efekt pierwszego przejścia

Efekt pierwszego przejścia (ang. first-pass effect lub presystemic metabolism) to zjawisko metaboliczne polegające na biotransformacji leku podczas jego pierwszego przepływu przez wątrobę, zanim dotrze do krążenia ogólnoustrojowego. Jest to kluczowy proces farmakokinetyczny wpływający na biodostępność substancji leczniczych podawanych drogą doustną.

W trakcie efektu pierwszego przejścia lek wchłonięty z przewodu pokarmowego transportowany jest żyłą wrotną do wątroby, gdzie podlega intensywnym procesom metabolicznym, głównie za pośrednictwem enzymów cytochromu P450. W wyniku tego zjawiska stężenie aktywnej formy leku we krwi może zostać znacząco zredukowane, co wpływa na skuteczność terapeutyczną.

Dla niektórych substancji leczniczych efekt pierwszego przejścia jest tak znaczny, że ich biodostępność przy podaniu doustnym wynosi zaledwie kilka procent dawki. W takich przypadkach konieczne jest stosowanie alternatywnych dróg podania (podjęzykowej, przezskórnej, dożylnej), które pozwalają ominąć metabolizm wątrobowy, lub zwiększenie dawki doustnej w celu osiągnięcia terapeutycznego stężenia leku w krwi.

Nasilenie efektu pierwszego przejścia zależy nie tylko od właściwości fizykochemicznych leku, ale również od czynników indywidualnych pacjenta, takich jak funkcja wątroby, interakcje lekowe czy polimorfizmy genetyczne enzymów metabolizujących. Uwzględnienie tego zjawiska jest niezbędne przy ustalaniu schematów dawkowania leków oraz przy projektowaniu nowych form farmaceutycznych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranolteril 2 mg

Tolterodyna, substancja czynna leku Ranolteril, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny zależny od polimorfizmu enzymu CYP2D6. Dostępna jest w tabletkach zawierających 1 mg (0,68 mg tolterodyny) oraz 2 mg (1,37 mg tolterodyny). Po podaniu doustnym szybko się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w surowicy w ciągu 1-3 godzin. Biodostępność bezwzględna wynosi 17% u osób intensywnie metabolizujących (CYP2D6+), a 65% u osób słabo metabolizujących (CYP2D6-). Tolterodyna i jej aktywny metabolit 5-hydroksymetylowy wiążą się głównie z orozomukoidem, a ich frakcje wolne to odpowiednio 3,7% i 36%. Objętość dystrybucji tolterodyny wynosi 113 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek. Metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, z udziałem CYP2D6 u metabolizujących intensywnie oraz CYP3A4 u słabo metabolizujących, przy czym metabolit 5-hydroksymetylowy wykazuje równoważną aktywność farmakologiczną jak substancja macierzysta.
biodostępność, biodostępność bezwzględna, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP2D6, CYP3A4, dawka terapeutyczna, działanie farmakologiczne, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja AUC, farmakokinetyka leku, klirens, klirens inuliny, kwas 5′-karboksylowy, kwaśna glikoproteina α1, marskość wątroby, metabolit 5-hydroksymetylowy, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, orozomukoid, osoba intensywnie metabolizująca, osoba słabo metabolizująca, polimorfizm genetyczny, stężenie w stanie stacjonarnym, szlak metaboliczny, tolterodyna, tolterodyna N-dealkilowana, winian tolterodyny
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atofab 40 mg

Farmakokinetyka atomoksetyny jest podobna u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 6. roku życia, z szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągającym Cₘₐₓ w 1-2 godziny. Biodostępność wynosi od 63% do 94%, a lek może być podawany niezależnie od posiłków. Atomoksetyna wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (98%), głównie albuminą, co ma znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm odbywa się głównie przez CYP2D6, z istotnymi różnicami fenotypowymi: osoby wolno metabolizujące (ok. 7% populacji kaukaskiej) mają około 10-krotnie wyższe AUC i 5-krotnie wyższe Css, max niż osoby intensywnie metabolizujące. Okres półtrwania wynosi odpowiednio 3,6 godziny u intensywnie metabolizujących i 21 godzin u wolno metabolizujących. Metabolit 4-hydroksyatomoksetyna jest aktywny farmakologicznie, ale występuje w niższych stężeniach. Atomoksetyna nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP450, w tym CYP2D6, CYP1A2, CYP3A i CYP2C9.
4-hydroksyatomoksetyna, albumina, atomoksetyna, biodostępność, biorównoważność, biotransformacja, Cmax, cytochrom P450 2D6, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka atomoksetyny, glukuronizacja, klasyfikacja Childa-Pugha, O-glukuronian 4-hydroksyatomoksetyny, okres półtrwania, osoba intensywnie metabolizująca, osoba wolno metabolizująca, pole pod krzywą AUC, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ursopol 150 mg

Kwas ursodeoksycholowy (UDCA), dostępny w preparacie Ursopol w dawkach 150 mg oraz 300 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością wynoszącą 60-80% po podaniu doustnym. Wchłanianie zachodzi szybko w jelicie czczym i krętym, poprzez mechanizmy transportu biernego (jelito czcze i górny odcinek jelita krętego) oraz czynnego (dalszy odcinek jelita krętego). Po absorpcji UDCA podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, gdzie około 60% dawki ulega efektowi pierwszego przejścia. W wątrobie kwas jest sprzęgany z aminokwasami glicyną i tauryną, a następnie aktywnie wydzielany do żółci, co stanowi główną drogę eliminacji. Procesy te są kluczowe dla utrzymania terapeutycznego stężenia UDCA w wątrobie i żółci.
biodostępność, biodostępność systemowa, detoksykacja, dysfagia, działanie hepatotoksyczne, efekt pierwszego przejścia, eliminacja z kałem, glicyna i tauryna, jelito czcze, jelito kręte, kapsułka twarda, krążenie wątrobowo-jelitowe, kwas 7-ketolitocholowy, kwas litocholowy, kwas ursodeoksycholowy, metabolizm bakteryjny, metabolizm jelitowy, metabolizm wątrobowy, sprzęganie z aminokwasami, sprzęganie z kwasem siarkowym, transport bierny, transport czynny, Ursopol, wydzielanie do żółci, żółć
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Reparil 20 mg

Beta-escyna, substancja czynna leku Reparil w postaci tabletek dojelitowych, charakteryzuje się niską biodostępnością po podaniu doustnym, wynoszącą 12-16%. Tabletka dojelitowa umożliwia uwalnianie substancji czynnej dopiero w jelitach, co wpływa na ograniczone wchłanianie z przewodu pokarmowego. Metabolizm beta-escyny przebiega szybciej po podaniu doustnym niż dożylnym, co jest związane z efektem pierwszego przejścia przez wątrobę. Dawka substancji czynnej w preparacie wynosi 20 mg, co wymaga uwzględnienia w kontekście osiągnięcia odpowiednich stężeń terapeutycznych w osoczu.
beta-escyna, biodostępność, biotransformacja, dawkowanie leku, drogi wydalania, efekt pierwszego przejścia, filtracja nerkowa, indywidualizacja dawkowania, krążenie wątrobowo-jelitowe, metabolit escyny, podanie dożylne, stężenie terapeutyczne, tabletka dojelitowa, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe, wydalanie z żółcią, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bunondol 0,4 mg

Bunondol, zawierający buprenorfinę w postaci chlorowodorku, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, która determinuje jego skuteczność kliniczną. Po podaniu podjęzykowym tabletek o dawkach 0,2 mg i 0,4 mg, buprenorfina osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 90 minutach, co jest efektem pominięcia efektu pierwszego przejścia przez wątrobę. Lek wykazuje dobrą absorpcję przez błonę śluzową jamy ustnej, natomiast podanie doustne jest niezalecane ze względu na inaktywację w przewodzie pokarmowym i wątrobie. Metabolizm buprenorfiny zachodzi głównie w wątrobie, gdzie powstaje aktywny metabolit norbuprenorfina, wykazujący słabszą agonistyczną aktywność wobec receptorów μ-opioidowych. Procesy sprzęgania i hydrolizy metabolitów, wraz z lipofilnością cząsteczki, przyczyniają się do wydłużonego czasu działania leku.
aplikacja podjęzykowa, biodostępność, Bunondol, chlorowodorek buprenorfiny, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, krążenie wątrobowo-jelitowe, metabolit aktywny, metabolizm wątrobowy, norbuprenorfina, okres półtrwania, proces metabolizmu, receptor opioidowy μ, stężenie buprenorfiny w osoczu, tabletka podjęzykowa, właściwości lipofilne, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Corectin 2,5 mg

Bisoprolol, substancja czynna leku CORECTIN (2,5 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% po podaniu doustnym, z minimalnym efektem pierwszego przejścia przez wątrobę (≤10%). Wchłanianie leku nie jest zależne od obecności pokarmu, co umożliwia elastyczne dawkowanie. Objętość dystrybucji wynosi 3,5 l/kg, a wiązanie z białkami osocza to około 30%, co sprzyja efektywnej penetracji do tkanek i ogranicza ryzyko interakcji lekowych. Bisoprolol eliminuje się równomiernie przez metabolizm wątrobowy (50% dawki) oraz wydalanie nerkowe w postaci niezmienionej (50%), z całkowitym klirensem 15 l/h i okresem półtrwania 10-12 godzin, co pozwala na dawkowanie raz na dobę. Kinetyka leku jest liniowa i niezależna od wieku pacjenta, co ułatwia dostosowanie terapii w różnych grupach wiekowych.
biodostępność, bisoprolol, Corectin, dawkowanie leku, droga eliminacji, efekt pierwszego przejścia, kinetyka liniowa, klasyfikacja NYHA, klirens całkowity, metabolizm wątrobowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, postać niezmieniona leku, przewlekła niewydolność serca, stan równowagi dynamicznej, tabletka powlekana, wchłanianie, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Conaret 3,75 mg

Bisoprolol, składnik leku Conaret, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% po podaniu doustnym oraz objętością dystrybucji wynoszącą 3,5 l/kg. Lek wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami osocza (~30%) i jest eliminowany równomiernie przez metabolizm wątrobowy (50% dawki) oraz wydalanie nerkowe w postaci niezmienionej (50%). Całkowity klirens bisoprololu wynosi około 15 l/h, a okres półtrwania 10-12 godzin, co umożliwia stosowanie dawkowania raz na dobę. Farmakokinetyka bisoprololu jest liniowa i nie wykazuje zależności od wieku pacjenta, co ułatwia stosowanie leku w różnych grupach wiekowych. Dzięki dualnemu mechanizmowi eliminacji, u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby lub nerek zazwyczaj nie jest konieczna modyfikacja dawki.
białka osocza, biodostępność, bisoprolol, dualny mechanizm eliminacji, efekt pierwszego przejścia, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka liniowa, klasyfikacja NYHA, klirens całkowity, metabolizm wątrobowy, nieaktywny metabolit, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność serca, stan stacjonarny, stężenie osoczowe leku, stężenie terapeutyczne, wchłanianie jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Simvacard 40 40 mg

Symwastatyna, prolek w postaci nieaktywnego laktonu, ulega w organizmie hydrolizie do aktywnego beta-hydroksykwasu, który silnie hamuje reduktazę HMG-CoA, kluczowy enzym w syntezie cholesterolu. Po podaniu doustnym lek jest dobrze wchłaniany, jednak biodostępność aktywnej formy w krążeniu ogólnym wynosi poniżej 5% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie, gdzie zachodzi główne działanie farmakologiczne. Maksymalne stężenie aktywnego metabolitu osiągane jest w ciągu 1-2 godzin, a przyjmowanie leku z posiłkiem nie wpływa na jego wchłanianie. Symwastatyna wykazuje wysokie (>95%) wiązanie z białkami osocza i jest metabolizowana głównie przez enzym CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (60%) i mocz (13%) w ciągu 96 godzin, a okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 1,9 godziny.
BCRP, beta-hydroksykwas, biodostępność beta-hydroksykwasu, Breast Cancer Resistance Protein, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, hepatocyt, inhibitor reduktazy, interakcja lekowa, maksymalne stężenie w osoczu, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm genu SLCO1B1, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, symwastatyna, synteza cholesterolu, transporter komórkowy, wiązanie z białkami, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lorista 50 mg

Losartan potasowy, substancja czynna leku Lorista (dostępna w dawkach 25 mg, 50 mg i 100 mg), charakteryzuje się biodostępnością około 33% po podaniu doustnym, z szybkim osiągnięciem maksymalnego stężenia (Tmax) po około 1 godzinie, podczas gdy czynny metabolit osiąga Tmax po 3-4 godzinach. Oba związki wykazują bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (≥99%) i mają różne okresy półtrwania: losartan około 2 godziny, a metabolit 6-9 godzin, co umożliwia podawanie leku raz na dobę bez ryzyka kumulacji. Objętość dystrybucji losartanu wynosi 34 litry, a klirens osoczowy odpowiednio 600 ml/min dla losartanu i 50 ml/min dla metabolitu. Eliminacja odbywa się zarówno przez nerki (4% losartanu i 6% metabolitu w postaci niezmienionej w moczu), jak i drogą żółciową (58% kał po podaniu doustnym). Metabolizm do aktywnego metabolitu zachodzi u około 14% pacjentów, z wyjątkiem około 1% populacji, u których przekształcenie jest minimalne, co może wpływać na efektywność terapeutyczną.
biodostępność losartanu, czynny metabolit, efekt pierwszego przejścia, eliminacja losartanu, eliminacja wątrobowo-jelitowa, farmakodynamika, farmakokinetyka losartanu, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, Lorista, losartan potasowy, marskość wątroby poalkoholowa, metabolizm losartanu, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zotral 50 mg

Zotral, zawierający 50 mg chlorowodorku sertraliny, wykazuje farmakokinetykę proporcjonalną do dawki w zakresie 50-200 mg, co umożliwia przewidywalne zwiększanie stężenia leku w osoczu. Maksymalne stężenie osiągane jest po 4,5-8,4 godzinach od podania doustnego, a pokarm nie wpływa istotnie na biodostępność, co pozwala na elastyczne dawkowanie względem posiłków. Sertralina wiąże się z białkami osocza w około 98%, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Lek podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, z okresem półtrwania około 26 godzin (zakres 22-36 godzin), co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Główny metabolit, N-desmetylosertralina, charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania wynoszącym 62-104 godziny. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolity wydalane równomiernie z kałem i moczem, przy minimalnym wydalaniu niezmienionej substancji (<0,2%).
biodostępność, biodostępność sertraliny, biotransformacja, chlorowodorek sertraliny, dawka początkowa, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, klirens kreatyniny, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, N-desmetylosertralina, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, proporcjonalność dawki, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, uszkodzenie wątroby, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zwiększanie dawki
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Duozinal (2,5 mg + 58 Ca2+)/5 ml

Duozinal to syrop zawierający cetyryzynę dichlorowodorek (2,5 mg/5 ml) oraz wapnia chlorek dwuwodny (58 mg Ca/5 ml). Cetyryzyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 300 ng/ml w ciągu 1,0±0,5 godziny. Biodostępność jest niezależna od postaci farmaceutycznej, a pokarm jedynie spowalnia szybkość wchłaniania, nie zmieniając jego stopnia. Substancja wiąże się z białkami osocza w 93±0,3%, ma objętość dystrybucji 0,50 l/kg i wykazuje kinetykę liniową w dawkach 5-60 mg. Okres półtrwania u dorosłych wynosi około 10 godzin, u dzieci jest krótszy (3,1-6 godzin w zależności od wieku), a u osób starszych i pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby ulega wydłużeniu (do 50% dłuższy u seniorów, trzykrotnie dłuższy u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek). Hemodializa usuwa cetyryzynę w niewielkim stopniu, co należy uwzględnić w terapii. Nie obserwuje się kumulacji przy dawkach dobowych do 10 mg przez 10 dni.
biodostępność, cetyryzyna dichlorowodorek, choroba miąższowa wątroby, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, hemodializa, kinetyka liniowa, klirens, klirens kreatyniny, kumulacja leku, marskość wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła choroba wątroby, stężenie w osoczu, układ kostno-szkieletowy, wapń zjonizowany, wapnia chlorek, wiązanie z białkami osocza, witamina D3, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastój żółci
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Angeliq 1 mg + 2 mg

Produkt leczniczy Angeliq zawiera 1 mg estradiolu (półwodzian) oraz 2 mg drospirenonu, które charakteryzują się specyficzną farmakokinetyką. Drospirenon wykazuje szybkie i całkowite wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie około 21,9 ng/ml po 1 godzinie, z biodostępnością 76-85%. Jego eliminacja przebiega dwufazowo, z okresem półtrwania 35-39 godzin, a metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4, prowadząc do nieaktywnych metabolitów wydalanych z kałem i moczem. W stanie stacjonarnym, osiąganym po około 10 dniach stosowania, stężenia drospirenonu wahają się między 14 a 36 ng/ml, wykazując proporcjonalność do dawki w zakresie 1-4 mg. Estradiol po podaniu doustnym ma biodostępność około 5% z powodu intensywnego efektu pierwszego przejścia, osiągając maksymalne stężenie około 22 pg/ml po 6-8 godzinach. Jego okres półtrwania wynosi 13-20 godzin, a w stanie stacjonarnym (po 5 dniach) stężenia wahają się od 20 do 43 pg/ml, z akumulacją około 2-krotną. Estradiol wiąże się zarówno nieswoiście z albuminami, jak i swoiście z SHBG (40-45%), co wpływa na jego farmakokinetykę i dystrybucję.
biodostępność całkowita, biodostępność drospirenonu, CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, estradiol półwodny, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykoidy, klirens kreatyniny, klirens metaboliczny, kwasowa postać drospirenonu, metabolizm drospirenonu, metabolizm estradiolu, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, pole pod krzywą stężeń, recyrkulacja jelitowo-wątrobowa, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie surowicze, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Theraflu Zatoki 650 mg + 10 mg

Theraflu Zatoki zawiera paracetamol (650 mg) oraz fenylefryny chlorowodorek (10 mg), które wykazują odmienne profile farmakokinetyczne. Paracetamol charakteryzuje się szybką i niemal całkowitą absorpcją po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 10-60 minut. Dystrybuuje szeroko do tkanek, przenika przez łożysko oraz do mleka kobiecego, co jest istotne w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym i siarkowym, a metabolity są wydalane z moczem. Okres półtrwania paracetamolu wynosi 1-3 godziny, a stopień wiązania z białkami osocza jest niski, choć wzrasta wraz ze stężeniem leku.
absorpcja leku, ADME, bariera łożyskowa, biodostępność leku, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, fenylefryna chlorowodorek, koniugaty glukuronidowe, koniugaty siarczanowe, metabolizm paracetamolu, mleko kobiece, monoaminooksydaza, okres półtrwania leku, paracetamol, sprzęganie z kwasem glukuronowym, sprzęganie z kwasem siarkowym, stężenie leku w osoczu, wątroba, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Corsib 5 mg

Bisoprololu fumaran, substancja czynna leku Corsib dostępnego w dawkach 2,5 mg, 5 mg oraz 10 mg, cechuje się wysoką biodostępnością około 90% dzięki niemal całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego i niskiemu efektowi pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wiąże się z białkami osocza w około 30%, a jego objętość dystrybucji wynosi 3,5 l/kg, co świadczy o dobrej penetracji do tkanek, w tym mięśnia sercowego. Bisoprolol jest eliminowany równomiernie przez metabolizm wątrobowy (50%) oraz wydalanie nerkowe (50%), z całkowitym klirensem około 15 l/h. Okres półtrwania u zdrowych ochotników wynosi 10-12 godzin, co umożliwia skuteczne dawkowanie raz na dobę, sprzyjając przestrzeganiu terapii. Farmakokinetyka leku jest liniowa i niezależna od wieku pacjenta, co ułatwia dostosowanie dawki, zwłaszcza u osób starszych.
białka osocza, biodostępność leku, biotransformacja wątrobowa, bisoprololu fumaran, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, klasyfikacja NYHA, klirens, liniowość kinetyki, metabolizm wątrobowy, mięsień sercowy, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, penetracja do tkanek, przewlekła niewydolność serca, równowaga dynamiczna, stężenie leku w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symex 25 mg

Eksemestan, substancja czynna leku Symex 25 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cₘₐₓ) 18 ng/ml po około 2 godzinach (Tₘₐₓ). Biodostępność biologiczna jest ograniczona przez efekt pierwszego przejścia, a przyjmowanie leku z posiłkiem zwiększa ją o 40%. Lek wykazuje bardzo dużą objętość dystrybucji (~20 000 l) oraz wysokie wiązanie z białkami osocza (90%). Okres półtrwania wynosi 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Klirens eksemestanu wynosi 500 l/h, a eliminacja odbywa się zarówno z moczem (40% w ciągu tygodnia, z czego 1% w postaci niezmienionej), jak i z kałem (40%). Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i aldoketoreduktazę, prowadząc do metabolitów o niskiej aktywności wobec aromatazy.
aldoketoreduktaza, aromataza, białka osocza, biodostępność leku, ciężka niewydolność nerek, cytochrom P450, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eksemestan, ekspozycja ogólnoustrojowa, izoenzym CYP3A4, klirens, klirens kreatyniny, maksymalne stężenie w osoczu, metabolizm, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, sprzęganie metabolitów, szybkie wchłanianie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Presartan 50 mg

Losartan potasowy, substancja czynna leku Presartan, charakteryzuje się dostępnością biologiczną około 33% po podaniu doustnym oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (około 1 godziny), podczas gdy jego aktywny metabolit osiąga szczyt po 3-4 godzinach. Oba związki wykazują wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co wpływa na ich dystrybucję (objętość dystrybucji losartanu wynosi 34 litry). Metabolizm losartanu prowadzi do powstania aktywnego metabolitu, który stanowi około 14% dawki, z istotną zmiennością osobniczą. Klirens osoczowy losartanu wynosi około 600 ml/min, a metabolitu około 50 ml/min, z klirensem nerkowym odpowiednio 74 ml/min i 26 ml/min. Okres półtrwania losartanu to około 2 godziny, a metabolitu 6-9 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę do 100 mg bez istotnej kumulacji. Eliminacja odbywa się głównie przez żółć i mocz, z wydalaniem około 4% dawki losartanu i 6% metabolitu w postaci niezmienionej w moczu.
biodostępność, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, hemodializa, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, losartan potasowy, marskość poalkoholowa wątroby, marskość wątroby, metabolit czynny, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, objętość dystrybucji, okres półtrwania, penetracja tkankowa, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne, węgiel 14C, wydalanie żółciowe, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Stoperan Junior 0,2 mg/ml

Stoperan Junior to roztwór doustny zawierający loperamidu chlorowodorek w stężeniu 0,2 mg/ml, należący do leków hamujących perystaltykę jelit (kod ATC: A07 DA 03). Mechanizm działania opiera się na wiązaniu się loperamidu z receptorami opioidowymi w ścianie jelita, co prowadzi do zahamowania uwalniania acetylocholiny i prostaglandyn, skutkując zmniejszeniem perystaltyki oraz wydłużeniem pasażu jelitowego. Dodatkowo lek zwiększa absorpcję wody i elektrolitów, zwłaszcza w jelicie krętym, co ogranicza utratę płynów i elektrolitów, istotne w terapii biegunek u dzieci. Loperamid podnosi także napięcie zwieracza odbytu, redukując parcie na stolec i poprawiając komfort pacjenta. Dzięki intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu i ograniczonemu przenikaniu do krążenia ogólnego, działanie leku jest obwodowe, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych ośrodkowych. Preparat zawiera oprócz substancji czynnej loperamidu chlorowodorek (0,2 mg/ml) także substancje pomocnicze: glicerol (756 mg/ml), glikol propylenowy (5,8 mg/ml), maltodekstrynę z glukozą (3,6 mg/ml) oraz śladowe ilości siarczynów (dwutlenek siarki E 220). Obecność tych składników wymaga uwzględnienia przy stosowaniu u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi lub nadwrażliwościami. Charakterystyczny zapach jagód roztworu może zwiększać akceptację leku w populacji pediatrycznej. Stoperan Junior jest skutecznym i bezpiecznym preparatem w leczeniu biegunek u dzieci, zapewniającym szybkie ustąpienie objawów oraz ochronę przed zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej.
acetylocholina, działanie ogólnoustrojowe, efekt pierwszego przejścia, efekt przeciwbiegunkowy, gospodarka wodno-elektrolitowa, jelito kręte, krążenie ogólne, leczenie biegunki, lek hamujący perystaltykę jelit, loperamid chlorowodorek, metabolizm wątrobowy, parcie na stolec, pasaż treści pokarmowej, perystaltyka jelit, populacja pediatryczna, prostaglandyna, receptor opioidowy, roztwór doustny, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zwieracz odbytu
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Resbud 0,5 mg/ml

Budezonid, substancja czynna leku Resbud dostępnego w stężeniach 0,25 mg/ml i 0,50 mg/ml w formie zawiesiny do nebulizacji, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi. U dorosłych ogólnoustrojowa biodostępność po nebulizacji wynosi około 15% dawki nominalnej oraz 40-70% dawki dostarczonej, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) około 4 nmol/L po dawce 2 mg, osiąganym w ciągu 10-30 minut. Budezonid wykazuje dużą objętość dystrybucji (~3 L/kg m.c.) i wysokie wiązanie z białkami osocza (85-90%). Substancja podlega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu (ok. 90% ulega przemianie przez CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów), a klirens układowy wynosi około 1,2 L/min, z okresem półtrwania 2-3 godziny. Kinetyka jest proporcjonalna do dawki, co ułatwia dostosowanie terapii.
aktywność glikokortykosteroidowa, astma, AUC, biodostępność, budezonid, Cmax, CYP 3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na lek, eliminacja leku, farmakokinetyka liniowa, glikokortykosteroid, hydroksybudezonid, hydroksyprednizolon, klirens układowy, metabolizm leku, nebulizacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Flavamed max 30 mg/5 ml

Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna Flavamed max, charakteryzuje się niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym 1-3 godziny. Bezwzględna biodostępność ulega redukcji o około 33% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego, gdzie powstają metabolity wydalane głównie przez nerki (90% dawki). Ambroksol wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (około 85%), co ma znaczenie kliniczne w kontekście interakcji lekowych oraz ogranicza skuteczność metod eliminacji pozaustrojowej, takich jak dializa. Końcowy okres półtrwania w osoczu wynosi 7-12 godzin, natomiast łączny okres półtrwania ambroksolu i jego metabolitów sięga około 22 godzin, co należy uwzględnić przy ustalaniu schematów dawkowania i ocenie ryzyka kumulacji leku.
ambroksolu chlorowodorek, bariera łożyskowa, bezwzględna biodostępność, biodostępność bezwzględna, dializa, diureza wymuszona, efekt pierwszego przejścia, eliminacja pozaustrojowa, glukuronidy, klirens ambroksolu, kwas dibromoantranilowy, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, okres półtrwania w osoczu, płyn mózgowo-rdzeniowy, stężenie leku w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenia czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pulnozin o smaku limonki 750 mg

Karbocysteina, substancja czynna preparatu PULNOZIN o smaku limonki, charakteryzuje się szybkim i dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu około 2 godziny po podaniu doustnym (Tmax ≈ 2 h). Pomimo tego, biodostępność karbocysteiny jest niska, co wynika z metabolizmu w przewodzie pokarmowym oraz efektu pierwszego przejścia wątrobowego, które znacząco redukują ilość niezmienionej substancji docierającej do krążenia ogólnego. Okres półtrwania (T1/2) karbocysteiny wynosi około 2 godziny, co wskazuje na szybką eliminację i ma istotne znaczenie przy ustalaniu schematu dawkowania.
biodostępność, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, karbocysteina, krążenie ogólne, metabolizm w przewodzie pokarmowym, okres półtrwania, Pulnozin, schemat dawkowania, stężenie w osoczu krwi, tabletka do ssania, Tmax, wchłanianie z przewodu pokarmowego, zaburzenie funkcji nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Uprox XR 0,4 mg

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu zawierające tamsulosyny chlorowodorek (0,4 mg) wykazują stabilny profil farmakokinetyczny z biodostępnością około 57% przy podaniu na czczo. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po pierwszej dawce wynosi około 6 ng/ml i osiągane jest po około 6 godzinach (Tmax), natomiast w stanie stacjonarnym, ustalanym po 4 dniach regularnego stosowania, Cmax wzrasta do około 11 ng/ml, osiągane w czasie 4-6 godzin niezależnie od przyjmowania pokarmu. Wysokotłuszczowy posiłek znacząco zwiększa ekspozycję na lek, podnosząc AUC o 64% i Cmax o 149% w porównaniu do stanu na czczo. Dzięki mechanizmowi przedłużonego uwalniania minimalne stężenie (Cmin) stanowi około 40% wartości Cmax, co zapewnia stabilne stężenia terapeutyczne. Tamsulosyna charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~99%) oraz niewielką objętością dystrybucji (~0,2 l/kg), co wskazuje na ograniczoną dystrybucję pozanaczyniową.
AUC, biodostępność, Cmax, Cmin, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, enzymy mikrosomalne wątroby, faza eliminacji, inhibitor enzymu, izoenzymy cytochromu P450, liniowość farmakokinetyczna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, stężenie leku w osoczu, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tamsulosyny chlorowodorek, Tmax, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Stoperan 2 mg

Loperamid chlorowodorek, substancja czynna preparatu Stoperan (kapsułki twarde 2 mg), charakteryzuje się ograniczonym wchłanianiem z przewodu pokarmowego na poziomie około 40% dawki doustnej. Ze względu na intensywny metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie, biodostępność systemowa jest znikoma, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych ogólnoustrojowych. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do receptorów opioidowych w warstwie mięśni podłużnych jelita, co warunkuje jego miejscowe działanie przeciwbiegunkowe. Głównym szlakiem metabolicznym jest oksydacyjna N-demetylacja prowadząca do powstania nieaktywnych metabolitów, a eliminacja leku i metabolitów odbywa się głównie z kałem.
biegunka, biodostępność leku, działanie niepożądane, działanie przeciwbiegunkowe, działanie terapeutyczne, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, kapsułki twarde, leczenie biegunki, loperamid chlorowodorek, metabolizm pierwszego przejścia, okres półtrwania, oksydacyjna N-demetylacja, receptor opioidowy, wchłanianie z przewodu pokarmowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Agapurin 100 mg

Pentoksyfilina, substancja czynna Agapurinu (100 mg, tabletki drażowane), charakteryzuje się wysokim stopniem wchłaniania z przewodu pokarmowego (95%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax około 1,1 µg/l po dawce 200 mg, Tmax około 30 minut). Mimo to, całkowita biodostępność leku jest ograniczona do 25-45% z powodu intensywnego efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Pentoksyfilina ulega niemal całkowitej biotransformacji w wątrobie, gdzie powstaje aktywny metabolit I (1-(5-hydroksyheksylo)-3,7-dimetyloksantyna), którego stężenie w osoczu jest dwukrotnie wyższe niż substancji macierzystej. Oba związki funkcjonują w odwracalnej równowadze redoks, co implikuje sumaryczną aktywność farmakologiczną większą niż wynikałoby to z samego stężenia pentoksyfiliny. Okres półtrwania leku w fazie eliminacji wynosi około 1,6 godziny, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (94% dawki w postaci metabolitów), z niewielkim udziałem wydalania kałowego (4%) i minimalnym wydalaniem postaci niezmienionej (1-2%).
biodostępność leku, biotransformacja, dostosowanie dawki, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, kumulacja leku, metabolit, metabolit aktywny, metabolizm wątrobowy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pentoksyfilina, profil farmakokinetyczny, przewód pokarmowy, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, wydalanie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ivohart 5 mg

Iwabradyna, substancja czynna leku Ivohart, charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) około 1 godziny po podaniu na czczo. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Spożycie pokarmu opóźnia wchłanianie o około 1 godzinę, ale zwiększa ekspozycję na lek o 20-30%, dlatego zaleca się przyjmowanie iwabradyny podczas posiłków. Lek wiąże się w około 70% z białkami osocza, a jego objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów. Po długotrwałym stosowaniu dawki 5 mg dwa razy na dobę, maksymalne stężenie w osoczu osiąga 22 ng/ml (CV=29%), a średnie stężenie w stanie stacjonarnym wynosi 10 ng/ml (CV=38%). Metabolizm iwabradyny odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, a głównym aktywnym metabolitem jest pochodna N-demetylowa (S 18982), której ekspozycja stanowi około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Farmakokinetyka leku jest liniowa w zakresie dawek 0,5-24 mg.
biokonwersja, Cmax, CYP3A4, cytochrom P450 3A4, częstość akcji serca, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, efektywny okres półtrwania, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, inhibitor CYP3A4, iwabradyna, klirens kreatyniny, klirens leku, klirens nerkowy, metabolizm leku, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, współczynnik zmienności, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dormicum 7,5 mg

Midazolam, podawany doustnie w dawkach 7,5-20 mg, charakteryzuje się szybkim i całkowitym wchłanianiem, jednak z efektem pierwszego przejścia skutkującym biodostępnością na poziomie 30-70%. Maksymalne stężenie w osoczu (70-120 ng/mL) osiągane jest około 1 godziny po podaniu dawki 15 mg. Lek wykazuje liniową farmakokinetykę w tym zakresie dawek. Objętość dystrybucji wynosi 0,7-1,2 L/kg, a midazolam wiąże się w 96-98% z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm zachodzi głównie przez izoenzymy CYP3A4 i CYP3A5, z wytworzeniem aktywnego metabolitu α-hydroksymidazolamu, który odpowiada za około 34% działania farmakologicznego. Okres półtrwania midazolamu wynosi 1,5-2,5 godziny, a metabolit α-hydroksymidazolam eliminuje się szybciej (<1 godzina). Mniej niż 1% dawki wydalane jest z moczem w formie niezmienionej, natomiast 60-80% w postaci sprzężonego metabolitu. Midazolam nie kumuluje się przy dawkowaniu raz na dobę, a wielokrotne podawanie nie indukuje enzymów metabolizujących lek.
bariera łożyskowa, białko osocza, biodostępność, biodostępność leku, biotransformacja, CYP3A4, CYP3A5, cytochrom P450, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, efekt terapeutyczny, farmakokinetyka, glukuronid, hydroksylacja, hydroksymidazolam, izoenzym, klirens, kwas glukuronowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, mleko kobiece, objętość dystrybucji, okres półtrwania, okres półtrwania wchłaniania, osocze, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikalność leku, sedacja, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vicks AntiGrip Complex 500 mg + 200 mg + 10 mg

Produkt Vicks AntiGrip Complex zawiera trzy substancje czynne: paracetamol, gwajafenezynę oraz chlorowodorek fenylefryny, które wykazują zróżnicowane profile farmakokinetyczne. Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu w czasie 10-60 minut, z okresem półtrwania 1-3 godzin. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie poprzez glukuronidację, siarkowanie i utlenianie, a eliminacja odbywa się przez nerki w postaci sprzężonej. Gwajafenezyna wykazuje bardzo szybkie wchłanianie, Tmax wynosi około 15 minut, a okres półtrwania to około 1 godzina; metabolizowana jest głównie w nerkach do kwasu β-(2 metoksyfenoksy) mlekowego i wydalana z moczem. Fenylefryna, podlegająca efektowi pierwszego przejścia enzymatycznego w jelitach i wątrobie, osiąga Tmax po 1-2 godzinach, z okresem półtrwania 2-3 godzin, a eliminacja następuje przez nerki w postaci siarczanów.
biodostępność fenylefryny, biotransformacja, chlorowodorek fenylefryny, działanie naczyniozwężające, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie wykrztuśne, efekt pierwszego przejścia, eliminacja paracetamolu, farmakokinetyka, glukuronidacja, gwajafenezyna, metabolizm paracetamolu, obkurczanie naczyń krwionośnych, okres półtrwania, oksydaza monoaminowa, paracetamol, siarkowanie, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie w osoczu, Tmax, utlenianie, wchłanianie z przewodu pokarmowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symcloza 100 mg

Klozapina, substancja czynna Symcloza, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (50-60%) pomimo umiarkowanego efektu pierwszego przejścia, z wchłanianiem na poziomie 90-95% niezależnym od przyjmowania pokarmu. Maksymalne stężenie we krwi osiągane jest średnio po 2,1 godzinie (zakres 0,4-4,2 h), a objętość dystrybucji wynosi 1,6 L/kg masy ciała. Klozapina wykazuje wysokie (95%) wiązanie z białkami osocza, co ma istotne znaczenie w kontekście potencjalnych interakcji lekowych. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzymy CYP1A2 i CYP3A4, z mniejszym udziałem CYP2C19 i CYP2D6, a jedynym aktywnym metabolitem jest demetylowana klozapina o słabszym i krótszym działaniu terapeutycznym. Eliminacja klozapiny przebiega dwufazowo, ze średnim okresem półtrwania w fazie końcowej wynoszącym około 12 godzin (zakres 6-26 h), przy czym po pojedynczej dawce 75 mg okres ten wynosił 7,9 h, a po 7-dniowym stosowaniu dawki 75 mg/dobę wydłużał się do 14,2 h. Liniowa farmakokinetyka w zakresie dawek terapeutycznych (37,5-150 mg dwa razy na dobę) przejawia się proporcjonalnym wzrostem AUC oraz stężeń maksymalnych i minimalnych w osoczu. Wydalanie leku odbywa się głównie w postaci metabolitów – około 50% z moczem i 30% z kałem, przy minimalnym wydalaniu klozapiny w formie niezmienionej. Te parametry farmakokinetyczne mają kluczowe znaczenie dla optymalizacji dawkowania i monitorowania terapii klozapiną.
AUC, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, CYP1A2, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, eliminacja dwufazowa, farmakokinetyka liniowa, klozapina, metabolit demetylowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, stan stacjonarny, Tmax, wchłanianie doustne, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ximve 10 mg

Symwastatyna, będąca prolekiem w formie laktonu, ulega in vivo hydrolizie w wątrobie do aktywnego beta-hydroksykwasu, który hamuje reduktazę HMG-CoA. Po podaniu doustnym charakteryzuje się dobrym wchłanianiem, jednak biodostępność aktywnej formy w krążeniu ogólnym jest niska (<5%), a maksymalne stężenie osiągane jest po 1-2 godzinach. Lek wykazuje wysoki stopień wiązania z białkami osocza (>95%) i jest metabolizowany głównie przez CYP3A4, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Eliminacja zachodzi głównie z kałem (60%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (13%), a okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 1,9 godziny. Symwastatyna jest transportowana do hepatocytów przez OATP1B1 oraz BCRP, co wpływa na jej farmakokinetykę.
BCRP, beta-hydroksykwas, białka osocza, biodostępność, cytochrom P450 3A4, efekt pierwszego przejścia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, kwas symwastatyny, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, symwastatyna, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wychwyt wątrobowy
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo 10 mg + 10 mg

Bisoprolol, składnik preparatu Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (85-90%) i szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax około 31,86 ng/ml po 2 godzinach przy dawce 10 mg). Objętość dystrybucji wynosi 3,5 l/kg, a lek wiąże się z białkami osocza w 30%. Metabolizm bisoprololu zachodzi głównie w wątrobie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, z wydalaniem 50% dawki w postaci niezmienionej przez nerki oraz 50% jako metabolity. Okres półtrwania wynosi 10-12 godzin, wydłużając się do 18 godzin u pacjentów z niewydolnością nerek i do 13 godzin u pacjentów z marskością wątroby. Kinetyka bisoprololu jest liniowa, a farmakokinetyka nie wymaga dostosowania dawki u osób starszych, choć u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca (NYHA III) obserwuje się wyższe stężenia i wydłużony okres półtrwania (ok. 17 godzin).
bariera krew-mózg, biodostępność, bisoprolol fumaran, CYP2D6, CYP3A4, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, enzym konwertujący angiotensynę, ester diketopiperazyny, farmakokinetyka bisoprololu, farmakokinetyka ramiprylu, faza eliminacji, inhibitor konwertazy angiotensyny, karboksyloesteraza, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm oksydacji, ramiprylat, receptor beta-adrenergiczny, stężenie w surowicy, wchłanianie jelitowe, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Kwas asparaginowy – Właściwości farmakokinetyczne

Kwas asparaginowy, podawany dożylnie w preparatach do żywienia pozajelitowego, charakteryzuje się 100% biodostępnością, co umożliwia jego natychmiastowe wykorzystanie przez organizm bez efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Po podaniu następuje szybka dystrybucja do wszystkich tkanek, gdzie aminokwas może być wbudowywany w białka lub występować w formie wolnej w osoczu i komórkach. Metabolizm kwasu asparaginowego obejmuje transaminację z oddzieleniem grupy aminowej, która jest przekształcana do mocznika, oraz utlenianie szkieletu węglowego do CO₂ lub jego wykorzystanie w glukoneogenezie. Eliminacja jest niemal całkowita, z minimalnym wydalaniem niezmienionego aminokwasu z moczem. W preparatach do żywienia pozajelitowego kwas asparaginowy współwystępuje z innymi aminokwasami, glukozą, elektrolitami i emulsją tłuszczową, co pozwala na zachowanie homeostazy aminokwasowej w osoczu, kluczowej dla prawidłowego funkcjonowania metabolicznego pacjenta.
aminokwas, biodostępność, biosynteza, charakterystyka produktu leczniczego, dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy, droga dożylna, dystrybucja w organizmie, efekt pierwszego przejścia, emulsja tłuszczowa, glukoneogeneza, homeostaza aminokwasów, infuzja dożylna, kwas asparaginowy, metabolizm aminowy, mieszanina aminokwasowa, niewydolność nerek, proces biochemiczny, synteza białek, transaminacja, układ krążenia, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Metoprolol Biofarm ZK 95 mg

Metoprolol bursztynian w preparacie Metoprolol Biofarm ZK (95 mg, odpowiadające 100 mg metoprololu winianu) charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, jednak biodostępność wynosi około 50% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Preparat o przedłużonym uwalnianiu zapewnia stabilne uwalnianie substancji czynnej przez 20 godzin, co skutkuje względnie stałym stężeniem metoprololu w osoczu (Cmax około dwukrotnie wyższe niż Cmin). Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (5-10%), a jego metabolizm odbywa się głównie przez enzym CYP2D6, co powoduje znaczne różnice międzyosobnicze w farmakokinetyce. Okres półtrwania metoprololu wynosi średnio 3,5 godziny (zakres 1-9 godzin), a całkowity klirens około 1 litr/min. Ponad 95% dawki jest wydalane z moczem, z czego 5% w postaci niezmienionej, choć w niektórych przypadkach może to być do 30%.
biodostępność, Cmax, Cmin, CYP2D6, działanie beta-adrenolityczne, efekt pierwszego przejścia, GFR, kontrolowane uwalnianie, marskość wątroby, metabolizm wątrobowy, metoprolol bursztynian, niewydolność nerek, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, przedłużone uwalnianie, stężenie leku, zespolenie wrotno-żylne
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Blocard 10 mg

Bisoprolol fumaranu, substancja czynna leku Blocard, charakteryzuje się wysoką biodostępnością około 90% po podaniu doustnym, z niemal całkowitym (>90%) wchłanianiem z przewodu pokarmowego i niskim efektem pierwszego przejścia (~10%). Objętość dystrybucji wynosi 3,5 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza jest niski (~30%), co zapewnia dużą frakcję wolną, farmakologicznie aktywną. Eliminacja bisoprololu odbywa się równomiernie przez metabolizm wątrobowy (50% dawki do nieaktywnych metabolitów) oraz wydalanie nerkowe w postaci niezmienionej (50% dawki). Całkowity klirens wynosi około 15 l/h, a okres półtrwania u zdrowych osób to 10-12 godzin, co umożliwia wygodne dawkowanie raz dziennie. Farmakokinetyka bisoprololu jest liniowa i nie zależy od wieku pacjenta, co ułatwia stosowanie leku w różnych grupach wiekowych bez konieczności modyfikacji dawki.
biodostępność, biotransformacja w wątrobie, bisoprolol fumaran, dawkowanie raz dziennie, dystrybucja w organizmie, efekt pierwszego przejścia, eliminacja nerkowa, frakcja farmakologicznie aktywna, klasyfikacja NYHA, klirens całkowity, liniowość kinetyki, metabolizm wątrobowy, New York Heart Association, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przewlekła niewydolność serca, receptor beta-adrenergiczny, schemat dawkowania, stan kardiologiczny, stan równowagi dynamicznej, stężenie w osoczu, tabletka powlekana, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bisopromerck 10 10 mg

Bisoprolol fumaran, substancja czynna preparatu Bisopromerck, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym, przekraczającą 90%, co wynika z niemal całkowitego wchłaniania (>90%) i niskiego efektu pierwszego przejścia wątrobowego (około 10%). Objętość dystrybucji wynosi 3,5 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest stosunkowo niskie (~30%), co zmniejsza ryzyko interakcji farmakokinetycznych. Bisoprolol wykazuje liniową kinetykę, a jego farmakokinetyka nie jest zależna od wieku pacjenta, co ułatwia przewidywanie efektów terapeutycznych i dostosowanie dawkowania w różnych grupach wiekowych.
beta-adrenolityk, biodostępność bisoprololu, biotransformacja wątrobowa, bisoprolol fumaran, dawkowanie dobowe, dualny system eliminacji, efekt pierwszego przejścia, interakcje lekowe, kinetyka liniowa, klirens całkowity, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przewlekła niewydolność serca, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Actifed (1,25 mg + 30 mg + 10 mg)/5 ml

Actifed w formie syropu zawiera trzy składniki aktywne: triprolidynę chlorowodorek (1,25 mg/5 ml), pseudoefedrynę chlorowodorek (30 mg/5 ml) oraz dekstrometorfan bromowodorek (10 mg/5 ml). Po podaniu doustnym u zdrowych dorosłych, triprolidyna osiąga Cmax 5,5-6,0 ng/ml w czasie 1,5-2,0 godziny, z okresem półtrwania około 3,2 godziny. Pseudoefedryna wykazuje wyższe Cmax 180 ng/ml, podobny Tmax 1,5-2,0 godziny oraz dłuższy okres półtrwania około 5,5 godziny, który jest istotnie modulowany przez pH moczu – zakwaszenie skraca, a alkalizacja wydłuża t1/2, co ma znaczenie kliniczne dla czasu działania i ryzyka działań niepożądanych. Dekstrometorfan charakteryzuje się złożonym metabolizmem zależnym od polimorfizmu genetycznego enzymu CYP2D6, co powoduje dużą zmienność farmakokinetyczną między pacjentami, wpływając na stężenia leku i metabolitów oraz potencjalne ryzyko działań niepożądanych.
3-hydroksymorfinan, 3-metoksymorfinan, alkalizacja moczu, biotransformacja, Cmax, CYP2D6, dekstrometorfan, dekstrometorfanu bromowodorek, dekstrorfan, dysfagia, działanie niepożądane, działanie przeciwkaszlowe, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka pseudoefedryny, fenotyp metaboliczny, O-demetylacja, okres półtrwania, pH moczu, polimorfizm genetyczny CYP2D6, profil farmakokinetyczny, pseudoefedryny chlorowodorek, Tmax, triprolidyny chlorowodorek, wolny metabolizm, zakwaszenie moczu, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Mercilon 0,15 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Mercilon, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, charakteryzuje się specyficznymi właściwościami farmakokinetycznymi obu składników. Dezogestrel jest szybko i całkowicie wchłaniany z przewodu pokarmowego, z biodostępnością 62-81% i Tmax około 1,5 godziny. Jego aktywny metabolit, etonogestrel, wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (96-98%), głównie z SHBG (40-70%), którego stężenie jest indukowane przez etynyloestradiol. Objętość dystrybucji dezogestrelu wynosi 1,5 l/kg masy ciała, a klirens osocza około 2 ml/min/kg. Okres półtrwania etonogestrelu to około 30 godzin, co umożliwia długotrwałe utrzymanie stężenia leku. Eliminacja odbywa się przez nerki i wątrobę w stosunku 6:4. Stan stacjonarny osiągany jest w drugiej połowie cyklu podawania, z 2-3-krotnym wzrostem stężenia w porównaniu do pojedynczej dawki.
aktywny metabolit, biodostępność, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, etonogestrel, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, hydroksylacja aromatyczna, inhibitor enzymatyczny, interakcja farmakokinetyczna, klirens osocza, metabolizm leku, okres półtrwania, SHBG, stan stacjonarny, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sortis 10 10 mg

Atorwastatyna, substancja czynna leku Sortis, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) w osoczu w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność tabletek powlekanych wynosi 95-99% względem roztworu doustnego, jednak całkowita biodostępność jest niska i wynosi około 12%, co wynika z intensywnego metabolizmu wątrobowego (efekt pierwszego przejścia) oraz usuwania leku przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Atorwastatyna wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (≥98%). Metabolizowana jest głównie przez cytochrom P-450 3A4 do aktywnych orto- i parahydroksylowych metabolitów, które odpowiadają za około 70% całkowitej aktywności hamującej reduktazę HMG-CoA. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast okres półtrwania działania terapeutycznego to 20-30 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej.
białko oporności raka piersi, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P450 3A4, dystrybucja w organizmie, działanie hipolipemizujące, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, LDL-C, metabolizm wątrobowy, niewydolność wątroby, okres półtrwania atorwastatyny, P-glikoproteina, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genetyczny, polipeptydy transportujące aniony organiczne, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, skala Child-Pugh, skala Tannera, transporter OATP1B1
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Venlafaxine Teva 75 mg

Venlafaxine Teva, zawierający wenlafaksyny chlorowodorek, jest dostępny w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg. Lek charakteryzuje się liniową farmakokinetyką w zakresie dawek 75-450 mg/dobę, z okresem półtrwania wenlafaksyny wynoszącym 5±2 godziny oraz jej aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV) 11±2 godziny. Stan stacjonarny stężeń osiągany jest w ciągu 3 dni, co umożliwia szybkie ustabilizowanie efektu terapeutycznego. Biodostępność po podaniu doustnym wynosi około 40-45% z uwagi na efekt pierwszego przejścia, a maksymalne stężenia wenlafaksyny i ODV po podaniu kapsułek o przedłużonym uwalnianiu pojawiają się odpowiednio po 5,5 i 9 godzinach. Lek wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (wenlafaksyna 27%, ODV 30%) oraz dobrą dystrybucję do tkanek (objętość dystrybucji 4,4±1,6 L/kg). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez CYP2D6 (powstaje ODV) i CYP3A4 (powstaje N-demetylowenlafaksyna), przy czym wenlafaksyna jest słabym inhibitorem CYP2D6 i nie wpływa istotnie na inne izoenzymy P450, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych.
biodostępność wenlafaksyny, CYP1A2, CYP2C9, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka wenlafaksyny, faza eliminacji, hemodializa, interakcja lekowa, izoenzymy cytochromu P450, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, klirens wenlafaksyny, metabolizm ogólnoustrojowy, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, skala Child-Pugh, stężenie terapeutyczne, wenlafaksyny chlorowodorek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Akis 75 mg/ml

AKIS, zawierający diklofenak sodowy w stężeniach 25, 50 i 75 mg/ml, jest dostępny w formie roztworu do iniekcji. Po podaniu domięśniowym dawki 75 mg/ml, diklofenak osiąga średnie Cmax 2,603 ± 0,959 µg/ml po 34 minutach, z AUCo-t wynoszącym 250,07 ± 46,89 µg/ml·min, co jest porównywalne z produktem referencyjnym Voltarol. Podanie podskórne tej samej dawki wykazuje podobną farmakokinetykę (Cmax 2,138 ± 0,646 µg/ml po 40 minutach, AUCo-t 261,94 ± 53,29 µg/ml·min), a podanie dożylne w bolusie powoduje szybkie osiągnięcie Cmax 16,505 ± 2,829 µg/ml w ciągu 3 minut, z AUCo-t 5193,46 ± 1285 ng/ml·h, przewyższając szybkością wchłaniania 30-minutową infuzję Voltarolu. Wchłanianie diklofenaku jest ponad dwukrotnie większe po podaniu parenteralnym w porównaniu do podania doustnego lub doodbytniczego, co wynika z ominięcia efektu pierwszego przejścia. Diklofenak wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (99,7%), przenika do płynu maziowego, gdzie stężenie utrzymuje się powyżej stężenia w osoczu przez maksymalnie 12 godzin, co jest istotne w terapii chorób zapalnych stawów.
biorównoważność, choroba wątroby, diklofenak sodowy, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, glukuronidacja, hydroksylacja i metoksylacja, klirens kreatyniny, klirens układowy, koniugaty glukuronidowe, marskość wątroby, niewydolność nerek, obszar pod krzywą stężenia, okres półtrwania, płyn maziowy, pochodne fenolowe, podanie domięśniowe, podanie dożylne w bolusie, podanie podskórne, przewlekłe zapalenie wątroby, roztwór do wstrzykiwań, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – TamisPras DUO 6 mg + 0,4 mg

Produkt TamisPras DUO zawiera solifenacynę bursztynian (6 mg, odpowiadające 4,5 mg solifenacyny) oraz tamsulosynę chlorowodorek (0,4 mg, odpowiadające 0,37 mg tamsulosyny) w formie tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu. Po podaniu wielokrotnym, farmakokinetyka obu substancji jest porównywalna do jednoczesnego podania oddzielnych tabletek. Tmax solifenacyny wynosi 4,27–4,76 h, a tamsulosyny 3,47–5,65 h; Cmax solifenacyny mieści się w zakresie 26,5–32,0 ng/mL, a tamsulosyny 6,56–13,3 ng/mL. AUC dla solifenacyny wynosi 528–601 ng·h/mL, a dla tamsulosyny 97,1–222 ng·h/mL. Biodostępność solifenacyny to około 90%, natomiast tamsulosyny 70–79%. Wysokotłuszczowe, wysokokaloryczne posiłki zwiększają Cmax tamsulosyny o 54% i AUC o 34%, nie wpływając na farmakokinetykę solifenacyny. Werapamil (240 mg/dobę) podany jednocześnie zwiększa Cmax i AUC obu substancji, jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Okres półtrwania solifenacyny wynosi 49,5–53 h, a tamsulosyny 12,8–14 h.
4R-hydroksy solifenacyna, AUC, biodostępność leku, bursztynian solifenacyny, chlorowodorek tamsulosyny, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, efekt pierwszego przejścia, gammaglutamylotranspeptydaza, hemodializa, inhibitor CYP3A4, interakcja farmakokinetyczna, klirens kreatyniny, klirens solifenacyny, krańcowa niewydolność nerek, N-glukuronid, okres półtrwania leku, skala Child-Pugh, stężenie leku w osoczu, wchłanianie leku, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, α1-kwaśna glikoproteina
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Toradiur 5 mg

Toradiur (torasemid) charakteryzuje się wysoką biodostępnością (80-90%) oraz szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w surowicy (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (>99%) i ograniczoną dystrybucję (objętość dystrybucji 16 l). Torasemid ulega biotransformacji do trzech głównych metabolitów (M1, M3, M5), z których M1 i M3 wykazują aktywność farmakologiczną odpowiadającą za około 10% działania moczopędnego, natomiast M5 jest nieaktywny. Okres półtrwania torasemidu i jego metabolitów u zdrowych osób wynosi 3-4 godziny, a klirens całkowity to około 40 ml/min, z wydalaniem około 80% dawki z moczem, w tym 24% w formie niezmienionej.
AUC, białka osocza, biodostępność, biotransformacja, Cmax, działanie moczopędne, efekt pierwszego przejścia, hemodializa, hemofiltracja, kinetyka liniowa, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, niewydolność serca, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stężenie w surowicy krwi, Tmax, torasemid, wydalanie z moczem, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Chlorek benzoksoniowy – Przedawkowanie

Chlorek benzoksoniowy, będący czwartorzędową solą amoniową, stosowany w preparacie Orofar Total Action w stężeniu 2 mg/ml (0,2798 mg w jednej dawce aerozolu), wykazuje toksyczność głównie na układ pokarmowy przy przedawkowaniu, manifestującą się nudnościami i wymiotami. W przypadku zatrucia nie zaleca się prowokowania wymiotów ani płukania żołądka; wskazane jest natychmiastowe podanie mleka lub białek jaj zmieszanych z wodą w celu neutralizacji toksycznego działania. Spożycie alkoholu jest przeciwwskazane, gdyż zwiększa wchłanianie chlorku benzoksoniowego i nasila jego toksyczność.
asystolia, bezdech, biodostępność lidokainy, błona śluzowa przewodu pokarmowego, bradykardia, chlorek benzoksoniowy, czwartorzędowa sól amoniowa, drgawki, efekt pierwszego przejścia, lidokainy chlorowodorek, mechanizm toksyczności, niedociśnienie, oddział toksykologii, Orofar Total Action, ośrodek leczenia zatruć, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, prowokowanie wymiotów, przedawkowanie substancji, stan zapalny jamy ustnej, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ sercowo-naczyniowy, wymioty i nudności, zaburzenia rytmu serca, zatrucie lidokainą, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie czynności oddechowej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ovulastan 0,15 mg + 0,02 mg

Produkt leczniczy Ovulastan, zawierający 0,15 mg dezogestrelu i 0,02 mg etynyloestradiolu, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem obu substancji po podaniu doustnym, z Tmax około 1,5 godziny. Dezogestrel jest metabolizowany do aktywnego 3-keto-dezogestrelu, którego biodostępność wynosi 62-81%, a wiązanie z białkami osocza (albumina i SHBG) sięga 95,5-99%. Etynyloestradiol wykazuje biodostępność około 60% i wiąże się z albuminami w 98,8%. Okres półtrwania eliminacji wynosi odpowiednio około 31 godzin dla 3-keto-dezogestrelu i 29 godzin dla etynyloestradiolu, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Stan stacjonarny osiągany jest po 3-13 dniach dla dezogestrelu i 3-4 dniach dla etynyloestradiolu, z kumulacją stężenia odpowiednio 2-3-krotną i 1,3-1,4-krotną (30-40%). Wydalanie obu substancji odbywa się przez nerki i kał, z przewagą wydalania nerkowego dla dezogestrelu (stosunek 1,5:1) oraz równomiernym dla etynyloestradiolu (1:1).
2-hydroksyetynyloestradiol, 2-metoksyetynyloestradiol, 3-keto-dezogestrel, albumina, AUC, biodostępność, cytochrom P-450, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, klirens osoczowy, krążenie wewnątrzwątrobowe, Ovulastan, sprzęganie przedsystemowe, stan stacjonarny, właściwości farmakokinetyczne
Leksykon substancji czynnych
Sotalol – Właściwości farmakokinetyczne

Sotalol charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (>90%) oraz szybkim wchłanianiem, z Tmax wynoszącym 2,5-4 godziny i osiąganiem stanu stacjonarnego po 2-3 dniach stosowania. Wchłanianie leku zmniejsza się o około 20% przy podaniu z pokarmem. Farmakokinetyka sotalolu jest liniowa w zakresie dawek 40-640 mg/dobę, co umożliwia precyzyjne dostosowanie dawkowania. Lek nie wiąże się z białkami osocza, ma pozorną objętość dystrybucji 1,2-2,4 l/kg oraz słabe przenikanie przez barierę krew-mózg (około 10% stężenia w osoczu). Sotalol wykazuje wysoką zdolność przenikania przez łożysko (stosunek stężenia we krwi pępowinowej do matczynej 1,05/1) oraz bardzo wysokie przenikanie do mleka matki (stosunek 5/1).
bariera krew-mózg, białka osocza, biodostępność, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, lek przeciwarytmiczny, maksymalne stężenie leku, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent geriatryczny, parametry farmakokinetyczne, płyn mózgowo-rdzeniowy, przenikanie do mleka matki, przenikanie przez łożysko, sotalol, stan stacjonarny, zaburzenia rytmu serca, zależność dawka-stężenie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tramadol Krka 200 mg

Tramadol chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (100 mg, 150 mg, 200 mg) charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną (~70%) z efektem pierwszego przejścia do 30%. Maksymalne stężenia w surowicy (Cmax) po dawkach 100 mg i 200 mg wynoszą odpowiednio 141 ± 40 ng/ml i 260 ± 62 ng/ml, osiągane po około 4,8-4,9 godzinach. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (Vd,β 203 ± 40 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (~20%). Metabolizm tramadolu zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu O-demetylotramadolu, który jest 2-4 razy silniejszy od leku macierzystego i ma okres półtrwania około 7,9 godzin. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 90% dawki w moczu i okresem półtrwania tramadolu około 6 godzin. Farmakokinetyka jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a stężenia terapeutyczne tramadolu w osoczu mieszczą się w zakresie 100-300 ng/ml.
bariera krew-mózg, białka osocza, biodostępność bezwzględna, biodostępność doustna, ciężka niewydolność nerek, CYP2D6, CYP3A4, działanie przeciwbólowe, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka tramadolu, faza eliminacji, klirens kreatyniny, kwas glukuronowy, marskość wątroby, N-demetylacja, O-demetylacja, O-demetylotramadol, objętość dystrybucji, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, sprzęganie metabolitów, stężenie maksymalne, stężenie w osoczu, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, tramadol chlorowodorek, układ glukuronidacji
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lafactin 150 mg

Wenlafaksyna, substancja czynna leku Lafactin, charakteryzuje się intensywnym metabolizmem prowadzącym do powstania aktywnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny (ODV). Średnie okresy półtrwania wynoszą odpowiednio 5±2 godziny dla wenlafaksyny i 11±2 godziny dla ODV. Zarówno wenlafaksyna, jak i ODV osiągają stężenia stacjonarne w ciągu 3 dni podawania doustnego, wykazując kinetykę liniową w dawkach terapeutycznych 75-450 mg/dobę. Wenlafaksyna cechuje się wysokim wchłanianiem (≥92%) po podaniu doustnym, jednak całkowita biodostępność wynosi 40-45% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie, głównie metabolizowanego przez CYP2D6 do ODV oraz w mniejszym stopniu przez CYP3A4 do N-demetylowenlafaksyny. Postać o przedłużonym uwalnianiu (Lafactin) powoduje opóźnienie osiągnięcia maksymalnych stężeń (Cmax) wenlafaksyny do 5,5 godziny i ODV do 9 godzin, przy zachowaniu podobnej biodostępności jak postać o natychmiastowym uwalnianiu. Wiązanie z białkami osocza jest niskie (27% dla wenlafaksyny, 30% dla ODV), a objętość dystrybucji wenlafaksyny wynosi 4,4±1,6 l/kg, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek.
biodostępność, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hemodializa, interakcja lekowa, izoenzymy cytochromu P450, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu, kinetyka liniowa, klirens wenlafaksyny, metabolit ODV, N-demetylowenlafaksyna, O-demetylowenlafaksyna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pacjent dializowany, polimorfizm genetyczny, postać o natychmiastowym uwalnianiu, postać o przedłużonym uwalnianiu, skala Childa-Pugha, stężenie stacjonarne, wenlafaksyna, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizm, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zmienność międzyosobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atywia Daily 0,03 mg + 2 mg

Atywia Daily to preparat złożony zawierający 0,03 mg etynyloestradiolu oraz 2 mg dienogestu, charakteryzujący się odmiennymi profilami farmakokinetycznymi obu substancji. Etynyloestradiol wykazuje szybkie i całkowite wchłanianie z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie około 67 pg/ml w 1,5-4 godziny po podaniu. Jego biodostępność wynosi około 44% z uwagi na efekt pierwszego przejścia w jelicie i wątrobie. Substancja wiąże się w 98% niespecyficznie z albuminami i zwiększa stężenie SHBG. Objętość dystrybucji wynosi 2,8-8,6 l/kg masy ciała. Metabolizm obejmuje aromatyczną hydroksylację i sprzęganie, a eliminacja jest dwufazowa z okresem półtrwania 1 godzina (faza I) oraz 10-20 godzin (faza II). Metabolity wydalane są w 40% z moczem i 60% z żółcią, bez obecności formy niezmienionej.
ADME, albuminy surowicy, biodostępność, dienogest, efekt pierwszego przejścia, etynyloestradiol, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca kortykosteroidy, hydroksylacja aromatyczna, klirens całkowity, krążenie wrotne, metabolizm pierwszego przejścia, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, preparat złożony, procesy ADME, stan stacjonarny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydalanie nerkowe
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ivabradine Genoptim 7,5 mg

Iwabradyna, będąca enancjomerem S o wysokiej rozpuszczalności w wodzie (>10 mg/mL), charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 1 godzinie na czczo. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 40%, co jest wynikiem efektu pierwszego przejścia w jelitach i wątrobie. Spożycie pokarmu opóźnia wchłanianie o około 1 godzinę, ale zwiększa ekspozycję na lek o 20-30%, dlatego zaleca się przyjmowanie iwabradyny podczas posiłków. Lek wiąże się z białkami osocza w około 70%, a objętość dystrybucji wynosi około 100 litrów. Przy dawce 5 mg dwa razy na dobę Cmax wynosi 22 ng/mL (CV=29%), a średnie stężenie w stanie równowagi 10 ng/mL (CV=38%). Iwabradyna podlega intensywnej biotransformacji przez CYP3A4, a jej głównym aktywnym metabolitem jest pochodna N-demetylowa (S 18982), stanowiąca około 40% ekspozycji na substancję macierzystą. Lek wykazuje farmakokinetykę liniową w zakresie dawek 0,5-24 mg.
biodostępność tabletek, biotransformacja, cytochrom P450 3A4, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja na lek, enancjomer S, farmakokinetyka liniowa, indukcja CYP3A4, inhibitor CYP3A4, klirens całkowity, klirens nerkowy, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna N-demetylowa, przewlekła niewydolność serca, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Miflonide Breezhaler 200 mcg

Miflonide Breezhaler zawiera budezonid w dawkach 200 lub 400 µg na inhalację, podawany w formie proszku do inhalacji w kapsułkach twardych. Po podaniu wziewnym budezonid wykazuje szybkie i niemal całkowite wchłanianie w płucach, osiągając maksymalne stężenie w osoczu bezpośrednio po inhalacji. Bezwzględna biodostępność wynosi 73%, natomiast biodostępność części połkniętej dawki to 10-13% z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Substancja wiąże się z białkami osocza w 85-90%, a jej objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 183-301 l, co wskazuje na szeroką dystrybucję do tkanek, w tym narządów limfatycznych, nadnerczy i oskrzeli. Budezonid nie jest metabolizowany w płucach, a jego metabolizm w wątrobie odbywa się głównie przez enzym CYP3A4 do nieaktywnych metabolitów: 6-beta-hydroksybudezonidu i 16-alfa-hydroksyprednizolonu. Klirens osoczowy wynosi 84 l/h, a okres półtrwania eliminacyjnego mieści się w zakresie 2,8-5 godzin.
16-alfa-hydroksyprednizolon, 6-beta-hydroksybudezonid, bariera łożyskowa, bariera pęcherzykowo-włośniczkowa, biodostępność bezwzględna, budezonid, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP3A4, farmakokinetyka budezonidu, klirens osoczowy, klirens znormalizowany, metabolizm budezonidu, metabolizm wątrobowy, Miflonide Breezhaler, mleko matki, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, proszek do inhalacji, wchłanianie budezonidu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon substancji czynnych
Kwas mykofenolowy – Właściwości farmakokinetyczne

Kwas mykofenolowy (MPA), stosowany w postaci mykofenolanu sodu w lekach immunosupresyjnych takich jak Marelim i Myfortic, charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną (72%) i znacznym wchłanianiem z przewodu pokarmowego (93% u pacjentów z cyklosporyną). Tmax wynosi około 1,5-2 godziny, choć u 10% pacjentów obserwuje się opóźnienie do kilku godzin, bez wpływu na AUC. Farmakokinetyka MPA jest liniowa w zakresie dawek 180-2160 mg. Spożycie wysokotłuszczowego posiłku nie zmienia AUC, ale obniża Cmax o 33% i wydłuża tmax o 3-5 godzin, co może powodować nakładanie się okresów wchłaniania kolejnych dawek. Objętość dystrybucji wynosi 50 l, a MPA i jego metabolit MPAG wiążą się z białkami osocza w 97% i 82%. W stanach zmniejszonego wiązania białkowego (np. mocznica, hipoalbuminemia) wzrasta stężenie wolnego MPA, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.
bezmocz, cyklosporyna, dekoniugacja, dostępność biologiczna, dysfagia, działanie niepożądane, efekt pierwszego przejścia, flora bakteryjna jelit, glukuronid kwasu mykofenolowego, glukuronylotransferaza, hemodializa, hipoalbuminemia, klirens, kwas glukuronowy, kwas mykofenolowy, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, marskość wątroby, metabolizm kwasu mykofenolowego, mocznica, mykofenolan sodu, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, odrzucenie przeszczepu, okres półtrwania, pierwotna marskość żółciowa, pole pod krzywą stężenia, profil wchłaniania, przeszczepienie nerki, reabsorpcja, stężenie kwasu mykofenolowego, stężenie mocznika we krwi, uszkodzenie dróg żółciowych, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek
Leksykon substancji czynnych
Lowastatyna – Właściwości farmakokinetyczne

Lowastatyna, podawana doustnie, wykazuje około 30% wchłaniania z przewodu pokarmowego, jednak jej biodostępność ogólnoustrojowa jako czynnych inhibitorów reduktazy HMG-CoA jest ograniczona do mniej niż 5% dawki z powodu efektu pierwszego przejścia w wątrobie. Lek i jego aktywne metabolity, w tym β-hydroksykwas lowastatyny oraz pochodne 6′-hydroksylowa, 6′-hydroksymetylowa i 6′-eksometylenowa, charakteryzują się wysokim (>95%) wiązaniem z białkami osocza. Maksymalne stężenia inhibitorów osiągane są w ciągu 2-4 godzin po podaniu, a stan stacjonarny ustala się między 2 a 3 dniem stosowania, z poziomami około 1,5-krotnie wyższymi niż po pojedynczej dawce. Wydalanie lowastatyny odbywa się głównie z kałem (83% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (10% dawki).
bariera krew-mózg, efekt pierwszego przejścia, hipercholesterolemia, hydroliza zasadowa, klirens kreatyniny, lowastatyna, niewydolność nerek, pochodna 6′-hydroksymetylowa, reduktaza HMG-CoA, stężenie w stanie stacjonarnym, wiązanie z białkami osocza, β-hydroksykwas