kontaktowe zapalenie skóry
Kontaktowe zapalenie skóry (dermatitis contacta) to ostry lub przewlekły stan zapalny skóry wywołany przez bezpośredni kontakt z czynnikami drażniącymi lub alergenami. Wyróżnia się dwa główne typy: kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia (irritant contact dermatitis, ICD) oraz alergiczne kontaktowe zapalenie skóry (allergic contact dermatitis, ACD).
Kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia rozwija się w wyniku bezpośredniego uszkodzenia skóry przez substancje drażniące, takie jak detergenty, rozpuszczalniki czy kwasy. Alergiczne kontaktowe zapalenie skóry powstaje w mechanizmie nadwrażliwości typu opóźnionego (IV) i wymaga wcześniejszej sensytyzacji organizmu na określony alergen, jak np. nikiel, chrom, konserwanty czy składniki kosmetyków.
Objawy kliniczne obejmują rumień, obrzęk, pęcherze, złuszczanie naskórka, a w przypadkach przewlekłych – lichenifikację i pęknięcia skóry. Lokalizacja zmian zwykle odpowiada miejscu kontaktu z czynnikiem wywołującym. Diagnostyka opiera się na wywiadzie, badaniu klinicznym oraz testach płatkowych, które są szczególnie istotne w identyfikacji alergenu w przypadku ACD.
Leczenie polega przede wszystkim na eliminacji kontaktu z czynnikiem sprawczym. W terapii miejscowej stosuje się glikokortykosteroidy, inhibitory kalcyneuryny oraz preparaty nawilżające i regenerujące. W ciężkich przypadkach konieczne może być zastosowanie leczenia ogólnego, w tym leków przeciwhistaminowych, glikokortykosteroidów systemowych lub leków immunosupresyjnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Flucinar 0,25 mg/g
Flucinar w postaci maści zawiera fluocynolonu acetonid w stężeniu 0,25 mg/g i wykazuje głównie miejscowe działania niepożądane dotyczące skóry i tkanki podskórnej. Niezbyt często obserwuje się zanik skóry oraz teleangiektazje, a rzadko hipertrichozę. Inne zmiany skórne o nieznanej częstości to m.in. zmiany trądzikopodobne, plamica posteroidowa, zahamowanie wzrostu naskórka, zaniki tkanki podskórnej, rozstępy, stan zapalny skóry dookoła ust, kontaktowe zapalenie skóry oraz zaburzenia pigmentacji. Dolegliwości subiektywne obejmują pieczenie, świąd, podrażnienie, a także wysypkę, suchość skóry i łysienie. Możliwe są także zakażenia wtórne i zapalenie mieszków włosowych.
cukromocz, Flucinar, fluocynolonu acetonid, hiperglikemia, hipertrichoza, jaskra, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, nieostre widzenie, obniżona odporność, opatrunek okluzyjny, opóźnienie wzrostu, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, plamica posteroidowa, pokrzywka, rozstęp skóry, teleangiektazja, wysypka plamisto-grudkowa, zaburzenie pigmentacji, zaćma, zahamowanie wzrostu naskórka, zanik skóry, zanik tkanki podskórnej, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zmiana trądzikopodobna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Permetryna Scabinol 40 mg/g
Permetryna Scabinol (40 mg/g, żel) stosowana w leczeniu świerzbu może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze łagodnym i przemijającym. Najczęściej obserwowane są reakcje skórne, takie jak wysypka, świąd, rumień, wyprysk oraz złuszczanie się skóry, które występują często (≥1/100 do <1/10). Parestezje skórne (pieczenie, kłucie, mrowienie) również pojawiają się często i są zwykle przemijające. Rzadziej notuje się hipopigmentację skóry i zapalenie mieszków włosowych (bardzo rzadko, <1/10 000). U pacjentów z ciężkim zakażeniem świerzbowcem dolegliwości skórne mogą utrzymywać się do 2-4 tygodni po zakończeniu terapii, co jest wynikiem reakcji alergicznej na martwe świerzbowce, a nie nieskuteczności leczenia.
biegunka, duszność, dyskomfort skórny, działanie niepożądane, hipopigmentacja, kontaktowe zapalenie skóry, nudność, parestezja, parestezje, permetryna, podrażnienie skóry, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, świerzb, świerzbowiec, tkanka podskórna, zaburzenie skóry, zaburzenie układu nerwowego, zaburzenie układu oddechowego, zakażenie świerzbowcem, zapalenie mieszków włosowych, złuszczanie skóry - Leksykon substancji czynnych
Olopatadyna – Działania niepożądane
Olopatadyna, stosowana głównie w postaci kropli do oczu w stężeniu 1 mg/ml oraz jako składnik aerozolu do nosa, wykazuje względnie dobry profil bezpieczeństwa. W badaniach klinicznych obejmujących ponad 1680 pacjentów działania niepożądane wystąpiły u około 4,5% osób, z czego tylko 1,6% przerwało leczenie z tego powodu. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym był ból oka (0,7%). Inne często obserwowane objawy to podrażnienie i suchość oka, bóle głowy, zaburzenia smaku oraz zmęczenie. Nie odnotowano ciężkich działań niepożądanych okulistycznych ani ogólnoustrojowych. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, obejmując m.in. nieżyt błony śluzowej nosa, reakcje alergiczne, zawroty głowy, nadżerki rogówki, suchość błony śluzowej nosa, kontaktowe zapalenie skóry oraz osłabienie mięśni.
aerozol do nosa, ból głowy, ból oka, duszność, działanie niepożądane, konsultacja okulistyczna, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, lek przeciwhistaminowy, nadwrażliwość, niewyraźne widzenie, nieżyt błony śluzowej nosa, nudności, obrzęk rogówki, obrzęk twarzy, olopatadyna, osłabienie mięśni, podrażnienie oka, profil bezpieczeństwa, punktowe zapalenie rogówki, rozszerzenie źrenicy, senność, substancja pomocnicza, suchość błony śluzowej nosa, suchość oka, światłowstręt, uszkodzenie rogówki, zaburzenie smaku, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie zatok, zawrót głowy, zmęczenie, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amorolak 50 mg/ml
Amorolak, lakier do paznokci leczniczy zawierający 50 mg/ml amorolfiny w postaci chlorowodorku, stosowany w terapii grzybicy paznokci, może powodować działania niepożądane dotyczące głównie struktury i wyglądu płytki paznokciowej. Do najczęściej obserwowanych należą zmiana zabarwienia, łamliwość oraz nadmierna kruchość paznokci z rozwarstwianiem, występujące rzadko (≥ 1/10000, < 1/1000). Ponadto, bardzo rzadko (< 1/10000) zgłaszane jest uczucie pieczenia skóry w miejscu aplikacji. Inne reakcje skórne, takie jak rumień, świąd, kontaktowe zapalenie skóry (zarówno podrażnieniowe, jak i alergiczne z tendencją do rozprzestrzeniania się), pokrzywka oraz pęcherze, mają częstość występowania nieznaną i zostały odnotowane głównie w doświadczeniach po wprowadzeniu produktu do obrotu.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, amorolfina, działanie niepożądane, grzybica paznokci, kontaktowe zapalenie skóry, lakier leczniczy, łamliwość paznokci, obrzęk języka, obrzęk twarzy, obrzęk ust, pęcherz skórny, personel medyczny, pieczenie skóry, płytka paznokciowa, pokrzywka, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, rumień, świąd, trudność z oddychaniem, wysypka, zaburzenie płytki paznokciowej, zaburzenie skóry, zaburzenie układu immunologicznego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Daktarin
Podczas stosowania kremu Daktarin (20 mg/g mikonazolu) należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak anafilaksja czy obrzęk naczynioruchowy, które mogą zagrażać życiu. Personel medyczny powinien dokładnie informować pacjentów o konieczności natychmiastowego przerwania terapii w przypadku pojawienia się objawów alergicznych (świąd, zaczerwienienie, obrzęk, wysypka). Preparat nie powinien mieć kontaktu z oczami; w razie przypadkowego kontaktu należy je obficie przepłukać wodą i monitorować ewentualne podrażnienia. Szczególną ostrożność zaleca się u noworodków do 4. tygodnia życia ze względu na obecność kwasu benzoesowego (2 mg/g kremu), który może zwiększać ryzyko żółtaczki.
alergia kontaktowa, anafilaksja, butylohydroksyanizol, ciężka reakcja uczuleniowa, Daktarin krem, kontaktowe zapalenie skóry, kwas benzoesowy, lek przeciwgrzybiczny, mikonazol, nadwrażliwość na składniki, objaw nadwrażliwości, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, zażółcenie skóry, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Pokrzyk wilcza jagoda – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) jest składnikiem aktywnym w wielu preparatach leczniczych, których stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na profil farmakologiczny i bezpieczeństwo. Preparaty takie jak Cholitol płyn doustny zawierają wysoką zawartość etanolu (58-63% V/V), co przekłada się na 370 mg etanolu w 25 kroplach oraz 220 mg w 15 kroplach, co odpowiada odpowiednio 9,38 ml i 3,91 ml piwa lub 3,91 ml i 2,33 ml wina. Zawartość alkoholu stanowi istotne ograniczenie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem czy padaczką. Ponadto, preparaty zawierają substancje pomocnicze takie jak sacharoza (np. Drosetux: 12,64 g sacharozy w 15 ml syropu), laktoza, sorbitol (8,64 g w 10 ml Malia Kaszel) oraz benzoesan sodu, które mogą wywoływać działania niepożądane u pacjentów z określonymi zaburzeniami metabolicznymi lub u noworodków (ryzyko żółtaczki). Preparaty te są również ograniczone w stosowaniu u dzieci, z różnymi zaleceniami dawkowania i przeciwwskazaniami w zależności od wieku i preparatu.
benzoesan sodu, choroba alkoholowa, choroba wątroby, cukrzyca, duszność, działanie niepożądane, etanol, gorączka, kontaktowe zapalenie skóry, laktoza, nadwrażliwość na substancje, niedobór laktazy, niedobór sacharazy-izomaltazy, niestrawność, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, padaczka, pokrzyk wilcza jagoda, ropna plwocina, sacharoza, sorbitol, substancja pomocnicza, właściwości farmakologiczne, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka noworodków - Leksykon substancji czynnych
Olejek majerankowy – Działania niepożądane
Olejek majerankowy (Origanum majorana L., aetheroleum) stosowany w preparacie Salviasept (0,3 g olejku na 100 g produktu) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować klinicznie. Reakcje nadwrażliwości, w tym duszność, obrzęk Quinckego, zapaść naczyniowa oraz wstrząs anafilaktyczny, występują z częstością nieznaną i mogą stanowić zagrożenie życia. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują uczucie pieczenia błony śluzowej jamy ustnej, bóle głowy, drżenie mięśni oraz ataksję. Z kolei układ sercowo-naczyniowy może reagować bradykardią (rytm <60 uderzeń/min). Preparat może również powodować podrażnienie błony śluzowej jamy ustnej oraz reakcje skórne, takie jak kontaktowe zapalenie skóry i błony śluzowej, swędzenie oraz wysypkę rumieniową, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami (np. zespół pieczenia jamy ustnej, nawracające owrzodzenia, reakcje liszajowe).
ataksja, bradykardia, drżenie mięśni, duszność, działanie niepożądane, kontaktowe zapalenie skóry, niedociśnienie, obrzęk Quinckego, olejek majerankowy, owrzodzenie jamy ustnej, płukanie gardła, podrażnienie błony śluzowej, reakcja anafilaktyczna, reakcja liszajowa, reakcja nadwrażliwości, układ immunologiczny, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, wysypka rumieniowa, zaburzenie neurologiczne, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapaść naczyniowa, zespół pieczenia jamy ustnej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny z kłącza pięciornika – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Wyciąg płynny z kłącza pięciornika (Tormentillae rhizomae extractum fluidum) stanowi substancję czynną w maści Tormentiol, której stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących czasu terapii ze względu na obecność boraksu. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do kumulacji kwasu borowego w organizmie i ryzyka zatrucia. Preparat nie powinien być aplikowany na błony śluzowe, zwłaszcza w okolice oczu, ani na rozległe powierzchnie skóry z uwagi na zwiększoną absorpcję składników. Dodatkowo, obecność ichtamolu powoduje ciemne zabarwienie maści, co może skutkować zabrudzeniem odzieży. Lanolina, jako substancja pomocnicza, może wywoływać miejscowe reakcje alergiczne, w tym kontaktowe zapalenie skóry, dlatego pacjenci z nadwrażliwością na lanolinę powinni być odpowiednio poinformowani przed rozpoczęciem terapii.
- Leksykon substancji czynnych
Bacytracyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Bacytracyna, stosowana w preparatach takich jak Altabactin, Multibiotic, Scaldex, Tribiotic oraz w diagnostycznym TRUE Test 36, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nefrotoksyczności i ototoksyczności, zwłaszcza przy przenikaniu do krążenia ogólnoustrojowego. Przeciwwskazane jest stosowanie na oparzenia obejmujące >20% powierzchni ciała oraz u dzieci poniżej 12 roku życia (z wyjątkiem Scaldex pod nadzorem lekarza). U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby zaleca się monitorowanie ogólnego badania moczu, obrazu krwi obwodowej oraz audiometrii. Preparaty mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, szczególnie u osób uczulonych na aminoglikozydy lub produkty pszczele (w przypadku Scaldex). Wystąpienie objawów alergicznych wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
antybiotyk aminoglikozydowy, atopowe zapalenie skóry, badanie audiometryczne, badanie ogólne moczu, blokada nerwowo-mięśniowa, działanie nefrotoksyczne i ototoksyczne, kontaktowe zapalenie skóry, krążenie ogólnoustrojowe, kwasica, leczenie przeciwbakteryjne, leczenie przeciwgrzybicze, miastenia, nadkażenie drobnoustrojami, nadwrażliwość kontaktowa, nadwrażliwość na neomycynę, niedociśnienie, objaw neurotoksyczny, obraz krwi obwodowej, obrzęk twarzy, podrażnienie spojówek, pokrzywka kontaktowa, przewlekłe zapalenie ucha środkowego, rana oparzeniowa, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, ucisk w klatce piersiowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zatrzymanie krążenia - Leksykon substancji czynnych
Aldehyd amylocynamonowy – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Aldehyd amylocynamonowy jest składnikiem mieszaniny substancji zapachowych (płatek nr 6) w teście TRUE Test 36, stosowanym w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W mieszaninie tej, o łącznym stężeniu 430 µg/cm² (348 µg/płatek), aldehyd amylocynamonowy współwystępuje z geraniolem, hydroksycytronellalem, alkoholem cynamonowym i innymi alergenami zapachowymi. Należy mieć na uwadze, że może on wywołać uczulenie de novo, objawiające się reakcją po 10 dniach lub później od aplikacji testu. W diagnostyce istotne jest rozpoznanie zespołu nadwrażliwości skóry pleców (angry back syndrome), który może prowadzić do fałszywie dodatnich wyników, zwłaszcza u pacjentów z licznymi dodatnimi reakcjami. W takich przypadkach wskazane jest powtórzenie testu po ustąpieniu stanu zapalnego skóry.
aldehyd amylocynamonowy, aldehyd cynamonowy, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alkohol cynamonowy, angry back syndrome, butylohydroksyanizol, butylohydroksytoluen, eugenol, geraniol, hydroksycytronellal, izoeugenol, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, mieszanina substancji zapachowych, nadwrażliwość kontaktowa, reakcja anafilaktoidalna, test płatkowy, test prowokacyjny, wyciąg z mchu dębowego, zespół nadwrażliwości skóry pleców - Leksykon chorób i schorzeń
Neuralgia poopółpaścowa – Diagnostyka i diagnoza
Neuralgia popółpaścowa (PHN) to przewlekły ból neuropatyczny utrzymujący się co najmniej 90 dni po wygojeniu wysypki półpaścowej, będący najczęstszym powikłaniem reaktywacji wirusa varicella-zoster. Występuje u 10-20% pacjentów z półpaścem, a ryzyko wzrasta do ponad 50% u osób powyżej 60 roku życia. Charakterystyczne objawy to ostry, piekący ból, allodynia (występująca u około 50% pacjentów), parestezje, świąd oraz hiperalgezja w obszarze dermatomu objętego wysypką. Diagnostyka opiera się głównie na wywiadzie klinicznym i badaniu fizykalnym, z uwzględnieniem udokumentowanego epizodu półpaśca, charakteru i czasu trwania bólu oraz oceny wpływu dolegliwości na funkcjonowanie pacjenta. W przypadkach nietypowych pomocne mogą być badania serologiczne, PCR, analiza płynu mózgowo-rdzeniowego oraz MRI, które wykazują zmiany takie jak pleocytoza, podwyższone białko czy obecność DNA wirusa VZV.
allodynia, badanie PCR, badanie serologiczne, blokada nerwowa, ból neuropatyczny, ból przewlekły, choroby pęcherzowe, dermatitis herpetiformis, dermatom, dyzestezja, hiperalgezja, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpadaczkowy, liszajec zakaźny, miejscowy lek przeciwbólowy, neuralgia popółpaścowa, opioid, ospa wietrzna, parestezja, pleocytoza, płyn mózgowo-rdzeniowy, półpasiec, rezonans magnetyczny, termografia, ultrasonografia, wirus opryszczki pospolitej, wirus varicella zoster, wysypka polekowa, wysypka półpaścowa, zespół bólowy, zoster sine herpete - Leksykon leków
Interakcje leku – Ciclopirox Ziaja 10 mg/g
Ciclopirox Ziaja, krem zawierający 10 mg/g cyklopiroksu z olaminą, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa pod względem interakcji lekowych. Dane kliniczne potwierdzają brak istotnych interakcji zarówno z lekami stosowanymi miejscowo, jak i ogólnoustrojowo, co jest związane z ograniczoną absorpcją ogólnoustrojową cyklopiroksu przy aplikacji miejscowej. Nie zaobserwowano również interakcji z alkoholem etylowym, mimo że preparat zawiera alkohole pomocnicze: benzylowy (4 mg/g), cetylowy (57,5 mg/g) oraz stearylowy (57,5 mg/g), które mogą wywoływać miejscowe reakcje nadwrażliwości, ale nie wpływają na farmakokinetykę alkoholu etylowego.
absorpcja ogólnoustrojowa, alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, cyklopiroks z olaminą, działanie synergistyczne, interakcja lekowa, kontaktowe zapalenie skóry, miejscowa reakcja skórna, miejscowy kortykosteroid, miejscowy preparat przeciwgrzybiczy, nadwrażliwość miejscowa, penetracja leku przez skórę, preparat przeciwgrzybiczy, preparat z cyklopiroksem - Leksykon substancji czynnych
Kamfora – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Kamfora, stosowana w preparatach dermatologicznych takich jak Capsigel N, Neo-Capsiderm, Aroma-Activ czy Viprosal B, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności. Nie należy aplikować jej na duże powierzchnie skóry, zwłaszcza na twarz, szyję oraz uszkodzoną skórę, ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania i działań niepożądanych. W przypadku wystąpienia objawów uczulenia, takich jak wysięki czy wysypka, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Typowe, przejściowe reakcje skórne obejmują mrowienie i pieczenie, które nie muszą świadczyć o nadwrażliwości. Preparaty z kamforą nie powinny mieć kontaktu z błonami śluzowymi oczu, ust i nosa; w razie kontaktu należy je niezwłocznie zmyć ciepłą wodą. Po aplikacji zaleca się dokładne umycie rąk, aby zapobiec przeniesieniu substancji na inne obszary ciała. Należy unikać gorących kąpieli przed i po stosowaniu preparatu, gdyż ciepło nasila dyskomfort skórny.
błony śluzowe, duszność, gorączka, kontaktowe zapalenie skóry, mrowienie i pieczenie skóry, naruszenie ciągłości naskórka, niewydolność krążenia, owrzodzenie, podrażnienie skóry, potencjał alergizujący, reakcja alergiczna, reakcja skórna, ropna plwocina, rumień i obrzęk, stwardnienie podskórne, uczulenie, układ odpornościowy, uszkodzenie nerwów czuciowych, uszkodzenie skóry, wchłanianie ogólnoustrojowe, wchłanianie substancji czynnej, woda utleniona, zaburzenia czynności wątroby i nerek, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Beznokaina – Działania niepożądane
Benzokaina, substancja czynna preparatu Pudrospan – Puder płynny, wykazuje działanie miejscowo znieczulające, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych, głównie reakcji miejscowych takich jak zaczerwienienie, świąd, pieczenie czy wysypka w miejscu aplikacji. Reakcje alergiczne, choć niezbyt częste, mogą obejmować wysypkę, pokrzywkę, obrzęk, a w ciężkich przypadkach anafilaksję, wymagającą natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Rzadko obserwuje się nadwrażliwość na światło oraz bardzo rzadko methemoglobinemię, objawiającą się sinicą, zawrotami głowy, tachykardią i dusznością, co stanowi poważne zagrożenie niedotlenieniem tkanek. Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu na uszkodzoną skórę, gdyż zwiększone wchłanianie benzokainy może nasilać działania niepożądane i ryzyko reakcji ogólnoustrojowych.
anafilaksja, beznokaina, duszność, fotowrażliwość, kontaktowe zapalenie skóry, methemoglobinemia, nadwrażliwość, niedotlenienie tkanek, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie skóry, pokrzywka, promieniowanie ultrafioletowe, Pudrospan, rana otwarta, reakcja alergiczna, reakcja miejscowa, reakcja skórna, sinica, tachykardia, uszkodzenie skóry, utlenienie hemoglobiny, znieczulenie, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Triamcynolon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Triamcynolon, jako glikokortykosteroid, powinien być stosowany w najmniejszych skutecznych dawkach z uwzględnieniem stopniowego zmniejszania dawki, aby uniknąć niewydolności kory nadnerczy oraz zespołu odstawienia glikokortykosteroidów, objawiającego się gorączką, bólami mięśni i stawów. Miejscowe stosowanie triamcynolonu może prowadzić do ogólnoustrojowego wchłaniania, zwłaszcza przy aplikacji na dużą powierzchnię skóry, uszkodzoną skórę, pod opatrunkami okluzyjnymi lub podczas długotrwałego leczenia, co zwiększa ryzyko zahamowania osi podwzgórze-przysadka-nadnercza. U dzieci, ze względu na większy stosunek powierzchni ciała do masy ciała, istnieje podwyższone ryzyko zespołu Cushinga oraz zaburzeń wzrostu, dlatego preparaty te nie są zalecane u dzieci poniżej 16 lat, a u starszych dzieci wymagana jest szczególna ostrożność i regularna kontrola. Działania niepożądane miejscowe obejmują atrofie skóry, rozstępy, teleangiektazje, trądzik oraz wolniejsze gojenie się ran, a długotrwałe stosowanie na twarz wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko rozszerzenia naczyń i zaniku skóry.
atrofia skóry, centralna chorioretinopatia surowicza, ciśnienie śródgałkowe, czynna gruźlica, glikokortykosteroid, gruźlica rozsiana, hipoprotrombiemia, inhibitor CYP3A, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, lek przeciwprątkowy, nadkażenie skóry, niedobór laktazy, nieimmunologiczna reakcja kontaktowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, okołoustne zapalenie skóry, opatrunek okluzyjny, oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, pełzakowica, perforacja rogówki, próba tuberkulinowa, teleangiektazja, uchyłkowatość jelit, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zahamowanie czynności nadnerczy, zaostrzenie z odbicia, zapalenie otrzewnej, zespół Cushinga, zespół odstawienia glikokortykosteroidów, zespół odstawienia miejscowych steroidów, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka wirusowa - Leksykon substancji czynnych
Chlorek kobaltu – Właściwości farmakodynamiczne
Chlorek kobaltu, stosowany w diagnostyce alergologicznej w preparacie TRUE Test 36, występuje w stężeniu 20 μg/cm² (16 μg na płatek testowy) i znajduje się w panelu nr 1 na pozycji 12. Substancja ta wywołuje reakcję nadwrażliwości typu IV (komórkowy, opóźniony), która manifestuje się w ciągu 6 do 96 godzin po ekspozycji. Patofizjologicznie reakcja ta angażuje komórki Langerhansa, limfocyty T oraz makrofagi, prowadząc do uwolnienia limfokin i rozwoju stanu zapalnego skóry. Typowe objawy dodatniej reakcji to rumień, obrzęk z grudkami, pęcherzyki oraz naciek zapalny w miejscu aplikacji testu.
aktywacja makrofagów, alergia kontaktowa, alergia na kobalt, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, chlorek kobaltu, dermatoza przewlekła, diagnostyka alergologiczna, dichromian potasu, kaskada immunologiczna, klon limfocytu T, komórki Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyt T, limfokina, naciek zapalny, nadwrażliwość typu opóźnionego, obrzęk skóry, pęcherzyk skórny, próba prowokacyjna, reakcja typu IV, reaktywność skóry, rumień, siarczan neomycyny, siarczan niklu, stan zapalny skóry, TRUE Test - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mucosit
Preparat Mucosit, będący żelem do stosowania na dziąsła, zawiera kompleks substancji roślinnych o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbakteryjnym, regenerującym oraz ściągającym. W 100 g żelu znajduje się m.in. 10 g ekstraktu gęstego (6-12:1) z rumianku, nagietka, podbiału, kory dębu, szałwii i tymianku, a także 0,1 g alantoiny oraz 0,3 g olejków eterycznych z rumianku i mięty pieprzowej. Preparat wymaga ścisłego przestrzegania zasad higieny jamy ustnej oraz regularnych kontroli stomatologicznych w celu monitorowania postępów terapii i wczesnego wykrywania ewentualnych powikłań. Ze względu na brak danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa, Mucosit jest przeciwwskazany u dzieci.
alantoina, benzoesan sodu, bronopol, choroba dziąseł, działanie antyseptyczne, działanie keratolityczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwzapalne, działanie regenerujące, działanie ściągające, ekstrakt gęsty, farmakodynamika, farmakokinetyka, higiena jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, olejek miętowy, olejek rumiankowy, parahydroksybenzoesan etylu, reakcja alergiczna, schorzenie dziąseł, wizyta kontrolna u stomatologa, żel do dziąseł - Leksykon substancji czynnych
Ozenoksacyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Ozenoksacyna, stosowana miejscowo w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g (preparat Dubine), jest wskazana do leczenia zakażeń skóry, jednak jej zastosowanie jest ograniczone w przypadku liszajca zakaźnego pęcherzowego oraz zmian o powierzchni przekraczającej 100 cm² u dorosłych i młodzieży, a także powyżej 2% powierzchni ciała u dzieci poniżej 12. roku życia. Skuteczność i bezpieczeństwo u pacjentów z wcześniej istniejącymi chorobami skóry nie zostały potwierdzone w badaniach klinicznych. Podczas terapii należy monitorować występowanie reakcji nadwrażliwości i miejscowych podrażnień, a w przypadku ich wystąpienia zaleca się natychmiastowe przerwanie leczenia, dokładne zmycie kremu i wdrożenie alternatywnej terapii. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z trądzikiem różowatym lub łojotokowym zapaleniem skóry, ze względu na ryzyko pogorszenia tych schorzeń.
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hascovir pro 50 mg/g
Preparat Hascovir pro w postaci kremu zawiera 50 mg/g acyklowiru i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na acyklowir lub walacyklowir. Przed zastosowaniem leku konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergologicznego, zwłaszcza u osób, które wcześniej stosowały leki przeciwwirusowe. Substancje pomocnicze, takie jak glikol propylenowy i alkohol cetostearylowy, mogą wywoływać reakcje nadwrażliwości, w tym podrażnienia skóry i kontaktowe zapalenie skóry, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią alergii na te składniki.
acyklowir, alergolog, alkohol cetostearylowy, alternatywna metoda leczenia, dermatolog, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwwirusowy, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość na acyklowir, podrażnienie skóry, prekursor acyklowiru, próba uczuleniowa, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, substancja pomocnicza, terapia przeciwwirusowa, walacyklowir, wywiad alergologiczny - Leksykon substancji czynnych
Dziurawiec zwyczajny – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum L.) wymagają ostrożności ze względu na liczne przeciwwskazania i potencjalne interakcje farmakologiczne. Stosowanie u dzieci poniżej 12 lat jest niewskazane z powodu braku danych bezpieczeństwa, a u pacjentów z uszkodzeniem mózgu i chorobami psychicznymi przeciwwskazane ze względu na wpływ na OUN. Dziurawiec wykazuje działanie fotosensybilizujące, co wymaga unikania ekspozycji na promieniowanie UV podczas terapii. Preparaty złożone, zawierające również nalewkę z mięty pieprzowej, mogą nasilać objawy refluksu żołądkowo-przełykowego oraz zaostrzać kamicę żółciową i inne schorzenia dróg żółciowych. Preparaty w formie nalewki charakteryzują się wysoką zawartością etanolu (65-75% V/V), co przekłada się na istotne narażenie na alkohol: np. 2,5 ml Kropli żołądkowych forte zawiera 1500 mg etanolu, co u nastolatków 12-letnich (40 kg) odpowiada 38 mg/kg masy ciała i może podnieść stężenie alkoholu we krwi o około 6,3 mg/100 ml. U dorosłych (70 kg) ta sama dawka to 21 mg/kg i wzrost BAC o 3,6 mg/100 ml. Wysoka zawartość alkoholu stanowi przeciwwskazanie u dzieci, osób z chorobami wątroby, padaczką i alkoholizmem oraz wymaga konsultacji lekarskiej przy jednoczesnym stosowaniu innych leków.
alkohol etylowy, alkoholizm, choroba umysłowa, choroba wątroby, dziurawiec zwyczajny, fotosensybilizacja, Hypericum perforatum, kamica żółciowa, kontaktowe zapalenie skóry, mięta pieprzowa, narażenie na etanol, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, promieniowanie UV, refluks żołądkowo-przełykowy, schorzenie dróg żółciowych, stężenie alkoholu we krwi, uszkodzenie mózgu, zgaga - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na leki – Etiologia i przyczyny
Alergia na leki to immunologicznie zapośredniczona reakcja nadwrażliwości, występująca u 5-10% wszystkich niepożądanych reakcji polekowych, różniąca się od działań niepożądanych farmakologicznych. Reakcje te klasyfikuje się według mechanizmów Gella i Coombsa na typ I (IgE-zależny, natychmiastowy), typ II (cytotoksyczny), typ III (kompleksy immunologiczne) oraz typ IV (opóźniony, komórkowy). Mechanizmy immunogenności leków obejmują hipotezę haptenową (kowalencyjne wiązanie leku z białkiem gospodarza) oraz hipotezę interakcji farmakologicznej (p-i), gdzie lek wiąże się niekowalencyjnie z receptorami komórek T lub MHC. Czynniki wpływające na immunogenność to m.in. masa cząsteczkowa, droga podania (miejscowa, domięśniowa, dożylna zwiększają ryzyko), dawka i częstotliwość ekspozycji. Najczęstsze alergeny lekowe to penicyliny (ok. 10% populacji deklaruje alergię), sulfonamidy, NLPZ, leki przeciwdrgawkowe, chemioterapeutyki, przeciwciała monoklonalne, insulina oraz środki kontrastowe zawierające jod.
alergia na leki, amoksycylina, anafilaksja, antybiotyk, antygen leukocytarny, aspiryna, chemioterapia, choroba posurowicza, desensytyzacja lekowa, eozynofilia, fenytoina, haptenizacja, hemoliza, ibuprofen, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, karbamazepina, klasyfikacja Gella i Coombsa, komórka tuczna, kontaktowe zapalenie skóry, lamotrygina, lek biologiczny, lek przeciwdrgawkowy, limfocyt T, mechanizm immunologiczny, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, penicylina, plamica, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genetyczny, przeciwciało IgE, przeciwciało monoklonalne, pseudoalergia, reakcja Jarischa-Herxheimera, reakcja nadwrażliwości, reakcja typu I, reakcja typu II, reakcja typu III, reakcja typu IV, środek kontrastowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, sulfametoksazol, sulfonamid, toksyczna nekroliza naskórka, układ immunologiczny, zapalenie naczyń, zespół nadwrażliwości na leki, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Alergia na nikiel – Diagnostyka i diagnoza
Alergia na nikiel jest jedną z najczęstszych przyczyn alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, manifestującą się swędzącą wysypką w miejscu kontaktu z metalem. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie klinicznym, uwzględniającym czas wystąpienia objawów, lokalizację zmian oraz potencjalne źródła ekspozycji (biżuteria, monety, okulary, telefony). Złotym standardem diagnostycznym jest test płatkowy z 5% siarczanem niklu (Europa) lub 2,5% (Ameryka Północna), polegający na aplikacji alergenu na skórę przez 48 godzin i ocenie reakcji po 72-96 godzinach. Dodatkowo, w diagnostyce alergii typu IV stosuje się limfocytarny test transformacji (LTT) oraz test proliferacji limfocytów na nikiel (NiLPT) o specyficzności 98% i czułości 68%. W przypadku podejrzenia systemowej alergii na nikiel (SNAS) stosuje się doustny test prowokacyjny (OPT) po 4-6 tygodniach diety niskoniklowej, przeprowadzany metodą podwójnie ślepej próby kontrolowanej placebo (DBPCNC).
alergia na nikiel, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, anafilaksja, atopowe zapalenie skóry, choroby zapalne jelit, doustny test prowokacyjny, kandydoza, kontaktowe zapalenie skóry, opryszczkowe zapalenie jamy ustnej, podwójnie ślepa próba, przeciwciała IgE, reakcja alergiczna, siarczan niklu, stan zapalny, systemowa alergia na nikiel, test płatkowy, test proliferacji limfocytów, test punktowy, test śródskórny, zespół jelita drażliwego - Leksykon substancji czynnych
Błękit zawiesinowy 106 – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Błękit zawiesinowy 106, obecny w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 50 µg/cm² (41 µg/płatek, panel nr 3, pozycja 35), jest stosowany w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. Dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa jego stosowania u kobiet w ciąży są ograniczone, a badania na modelach zwierzęcych dotyczące wpływu na reprodukcję są niewystarczające. W związku z tym, produkt nie powinien być rutynowo stosowany w okresie ciąży, chyba że korzyści diagnostyczne przewyższają potencjalne ryzyko. W takich przypadkach konieczne jest szczegółowe udokumentowanie wskazań klinicznych, uzyskanie świadomej zgody pacjentki oraz ścisłe monitorowanie reakcji miejscowych i ogólnoustrojowych na substancję testową.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, błękit zawiesinowy 106, karmienie piersią, kontaktowe zapalenie skóry, personel medyczny, płatek testowy, płodność, przebieg ciąży, przenikanie do mleka matki, reakcja ogólnoustrojowa, rozwój płodu, stan kliniczny, substancja testowa, świadoma zgoda pacjenta, test diagnostyczny, TRUE Test 36, wskazanie kliniczne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pulmicort Turbuhaler 200 mcg/dawkę inh.
Pulmicort Turbuhaler zawiera budezonid w dawkach 100 μg oraz 200 μg na dawkę inhalacyjną i jest stosowany wziewnie w terapii chorób układu oddechowego. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są miejscowe reakcje takie jak kaszel, chrypka, podrażnienie gardła oraz bezgłos, a także kandydoza jamy ustnej i gardła, występująca często. U pacjentów z POChP zwiększa się ryzyko zapalenia płuc. Rzadko mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne) oraz paradoksalny skurcz oskrzeli wymagający natychmiastowej interwencji. Wśród działań ogólnoustrojowych, charakterystycznych dla glikokortykosteroidów, należy zwrócić uwagę na rzadkie zahamowanie czynności kory nadnerczy i spowolnienie wzrostu, szczególnie u dzieci i młodzieży.
bezgłos, budezonid, chrypka, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drżenie mięśniowe, glikokortykosteroid, infekcja grzybicza, jaskra, kandydoza jamy ustnej i gardła, kontaktowe zapalenie skóry, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, podrażnienie gardła, przewlekła obturacyjna choroba płuc, Pulmicort Turbuhaler, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, spowolnienie wzrostu, uszkodzenie nerwu wzrokowego, wybroczynę, zaćma, zahamowanie czynności kory nadnerczy, zapalenie płuc - Leksykon substancji czynnych
Buprenorfina – Działania niepożądane
Buprenorfina, będąca częściowym agonistą receptorów opioidowych, jest stosowana w leczeniu silnego bólu oraz terapii substytucyjnej uzależnienia od opioidów. Jej profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, których częstość występowania waha się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęstsze działania systemowe to nudności (≥1/10) i wymioty (≥1/100 do <1/10), szczególnie u pacjentów ambulatoryjnych, a miejscowe reakcje przy stosowaniu systemów transdermalnych to rumień i świąd (≥1/10). Istotne są także rzadkie, ale potencjalnie ciężkie reakcje alergiczne (≥1/10 000 do <1/1 000), takie jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle i zawroty głowy, senność (≥1/100 do <1/10), a także rzadziej omamy i stany psychotyczne, które częściej występują u osób w podeszłym wieku. Depresja oddechowa, choć sporadyczna (≥1/10 000 do <1/1 000), stanowi poważne zagrożenie życia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków depresyjnych na OUN.
ciężka reakcja alergiczna, częściowy agonista receptorów opioidowych, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dysocjacja buprenorfiny, działanie psychomimetyczne, kontaktowe zapalenie skóry, margines bezpieczeństwa, martwica wątroby, niedociśnienie tętnicze, niepokój ruchowy, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, receptor opioidowy, senność, skurcz oskrzeli, system transdermalny, terapia substytucyjna uzależnienia od opioidów, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie koncentracji, zaburzenie snu, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół abstynencyjny, zespół odstawienny, zwężenie źrenic - Leksykon substancji czynnych
Trokserutyna – Działania niepożądane
Trokserutyna, stosowana w leczeniu przewlekłej niewydolności żylnej, żylaków oraz powikłań żylno-limfatycznych, charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane zależne od drogi podania (doustna, miejscowa, okulistyczna) oraz indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęstsze działania niepożądane przy podaniu doustnym dotyczą przewodu pokarmowego, w tym nudności (częstość od bardzo rzadkiej do rzadkiej), które ustępują przy przyjmowaniu leku podczas posiłków. Rzadko obserwuje się wzdęcia, bóle brzucha, biegunki, niestrawność, dyskomfort żołądkowy oraz bardzo rzadko wymioty. Reakcje skórne, takie jak zaczerwienienie, pokrzywka, świąd, wysypka oraz nadwrażliwość na światło, występują rzadko do bardzo rzadko, a miejscowo stosowane preparaty mogą powodować podrażnienie i suchość skóry (częstość nieznana). W zakresie układu nerwowego zgłaszano bóle głowy, zawroty głowy i zmęczenie z częstością rzadką do bardzo rzadkiej. Rzadkie są również reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny i reakcje rzekomoanafilaktyczne.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból stawowy, działanie niepożądane, fotowrażliwość, Kelicardina, kontaktowe zapalenie skóry, łysienie, MedDRA, napadowe zaczerwienienie twarzy, niestrawność, nudności, pieczenie oczu, pokrzywka, Posorutin, profil bezpieczeństwa, przewlekła niewydolność żylna, reakcja alergiczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, skurcz oskrzeli, suchość skóry, świąd, trokserutyna, uderzenia gorąca, Venescin, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, wzdęcia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawroty głowy, żylaki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Budezonid LEK-AM 400 mcg/dawkę inh.
Budezonid, glikokortykosteroid wziewny dostępny w dawkach 200 µg i 400 µg, jest stosowany w terapii chorób układu oddechowego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Najczęściej obserwuje się kandydozę jamy ustnej i gardła oraz zapalenie płuc u pacjentów z POChP, a także objawy miejscowe takie jak dysfonia, kaszel, chrypka i podrażnienie gardła. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, zaburzenia endokrynologiczne (np. zahamowanie czynności kory nadnerczy, zespół Cushinga), zmiany okulistyczne (zaćma, jaskra), zaburzenia psychiczne (niepokój, depresja, zmiany zachowania u dzieci), a także zmniejszenie gęstości mineralnej kości i skurcze mięśni. Działania niepożądane mogą wynikać zarówno z miejscowego działania leku, jak i z jego ogólnoustrojowej absorpcji, której ryzyko wzrasta wraz z dawką, czasem stosowania oraz indywidualną wrażliwością pacjenta.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysfonia, działanie ogólnoustrojowe, gęstość mineralna kości, glikokortykosteroid, hormony kory nadnerczy, jaskra, kandydoza jamy ustnej, kontaktowe zapalenie skóry, kora nadnerczy, mikrogramy, nadwrażliwość, nerw wzrokowy, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, POChP, proszek do inhalacji, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, substancja pomocnicza, terapia wziewna, układ immunologiczny, wylew podskórny, zaburzenia endokrynologiczne, zaćma, zapalenie płuc, zespół Cushinga, zmętnienie soczewki oka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Budesonide Easyhaler 400 mcg/dawkę
Budesonide Easyhaler 400 μg/dawkę, jako wziewny kortykosteroid, wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwowaną niepożądaną reakcją jest kandydoza jamy ustnej i gardła, której częstość można zmniejszyć poprzez inhalacje przed posiłkami oraz płukanie jamy ustnej po inhalacji. Inne często występujące działania obejmują kaszel i podrażnienie gardła, które mogą wymagać korekty techniki inhalacji lub zastosowania komory inhalacyjnej. Rzadziej występują reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne (lęk 0,52%, depresja 0,67%), zaburzenia endokrynologiczne, takie jak zahamowanie czynności nadnerczy i opóźnienie wzrostu u dzieci, a także zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zaćma i jaskra. Paradoksalny skurcz oskrzeli, choć rzadki, stanowi poważne zagrożenie wymagające natychmiastowego przerwania terapii i podania leku rozszerzającego oskrzela.
budezonid, budezonid wziewny, chrypka, duszność, dysfagia, działanie immunosupresyjne, gęstość mineralna kości, jaskra, kandydoza jamy ustnej, komora inhalacyjna, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid wziewny, lek przeciwgrzybiczy, lek rozszerzający oskrzela, monitorowanie wzrostu, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, paradoksalny skurcz oskrzeli, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, układ oddechowy, zaćma, zahamowanie czynności nadnerczy, zakażenie drożdżakowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polcortolon TC (23,12 mg + 0,58 mg)/g
Polcortolon TC to preparat miejscowy zawierający 23,12 mg tetracykliny chlorowodorku oraz 0,58 mg triamcynolonu acetonidu w 1 g zawiesiny, stosowany na skórę. Triamcynolon acetonid, jako kortykosteroid, jest głównym czynnikiem wywołującym miejscowe działania niepożądane, takie jak zmiany zanikowe skóry, szczególnie na twarzy, rozszerzenie naczyń krwionośnych, ścieńczenie naskórka oraz ryzyko rozstępów. Tetracyklina chlorowodorek może powodować podrażnienia, nadwrażliwość na światło oraz dysbiozę skóry, prowadzącą do nadkażeń grzybiczych lub bakteryjnych opornych na antybiotyk. Często obserwowane objawy to pieczenie, świąd, podrażnienie i nadmierne wysuszenie skóry, a także zmiany trądzikopodobne przy długotrwałym stosowaniu.
absorpcja systemowa, fotodermatoza, fotowrażliwość, hiperglikemia, hipertrichoza, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid, nadciśnienie tętnicze, reakcja fotouczulająca, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń krwionośnych, tetracykliny chlorowodorek, trądzik posteroidowy, triamcynolon, triamcynolonu acetonid, zanik skóry, zapalenie mieszków włosowych, zapalenie okołoustne, zespół Cushinga, zmiany trądzikopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sapoven 10 mg glikozydów trójterpenowych w przeliczeniu na escynę/g
Lek Sapoven, zawierający 10 mg glikozydów trójterpenowych (w przeliczeniu na escynę) na gram maści, może wywoływać działania niepożądane głównie o charakterze miejscowym. Najczęściej obserwuje się przemijające uczucie ciepła oraz podrażnienie skóry, które zwykle ustępują samoistnie. U pacjentów z nadwrażliwością mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak pokrzywka, wymagająca przerwania terapii i ewentualnego leczenia przeciwhistaminowego. Dodatkowo, substancje pomocnicze, w tym alkohol cetostearylowy, glikol propylenowy (2,0%), kwas sorbowy oraz parabeny (metylu parahydroksybenzoesan 0,1% i propylu parahydroksybenzoesan 0,05%), mogą indukować kontaktowe zapalenie skóry u predysponowanych pacjentów, co podkreśla konieczność ostrożności przy ich stosowaniu.
alergen kontaktowy, alkohol cetostearylowy, działanie niepożądane, ekstrakt z kasztanowca, glikol propylenowy, glikozydy trójterpenowe, Hippocastani seminis extractum, kontaktowe zapalenie skóry, kwas sorbowy, lek przeciwhistaminowy, metylu parahydroksybenzoesan, miejscowa reakcja skórna, nadwrażliwość na składniki, parabeny, podrażnienie skóry, pokrzywka, propylu parahydroksybenzoesan, przemijające uczucie ciepła, reakcja alergiczna, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stan zapalny, substancja pomocnicza - Leksykon substancji czynnych
Wirus ospy wietrznej – Przeciwwskazania stosowania
Żywe atenuowane szczepionki przeciw ospie wietrznej (Priorix-Tetra, Varilrix, VARIVAX) są przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami odporności, w tym z ciężkim humoralnym lub komórkowym niedoborem odporności, agammaglobulinemią, ciężkim złożonym niedoborem odporności, białaczką, chłoniakiem, dyskrazją krwi oraz u osób z AIDS lub objawowym zakażeniem HIV. Szczególną uwagę należy zwrócić na dzieci zakażone HIV, gdzie przeciwwskazania zależą od wieku i odsetka limfocytów T CD4+ (poniżej 25% u dzieci <12 miesięcy, poniżej 20% u dzieci 12-35 miesięcy, poniżej 15% u dzieci 36-59 miesięcy). Ponadto, szczepionki te są przeciwwskazane u pacjentów poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu, w tym stosujących duże dawki kortykosteroidów, ze względu na ryzyko nieprawidłowej odpowiedzi immunologicznej i powikłań związanych z replikacją wirusa szczepionkowego.
agammaglobulinemia, białaczka, dyskrazja krwi, fenyloalanina, fenyloketonuria, gruźlica, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroidy, kwas para-aminobenzoesowy, leczenie immunosupresyjne, liczba limfocytów, limfocyty T CD4+, nadwrażliwość na szczepionkę, neomycyna, niedobór odporności, odporność komórkowa, ostre choroby, szczepionka skojarzona, układ immunologiczny, wirus ospy wietrznej, wrodzone zaburzenie odporności, zaburzenie odporności, zakażenie HIV, złożony niedobór odporności, żywy atenuowany wirus - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lamisilatt 10 mg/g
Produkt leczniczy Lamisilatt w postaci kremu zawiera 10 mg/g chlorowodorku terbinafiny i może wywoływać działania niepożądane głównie w miejscu aplikacji, takie jak łuszczenie skóry, świąd (często ≥1/100, <1/10), suchość skóry, kontaktowe zapalenie skóry, zmiany skórne, strupy, egzema (niezbyt często ≥1/1 000, <1/100), a także rzadko wysypkę będącą objawem nadwrażliwości (≥1/10 000, <1/1 000). Dodatkowo obserwuje się zaburzenia pigmentacji, rumień i uczucie pieczenia skóry o częstości nieznanej. W miejscu podania mogą wystąpić ból i podrażnienie (niezbyt często), a także nasilenie objawów infekcji grzybiczej o częstości nieznanej, co wymaga modyfikacji terapii. Reakcje nadwrażliwości, choć rzadkie, stanowią wskazanie do natychmiastowego przerwania leczenia. Kontakt preparatu z oczami może powodować podrażnienie, co jest istotne przy aplikacji w okolicach twarzy.
ból w miejscu podania, chlorowodorek terbinafiny, egzema, infekcja grzybicza, kontakt z oczami, kontaktowe zapalenie skóry, krem Lamisilatt, łuszczenie skóry, nadwrażliwość, pieczenie skóry, podrażnienie oka, produkt leczniczy, reakcja nadwrażliwości, rumień, strup, suchość skóry, świąd, tkanka podskórna, układ immunologiczny, wysypka, zaburzenie oka, zaburzenie pigmentacji - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Contractubex
Contractubex, żel zawierający heparynę sodową (50 IU/g), wyciąg z cebuli (100 mg/g) oraz alantoinę (10 mg/g), powinien być stosowany wyłącznie na całkowicie zagojone rany, aby uniknąć podrażnień i działań niepożądanych. Terapia powinna być rozpoczęta możliwie jak najwcześniej po pojawieniu się blizny. W trakcie stosowania należy monitorować objawy nadwrażliwości, takie jak zaczerwienienie, świąd, obrzęk czy wysypka, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Szczególną ostrożność zaleca się u dzieci ze względu na zwiększoną wrażliwość skóry i potencjalne większe wchłanianie składników aktywnych, co wymaga nadzoru lekarskiego. Przy aplikacji na duże powierzchnie skóry istnieje ryzyko ogólnoustrojowego działania heparyny, co może wpływać na krzepliwość krwi i wymaga monitorowania pacjenta pod kątem zaburzeń hemostazy.
alantoina, działania niepożądane, działanie ogólnoustrojowe heparyny, heparyna sodowa, kontaktowe zapalenie skóry, krzepnięcie krwi, kwas sorbowy, leczenie blizn, nadwrażliwość, parahydroksybenzoesan metylu, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, uszkodzenie skóry, wchłanianie substancji czynnych, wyciąg z cebuli, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Chlorek kobaltu – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Chlorek kobaltu, obecny w produkcie TRUE Test 36 w stężeniu 20 mikrogramów/cm² (16 mikrogramów/płatek, panel nr 1, pozycja 12), jest stosowany w diagnostyce alergicznego kontaktowego zapalenia skóry. W dokumentacji brakuje szczegółowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego preparatu u kobiet w ciąży oraz podczas laktacji. Badania na zwierzętach są niewystarczające do oceny potencjalnego ryzyka teratogennego lub wpływu na reprodukcję, co wymaga szczególnej ostrożności w kwalifikacji pacjentek z tych grup. Produkt powinien być stosowany w ciąży wyłącznie w sytuacjach klinicznych, gdy jest to niezbędne i nie ma alternatywnych metod diagnostycznych.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, charakterystyka produktu leczniczego, chlorek kobaltu, diagnostyka alergicznego zapalenia skóry, diagnostyka alergologiczna, ekspozycja na substancję, karmienie piersią, kontaktowe zapalenie skóry, laktacja, model zwierzęcy, plaster do prób prowokacyjnych, płatek testowy, płodność, próba prowokacyjna, TRUE Test 36 - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bactroban
Bactroban krem zawierający 20 mg/g mupirocyny wymaga ostrożnego stosowania ze względu na możliwość wystąpienia rzadkich reakcji uczuleniowych oraz ciężkich miejscowych podrażnień. W przypadku ich pojawienia się należy natychmiast przerwać terapię, usunąć preparat ze skóry i zastosować alternatywne leczenie. Przedłużanie terapii ponad zalecany czas zwiększa ryzyko rozwoju oporności bakteryjnej na mupirocynę, co jest istotne z punktu widzenia racjonalnej antybiotykoterapii. Ponadto, mimo że ryzyko jest mniejsze przy stosowaniu miejscowym, należy monitorować pacjentów pod kątem objawów rzekomobłoniastego zapalenia jelit, zwłaszcza jeśli wystąpi biegunka podczas lub po terapii. W przypadku silnej, przedłużającej się biegunki lub bólu brzucha leczenie należy przerwać i skierować pacjenta na dalszą diagnostykę.
alkohol benzylowy, alkohol cetylowy, alkohol stearylowy, antybiotykoterapia, biegunka, ból jamy brzusznej, kontaktowe zapalenie skóry, mupirocyna, podrażnienie miejscowe, racjonalna antybiotykoterapia, reakcja alergiczna, reakcja uczuleniowa, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, szczep bakteryjny oporny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Melissed –
Melissed w formie syropu (490 mg/5 ml) zawiera wyciągi z ziela melisy, kwiatu lipy, kwiatu rumianku oraz kwiatostanu głogu w proporcjach 2:2:1,5:2. Preparat może wywoływać działania niepożądane, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na rumianek (Matricaria recutita L.) oraz inne rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae). Najpoważniejsze reakcje alergiczne obejmują kontaktowe zapalenie skóry, szok anafilaktyczny oraz astmę oskrzelową. Ponadto, przetwory z głogu mogą powodować zaburzenia ze strony układu pokarmowego (nudności, krwawienia z przewodu pokarmowego), neurologiczne (bóle i zawroty głowy, ospałość), kardiologiczne (kołatanie serca, niewydolność krążenia), skórne (wysypka) oraz inne, takie jak omdlenia.
astma, ból głowy, dolegliwość żołądkowo-jelitowa, duszność, interwencja medyczna, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, nadmierna senność, nadwrażliwość na rumianek, niedokrwienie mózgu, niewydolność krążenia, omdlenie, reakcja alergiczna, reakcja zapalna skóry, rodzina astrowatych, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, szok anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie równowagi, zawrót głowy, ziele melisy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dermosavit 500 j.m./g
Maść Dermosavit zawiera 300 j.m. retynolu palmitynianu na 1 g podłoża i może wywoływać działania niepożądane, głównie odczyny uczuleniowe w miejscu aplikacji. Objawy te obejmują miejscowe zaczerwienienie, świąd, pieczenie, podrażnienie skóry, a także kontaktowe zapalenie skóry, obrzęk oraz wysypkę o charakterze rumieniowym, grudkowym lub pęcherzykowym. Częstość występowania tych reakcji nie jest określona na podstawie dostępnych danych. Ryzyko działań niepożądanych jest wyższe u pacjentów z wywiadem alergicznym, atopowym zapaleniem skóry lub innymi dermatozami przebiegającymi z nadwrażliwością skóry, a także u osób ze skłonnością do uczuleń kontaktowych.
atopowe zapalenie skóry, ciężka reakcja alergiczna, dermatolog, dermatoza, kontaktowe zapalenie skóry, kortykosteroid miejscowy, nadwrażliwość skóry, objawy uczuleniowe, obrzęk miejscowy, obrzęk skóry, pieczenie skóry, podrażnienie skóry, reakcja alergiczna, reakcja uczuleniowa, retynol, retynol palmitynian, rumień, świąd skóry, uczulenie kontaktowe, wykwity pęcherzykowe, wysypka grudkowa, wysypka kontaktowa, wywiad alergiczny, zaczerwienienie skóry, zapalenie skóry, zmiany skórne