Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

W przypadku zyprazydonu nie przeprowadzono szczegółowych farmakokinetycznych i farmakodynamicznych badań interakcji z innymi produktami leczniczymi wydłużającymi odstęp QT. Niemniej jednak należy podkreślić, że nie można wykluczyć działania addycyjnego zyprazydonu w skojarzeniu z tego rodzaju produktami leczniczymi. Z tego powodu zyprazydon nie powinien być stosowany łącznie z lekami wydłużającymi odstęp QT.¹

Warto zaznaczyć, że w populacji pediatrycznej nie przeprowadzono badań nad możliwymi interakcjami zyprazydonu z innymi produktami leczniczymi.²

Interakcje z lekami wpływającymi na odcinek QT

Zyprazydon nie powinien być stosowany łącznie z następującymi lekami wydłużającymi odstęp QT:

• Leki przeciwarytmiczne z grupy IA i III
• Trójtlenek arsenu
• Halofantryna
• Octan lewometadylu
• Mezorydazyna
• Tiorydazyna
• Pimozyd
• Antybiotyki chinolonowe: sparfloksacyna, gatifloksacyna, moksyfloksacyna
• Metylosulfonian dolasetronu
• Meflokina
• Sertindol
• Cyzapryd

³

Interakcje zyprazydonu z alkoholem

Ze względu na podstawowy mechanizm działania zyprazydonu na ośrodkowy układ nerwowy, należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania zyprazydonu i alkoholu. Alkohol może nasilać działanie sedatywne zyprazydonu oraz dodatkowo wpływać na funkcje poznawcze i motoryczne pacjenta. Jednoczesne spożywanie alkoholu może również zwiększać ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych z układem nerwowym, takich jak senność, zawroty głowy czy zaburzenia koordynacji.⁴

Zaleca się, aby pacjenci przyjmujący zyprazydon całkowicie powstrzymali się od spożywania napojów alkoholowych ze względu na potencjalne ryzyko nasilenia działań niepożądanych oraz zmniejszenia skuteczności leczenia.

Wpływ zyprazydonu na inne produkty lecznicze

Wpływ na izoenzymy cytochromu P450: Badania in vivo z dekstrometorfanem nie wykazały istotnego zahamowania CYP2D6 w osoczu przy stężeniach zyprazydonu o 50% mniejszych od osiąganych przy dawce 40 mg dwa razy na dobę. Dane z badań in vitro wskazują na niewielkie zahamowanie enzymów CYP2D6 i CYP3A4. Jednakże nie wydaje się prawdopodobne, aby zyprazydon wpływał w sposób klinicznie istotny na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez te izoenzymy cytochromu P450.⁵

Doustne leki antykoncepcyjne: Stosowanie zyprazydonu nie wpływa znacząco na farmakokinetykę składnika estrogenowego (etynyloestradiol, substrat CYP3A4) ani progesteronu.⁶

Sole litu: Jednoczesne podawanie zyprazydonu nie ma wpływu na farmakokinetykę związków litu. Należy jednak pamiętać, że zarówno zyprazydon, jak i sole litu kojarzone są ze zmianami w układzie przewodzącym serca. Ich jednoczesne podanie może stwarzać teoretyczne ryzyko interakcji farmakodynamicznych, w tym arytmii. W kontrolowanych badaniach klinicznych nie wykazano jednak, by połączenie zyprazydonu i litu zwiększało ryzyko kliniczne w porównaniu z zastosowaniem samego litu.⁷

Leki stabilizujące nastrój: Dostępne są ograniczone dane dotyczące stosowania zyprazydonu razem z karbamazepiną. Interakcja farmakokinetyczna zyprazydonu z walproinianem jest mało prawdopodobna ze względu na brak wspólnego szlaku metabolicznego dla tych dwóch leków. W kontrolowanych badaniach klinicznych po jednoczesnym podaniu zyprazydonu i walproinianu, średnie stężenie walproinianu pozostawało w zakresie stężeń terapeutycznych, gdy porównać z walproinianem stosowanym z placebo.⁸

Wpływ innych produktów leczniczych na zyprazydon

Inhibitory CYP3A4 i glikoproteiny P: Ketokonazol (400 mg/dobę), będący inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P (p-gp), zwiększa stężenie zyprazydonu w surowicy o <40%. Stężenia metabolitów S-metylodihydro-zyprazydonu i sulfotlenku zyprazydonu w czasie spodziewanego Tmax zyprazydonu zwiększyły się odpowiednio o 55% i 8%. Nie zaobserwowano dodatkowego wydłużenia odstępu QTc. Zmiany w farmakokinetyce zyprazydonu związane z jednoczesnym podawaniem silnych inhibitorów CYP3A4 prawdopodobnie nie mają znaczenia klinicznego, dlatego dostosowanie wielkości dawki nie jest konieczne.⁹

Dane z badań in vitro oraz badań na zwierzętach sugerują, że zyprazydon może być substratem dla glikoproteiny P (p-gp), choć znaczenie kliniczne tego faktu dla ludzi nie jest w pełni poznane.¹⁰

Induktory CYP3A4 i glikoproteiny P: Ponieważ zyprazydon jest substratem dla CYP3A4 oraz potencjalnie dla p-gp, jednoczesne podawanie z induktorami tych enzymów, takimi jak karbamazepina, ryfampicyna czy ziele dziurawca, może zmniejszać stężenie zyprazydonu w organizmie.¹¹

Na przykład, leczenie karbamazepiną w dawce 200 mg dwa razy dziennie przez okres 21 dni skutkowało zmniejszeniem całkowitego wpływu zyprazydonu na organizm o około 35%.¹²

Leki zobojętniające kwas żołądkowy: Wielokrotne dawki leków zobojętniających kwas żołądkowy zawierających glin i magnez lub cymetydyna podane po posiłku nie wpływają w stopniu istotnym klinicznie na właściwości farmakokinetyczne zyprazydonu.¹³

Interakcje z lekami serotonergicznymi

Obserwowano pojedyncze przypadki zespołu serotoninowego związanego ze stosowaniem zyprazydonu w połączeniu z innymi lekami serotonergicznymi, takimi jak selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI). Zespół serotoninowy może się objawiać poprzez: poczucie zagubienia, niepokój, gorączkę, nadmierne pocenie się, ataksję, hiperrefleksję, drgawki kloniczne mięśni oraz biegunkę.¹⁴

Należy zachować szczególną ostrożność podczas łączenia zyprazydonu z lekami serotonergicznymi i monitorować pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego, zwłaszcza na początku leczenia i przy zwiększaniu dawki.

Interakcje związane z wiązaniem z białkami osocza

Zyprazydon intensywnie wiąże się z białkami osocza. W badaniach in vitro nie wykazano, aby warfaryna ani propranolol, dwie substancje silnie wiążące się z białkami, zmieniały wiązanie zyprazydonu z białkami. Nie zaobserwowano również, aby sam zyprazydon wpływał na właściwości wiążące tych leków w osoczu człowieka. Z tego względu możliwości interakcji z zyprazydonem wywołane wypieraniem z miejsc wiązania z białkami są mało prawdopodobne.¹⁵

Tabela interakcji zyprazydonu z innymi lekami