klinicznych leczenia schizofrenii obserwowano zwiększenie odstępu QT od 30 do 60 ms u 12,3% (976/7941) zapisów EKG pacjentów leczonych zyprazydonem, w porównaniu do 7,5% (73/975) zapisów u pacjentów otrzymujących placebo. Wydłużenie odstępu QT o ponad 60 ms odnotowano u 1,6% (128/7941) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1,2% (12/975) pacjentów otrzymujących placebo. Wystąpiły 3 przypadki wydłużenia odstępu QTc powyżej 500 ms na 3266 (0,1%) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1 przypadek na 538 (0,2%) pacjentów otrzymujących placebo. Podobne wyniki uzyskano w badaniach klinicznych leczenia manii dwubiegunowej.60 ms obserwowano w 1,6% (128/7941) i 1,2% (12/975) zapisów EKG, odpowiednio, u pacjentów leczonych zyprazydonem i placebo. Wystąpiły 3 incydenty wydłużenia odstępu QTc powyżej 500 ms na 3266 (0,1%) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1 incydent na 538 (0,2%) pacjentów leczonych placebo. Porównywalne rezultaty uzyskano w badaniach klinicznych leczenia manii dwubiegunowej.”>4

Wpływ na poziom prolaktyny

W długoterminowych badaniach klinicznych podtrzymującego leczenia schizofrenii, stężenia prolaktyny u pacjentów leczonych zyprazydonem były czasami zwiększone, jednak u większości pacjentów wracały do normy bez konieczności przerywania leczenia. Kliniczne objawy hiperprolaktynemii, takie jak ginekomastia czy powiększenie piersi, występowały rzadko.5

Inne istotne działania niepożądane

W krótkoterminowych i długoterminowych badaniach klinicznych schizofrenii i epizodów manii w zaburzeniach dwubiegunowych napady toniczno-kloniczne oraz niedociśnienie występowały niezbyt często – u mniej niż 1% pacjentów leczonych zyprazydonem.6

Zestawienie działań niepożądanych

Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane podczas badań kontrolowanych dotyczących schizofrenii i epizodu manii w zaburzeniu dwubiegunowym.7

Klasyfikacja układów narządowych Bardzo często (≥1/10) Często (≥1/100 do <1/10) Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
Zaburzenia układu immunologicznego Nadwrażliwość Reakcja anafilaktyczna
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Zapalenie błony śluzowej nosa
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Limfopenia, zwiększenie liczby eozynofilów
Zaburzenia endokrynologiczne Hiperprolaktynemia
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Zwiększone łaknienie Hipokalcemia
Zaburzenia psychiczne Bezsenność Mania, pobudzenie, napady paniki, koszmary senne, nerwowość, hipomania Spowolnienie umysłowe, anorgazmia, spłycenie afektu, niepokój ruchowy, objawy depresyjne, zmniejszone libido
Zaburzenia układu nerwowego Senność, ból głowy Dystonia, zaburzenia pozapiramidowe, parkinsonizm, dyskinezy późne, dyskinezy, wzmożone napięcie mięśni, akatyzja, drżenie, zawroty głowy, sedacja Omdlenie, napady pierwotnie uogólnione, ataksja, akinezja, zespół niespokojnych nóg, zaburzenia chodu, ślinienie się, parestezja, niedoczulica, zaburzenia mowy, zaburzenia koncentracji, nadmierna potrzeba snu, letarg
Zaburzenia oka Niewyraźne widzenie, zaburzenie widzenia Napad przymusowego patrzenia w górę z rotacją gałek ocznych, światłowstręt, suchość błony śluzowej oczu, niedowidzenie, świąd oka
Zaburzenia ucha i błędnika Zawroty głowy, szum uszny, ból ucha
Zaburzenia serca Tachykardia Kołatanie serca, Torsade de pointes
Zaburzenia naczyniowe Nadciśnienie Przełom nadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie, nadciśnienie skurczowe, nadciśnienie rozkurczowe, wahania ciśnienia tętniczego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Zaburzenia układu oddechowego Uczucie ucisku w gardle, duszność, ból gardła, skurcz krtani, czkawka
Zaburzenia żołądka i jelit Wymioty, biegunka, nudności, zaparcia, nadmierne wydzielanie śliny, suchość błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność Dysfagia, zapalenie błony śluzowej żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, dyskomfort w obrębie przewodu pokarmowego, obrzęk języka, wzdęcia z oddawaniem wiatrów, luźne stolce
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Pokrzywka, wysypka plamisto-grudkowa, trądzik, łysienie, osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), łuszczyca, obrzęk naczynioruchowy, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk twarzy, wysypka grudkowa, podrażnienie skóry
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe Sztywność mięśni Dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, skurcz mięśni, ból kończyn, sztywność stawów, szczękościsk
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Nietrzymanie moczu, dyzuria, zatrzymanie moczu, mimowolne oddawanie moczu
Ciąża, połóg i okres okołoporodowy Noworodkowy zespół odstawienny
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Zaburzenia seksualne u mężczyzn Mlekotok, ginekomastia, brak miesiączki, priapizm, wzmożone erekcje, zaburzenia erekcji
Zaburzenia ogólne Gorączka, ból, astenia, zmęczenie Dyskomfort w klatce piersiowej, pragnienie, uczucie gorąca
Badania diagnostyczne Zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała Wydłużenie odstępu QT widoczne w EKG, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej

Najgroźniejsze działania niepożądane

Wśród najpoważniejszych i potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych zyprazydonu należy wymienić:8

  • Złośliwy zespół neuroleptyczny – rzadkie, ale zagrażające życiu powikłanie, charakteryzujące się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i autonomiczną niestabilnością
  • Zespół serotoninowy – potencjalnie zagrażające życiu działanie niepożądane, objawiające się nadmierną aktywnością ośrodkowego i obwodowego układu serotoninergicznego
  • Torsade de pointes – zagrażająca życiu arytmia komorowa związana z wydłużeniem odstępu QT
  • Reakcje anafilaktyczne – poważne, nagłe reakcje alergiczne mogące zagrażać życiu
  • Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – stan mogący prowadzić do zatorowości płucnej i innych poważnych powikłań
  • Osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – rzadka, ale poważna reakcja nadwrażliwości na lek

Działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi

Zaburzenia neurologiczne

Podczas leczenia zyprazydonem należy zwrócić szczególną uwagę na objawy neurologiczne, takie jak:9

  • Dystonia – nieprawidłowe, przedłużone skurcze mięśni powodujące mimowolne ruchy i nieprawidłowe postawy
  • Zaburzenia pozapiramidowe – objawy obejmujące sztywność, drżenie, hipokinezję
  • Parkinsonizm – zespół objawów przypominających chorobę Parkinsona
  • Dyskinezy późne – mimowolne, powtarzalne ruchy, przede wszystkim w obrębie twarzy i ust, które mogą być nieodwracalne
  • Akatyzja – subiektywne poczucie niepokoju ruchowego i obiektywnie obserwowany niepokój ruchowy

Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne

Zyprazydon może powodować zaburzenia endokrynologiczne, w tym:10

  • Hiperprolaktynemia – zwiększone stężenie prolaktyny we krwi, mogące prowadzić do objawów takich jak mlekotok, ginekomastia czy brak miesiączki
  • Zaburzenia metabolizmu – zwiększone łaknienie, zmiany masy ciała
  • Hipokalcemia – obniżone stężenie wapnia we krwi

Zaburzenia psychiczne

Mimo że zyprazydon jest stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych, może również wywoływać pewne objawy psychiczne, takie jak:11

  • Bezsenność – trudności w zasypianiu lub utrzymaniu snu
  • Pobudzenie i niepokój ruchowy
  • Napady paniki – nagłe, intensywne epizody lęku
  • Objawy maniakalne lub hipomaniakalne – podwyższony, ekspansywny lub drażliwy nastrój, zwiększona aktywność i energia
  • Objawy depresyjne – obniżony nastrój, utrata zainteresowań, zmniejszenie energii
  • Zmniejszenie libido – obniżenie popędu płciowego

Monitorowanie działań niepożądanych

Ze względu na profil działań niepożądanych, pacjenci przyjmujący zyprazydon powinni być regularnie monitorowani pod kątem:12

  • Parametrów kardiologicznych – regularne badania EKG, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka choroby sercowo-naczyniowej
  • Objawów neurologicznych – wczesne wykrywanie zaburzeń pozapiramidowych i dyskineza późnych
  • Parametrów metabolicznych – masa ciała, profil lipidowy, poziom glukozy
  • Poziomów prolaktyny – szczególnie u pacjentów zgłaszających zaburzenia seksualne lub zaburzenia miesiączkowania

Należy pamiętać, że powyższe zestawienie działań niepożądanych nie jest kompletne. Zawsze należy zapoznać się z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego w celu uzyskania pełnych informacji o bezpieczeństwie stosowania leku Zypsila.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl