agranulocytoza
Agranulocytoza to niebezpieczne zaburzenie hematologiczne charakteryzujące się krytycznie niskim poziomem granulocytów (poniżej 500/μl), szczególnie neutrofili, które stanowią główną linię obrony organizmu przed infekcjami bakteryjnymi. Stan ten znacząco zwiększa podatność pacjenta na ciężkie, zagrażające życiu zakażenia.
Etiologia agranulocytozy obejmuje reakcje polekowe (najczęściej po stosowaniu leków przeciwtarczycowych, przeciwdrgawkowych, przeciwpsychotycznych, niektórych antybiotyków), choroby autoimmunologiczne, zakażenia wirusowe (zwłaszcza EBV, CMV, parwowirus B19), choroby hematologiczne (białaczki, zespoły mielodysplastyczne) oraz radioterapię. W około 50-70% przypadków przyczyną są reakcje na leki.
Objawy kliniczne obejmują wysoką gorączkę, dreszcze, ból gardła, zapalenie jamy ustnej z owrzodzeniami, zapalenie płuc oraz sepsa. Diagnostyka wymaga wykonania morfologii krwi z rozmazem, biopsji szpiku kostnego oraz wykluczenia czynników etiologicznych. Przy podejrzeniu agranulocytozy polekowej konieczne jest natychmiastowe odstawienie potencjalnie odpowiedzialnego leku.
Leczenie agranulocytozy obejmuje intensywną antybiotykoterapię empiryczną o szerokim spektrum działania, podawanie czynników wzrostu granulocytów (G-CSF), izolację pacjenta oraz leczenie przyczynowe. Rokowanie zależy od przyczyny, wieku pacjenta, chorób współistniejących oraz szybkości wdrożenia odpowiedniego leczenia. Śmiertelność w agranulocytozie polekowej wynosi 5-10%, ale może wzrosnąć do 30% w przypadku rozwoju sepsy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cefotaxime Dali Pharma
Cefotaxime Dali Pharma, zawierający cefotaksym, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, takich jak obrzęk naczynioruchowy, skurcz oskrzeli czy wstrząs anafilaktyczny, zwłaszcza u pacjentów z alergią na penicyliny i inne beta-laktamy. Należy monitorować występowanie ciężkich reakcji skórnych (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka) oraz objawów rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, które wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Długotrwałe stosowanie cefotaksymu (powyżej 7-10 dni) wiąże się z ryzykiem zaburzeń hematologicznych, takich jak leukopenia, neutropenia, pancytopenia czy agranulocytoza, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi.
agranulocytoza, aminoglikozyd, antybiotyk beta-laktamowy, astma oskrzelowa, cefotaksym, Clostridioides difficile, encefalopatia, eozynofilia, katar sienny, kiła, klirens kreatyniny, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, penicylina, probenecyd, produkt nefrotoksyczny, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, Salmonella typhi, skurcz oskrzeli, test Coombsa, toksyczna martwica naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Wankomycyna – Działania niepożądane
Wankomycyna, glikopeptydowy antybiotyk stosowany w leczeniu ciężkich zakażeń bakteryjnych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Do najczęstszych powikłań należą zapalenie żyły w miejscu podania, reakcje rzekomoalergiczne oraz zespół czerwonego człowieka, związany z szybkim dożylnym podaniem leku. Wankomycyna może wywoływać rzadkie, ale poważne reakcje skórne (SCARs), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostra uogólniona osutka krostkowa (AGEP). W zakresie hematologicznym obserwuje się odwracalną neutropenię po przekroczeniu dawki 25 g lub po około tygodniu leczenia, a także agranulocytozę, trombocytopenię i pancytopenię. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, mogą pojawić się podczas lub po szybkiej infuzji, ustępując zwykle po przerwaniu podawania leku. Ototoksyczność manifestuje się szumem w uszach i utratą słuchu, szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek lub stosujących jednocześnie inne leki ototoksyczne, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii. Wankomycyna może również powodować hipotensję, rzadko zatrzymanie akcji serca oraz zapalenie naczyń.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk glikopeptydowy, ciężkie skórne działania niepożądane, działanie nefrotoksyczne, eozynofilia, gorączka polekowa, hipotensja, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, martwica tkanek, nefrotoksyczność, odwracalna neutropenia, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoalergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świst krtaniowy, szum w uszach, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu, wankomycyna, zaburzenie czynności nerek, zapalenie naczyń, zapalenie żyły, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zespół czerwonego człowieka, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ayupil 12,5 mg
Ayupil, zawierający klozapinę, jest dostępny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej w dawkach 12,5 mg, 25 mg, 100 mg oraz 200 mg. Leczenie rozpoczyna się od dawki 12,5 mg raz lub dwa razy na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania dawki do 300 mg w ciągu 2-3 tygodni, a w razie potrzeby do maksymalnie 900 mg/dobę, z uwzględnieniem ryzyka działań niepożądanych, zwłaszcza napadów drgawkowych powyżej 450 mg/dobę. W terapii schizofrenii opornej na leczenie dawka terapeutyczna wynosi zwykle 200-450 mg/dobę w dawkach podzielonych, natomiast w zaburzeniach psychotycznych w przebiegu choroby Parkinsona dawka początkowa to 12,5 mg/dobę, zwiększana maksymalnie do 100 mg/dobę, preferencyjnie podawana wieczorem. U pacjentów powyżej 60. roku życia zaleca się szczególnie ostrożne dawkowanie, rozpoczynając od 12,5 mg i zwiększając nie więcej niż o 25 mg na dobę. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie odpowiednich wartości hematologicznych: liczba białych krwinek (WBC) ≥3500/mm³ (3,5×10⁹/l) oraz bezwzględna liczba neutrofili (ANC) ≥2000/mm³ (2,0×10⁹/l).
agranulocytoza, benzodiazepina, bezwzględna liczba neutrofili, białe krwinki, choroba Parkinsona, czynność oddechowa, działanie przeciwpsychotyczne, efekt terapeutyczny, interakcja farmakodynamiczna, klozapina, lek przeciwpsychotyczny, napad drgawkowy, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, objaw psychotyczny, próby czynnościowe wątroby, schizofrenia oporna na leczenie, sedacja polekowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zatrzymanie czynności serca - Leksykon substancji czynnych
Naproksen – Działania niepożądane
Naproksen, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych kwasu propionowego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęstsze objawy dotyczą przewodu pokarmowego i obejmują nudności, zgagę, ból brzucha oraz owrzodzenia (często ≥1/100 do <1/10), a także krwawienia i perforacje (niezbyt często ≥1/1 000 do <1/100). Ryzyko poważnych powikłań, takich jak krwawienia z przewodu pokarmowego, wzrasta wraz z dawką i czasem terapii, szczególnie u osób starszych. Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują obrzęki obwodowe (często ≥1/100 do <1/10), nadciśnienie tętnicze (częstość nieznana), kołatanie serca oraz rzadko niewydolność serca (≥1/10 000 do <1/1 000). Długotrwałe stosowanie dużych dawek może zwiększać ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, fotodermatoza, granulocytopenia, kłębuszkowe zapalenie nerek, kwas propionowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, owrzodzenie przewodu pokarmowego, perforacja przewodu pokarmowego, porfiria późna skórna, przewód pokarmowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zmętnienie rogówki, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Deksibuprofen – Działania niepożądane
Deksibuprofen, będący składnikiem leku Seractil dostępnym w dawkach 200 mg i 400 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony do racemicznego ibuprofenu. W badaniach klinicznych, trwających około 2 tygodni, zdarzenia niepożądane ze strony przewodu pokarmowego występowały u 8-20% pacjentów, najczęściej o łagodnym przebiegu. Najpoważniejsze powikłania obejmują chorobę wrzodową, perforacje i krwawienia, szczególnie u osób starszych. Stosowanie dużych dawek deksibuprofenu (1200 mg/dobę) wiąże się z ryzykiem incydentów zatorowo-zakrzepowych podobnym do ibuprofenu w dawce 2400 mg/dobę. Dodatkowo, mogą wystąpić reakcje nadwrażliwości, poważne reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz rzadkie zaburzenia hematologiczne i nerkowe, w tym śródmiąższowe zapalenie nerek i zespół nerczycowy.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, deksibuprofen, incydent sercowo-naczyniowy, incydent zatorowo-zakrzepowy, leukopenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, powikłanie żołądkowo-jelitowe, reakcja skórna, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, układowy toczeń rumieniowaty, uogólniona reakcja nadwrażliwości, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie krwi, zapalenie wątroby, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Duracef 1 g
Cefadroksyl, podobnie jak inne cefalosporyny, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący zarówno często występujące, jak i rzadkie działania niepożądane. Do najczęstszych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak biegunka, nudności, wymioty i niestrawność, które zwykle mają łagodny lub umiarkowany przebieg i mogą być łagodzone przez podawanie leku podczas posiłku. Istotnym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, które może wystąpić w trakcie lub po zakończeniu terapii i wiąże się z nadmiernym rozrostem Clostridioides difficile. Reakcje alergiczne, w tym gorączka, wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy oraz poważniejsze manifestacje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona czy reakcje anafilaktyczne, wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Wśród działań niepożądanych o nieznanej częstości opisano także agranulocytozę, neutropenię, trombocytopenię oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym rzadkie przypadki niewydolności wątroby związane z idiosynkrazją.
agranulocytoza, aminotransferaza, antybiotykoterapia, biegunka, ból stawów, Candida, cefadroksyl, cefalosporyny, cholestaza, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, gorączka, idiosynkrazja, kandydoza narządów płciowych, klasyfikacja MedDRA, lek przeciwgrzybiczny, mikrobiota, neutropenia, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, parametry wątrobowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, świąd, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenia hematologiczne, zakażenie pochwy, zapalenie pochwy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Stepcil
Przed rozpoczęciem terapii cylostazolem (Stepcil 100 mg) należy dokładnie ocenić korzyści w porównaniu z innymi metodami, zwłaszcza rewaskularyzacją. Lek może powodować tachykardię, kołatania serca, tachyarytmię oraz hipotensję, ze wzrostem częstości rytmu serca o około 5-7 uderzeń/min, co u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca może wywołać dusznicę bolesną. Stosowanie cylostazolu jest przeciwwskazane u pacjentów z niestabilną dusznicą bolesną, zawałem serca lub interwencją na naczyniach wieńcowych w ciągu ostatnich 6 miesięcy oraz ciężką tachyarytmią. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z dodatkowymi skurczami przedsionkowymi lub komorowymi oraz migotaniem lub trzepotaniem przedsionków.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, choroba niedokrwienna serca, cylostazol, CYP2C19, CYP3A4, dusznica bolesna, działanie antyagregacyjne, efekt hipotensyjny, hipotensja, interwencja na naczyniach wieńcowych, klopidogrel, krwawienie do siatkówki, kwas acetylosalicylowy, leukopenia, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, niedokrwistość aplastyczna, niestabilna dusznica bolesna, odruchowa tachykardia, pancytopenia, prasugrel, rewaskularyzacja, skurcz przedsionkowy, tachyarytmia, tachykardia, tikagrelor, zahamowanie szpiku kostnego, zawał serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – MIG dla dzieci 20 mg/ml
MIG dla dzieci (ibuprofen 20 mg/ml zawiesina doustna) może powodować działania niepożądane, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz indywidualnej reakcji pacjenta. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zgaga, ból brzucha, nudności, wymioty, wzdęcia, biegunka, zaparcia oraz niewielkie krwawienia, które mogą prowadzić do anemii. Niezbyt często występują poważniejsze powikłania, w tym choroba wrzodowa żołądka i/lub dwunastnicy z krwawieniem i perforacją, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zaostrzenie zapalenia jelita grubego i choroby Crohna oraz zapalenie żołądka. Rzadkie, ale ciężkie reakcje obejmują uogólnione reakcje nadwrażliwości (obrzęk twarzy, języka, krtani, duszność, tachykardię, wstrząs anafilaktyczny) oraz ciężkie skórne reakcje (rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Działania niepożądane mogą również dotyczyć układu krwiotwórczego (niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość, pancytopenia, agranulocytoza), układu nerwowego (ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, reakcje psychotyczne), sercowo-naczyniowego (kołatanie serca, niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, nadciśnienie) oraz nerek (śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek, martwica brodawek nerkowych). Dawkowanie dobowo nie powinno przekraczać 1200 mg doustnie, a 1800 mg w postaci czopków, aby ograniczyć ryzyko powikłań.
AGEP, agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ibuprofen, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, morfologia krwi, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk krtani, obrzęk twarzy, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, SCAR, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenie krwiotworzenia, zapalenie jelita grubego, zapalenie naczyń, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwężenie światła jelita - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibum Forte Pure 200 mg/5 ml
Ibum Forte Pure w postaci zawiesiny doustnej zawiera 200 mg ibuprofenu w 5 ml produktu. Ibuprofen, jak inne NLPZ, może wywoływać działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą układu żołądkowo-jelitowego, obejmując nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, niestrawność, bóle brzucha, a także poważniejsze powikłania jak choroba wrzodowa, perforacja czy krwawienia z przewodu pokarmowego, szczególnie u osób w podeszłym wieku. Dodatkowo mogą wystąpić smoliste stolce i krwawe wymioty wskazujące na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz wrzodziejące zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Ibuprofen może także zaostrzać zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna. Wysokie dawki (do 2400 mg/dobę) wiążą się z niewielkim wzrostem ryzyka tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa żołądka, ibuprofen, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawe wymioty, leukopenia, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, nudności i wymioty, objaw grypopodobny, owrzodzenie jamy ustnej, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, smolisty stolec, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wzdęcia, zaburzenie układu krwiotwórczego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie jelita grubego, zaparcia, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vetira
Lewetyracetam, substancja czynna leku Vetira, wymaga szczegółowego monitorowania funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami nerkowymi i wątrobowymi, ze względu na ryzyko ostrego uszkodzenia nerek, które może wystąpić od kilku dni do kilku miesięcy po rozpoczęciu terapii. Zaleca się regularną kontrolę morfologii krwi, szczególnie u pacjentów osłabionych, z gorączką, nawracającymi infekcjami lub zaburzeniami krzepnięcia, ze względu na możliwość wystąpienia neutropenii, agranulocytozy, leukopenii, małopłytkowości oraz pancytopenii, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia. Ponadto, istnieje podwyższone ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, co wymaga systematycznego monitorowania stanu psychicznego pacjentów oraz edukacji ich i opiekunów w zakresie natychmiastowego zgłaszania objawów depresji i myśli samobójczych.
agranulocytoza, badanie elektrokardiograficzne, depresja, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, morfologia krwi, myśli samobójcze, napad padaczkowy, neutropenia, nietolerancja fruktozy, objawy psychotyczne, ostre uszkodzenie nerek, pancytopenia, reakcja alergiczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia krwi, zaburzenia zachowania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metronidazol Aurovitas 500 mg
Metronidazol Aurovitas w dawce 500 mg w formie tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Najczęściej obserwuje się nadkażenia Candida, zwłaszcza w obrębie narządów płciowych, oraz zaburzenia ze strony układu moczowego, takie jak pieczenie i dyskomfort w cewce moczowej, bolesne oddawanie moczu, zapalenie pęcherza moczowego, wielomocz i nietrzymanie moczu. Rzadko występuje rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego manifestujące się ciężką, uporczywą biegunką. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego odnotowano encefalopatię, podostry zespół móżdżkowy, neuropatię obwodową, napady padaczkowe oraz aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych. Neuropatia obwodowa, choć rzadka, jest szczególnie istotna przy długotrwałym stosowaniu i zwykle ustępuje po odstawieniu leku. Działania hematologiczne obejmują bardzo rzadkie przypadki agranulocytozy, neutropenii, trombocytopenii i pancytopenii, co wymaga monitorowania morfologii krwi podczas terapii.
agranulocytoza, anafilaksja, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, cholestatyczne zapalenie wątroby, dysfagia, encefalopatia, hepatotoksyczność, kandydoza, leukopenia, neuropatia obwodowa czuciowa, neuropatia wzrokowa, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, podostry zespół móżdżkowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, toksyczna rozpływna martwica naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu czuciowo-nerwowa, włochaty język, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie trzustki, zespół Cockayne’a, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Neurotop retard 300
Stosowanie karbamazepiny w formie Neurotop Retard 300 wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u kobiet w wieku rozrodczym, u których przed rozpoczęciem terapii należy wykonać test ciążowy oraz zapewnić skuteczną antykoncepcję, ze względu na ryzyko teratogenności. Karbamazepina indukuje enzymy wątrobowe, co może obniżać skuteczność antykoncepcji hormonalnej, dlatego zaleca się stosowanie alternatywnych metod zapobiegania ciąży. W trakcie leczenia konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi (liczba płytek, retikulocytów, stężenie żelaza) ze względu na ryzyko agranulocytozy (4,7/milion/rok) i niedokrwistości aplastycznej (2,0/milion/rok), a także obserwacja objawów takich jak gorączka, ból gardła, łatwe powstawanie siniaków czy wybroczyny, które mogą wskazywać na poważne zaburzenia hematologiczne.
agranulocytoza, białe krwinki, choroba wątroby, fosfataza zasadowa, indukcja enzymatyczna, karbamazepina, leukopenia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość aplastyczna, plamica, płytki krwi, retikulocyty, szpik kostny, testy wątrobowe, transferaza gamma-glutaminowa, zaburzenia krzepnięcia, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Indapen 2,5 mg
Indapen w dawce 2,5 mg, będący diuretykiem tiazydopodobnym, może wywoływać liczne działania niepożądane, z których najczęściej obserwuje się hipokaliemię (stężenie potasu w osoczu <3,4 mmol/l u 25% pacjentów, a <3,2 mmol/l u 10% po 4-6 tygodniach terapii; średnie zmniejszenie potasu o 0,41 mmol/l po 12 tygodniach), reakcje nadwrażliwości skórnej oraz wysypki plamkowo-grudkowe. Rzadziej występują hiponatremia, hipochloremia, hipomagnezemia, a bardzo rzadko hiperkalcemia, zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna i hemolityczna), zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie tętnicze oraz potencjalnie śmiertelny torsade de pointes. Należy monitorować morfologię krwi, elektrolity oraz EKG, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do arytmii i chorób autoimmunologicznych.
agranulocytoza, arytmia, ból głowy, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, fotodermatoza, hiperkalcemia, hipochloremia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, lek moczopędny, leukopenia, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, plamica, pokrzywka, toczeń rumieniowaty układowy, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Prestozek Combi
Produkt leczniczy Prestozek Combi, zawierający peryndopryl (inhibitor ACE) i amlodypinę (antagonista wapnia), wiąże się z ryzykiem wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, który może dotyczyć twarzy, kończyn, błon śluzowych, języka, głośni i krtani, a także jelit. Obrzęk ten może pojawić się w trakcie całego leczenia i wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz obserwacji pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią obrzęku naczynioruchowego oraz przy jednoczesnym stosowaniu sakubitrylu z walsartanem, racekadotrylu, inhibitorów mTOR lub wildagliptyny, ze względu na zwiększone ryzyko obrzęku. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) konieczne jest dostosowanie dawki i regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny. Hiperkaliemia, zwłaszcza u osób z niewydolnością nerek, cukrzycą, w podeszłym wieku lub stosujących leki oszczędzające potas, może prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Zaleca się także monitorowanie liczby krwinek białych ze względu na ryzyko neutropenii i agranulocytozy, szczególnie u pacjentów z kolagenozami lub stosujących leki immunosupresyjne.
afereza lipoprotein LDL, agranulocytoza, allopurynol, amiloryd, antagonista aldosteronu, bloker receptora angiotensyny, dantrolen, eplerenon, ewerolimus, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor ACE, inhibitor mTOR, kardiomiopatia przerostowa, kolagenoza, kotrimoksazol, leczenie odczulające, lek immunosupresyjny, lek moczopędny oszczędzający potas, lek przeciwhistaminowy, małopłytkowość, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nefropatia cukrzycowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk naczynioruchowy jelit, okres półtrwania leku, piorunująca martwica wątroby, podwójna blokada układu RAA, prokainamid, racekadotryl, sakubitryl z walsartanem, spironolakton, syrolimus, temsyrolimus, triamteren, trimetoprym, wildagliptyna, zaburzenie czynności nerek, żółtaczka cholestatyczna, zwężenie drogi odpływu lewej komory, zwężenie zastawki dwudzielnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dironorm 20 mg + 5 mg
Dironorm to lek łączący lizynopryl dwuwodny i amlodypinę bezylan w różnych dawkach, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Badania kliniczne wykazały, że częstość działań niepożądanych podczas terapii skojarzonej nie przekraczała częstości obserwowanej w monoterapii. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (8%), kaszel (5%) oraz zawroty głowy (3%), zwykle o łagodnym i przemijającym charakterze. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród rzadkich i bardzo rzadkich działań odnotowano m.in. zahamowanie czynności szpiku, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hipoglikemię, hiperglikemię, a także poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, amlodypina, bezmocz, ból głowy, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, depresja, duszność, ginekomastia, hematokryt, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kaszel, kołatanie serca, leukopenia, lizynopryl, małopłytkowość, mocznica, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy jelit, omamy, ostra niewydolność nerek, podwójne widzenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, splątanie, szum uszny, tachykardia, wahania nastroju, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prestarium 10 mg 10 mg
Prestarium 10 mg zawiera 6,790 mg peryndoprylu (odpowiadającego 10 mg peryndoprylu z argininą) i należy do inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE). Profil bezpieczeństwa leku jest zgodny z innymi inhibitorami ACE, a najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, ból głowy, parestezje, niedociśnienie tętnicze, kaszel, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), świąd, wysypka, kurcze mięśni oraz osłabienie. W badaniu EUROPA ciężkie działania niepożądane wystąpiły u 0,3% pacjentów leczonych peryndoprylem, w tym niedociśnienie tętnicze (6 pacjentów), obrzęk naczynioruchowy (3 pacjentów) oraz nagłe zatrzymanie akcji serca (1 pacjent). Zgłaszano także wyłączenia z powodu nietolerancji, głównie kaszlu i niedociśnienia, częściej niż w grupie placebo (6,0% vs 2,1%).
agranulocytoza, bezmocz, ból głowy, dławica piersiowa, eozynofilia, eozynofilowe zapalenie płuc, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, niedobór hemoglobiny, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, peryndopryl z argininą, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, tachykardia, zaburzenia erekcji, zaburzenia widzenia, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glitoprel 3 mg
Glimepiryd, stosowany w terapii cukrzycy typu 2, może wywoływać rzadkie, ale istotne działania niepożądane, w tym poważne zaburzenia hematologiczne takie jak trombocytopenia, leukopenia, granulocytopenia, agranulocytoza, erytropenia, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia. Te zmiany morfologii krwi zwykle ustępują po odstawieniu leku, co podkreśla konieczność regularnego monitorowania morfologii krwi podczas terapii. Ponadto, glimepiryd może indukować hipoglikemię o nagłym początku i potencjalnie ciężkim przebiegu, której ryzyko modyfikują indywidualne czynniki pacjenta oraz dawka leku. Rzadkie reakcje immunologiczne, takie jak leukoklastyczne zapalenie naczyń i reakcje nadwrażliwości, mogą prowadzić do poważnych objawów, w tym duszności, hipotensji i wstrząsu anafilaktycznego, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
agranulocytoza, białe krwinki, cholestaza, czerwone krwinki, enzym wątrobowy, erytrocyt, erytropenia, fotosensytywność, glimepiryd, glukoza we krwi, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, morfologia krwi, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, płytki krwi, pochodna sulfonylomocznika, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie widzenia, zaburzenie żołądka i jelit, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ryspolit
Ryspolit (1 mg/ml, roztwór doustny) jest wskazany do krótkotrwałego leczenia uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera o nasileniu umiarkowanym do ciężkiego, po nieskuteczności metod niefarmakologicznych. Stosowanie rysperydonu u osób w podeszłym wieku z otępieniem wiąże się ze zwiększoną umieralnością (4,0% vs 3,1% placebo; OR 1,21, 95% CI 0,7-2,1) oraz trzykrotnie wyższym ryzykiem zdarzeń niepożądanych naczyniowo-mózgowych (3,3% vs 1,2%; OR 2,96, 95% CI 1,34-7,50), szczególnie u pacjentów z otępieniem typu mieszanego lub naczyniowego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu furosemidu, gdyż obserwowano wzrost śmiertelności do 7,3% w tej grupie. Ryspolit może powodować niedociśnienie ortostatyczne, leukopenię, neutropenię, agranulocytozę, późne dyskinezy, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz hiperglikemię i hiperlipidemię, co wymaga regularnego monitorowania parametrów hematologicznych, metabolicznych i neurologicznych. U pacjentów z chorobą Parkinsona lub otępieniem z ciałami Lewy’ego ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone, a leczenie wymaga szczególnej oceny korzyści i ryzyka.
agranulocytoza, atypowe leki przeciwpsychotyczne, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, fosfokinaza kreatynowa, furosemid, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie naczyniowe, otępienie typu mieszanego, otępienie w chorobie Alzheimera, otępienie w podeszłym wieku, otępienie z ciałami Lewy’ego, późne dyskinezy, priapizm, przyrost masy ciała, rysperydon, sedacja, śpiączka cukrzycowa, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ayupil 25 mg
Klozapina, substancja czynna leku Ayupil, jest przeciwpsychotycznym lekiem o specyficznym profilu farmakologicznym, którego stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania przeciwwskazań ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza hematologicznych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na klozapinę lub substancje pomocnicze, w tym aspartam (E951) obecny w dawkach od 1,6 mg do 24,8 mg w zależności od wielkości tabletki (12,5 mg do 200 mg). Klozapina jest przeciwwskazana u pacjentów bez możliwości regularnego monitoringu hematologicznego, z wywiadem granulocytopenii/agranulocytozy, upośledzoną czynnością szpiku kostnego oraz u osób z agranulocytozą wywołaną wcześniej klozapiną. Ponadto, nie należy rozpoczynać terapii u pacjentów przyjmujących leki zwiększające ryzyko agranulocytozy lub stosujących depotowe leki przeciwpsychotyczne. Niekontrolowana padaczka stanowi kolejne istotne przeciwwskazanie ze względu na obniżenie progu drgawkowego przez klozapinę.
agranulocytoza, agranulocytoza polekowa, aspartam, badanie funkcji wątroby, badanie krwi, choroba wątroby, interakcje lekowe, klozapina, lek przeciwpsychotyczny, morfologia krwi z rozmazem, nadwrażliwość na klozapinę, niedrożność jelit porażenna, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, padaczka niekontrolowana, próg drgawkowy, psychoza alkoholowa, psychoza toksyczna, śpiączka, upośledzenie szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, zatrucie lekami - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voltaren Express 12,5 mg
Diklofenak potasowy w dawce 12,5 mg (Voltaren Express) wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, obejmujących układ sercowo-naczyniowy, pokarmowy, wątrobowy, skórny, nerwowy oraz nerkowy. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowych tętniczych, takich jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, zwłaszcza przy dawkach 150 mg/dobę i długotrwałym stosowaniu. Do często obserwowanych działań należą dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha), a także podwyższenie aktywności aminotransferaz. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa z krwawieniem lub perforacją, zapalenie wątroby, reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz ostre uszkodzenie nerek. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: często (≥1/100 do <1/10), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej.
agranulocytoza, alergiczny zawał serca, aminotransferaza, choroba Crohna, diklofenak potasowy, jałowe zapalenie opon mózgowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pęcherzowe zapalenie skóry, piorunujące zapalenie wątroby, plamica Schönleina-Henocha, reakcja anafilaktyczna, śródmiąższowo-kanalikowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, udar mózgu, udar naczyniowy mózgu, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowe, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lamotrix 100 mg
Lamotrix, zawierający lamotryginę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, istotnych w terapii padaczki oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Najpoważniejszym powikłaniem jest zespół nadwrażliwości, obejmujący gorączkę, uogólnione powiększenie węzłów chłonnych, obrzęk twarzy, zaburzenia hematologiczne i czynności wątroby, a także niewydolność wielonarządową. Wczesne objawy mogą wystąpić bez wysypki, co wymaga natychmiastowego przerwania leczenia, jeśli nie stwierdzono innej etiologii. Ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (rzadko) i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (bardzo rzadko), stanowią zagrożenie życia. Ryzyko wysypki wzrasta przy dużych dawkach początkowych, szybkim zwiększaniu dawki oraz jednoczesnym stosowaniu walproinianu. Bardzo rzadkie, ale groźne działania obejmują zaburzenia hematologiczne (neutropenia, leukopenia, niedokrwistość, małopłytkowość, pancytopenia, niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza) oraz limfohistiocytozę hemofagocytarną (HLH).
agranulocytoza, ataksja, choreoatetoza, choroba Parkinsona, hipogammaglobulinemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, lamotrygina, leukopenia, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność wątroby, niewydolność wielonarządowa, objawy pozapiramidowe, oczopląs, osteopenia, osteoporoza, padaczka, pancytopenia, reakcja fotowrażliwości, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół nadwrażliwości, zespół rzekomotoczniowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszona gęstość mineralna kości - Leksykon leków
Przedawkowanie – Azathioprine VIS 50 mg
Przedawkowanie azatiopryny, leku o silnym działaniu immunosupresyjnym i mielosupresyjnym, prowadzi do poważnych zaburzeń hematologicznych, takich jak leukocytopenia, trombocytopenia, a w cięższych przypadkach pancytopenia, znaczna małopłytkowość oraz agranulocytoza. Te zmiany mogą skutkować zwiększonym ryzykiem infekcji, krwawień oraz zagrażającymi życiu stanami klinicznymi. Warto podkreślić, że azatiopryna (Azathioprine VIS 50 mg) zawiera 75 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co może mieć znaczenie u pacjentów z nietolerancją laktozy. Objawy przedawkowania pojawiają się w pierwszej kolejności jako leukocytopenia i trombocytopenia, a dalsze nasilenie toksyczności prowadzi do zahamowania czynności szpiku kostnego i pancytopenii.
agranulocytoza, azatiopryna, białe krwinki, element morfotyczny krwi, granulocyt obojętnochłonny, immunosupresja, krwinka czerwona, leczenie hematologiczne, lek immunosupresyjny, leukocytopenia, małopłytkowość, mielosupresja, nietolerancja laktozy, pancytopenia, parametr hematologiczny, płukanie żołądka, płytka krwi, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie szpiku kostnego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Solian
Amisulpryd, stosowany w terapii neuroleptycznej, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkiego uszkodzenia wątroby, złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS) oraz wydłużenia odstępu QT w EKG, co może prowadzić do torsade de pointes. Objawy dysfunkcji wątroby, takie jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty, ból brzucha i żółtaczka, wymagają natychmiastowej diagnostyki. W przypadku NMS, charakteryzującego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi i wzrostem kinazy kreatynowej, konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Amisulpryd może nasilać objawy choroby Parkinsona i powinien być stosowany u tych pacjentów tylko w sytuacjach bezwzględnej konieczności. Ponadto, lek może powodować hiperglikemię, obniżać próg drgawkowy oraz indukować leukopenię, neutropenię i agranulocytozę, co wymaga regularnej kontroli hematologicznej i glikemii, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą lub padaczką w wywiadzie.
agranulocytoza, akatyzja, bradykardia, brak laktazy, choroba Parkinsona, ciężkie uszkodzenie wątroby, dysfunkcja wątroby, dyskineza, dyskrazja krwi, dystonia, działanie antydopaminergiczne, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokaliemia, komorowe zaburzenia rytmu serca, łagodny guz przysadki, leukopenia, nawrót objawów psychotycznych, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, obniżenie progu drgawkowego, ostry objaw odstawienia, otępienie, padaczka, prolactinoma, prolaktyna, rabdomioliza, rak piersi, ruchy mimowolne, torsade de pointes, ubytek pola widzenia, udar mózgu, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie czynności autonomicznego układu nerwowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – CoArprenessa 10 mg + 2,5 mg
Preparat CoArprenessa zawiera 10 mg peryndoprylu (inhibitor ACE) z argininą oraz 2,5 mg indapamidu (diuretyk tiazydopodobny). Peryndopryl jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na inhibitory ACE, obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie, wrodzonym lub idiopatycznym obrzękiem naczynioruchowym, w II i III trymestrze ciąży, przy jednoczesnym stosowaniu aliskirenu u chorych z cukrzycą lub GFR < 60 ml/min/1,73 m², a także w przypadku współstosowania z sakubitrylem i walsartanem. Ponadto, nie powinien być stosowany u pacjentów poddawanych pozaustrojowym metodom leczenia krwi oraz z istotnym obustronnym zwężeniem tętnic nerkowych. Indapamid jest przeciwwskazany u osób z nadwrażliwością na sulfonamidy, encefalopatią wątrobową, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz hipokaliemią, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń elektrolitowych i neurologicznych.
agranulocytoza, dializoterapia, diuretyk tiazydopodobny, encefalopatia wątrobowa, hiperkaliemia, hipokaliemia, hipotensja, hipowolemii, indapamid, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens kreatyniny, niewyrównana niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, peryndopryl z argininą, sakubitryl i walsartan, sulfonamid, układ renina-angiotensyna-aldosteron, zaburzenie rytmu serca, zwężenie tętnic nerkowych, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Salaza 1000 mg
Mesalazyna w dawce 1000 mg w postaci czopków (Salaza) może wywoływać szeroki zakres działań niepożądanych, zróżnicowanych pod względem częstości i nasilenia. Najczęstsze objawy dotyczą układu pokarmowego i obejmują dyskomfort i ból brzucha, biegunkę, wzdęcia, nudności oraz wymioty (rzadko). Bardzo rzadkie, ale poważne powikłania to ostre zapalenie trzustki oraz nasilenie objawów zapalenia jelita grubego. Wśród działań niepożądanych o bardzo rzadkiej częstości (<1/10 000) znajdują się ciężkie reakcje skórne typu SCAR (DRESS, SJS, TEN), śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek, zespół nerczycowy, zapalenie mięśnia sercowego i osierdzia, a także hematologiczne zaburzenia takie jak agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia, neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość aplastyczna. Zaburzenia czynności wątroby, w tym podwyższenie aminotransferaz i cholestaza, również wymagają monitorowania, podobnie jak reakcje alergiczne w obrębie płuc i układu immunologicznego.
Zaleca się regularne monitorowanie morfologii krwi, parametrów czynności wątroby i nerek, szczególnie na początku terapii. Niezbędna jest edukacja pacjentów w zakresie wczesnego rozpoznawania ciężkich reakcji skórnych oraz natychmiastowego zgłaszania objawów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi chorobami skóry (atopowe zapalenie skóry, wyprysk atopowy) ze względu na ryzyko nasilonej nadwrażliwości na światło. W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, takich jak SCAR, zapalenie trzustki, zaburzenia hematologiczne czy nefrotoksyczność, wskazane jest natychmiastowe przerwanie leczenia. Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów jest kluczowe dla ciągłego monitorowania bezpieczeństwa stosowania produktu Salaza.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, artralgia, atopowe zapalenie skóry, cholestatyczne zapalenie wątroby, ciężkie skórne działania niepożądane, DRESS, eozynofilowe zapalenie płuc, fotowrażliwość, gorączka polekowa, kamica nerkowa, leukopenia, łysienie, małopłytkowość, mesalazyna, mialgia, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, oligospermia, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wyprysk alergiczny, wyprysk atopowy, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie jelita grubego, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Masultab
Amisulpryd, substancja czynna preparatu Masultab, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia złośliwego zespołu neuroleptycznego, objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi, zaburzeniami świadomości oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej. W przypadku hipertermii, zwłaszcza przy dużych dawkach, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Lek przeciwdziała dopaminie, co może nasilać objawy choroby Parkinsona, dlatego stosowanie u tych pacjentów jest wskazane tylko, gdy nie ma alternatywy. Amisulpryd powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu QT, zwiększając ryzyko torsade de pointes, szczególnie u pacjentów z bradykardią (<55 uderzeń/min), hipokaliemią, wrodzonym wydłużeniem QT lub stosujących inne leki wpływające na rytm serca. U osób starszych z demencją obserwuje się trzykrotny wzrost ryzyka incydentów naczyniowo-mózgowych oraz zwiększoną śmiertelność (4,5% vs 2,6% w grupie placebo w 10-tygodniowych badaniach). Ponadto, amisulpryd może indukować żylne choroby zakrzepowo-zatorowe, dlatego należy identyfikować i minimalizować czynniki ryzyka przed i w trakcie leczenia.
agranulocytoza, amisulpryd, atypowy lek przeciwpsychotyczny, bradykardia, choroba Parkinsona, dyskineza, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hipertermia, hipokaliemia, kinaza kreatynowa, lek przeciwpsychotyczny, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, otępienie, próg drgawkowy, prolaktyna, prolaktynoma, sztywność mięśni, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dicuno 50 mg
Preparat Dicuno zawierający diklofenak potasowy w dawce 50 mg wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe u około 10% pacjentów na początku terapii, które zwykle ustępują po kilku dniach. Jednakże, szczególnie u osób w podeszłym wieku, istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak wrzody żołądka, perforacja i krwawienia, które mogą wystąpić bez objawów ostrzegawczych i prowadzić do zgonu. Diklofenak hamuje agregację płytek krwi, co zwiększa ryzyko krwawień, a stosowanie wysokich dawek (do 150 mg/dobę) i długotrwałe leczenie podnosi ryzyko zakrzepicy tętniczej, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a ich spektrum obejmuje m.in. zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, neurologiczne, kardiologiczne, wątrobowe i skórne.
agranulocytoza, agregacja płytek krwi, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, astma aspirynowa, białkomocz, choroba Crohna, diklofenak potasowy, krwawienie, krwiomocz, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, perforacja, piorunujące zapalenie wątroby, podwyższony poziom aminotransferaz, problem żołądkowo-jelitowy, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna martwica naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie psychotyczne, zakrzepica tętnic, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie płuc, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Bonogren
Bonogren 100 mg, zawierający kwetiapinę (fumaranu kwetiapiny), wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa u pacjentów, ze względu na szerokie spektrum wskazań i ryzyko działań niepożądanych. Kwetiapina nie jest zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych dotyczących skuteczności i bezpieczeństwa oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe, drażliwość oraz wzrost ciśnienia tętniczego. U młodych dorosłych (<25 lat) obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych (3,0% vs 0% placebo). Kwetiapina może powodować pogorszenie profilu metabolicznego (przyrost masy ciała, hiperglikemia, zmiany lipidowe), objawy pozapiramidowe, akatyzję, sedację, niedociśnienie ortostatyczne, zespół bezdechu sennego oraz ciężką neutropenię (granulocyty <0,5 x 10⁹/l). Monitorowanie parametrów metabolicznych, liczby neutrofilów (przerwanie leczenia przy ANC <1,0 x 10⁹/l) oraz stanu klinicznego jest niezbędne. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu krążenia, padaczką, ryzykiem zespołu serotoninowego, a także przy jednoczesnym stosowaniu induktorów enzymów wątrobowych (np. karbamazepina, fenytoina).
agranulocytoza, akatyzja, bezdech senny, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężka depresja, ciśnienie tętnicze krwi, dysfagia, dyskineza późna, eozynofilia, fumaran kwetiapiny, hiperglikemia, jaskra, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, objawy pozapiramidowe, przerost gruczołu krokowego, reakcja polekowa z eozynofilią, receptor muskarynowy, remisja, ryzyko samobójstwa, schizofrenia, stężenie glukozy we krwi, stężenie prolaktyny, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, triglicerydy, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Faxigen XL 150 mg 150 mg
Lek Faxigen XL (wenlafaksyna) dostępny w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to nudności, suchość w ustach, ból głowy oraz nadmierne pocenie się, przy czym częstość bólu głowy jest porównywalna z placebo. Nagłe odstawienie leku może wywołać zespół odstawienia objawiający się zawrotami głowy, parestezjami, zaburzeniami snu, lękiem, nudnościami, wymiotami, drgawkami, bólem głowy, objawami grypopodobnymi, zaburzeniami widzenia i nadciśnieniem tętniczym. Zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, aby zminimalizować ryzyko ciężkich i przedłużonych objawów odstawienia, w tym agresji i myśli samobójczych. Profil działań niepożądanych u dzieci i młodzieży (6-17 lat) jest podobny do dorosłych, z dodatkowymi objawami takimi jak ból brzucha, pobudzenie, wybroczyny, krwawienia z nosa oraz bóle mięśni, a także zwiększonym ryzykiem myśli samobójczych i zachowań autoagresywnych.
agranulocytoza, akatyzja, anorgazmia, bruksizm, choroba śródmiąższowa płuc, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, eozynofilia płucna, hipertonia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kapsułka o przedłużonym uwalnianiu, kardiomiopatia stresowa, kardiomiopatia Takotsubo, krwotok maciczny, krwotok miesięczny, krwotok poporodowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie komór, mioklonia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, SIADH, tachykardia, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wielokształtny częstoskurcz komorowy, zapalenie trzustki, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Mirtor
Mirtor (mirtazapina) w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. U dorosłych poniżej 25 lat również obserwuje się podwyższone ryzyko samobójstw, szczególnie na początku terapii i przy zmianie dawkowania, co wymaga ścisłego monitorowania. W trakcie leczenia należy zwracać uwagę na objawy zahamowania czynności szpiku kostnego, takie jak gorączka czy ból gardła, które mogą wskazywać na agranulocytozę, zwłaszcza u pacjentów powyżej 65 lat. W przypadku żółtaczki leczenie należy natychmiast przerwać. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby dawka 15 mg mirtazapiny powoduje zmniejszenie klirensu o około 35% i wzrost stężenia w osoczu o 55%. W przypadku umiarkowanych i ciężkich zaburzeń nerek (klirens kreatyniny <40 ml/min i ≤10 ml/min) klirens mirtazapiny zmniejsza się odpowiednio o 30% i 50%, a stężenie w osoczu wzrasta o 55% i 115%.
agranulocytoza, akatyzja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, działanie przeciwcholinergiczne, faza maniakalna, fenyloketonuria, hipomania, jaskra ostra, klirens kreatyniny, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, lek przeciwdepresyjny, morfologia krwi, myśl samobójcza, napad padaczkowy, niedociśnienie tętnicze, niepokój psychoruchowy, organiczne uszkodzenie mózgu, pęcherzowe zapalenie skóry, przerost prostaty, remisja objawów, rumień wielopostaciowy, schizofrenia, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Hiconcil combi 875 mg + 125 mg
Produkt leczniczy Hiconcil combi, zawierający 875 mg amoksycyliny i 125 mg kwasu klawulanowego, wykazuje profil działań niepożądanych, w którym najczęściej obserwuje się objawy żołądkowo-jelitowe takie jak biegunka (≥1/10), nudności (≥1/100 do <1/10) i wymioty (≥1/100 do <1/10). Nudności są bardziej nasilone przy wyższych dawkach doustnych i mogą być łagodzone przez przyjmowanie leku na początku posiłku. Istotne jest monitorowanie potencjalnych powikłań, takich jak zapalenie jelita grubego, w tym rzekomobłoniaste i krwotoczne zapalenie jelita grubego, które mogą mieć poważny przebieg. Ponadto, u pacjentów może wystąpić umiarkowane zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych AspAT i/lub AlAT, co jest zjawiskiem obserwowanym również przy innych antybiotykach beta-laktamowych.
agranulocytoza, amoksycylina z kwasem klawulanowym, anafilaksja, choroba posurowicza, czas protrombinowy, enzymy wątrobowe, IgA dermatoza, język włochaty, kandydoza, krwotoczne zapalenie jelita, krystaluria, leukopenia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wzrost niewrażliwych bakterii, zapalenie naczyń, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka zastoinowa - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek fenylefryny – Działania niepożądane
Chlorowodorek fenylefryny, sympatykomimetyczna amina działająca głównie na receptory α-adrenergiczne, jest powszechnie stosowany jako lek obkurczający naczynia krwionośne w preparatach łagodzących objawy przeziębienia i grypy. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak podwyższenie ciśnienia tętniczego (częste w badaniach klinicznych), tachykardia, zaburzenia rytmu serca oraz kołatanie serca, które mogą stanowić zagrożenie u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Ponadto fenylefryna może wywoływać objawy ze strony układu nerwowego (lęk, niepokój, nerwowość, bezsenność, ból i zawroty głowy, omamy), układu pokarmowego (nudności, wymioty, pieczenie w nadbrzuszu, suchość w jamie ustnej), układu moczowego (zatrzymanie moczu, kolka nerkowa, martwica brodawek nerkowych) oraz układu oddechowego (napady astmy oskrzelowej). Reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz poważne zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, trombocytopenia) również zostały odnotowane, choć z częstością rzadką lub bardzo rzadką.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, amina sympatykomimetyczna, arytmia serca, astma oskrzelowa, bladość skóry, chlorowodorek fenylefryny, choroba sercowo-naczyniowa, dysfunkcja układu moczowego, dyspepsja, dysuria, granulocytopenia, jaskra zamkniętego kąta, kolka nerkowa, martwica brodawek nerkowych, morfologia krwi, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, palpitacje, przerost prostaty, przewlekła choroba układu oddechowego, reakcja alergiczna, receptor alfa-adrenergiczny, tachykardia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clopizam 200 mg
Clopizam (klozapina) w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na klozapinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (zawartość laktozy: 25 mg – 46 mg, 50 mg – 91 mg, 100 mg – 182 mg, 200 mg – 365 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest brak możliwości regularnego monitorowania morfologii krwi, obecność granulocytopenii/agranulocytozy w wywiadzie (z wyjątkiem po chemioterapii), agranulocytoza po klozapinie oraz zaburzenia czynności szpiku kostnego. Leku nie należy stosować u pacjentów z niekontrolowaną padaczką ze względu na obniżenie progu drgawkowego oraz w stanach psychoz alkoholowych, toksycznych, zatrucia lekami i śpiączce.
Clopizam jest przeciwwskazany u chorych z zapaścią krążeniową, ciężkimi zaburzeniami czynności serca (w tym zapaleniem mięśnia sercowego), ciężką niewydolnością nerek i wątroby (czynna, postępująca choroba wątroby, niewydolność), a także niedrożnością porażenną jelit ze względu na działanie antycholinergiczne leku. Należy unikać jednoczesnego stosowania klozapiny z lekami zwiększającymi ryzyko agranulocytozy oraz z neuroleptykami depot. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie szczegółowego wywiadu oraz badań hematologicznych, nerkowych, wątrobowych i kardiologicznych w celu zapewnienia bezpieczeństwa leczenia.
agranulocytoza, choroba wątroby, działanie antycholinergiczne, granulocytopenia, interakcja lekowa, klozapina, laktoza, lek przeciwpsychotyczny, nadwrażliwość, napad padaczkowy, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, padaczka, perystaltyka jelitowa, postępująca choroba wątroby, próg drgawkowy, psychoza alkoholowa, psychoza toksyczna, śpiączka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności serca, zaburzenie szpiku kostnego, zapalenie mięśnia sercowego, zapaść krążeniowa, zatrucie lekiem, zespół abstynencyjny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ciprofloxacin Kabi 200 mg/100 ml roztwór do infuzji 200 mg/100 ml
Cyprofloksacyna, fluorochinolon stosowany w leczeniu zakażeń, może powodować szeroki zakres działań niepożądanych, które występują z różną częstością. Najczęściej obserwuje się nudności, biegunkę, wymioty, przemijające zwiększenie aktywności aminotransferaz, wysypkę oraz reakcje w miejscu podania. Rzadziej występują poważne zaburzenia hematologiczne (np. agranulocytoza, pancytopenia), immunologiczne (wstrząs anafilaktyczny), wątroby (martwica prowadząca do niewydolności), skóry (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka), układu sercowo-naczyniowego (torsade de pointes, wydłużenie QT, tętniak i rozwarstwienie aorty) oraz nerwowego (drgawki, neuropatia obwodowa). Częstość działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo częstych (≥1/100 do <1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a niektóre z nich mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, aminotransferaza, artropatia, arytmia komorowa, biegunka, drgawki, eozynofilia, fluorochinolon, guz rzekomy mózgu, hiperglikemia, hipoglikemia, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, martwica wątroby, miastenia, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawek serca, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, polineuropatia, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rozwarstwienie aorty, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, stan padaczkowy, tachykardia, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgien, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół choroby posurowiczej, zespół DRESS, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Risperidone Teva
Risperidone Teva, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów nieleczonych wcześniej rysperydonem, u których zaleca się wcześniejsze sprawdzenie tolerancji na doustną formę leku. Lek nie jest wskazany u osób w podeszłym wieku z otępieniem ze względu na brak badań oraz zwiększone ryzyko umieralności (4,0% vs 3,1% placebo; OR 1,21, 95% CI 0,7-2,1) i zdarzeń naczyniowo-mózgowych (3,3% vs 1,2% placebo; OR 2,96, 95% CI 1,34-7,50). Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie z furosemidem, które wiąże się z wyższą śmiertelnością (7,3% vs 3,1% rysperydon, 4,1% furosemid). Ryzyko niedociśnienia, w tym ortostatycznego, jest istotne u pacjentów z chorobami układu krążenia, odwodnieniem i hipowolemią. Występują także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak agranulocytoza (<1/10 000), złośliwy zespół neuroleptyczny, priapizm oraz wydłużenie odstępu QT, szczególnie u pacjentów z chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi.
agranulocytoza, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba naczyniowo-mózgowa, choroba Parkinsona, furosemid, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, ostra niewydolność nerek, otępienie, otępienie z ciałami Lewy’ego, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, śpiączka cukrzycowa, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa