Specjalne ostrzeżenia
Zypsila

Przed rozpoczęciem terapii zyprazydonem (lek Zypsila) konieczne jest dokładne zbadanie historii chorób pacjenta oraz stanu zdrowia, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka wydłużenia odstępu QT, które jest dawkozależne. Zyprazydon nie powinien być stosowany łącznie z innymi lekami wydłużającymi QT, a u pacjentów z bradykardią, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz chorobami serca zaleca się monitorowanie EKG. W przypadku wydłużenia QTc powyżej 500 ms lub wystąpienia objawów arytmii (kołatanie serca, zawroty głowy, omdlenia) należy przerwać leczenie. Zgłaszano rzadkie przypadki torsade de pointes u pacjentów z wieloma czynnikami ryzyka. Ponadto, zyprazydon może wywoływać złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS), osutkę polekową z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS), zespół Stevensa-Johnsona oraz inne ciężkie reakcje skórne, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Zypsila

Przed zastosowaniem leku Zypsila u pacjenta należy dokładnie zapoznać się z historią chorób pacjenta, w tym również historią chorób występujących w rodzinie, oraz z obecnym stanem jego zdrowia, co pozwoli określić, czy leczenie zyprazydonem jest odpowiednie dla danego pacjenta.1

Wpływ na odstęp QT

Zyprazydon powoduje łagodne do umiarkowanego wydłużenie odstępu QT, które jest proporcjonalne do wielkości zastosowanej dawki. Z tego powodu nie należy podawać zyprazydonu jednocześnie z innymi lekami, które wydłużają odstęp QT.2

Szczególna ostrożność jest zalecana u pacjentów z:3

  • Znaczną bradykardią – należy zachować ostrożność ze względu na zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca
  • Zaburzeniami elektrolitowymi – szczególnie hipokaliemią i hipomagnezemią, które mogą zwiększać ryzyko wystąpienia arytmii złośliwych. Takie zaburzenia powinny być wyrównane przed rozpoczęciem leczenia zyprazydonem

U pacjentów ze stabilną chorobą serca przed rozpoczęciem leczenia zyprazydonem zaleca się rozważenie wykonania badania EKG.4

Jeśli w trakcie leczenia pojawią się objawy wskazujące na zaburzenia rytmu serca, takie jak:7

Złośliwy zespół neuroleptyczny (NMS)

Złośliwy zespół neuroleptyczny (ang. neuroleptic malignant syndrome, NMS) jest rzadkim, ale potencjalnie zagrażającym życiu powikłaniem stosowania leków przeciwpsychotycznych, w tym również zyprazydonu. W przypadku wystąpienia objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego należy natychmiast przerwać podawanie leków przeciwpsychotycznych.8

Ciężkie skórne działania niepożądane

W związku ze stosowaniem zyprazydonu zgłaszano przypadki wystąpienia osutki polekowej z eozynofilią i objawami ogólnymi (ang. drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms, DRESS). DRESS charakteryzuje się jednoczesnym wystąpieniem co najmniej trzech z poniższych objawów:9

  • Reakcja skórna (np. wysypka lub złuszczające zapalenie skóry)
  • Eozynofilia
  • Gorączka
  • Limfadenopatia
  • Jedno lub więcej powikłań układowych, takich jak:
    • Zapalenie wątroby
    • Zapalenie nerek
    • Zapalenie płuc
    • Zapalenie mięśnia sercowego
    • Zapalenie osierdzia

W związku ze stosowaniem zyprazydonu zgłaszano również występowanie innych ciężkich działań niepożądanych dotyczących skóry, takich jak zespół Stevensa-Johnsona.10

Ciężkie działania niepożądane dotyczące skóry w niektórych przypadkach mogą prowadzić do zgonu. W przypadku ich wystąpienia należy natychmiast przerwać stosowanie zyprazydonu.11

Dyskinezy późne

Długotrwałe stosowanie zyprazydonu może prowadzić do rozwoju dyskinez późnych oraz innych późnych zaburzeń pozapiramidowych. Szczególnie narażeni są pacjenci z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym. Częstość występowania tych objawów zwiększa się wraz z długością leczenia i wiekiem pacjenta.12

W przypadku pojawienia się objawów wskazujących na dyskinezę późną, należy rozważyć zmniejszenie dawki lub całkowite odstawienie zyprazydonu.13

Ryzyko upadków

Zyprazydon może wywoływać działania niepożądane, które zwiększają ryzyko upadków:14

  • Senność
  • Zawroty głowy
  • Niedociśnienie ortostatyczne
  • Zaburzenia chodu

U pacjentów z podwyższonym ryzykiem upadków (np. osoby w podeszłym wieku lub osłabione) należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć zastosowanie mniejszej dawki początkowej leku Zypsila.15

Napady drgawkowe

U pacjentów, u których w przeszłości występowały napady drgawkowe, zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas stosowania zyprazydonu.16

Zaburzenia czynności wątroby

Ze względu na brak wystarczającego doświadczenia klinicznego dotyczącego stosowania zyprazydonu u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, w tej grupie pacjentów lek należy stosować ze szczególną ostrożnością.17

Ryzyko zdarzeń mózgowo-naczyniowych u pacjentów z otępieniem

W randomizowanych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo przeprowadzonych u pacjentów z otępieniem, którzy otrzymywali atypowe leki przeciwpsychotyczne, zaobserwowano około trzykrotne zwiększenie ryzyka wystąpienia niepożądanych zdarzeń mózgowo-naczyniowych. Mechanizm powodujący wzrost tego ryzyka nie jest znany.18

Nie można wykluczyć podobnego ryzyka przy stosowaniu innych leków przeciwpsychotycznych oraz u innych grup pacjentów. Zyprazydon należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z czynnikami ryzyka udaru mózgu.19

Zwiększona śmiertelność u pacjentów w wieku podeszłym z otępieniem

Dane z dwóch dużych badań obserwacyjnych wykazały nieznacznie zwiększone ryzyko zgonu i/lub potencjalnych niepożądanych zdarzeń mózgowo-naczyniowych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem leczonych lekami przeciwpsychotycznymi w porównaniu z grupą nieleczoną.20

Brak jest wystarczających danych, aby jednoznacznie określić skalę tego ryzyka, a przyczyna zwiększonej śmiertelności nie jest znana. Zypsila nie jest zarejestrowana do stosowania w leczeniu psychoz związanych z otępieniem.21

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (VTE)

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych zgłaszano przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). U pacjentów leczonych lekami przeciwpsychotycznymi często występują nabyte czynniki ryzyka VTE, dlatego przed rozpoczęciem oraz w trakcie leczenia zyprazydonem należy zidentyfikować wszystkie możliwe czynniki ryzyka tej choroby i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze.22

Priapizm

Podczas stosowania leków przeciwpsychotycznych, w tym zyprazydonu, opisywano przypadki priapizmu. Podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, to działanie niepożądane nie wydaje się zależne od dawki ani nie wykazuje korelacji z czasem trwania leczenia.23

Hiperprolaktynemia

Podobnie jak inne leki będące antagonistami receptorów dopaminowych D2, zyprazydon może zwiększać stężenie prolaktyny we krwi. Podczas stosowania leków zwiększających stężenie prolaktyny opisywano takie zaburzenia jak:24

  • Mlekotok
  • Brak miesiączki
  • Ginekomastia
  • Impotencja

Długotrwała hiperprolaktynemia, której towarzyszy hipogonadyzm, może prowadzić do zmniejszenia gęstości mineralnej kości i zwiększenia ryzyka złamań.25

Zawartość laktozy

Moc leku Zawartość laktozy (mg/kapsułkę)
20 mg 57,43
40 mg 114,86
60 mg 172,30
80 mg 229,73

Produkt leczniczy Zypsila zawiera laktozę i nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.26

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności stosowania zyprazydonu w leczeniu schizofrenii u dzieci i młodzieży.27

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl