Działania niepożądane
Zypsila 40 mg
Lek Zypsila, zawierający zyprazydon w postaci wodorosiarczanu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych obejmujących około 6500 dorosłych pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na wpływ leku na układ sercowo-naczyniowy, gdzie stwierdzono wydłużenie odstępu QT w EKG, umiarkowane i zależne od dawki, z 12,3% zapisów EKG wykazujących wydłużenie QT o 30-60 ms oraz 1,6% z wydłużeniem powyżej 60 ms. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, torsade de pointes, reakcje anafilaktyczne oraz żylne choroby zakrzepowo-zatorowe. W badaniach długoterminowych obserwowano również przejściowe zwiększenie stężenia prolaktyny, z rzadkimi objawami klinicznymi hiperprolaktynemii, takimi jak ginekomastia czy mlekotok.
- Działania niepożądane leku Zypsila
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Najczęstsze działania niepożądane
- Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
- Wpływ na poziom prolaktyny
- Inne istotne działania niepożądane
- Zestawienie działań niepożądanych
- Najgroźniejsze działania niepożądane
- Działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
- Monitorowanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Zypsila
Lek Zypsila, zawierający jako substancję czynną zyprazydon w postaci zyprazydonu wodorosiarczanu, może wywoływać szereg działań niepożądanych, które zostały zidentyfikowane w trakcie badań klinicznych. Zyprazydon stosowany doustnie był podawany w badaniach klinicznych około 6500 dorosłym pacjentom. Wśród najczęściej występujących działań niepożądanych w badaniach klinicznych dotyczących leczenia schizofrenii wymienia się bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie.1
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Zypsila klasyfikuje się według częstości ich występowania w następujących kategoriach:
- Bardzo częste (≥1/10) – występują u więcej niż 1 na 10 pacjentów
- Częste (≥1/100 do <1/10) – występują u 1 do 10 na 100 pacjentów
- Niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100) – występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów
- Rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) – występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów
- Bardzo rzadkie (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
<sup data-drug="Zypsila" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane sklasyfikowano w zależności od częstości ich występowania w następujących kategoriach: bardzo częste (≥1/10), częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100), rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadkie (2
Najczęstsze działania niepożądane
Warto zwrócić uwagę, że niektóre działania niepożądane mogą być związane z chorobą podstawową lub z jednoczesnym przyjmowaniem innych leków.3
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
Szczególnie istotnym działaniem niepożądanym zyprazydonu jest jego wpływ na układ sercowo-naczyniowy. Lek wywołuje wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG, które jest łagodne do umiarkowanego i proporcjonalne do wielkości zastosowanej dawki. W badaniach klinicznych leczenia schizofrenii obserwowano zwiększenie odstępu QT od 30 do 60 ms u 12,3% (976/7941) zapisów EKG pacjentów leczonych zyprazydonem, w porównaniu do 7,5% (73/975) zapisów u pacjentów otrzymujących placebo. Wydłużenie odstępu QT o ponad 60 ms odnotowano u 1,6% (128/7941) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1,2% (12/975) pacjentów otrzymujących placebo. Wystąpiły 3 przypadki wydłużenia odstępu QTc powyżej 500 ms na 3266 (0,1%) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1 przypadek na 538 (0,2%) pacjentów otrzymujących placebo. Podobne wyniki uzyskano w badaniach klinicznych leczenia manii dwubiegunowej.60 ms obserwowano w 1,6% (128/7941) i 1,2% (12/975) zapisów EKG, odpowiednio, u pacjentów leczonych zyprazydonem i placebo. Wystąpiły 3 incydenty wydłużenia odstępu QTc powyżej 500 ms na 3266 (0,1%) pacjentów leczonych zyprazydonem i 1 incydent na 538 (0,2%) pacjentów leczonych placebo. Porównywalne rezultaty uzyskano w badaniach klinicznych leczenia manii dwubiegunowej.”>4
Wpływ na poziom prolaktyny
W długoterminowych badaniach klinicznych podtrzymującego leczenia schizofrenii, stężenia prolaktyny u pacjentów leczonych zyprazydonem były czasami zwiększone, jednak u większości pacjentów wracały do normy bez konieczności przerywania leczenia. Kliniczne objawy hiperprolaktynemii, takie jak ginekomastia czy powiększenie piersi, występowały rzadko.5
Inne istotne działania niepożądane
W krótkoterminowych i długoterminowych badaniach klinicznych schizofrenii i epizodów manii w zaburzeniach dwubiegunowych napady toniczno-kloniczne oraz niedociśnienie występowały niezbyt często – u mniej niż 1% pacjentów leczonych zyprazydonem.6
Zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia działania niepożądane obserwowane podczas badań kontrolowanych dotyczących schizofrenii i epizodu manii w zaburzeniu dwubiegunowym.7
| Klasyfikacja układów narządowych | Bardzo często (≥1/10) | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | Nadwrażliwość | Reakcja anafilaktyczna |
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | – | Zapalenie błony śluzowej nosa | – |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | – | Limfopenia, zwiększenie liczby eozynofilów | – |
| Zaburzenia endokrynologiczne | – | Hiperprolaktynemia | – |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | – | Zwiększone łaknienie | Hipokalcemia |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Mania, pobudzenie, napady paniki, koszmary senne, nerwowość, hipomania | Spowolnienie umysłowe, anorgazmia, spłycenie afektu, niepokój ruchowy, objawy depresyjne, zmniejszone libido |
| Zaburzenia układu nerwowego | Senność, ból głowy | Dystonia, zaburzenia pozapiramidowe, parkinsonizm, dyskinezy późne, dyskinezy, wzmożone napięcie mięśni, akatyzja, drżenie, zawroty głowy, sedacja | Omdlenie, napady pierwotnie uogólnione, ataksja, akinezja, zespół niespokojnych nóg, zaburzenia chodu, ślinienie się, parestezja, niedoczulica, zaburzenia mowy, zaburzenia koncentracji, nadmierna potrzeba snu, letarg |
| Zaburzenia oka | – | Niewyraźne widzenie, zaburzenie widzenia | Napad przymusowego patrzenia w górę z rotacją gałek ocznych, światłowstręt, suchość błony śluzowej oczu, niedowidzenie, świąd oka |
| Zaburzenia ucha i błędnika | – | – | Zawroty głowy, szum uszny, ból ucha |
| Zaburzenia serca | – | Tachykardia | Kołatanie serca, Torsade de pointes |
| Zaburzenia naczyniowe | – | Nadciśnienie | Przełom nadciśnieniowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie, nadciśnienie skurczowe, nadciśnienie rozkurczowe, wahania ciśnienia tętniczego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa |
| Zaburzenia układu oddechowego | – | – | Uczucie ucisku w gardle, duszność, ból gardła, skurcz krtani, czkawka |
| Zaburzenia żołądka i jelit | – | Wymioty, biegunka, nudności, zaparcia, nadmierne wydzielanie śliny, suchość błony śluzowej jamy ustnej, niestrawność | Dysfagia, zapalenie błony śluzowej żołądka, refluks żołądkowo-przełykowy, dyskomfort w obrębie przewodu pokarmowego, obrzęk języka, wzdęcia z oddawaniem wiatrów, luźne stolce |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | – | Wysypka | Pokrzywka, wysypka plamisto-grudkowa, trądzik, łysienie, osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), łuszczyca, obrzęk naczynioruchowy, alergiczne zapalenie skóry, obrzęk twarzy, wysypka grudkowa, podrażnienie skóry |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | – | Sztywność mięśni | Dyskomfort mięśniowo-szkieletowy, skurcz mięśni, ból kończyn, sztywność stawów, szczękościsk |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | – | Nietrzymanie moczu, dyzuria, zatrzymanie moczu, mimowolne oddawanie moczu |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | – | – | Noworodkowy zespół odstawienny |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | – | Zaburzenia seksualne u mężczyzn | Mlekotok, ginekomastia, brak miesiączki, priapizm, wzmożone erekcje, zaburzenia erekcji |
| Zaburzenia ogólne | – | Gorączka, ból, astenia, zmęczenie | Dyskomfort w klatce piersiowej, pragnienie, uczucie gorąca |
| Badania diagnostyczne | – | Zmniejszenie masy ciała, zwiększenie masy ciała | Wydłużenie odstępu QT widoczne w EKG, nieprawidłowe wyniki testów czynności wątroby, zwiększenie aktywności dehydrogenazy mleczanowej |
Najgroźniejsze działania niepożądane
Wśród najpoważniejszych i potencjalnie zagrażających życiu działań niepożądanych zyprazydonu należy wymienić:8
- Złośliwy zespół neuroleptyczny – rzadkie, ale zagrażające życiu powikłanie, charakteryzujące się wysoką gorączką, sztywnością mięśni, zaburzeniami świadomości i autonomiczną niestabilnością
- Zespół serotoninowy – potencjalnie zagrażające życiu działanie niepożądane, objawiające się nadmierną aktywnością ośrodkowego i obwodowego układu serotoninergicznego
- Torsade de pointes – zagrażająca życiu arytmia komorowa związana z wydłużeniem odstępu QT
- Reakcje anafilaktyczne – poważne, nagłe reakcje alergiczne mogące zagrażać życiu
- Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – stan mogący prowadzić do zatorowości płucnej i innych poważnych powikłań
- Osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – rzadka, ale poważna reakcja nadwrażliwości na lek
Działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Zaburzenia neurologiczne
Podczas leczenia zyprazydonem należy zwrócić szczególną uwagę na objawy neurologiczne, takie jak:9
- Dystonia – nieprawidłowe, przedłużone skurcze mięśni powodujące mimowolne ruchy i nieprawidłowe postawy
- Zaburzenia pozapiramidowe – objawy obejmujące sztywność, drżenie, hipokinezję
- Parkinsonizm – zespół objawów przypominających chorobę Parkinsona
- Dyskinezy późne – mimowolne, powtarzalne ruchy, przede wszystkim w obrębie twarzy i ust, które mogą być nieodwracalne
- Akatyzja – subiektywne poczucie niepokoju ruchowego i obiektywnie obserwowany niepokój ruchowy
Zaburzenia endokrynologiczne i metaboliczne
Zyprazydon może powodować zaburzenia endokrynologiczne, w tym:10
- Hiperprolaktynemia – zwiększone stężenie prolaktyny we krwi, mogące prowadzić do objawów takich jak mlekotok, ginekomastia czy brak miesiączki
- Zaburzenia metabolizmu – zwiększone łaknienie, zmiany masy ciała
- Hipokalcemia – obniżone stężenie wapnia we krwi
Zaburzenia psychiczne
Mimo że zyprazydon jest stosowany w leczeniu zaburzeń psychicznych, może również wywoływać pewne objawy psychiczne, takie jak:11
- Bezsenność – trudności w zasypianiu lub utrzymaniu snu
- Pobudzenie i niepokój ruchowy
- Napady paniki – nagłe, intensywne epizody lęku
- Objawy maniakalne lub hipomaniakalne – podwyższony, ekspansywny lub drażliwy nastrój, zwiększona aktywność i energia
- Objawy depresyjne – obniżony nastrój, utrata zainteresowań, zmniejszenie energii
- Zmniejszenie libido – obniżenie popędu płciowego
Monitorowanie działań niepożądanych
Ze względu na profil działań niepożądanych, pacjenci przyjmujący zyprazydon powinni być regularnie monitorowani pod kątem:12
- Parametrów kardiologicznych – regularne badania EKG, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka choroby sercowo-naczyniowej
- Objawów neurologicznych – wczesne wykrywanie zaburzeń pozapiramidowych i dyskineza późnych
- Parametrów metabolicznych – masa ciała, profil lipidowy, poziom glukozy
- Poziomów prolaktyny – szczególnie u pacjentów zgłaszających zaburzenia seksualne lub zaburzenia miesiączkowania
Należy pamiętać, że powyższe zestawienie działań niepożądanych nie jest kompletne. Zawsze należy zapoznać się z aktualną Charakterystyką Produktu Leczniczego w celu uzyskania pełnych informacji o bezpieczeństwie stosowania leku Zypsila.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania