mutagenność
Mutagenność to zdolność substancji chemicznej, promieniowania lub czynnika biologicznego do wywoływania mutacji w materiale genetycznym komórki. Mutacje są trwałymi zmianami w sekwencji DNA, które mogą prowadzić do zmian w funkcjonowaniu genów i w konsekwencji do zmian fenotypowych organizmu.
Ocena mutagenności jest kluczowym elementem badań toksykologicznych nowych związków chemicznych, leków, pestycydów oraz innych substancji. Do standardowych testów oceniających potencjał mutagenny należą: test Amesa (na bakteriach), test aberracji chromosomowych, test mikrojądrowy oraz testy z wykorzystaniem komórek ssaków. Badania mutagenności są obowiązkowe w procesie rejestracji nowych leków i substancji chemicznych.
Substancje mutagenne często wykazują również działanie kancerogenne, ponieważ uszkodzenia DNA mogą inicjować proces kancerogenezy. Z tego powodu identyfikacja potencjalnych mutagenów ma fundamentalne znaczenie dla zdrowia publicznego i bezpieczeństwa środowiskowego. W praktyce klinicznej znajomość mutagennego potencjału stosowanych terapii jest istotna szczególnie w przypadku pacjentów w wieku reprodukcyjnym, kobiet w ciąży oraz przy długotrwałym leczeniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sumilar 5 mg + 10 mg
Przedkliniczne badania toksyczności ramiprylu wykazały brak ostrej toksyczności u gryzoni i psów przy doustnym podawaniu. Długotrwałe podawanie w dawkach do 2 mg/kg u szczurów, 2,5 mg/kg u psów oraz 8 mg/kg u małp było dobrze tolerowane, choć obserwowano zmiany w stężeniach elektrolitów i obrazie krwi oraz powiększenie aparatu przykłębuszkowego przy dawce 250 mg/kg/dobę u psów i małp. Ramipryl nie wykazywał działania teratogennego ani wpływu na płodność u szczurów, królików i małp, jednak dawki ≥50 mg/kg/dobę podawane samicom szczurów w okresie płodowym i laktacji powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Badania mutagenności nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego ramiprylu.
aparat przykłębuszkowy, bezylan amlodypiny, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, elektrolity w osoczu, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórki Sertoliego, maksymalna tolerowana dawka, miedniczka nerkowa, mutagenność, spermatydy, testosteron, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność ramiprylu, uszkodzenie nerek, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Hepa-Merz 3000 3 g/5 g
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania L-ornityny L-asparaginianu, substancji czynnej preparatu Hepa-Merz 3000, nie wykazały istotnych działań niepożądanych przy stosowaniu dawek terapeutycznych. Ocena farmakologiczna obejmowała wpływ na układ sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy, nie ujawniając niepokojących sygnałów. Badania toksyczności przewlekłej na modelach zwierzęcych potwierdziły brak klinicznie istotnych efektów niepożądanych przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, testy mutagenności nie wykazały potencjału genotoksycznego substancji, co jest istotne dla bezpieczeństwa farmakologicznego leku.
dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, Hepa-Merz, L-ornityna L-asparaginian, mutacja genetyczna, mutagenność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy, uszkodzenie chromosomu - Leksykon substancji czynnych
Sorafenib – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksyczności sorafenibu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt wykazały istotne zmiany patologiczne w narządach, w tym zwyrodnienia i regenerację tkanek, obserwowane przy ekspozycji niższej niż przewidywana kliniczna (na podstawie AUC). Szczególnie wrażliwy był układ kostny i zęby młodych psów, gdzie stwierdzono nierówne pogrubienie płytki wzrostowej kości udowej, ubogokomórkowość szpiku oraz zmiany w składzie zębiny, co nie występowało u dorosłych osobników. Sorafenib wykazał działanie embriotoksyczne i teratogenne u szczurów i królików, powodując zmniejszenie masy ciała matek i płodów, wzrost liczby resorpcji oraz wad wrodzonych, przy ekspozycji poniżej klinicznej. Ponadto, obserwowano negatywny wpływ na płodność u obu płci, z cechami zwyrodnienia jąder, opóźnieniem rozwoju narządów rozrodczych u samców oraz martwicą ciałek żółtych i zahamowaniem rozwoju pęcherzyków jajnikowych u samic.
aberracja chromosomowa, AUC, bioakumulacja, ciałko żółte, ekspozycja kliniczna, embriotoksyczność, karcynogenność, klastogenność, komórki CHO, mutagenność, oligospermia, pęcherzyk jajnikowy, płytka wzrostowa, rakotwórczość, resorpcja płodu, sorafenib, teratogenność, test Amesa, test klastogenności, test mikrojądrowy, tozylan, ubogokomórkowość szpiku, zębina, zwyrodnienie jądra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Transtec 52,5 mcg/h 52,5 mcg/h (30 mg)
Przedkliniczne badania toksykologiczne systemu transdermalnego Transtec, zawierającego buprenorfinę, nie wykazały istotnego ryzyka dla ludzi. W badaniach na szczurach jedynym znaczącym efektem było zmniejszenie przyrostu masy ciała przy długotrwałym podawaniu. Ocena wpływu na reprodukcję nie wykazała negatywnego wpływu na płodność, natomiast toksyczność dla płodu i zwiększona liczba wczesnych poronień pojawiły się jedynie przy dawkach toksycznych dla matki. Nie stwierdzono działania teratogennego ani mutagennego, a badania kancerogenności na szczurach i myszach nie potwierdziły potencjału nowotworowego. Ponadto, brak właściwości uczulających zarówno buprenorfiny, jak i substancji pomocniczych plastra, potwierdza bezpieczeństwo stosowania systemu transdermalnego bezpośrednio na skórę.
badania in vitro, badania in vivo, buprenorfina, działanie teratogenne, działanie uczulające, funkcje neurologiczne, kancerogeneza, kancerogenność, mutagenność, podanie transdermalne, poronienie, śmiertelność okołoporodowa, substancja pomocnicza, system transdermalny, toksyczność matczyna, toksyczność płodowa, toksykologia, wady rozwojowe, wzrost wewnątrzmaciczny płodu, zaburzenia laktacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Neuroas 150 mg
Profil bezpieczeństwa kwasu acetylosalicylowego został szeroko zbadany w warunkach przedklinicznych, ze szczególnym uwzględnieniem toksyczności i działań niepożądanych na modelach zwierzęcych. Badania wykazały, że nefrotoksyczność jest głównym efektem ubocznym, z istotnymi zmianami patologicznymi w nerkach, co ma znaczenie kliniczne przy długotrwałym stosowaniu lub wysokich dawkach. W badaniach toksyczności reprodukcyjnej na szczurach zaobserwowano działanie fetotoksyczne (zmniejszona masa płodów, zwiększona śmiertelność okołoporodowa) oraz teratogenne (wady rozwojowe płodów), jednak efekty te występowały jedynie przy dawkach co najmniej siedmiokrotnie wyższych niż maksymalne dawki kliniczne stosowane w terapii sercowo-naczyniowej.
działanie mutagenne, działanie niepożądane, efekt genetyczny, efekt onkogenny, fetotoksyczność, kwas acetylosalicylowy, mutagenność, nefrotoksyczność, płodność ciąża laktacja, profil toksyczności, rakotwórczość, salicylan, substancja czynna, teratogenność, test mutagenności, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa, wskazanie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Albutein 200 g/l
Albumina ludzka zawarta w preparacie Albutein 200 g/l, o stężeniu 20% i zawartości co najmniej 95% albuminy w całkowitej zawartości białka, wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny z naturalnie występującym białkiem osocza. Badania przedkliniczne nie wykazały ostrej toksyczności po podaniu jednorazowym, a także nie potwierdziły działania teratogennego, mutagennego ani onkogennego, co jest istotne dla zastosowania u kobiet w ciąży oraz w kontekście długoterminowego bezpieczeństwa. Ograniczeniem jest brak możliwości przeprowadzenia klasycznych badań toksyczności po podaniu wielokrotnym ze względu na immunogenność albuminy ludzkiej w modelach zwierzęcych, co może wpływać na interpretację wyników dotyczących przewlekłego stosowania.
albumina ludzka, Albutein, bezpieczeństwo farmakoterapii, dawka toksyczna, działanie hiperonkotyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie teratogenne, model zwierzęcy, mutagenność, onkogenność, osocze krwi, osocze ludzkie, przeciwciała, reakcja immunologiczna, toksyczność, toksyczność ostra - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Candesartan Cilexetil + Amlodipine + Hydrochlorothiazide Adamed 16 mg + 5 mg + 12,5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne trójskładnikowego preparatu zawierającego kandesartan cyleksetyl, amlodypinę i hydrochlorotiazyd wykazały, że brak jest bezpośrednich danych dotyczących bezpieczeństwa całego skojarzenia, jednak analiza poszczególnych składników oraz kombinacji kandesartanu z hydrochlorotiazydem nie ujawniła nowych toksycznych efektów poza znanymi działaniami poszczególnych substancji. Kandesartan w dawkach klinicznych nie wykazywał toksyczności ogólnoustrojowej, jednak w wysokich dawkach obserwowano nefrotoksyczność (śródmiąższowe zapalenie nerek, poszerzenie kanalików nerkowych, wzrost mocznika i kreatyniny) oraz obniżenie parametrów czerwonych krwinek. Działania te są prawdopodobnie związane z farmakologicznym efektem hipotensyjnym. W badaniach reprodukcyjnych wykazano toksyczność płodową przy stosowaniu kandesartanu w późnej ciąży, natomiast nie stwierdzono działania mutagennego ani karcynogennego. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną dawkę kliniczną powodowała opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast w dawkach do 10 mg/kg/dobę nie wpływała na płodność, choć długotrwałe stosowanie u samców szczurów wiązało się z obniżeniem hormonów gonadotropowych i testosteronu oraz zmianami w spermatogenezie. Nie wykazano działania karcynogennego ani mutagennego amlodypiny.
aparat przykłębuszkowy, bazofile, działanie hipotensyjne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, działanie moczopędne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon gonadotropowy, hydrochlorotiazyd, kanaliki nerkowe, kandesartan cyleksetyl, komórki Sertoliego, kreatynina w osoczu, mutagenność, nefrotoksyczność, parametry czerwonokrwinkowe, perfuzja nerek, profil bezpieczeństwa leku, spermatydy, śródmiąższowe zapalenie nerek, testosteron w osoczu, toksyczność płodowa, zaburzenia płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Pharmascience 10 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa lenalidomidu wykazały istotne ryzyko teratogenne, potwierdzone w modelach zwierzęcych, w tym u małp i królików. U małp dawki od 0,5 do 4 mg/kg/dobę indukowały szerokie spektrum wad wrodzonych, takich jak atrezja odbytu oraz liczne deformacje kończyn, a także zmiany w narządach wewnętrznych. U królików podawanie lenalidomidu w dawkach 3, 10 i 20 mg/kg/dobę skutkowało m.in. brakiem płata środkowego płuc i przemieszczeniem nerek, zjawiska te były dawko-zależne i obserwowane przy dawkach toksycznych dla samic. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach dawki 75, 150 i 300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni powodowały odwracalne zmiany w mineralizacji nerek, a u małp dawki 4 i 6 mg/kg/dobę przez 20 tygodni wywoływały znaczną toksyczność hematologiczną i narządową, w tym leukopenię, trombocytopenię, krwotoki wielonarządowe oraz atrofie układu chłonnego i szpiku kostnego.
antykoncepcja, atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia układu chłonnego, działanie teratogenne, ekspozycja dobowa, karcynogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwinki, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mielosupresja, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, neutropenia, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuca, polidaktylia, przepona, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, szpik kostny, test mikrojąderek, toksyczność ostra, trombocytopenia, wada wrodzona kończyny, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Klertis 12,5 mg
Dane przedkliniczne sunitynibu, substancji czynnej Klertis, wskazują na wieloukładową toksyczność po podaniu wielokrotnym u szczurów i małp, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (zmniejszenie komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja, martwica), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu) oraz narządy rozrodcze (zanik macicy, zmniejszenie pęcherzyków jajnikowych, zanik kanalików jądrowych u samców). Występowały także zmiany w układzie sercowo-naczyniowym (wydłużenie QTc, zmniejszenie LVEF), moczowym (rozrost komórek mezangium), endokrynnym (przerost płata przedniego przysadki) oraz krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Sunitynib nie wykazywał mutagenności ani klastogenności in vivo, choć obserwowano poliploidię in vitro. Nie oceniono genotoksyczności głównego metabolitu. Badania rakotwórczości wykazały u myszy transgenicznych rasH2 i szczurów wzrost ryzyka nowotworów żołądka, dwunastnicy, złośliwego śródbłoniaka krwionośnego oraz guzów chromochłonnych i rozrostu rdzenia nadnerczy przy ekspozycjach ≥ 7,3-7,8-krotnie wyższych niż u ludzi przy zalecanej dawce.
aberracja chromosomowa, atrezja pęcherzykowa, atrofia jąder, badanie toksykologiczne, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, hipoplazja szpiku kostnego, implantacja zarodka, klastogenność, krwawienie z przewodu pokarmowego, mutagenność, odstęp QTc, opóźnione kostnienie, pheochromocytoma, poliploidia, rakotwórczość, resorpcja płodu, rozszczep podniebienia, rozwój postnatalny, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wada rozwojowa szkieletu, zanik limfoidalny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Blocard 2,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Blocard zawierającego 2,5 mg bisoprololu fumaranu wykazały brak istotnych zagrożeń dla ludzi przy stosowaniu terapeutycznym. Testy farmakologiczne, toksyczności ostrej i przewlekłej, a także badania genotoksyczności, mutagenności i potencjalnego działania rakotwórczego nie ujawniły negatywnego wpływu substancji czynnej na organizm. Bisoprolol nie wykazał działania teratogennego, a jego wpływ na rozrodczość zwierząt laboratoryjnych był neutralny, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w dawkach klinicznych.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oksazepam TZF 10 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące oksazepamu, substancji czynnej leku Oksazepam TZF 10 mg, są istotnie ograniczone. W dokumentacji brak jest wyników długoterminowych badań na modelach zwierzęcych oceniających potencjał mutagenny oraz rakotwórczy tej benzodiazepiny. Nie przedstawiono również danych dotyczących toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także badań genotoksyczności, wpływu na rozrodczość i rozwój potomstwa. Brak jest wyników standardowych testów mutagenności, takich jak test Amesa, test aberracji chromosomowych in vitro czy test mikrojądrowy in vivo, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa przedklinicznego oksazepamu.
- Leksykon substancji czynnych
Mandur Bhasma – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mandur Bhasma, zawierający żelazo w stanach utlenienia +2 i +3 (3 mg na tabletkę, w dawce 33 mg w preparacie Liv.52), wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych. W badaniach toksyczności ostrej nie osiągnięto dawki śmiertelnej nawet przy podaniu 5000 mg/kg masy ciała, co uniemożliwiło ustalenie maksymalnej dawki tolerowanej. Długotrwałe podawanie doustne w dawkach 1000-3000 mg/kg przez 9 miesięcy nie wykazało negatywnego wpływu na masę ciała ani inne parametry zdrowotne zwierząt. Badania toksyczności reprodukcyjnej potwierdziły brak działania embriotoksycznego i teratogennego, a także brak negatywnego wpływu na rozwój płodów i potomstwa u szczurów w okresie ciąży i laktacji.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, Liv.52, maksymalna dawka tolerowana, Mandur Bhasma, minimalna dawka śmiertelna, mutacje letalne, mutagenność, potencjał rakotwórczy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozrodcza, żelazo - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT 10 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Lisinopril/Amlodipine Alkaloid-INT nie był poddany specyficznym badaniom przedklinicznym oceniającym bezpieczeństwo skojarzonego stosowania lizynoprylu i amlodypiny. Dane przedkliniczne dotyczące poszczególnych substancji czynnych wskazują, że lizynopryl nie wykazuje potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego przy dawkach konwencjonalnych, jednak inhibitory ACE mogą wywoływać poważne działania teratogenne, takie jak obumarcie płodu, wady wrodzone (szczególnie czaszki), zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego oraz przetrwały przewód tętniczy, co jest związane z wpływem na układ renina-angiotensyna-aldosteron płodu oraz niedociśnieniem u matki. Amlodypina, przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg), powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa u zwierząt doświadczalnych, natomiast dawki do 10 mg/kg/dobę (8-krotność dawki ludzkiej w przeliczeniu na mg/m²) nie wykazywały negatywnego wpływu na płodność.
badanie przedkliniczne, bezylan, dysfagia, działanie teratogenne, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor konwertazy angiotensyny, komórka Sertoliego, lizynopryl i amlodypina, mutagenność, niedociśnienie tętnicze, obumarcie płodu, przetrwały przewód tętniczy, rakotwórczość, spermatyda, testosteron, toksyczność po podaniu wielokrotnym, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramlolan 2,5 mg + 5 mg
Produkt leczniczy Ramlolan zawiera ramipryl oraz amlodypinę, dla których przeprowadzono obszerne badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania. Ramipryl wykazał brak ostrej toksyczności przy podawaniu doustnym u gryzoni i psów, natomiast w badaniach przewlekłych zaobserwowano zmiany elektrolitowe w osoczu, modyfikacje obrazu krwi oraz powiększenie aparatu przykłębuszkowego u psów i małp przy dawce 250 mg/kg/dobę. Dawki bezpieczne ustalono na poziomie 2,0 mg/kg/dobę dla szczurów, 2,5 mg/kg/dobę dla psów oraz 8,0 mg/kg/dobę dla małp. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności, jednak podawanie ramiprylu w dawkach ≥50 mg/kg mc. samicom szczurów w ciąży i laktacji powodowało nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa. Testy mutagenności nie potwierdziły działania genotoksycznego ramiprylu.
amlodypina, aparat przykłębuszkowy, działanie rakotwórcze, elektrolit osocza, genotoksyczność, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, miedniczka nerkowa, mutagenność, obraz krwi, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, ramipryl, Ramlolan, spermatyda, testosteron, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerki, właściwość mutagenna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ramipril Krka 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ramiprylu wykazały niski profil toksyczności ostrej po podaniu doustnym u gryzoni i psów. W badaniach przewlekłych na szczurach, psach i małpach zaobserwowano zmiany farmakodynamiczne, takie jak zaburzenia równowagi elektrolitowej, zmiany hematologiczne oraz powiększenie aparatu przykłębuszkowego przy dawkach wysokich (250 mg/kg/dobę). Dobrze tolerowane dawki wynosiły odpowiednio: 2,0 mg/kg/dobę u szczurów, 2,5 mg/kg/dobę u psów oraz 8,0 mg/kg/dobę u małp. Badania toksyczności reprodukcyjnej nie wykazały działania teratogennego ani negatywnego wpływu na płodność, jednak dawki ≥50 mg/kg u ciężarnych szczurów powodowały nieodwracalne uszkodzenia nerek potomstwa, manifestujące się poszerzeniem miedniczek nerkowych.
- Leksykon substancji czynnych
Potas – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Potas, jako kluczowy elektrolit fizjologiczny, odgrywa istotną rolę w homeostazie elektrolitowej, funkcjonowaniu komórek oraz przewodnictwie nerwowo-mięśniowym. Dane przedkliniczne dotyczące różnych form potasu (chlorek potasu, wodoroasparaginian potasu, octan potasu, siarczan potasu) wskazują na niski profil toksyczności, z LD50 dla wodoroasparaginianu potasu wynoszącym 817 mg/kg (dożylnie u myszy) oraz powyżej 10 000 mg/kg (doustnie). Badania genotoksyczności, rakotwórczości i teratogenności nie wykazały istotnych zagrożeń, a toksyczność ostra i przewlekła jest minimalna. Produkty zawierające potas, stosowane m.in. w hemodializie, żywieniu pozajelitowym czy oczyszczaniu jelita, wykazują bezpieczeństwo oparte na doświadczeniu klinicznym i danych przedklinicznych, choć dla niektórych preparatów (np. Aspar Espefa Premium, Magnokal) brakuje pełnych danych przedklinicznych. W badaniach na zwierzętach nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego, a dawki stosowane w terapii są znacznie niższe niż te wywołujące efekty toksyczne.
aminokwasy, chlorek potasu, dawka śmiertelna, embriotoksyczność, hemodializa, hiperkaliemia, homeostaza elektrolitowa, jodek potasu, karcinogenność, małopłytkowość, mutagenność, niewydolność nerek, octan potasu, pierwiastki śladowe, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, siarczan potasu, stłuszczenie wątroby, teratogenność, wodoroasparaginian potasu, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenia oddechowe, zatrzymanie akcji serca, zmiany elektrokardiograficzne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bendamustine Accord 2,5 mg/ml
Badania przedkliniczne bendamustyny chlorowodorku na zwierzętach wykazały istotne działania niepożądane przy dawkach zbliżonych do stosowanych u ludzi. Zaobserwowano makroskopowe przekrwienie i krwotoki w przewodzie pokarmowym oraz rozległe zmiany w tkance limfatycznej, potwierdzające silne działanie immunosupresyjne leku. Dodatkowo stwierdzono zmiany cewkowe w nerkach i jądrach oraz zanikowe i martwicze zmiany nabłonka gruczołu krokowego, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia układu moczowo-płciowego. Bendamustyna wykazuje także działanie embriotoksyczne i teratogenne, co jest szczególnie istotne w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych.
aberracja chromosomalna, badanie histologiczne, bendamustyna chlorowodorek, działanie niepożądane leku, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, immunosupresja, krwotok w przewodzie pokarmowym, mutagenność, nowotwór wtórny, przekrwienie śluzówki, teratogenność, tkanka limfatyczna, układ moczowo-płciowy, uszkodzenie błony śluzowej, zmiana patologiczna, zmiany cewkowe nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Tinctura Calendulae Phytopharm –
Produkt leczniczy Tinctura Calendulae Phytopharm, będący koncentratem do sporządzania roztworu do płukania jamy ustnej i gardła oraz do stosowania na skórę, zawiera nalewkę z koszyczka nagietka (Calendula officinalis L., anthodium) w stosunku 1:5, z zawartością 100 ml nalewki na 100 ml produktu. Jako rozpuszczalnik ekstrakcyjny użyto etanolu 70% V/V, co skutkuje końcową zawartością etanolu w produkcie na poziomie 60-70% V/V. W związku z tym, przy ocenie bezpieczeństwa stosowania u pacjentów, szczególnie w grupach wrażliwych, należy uwzględnić potencjalne ryzyko związane z wysoką zawartością alkoholu w preparacie.
charakterystyka produktu leczniczego, etanol, fitoterapia, koncentrat do sporządzania roztworu, koszyczek nagietka, mutagenność, nalewka z koszyczka nagietka, płukanie jamy ustnej i gardła, potencjał rakotwórczy, roztwór na skórę, rozwój płodu, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ultrafastin 25 mg/g (2,5%)
Produkt leczniczy Ultrafastin w postaci żelu zawiera 25 mg/g (2,5%) soli lizynowej ketoprofenu (Ketoprofenum lysinum). W dokumentacji rejestracyjnej brak jest danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania tego preparatu, co oznacza, że nie przedstawiono wyników badań toksyczności, mutagenności, kancerogenności ani wpływu na reprodukcję dla tej konkretnej formy i stężenia. Brak tych danych nie świadczy o braku bezpieczeństwa, lecz o braku szczegółowych informacji z badań na modelach zwierzęcych lub in vitro specyficznych dla tego produktu.
badanie in vitro, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo stosowania, charakterystyka produktu leczniczego, działanie przeciwzapalne, ekspozycja ogólnoustrojowa, kancerogenność, ketoprofen, model zwierzęcy, mutagenność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, podanie doustne, profil bezpieczeństwa, sól lizynowa ketoprofenu, toksyczność, wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Co-Prestarium Initio 3,5 mg + 2,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne produktu leczniczego Co-Prestarium Initio, zawierającego peryndopryl i amlodypinę, wykazały dobry profil bezpieczeństwa zarówno preparatu złożonego, jak i poszczególnych substancji czynnych podawanych oddzielnie. W 13-tygodniowym badaniu toksyczności doustnej u szczurów nie stwierdzono nowych ani nasilonych działań toksycznych. Peryndopryl wykazywał odwracalne uszkodzenia nerek w badaniach przewlekłych na szczurach i małpach, bez potencjału mutagennego i karcynogennego. Nie zaobserwowano negatywnego wpływu na płodność, choć inhibitory ACE mogą opóźniać rozwój płodu, powodując uszkodzenia nerek i zwiększoną śmiertelność okołoporodową u gryzoni i królików. Amlodypina w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (w mg/kg) powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast dawki do 10 mg/kg (około 8-krotnie wyższe niż u ludzi w mg/m²) nie wpływały negatywnie na płodność szczurów.
działanie embriotoksyczne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, mutagenność, peryndopryl i amlodypina, potencjał karcynogenny, śmiertelność okołoporodowa, spermatyda, substancja czynna, testosteron, toksyczność przewlekła, uszkodzenie nerek, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nitrofurazon 2 mg/g
Ocena bezpieczeństwa nitrofuralu, substancji czynnej maści Nitrofurazon w stężeniu 2 mg/g, opiera się głównie na badaniach przedklinicznych dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego. W badaniach długoterminowych na samicach szczurów, którym podawano nitrofural doustnie w wysokich dawkach, zaobserwowano rozwój nowotworów gruczołów mlecznych, co wskazuje na onkogenny potencjał tej substancji. Należy jednak podkreślić, że badania te dotyczyły podania doustnego, podczas gdy Nitrofurazon jest stosowany miejscowo, co istotnie zmienia profil wchłaniania i ekspozycji ogólnoustrojowej u ludzi.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie rakotwórcze substancji, ekspozycja ogólnoustrojowa, genotoksyczność, maść, mutagenność, nitrofural, potencjał onkogenny, profil bezpieczeństwa, rakotwórczość, stosowanie miejscowe, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wchłanianie leku, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Banxiol 2,5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne apiksabanu (Banxiol 2,5 mg) potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa substancji czynnej, bez wykazania szczególnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach toksyczności po podaniu wielokrotnym zaobserwowano efekty farmakodynamiczne związane z działaniem inhibitora czynnika Xa na parametry krzepnięcia krwi, manifestujące się tendencją do nieznacznego krwawienia lub jego braku. Wyniki te należy interpretować ostrożnie ze względu na potencjalnie niższą wrażliwość zwierząt do efektów krwotocznych w porównaniu z ludźmi. Dodatkowo, badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagennego ani kancerogennego potencjału apiksabanu, a ocena wpływu na płodność, rozwój zarodkowo-płodowy oraz pourodzeniowy nie wskazała na istotne ryzyko teratogenne czy negatywny wpływ na funkcje reprodukcyjne. Dane przedkliniczne dotyczące populacji pediatrycznej również nie ujawniły specyficznych zagrożeń dla dzieci i młodzieży.
aktywny transport leku, apiksaban, AUC, Cmax, działanie farmakodynamiczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, inhibitor czynnika Xa, kancerogenność, kaskada krzepnięcia, krzepnięcie krwi, mutagenność, parametr farmakokinetyczny, profil bezpieczeństwa leku, przenikanie leku do mleka, rakotwórczość, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gripblocker Express 300 mg + 30 mg + 12 mg
Produkt leczniczy Gripblocker Express zawiera paracetamol (300 mg), chlorowodorek pseudoefedryny (30 mg) oraz bromowodorek dekstrometorfanu (12 mg). Dane przedkliniczne dotyczące paracetamolu wskazują na brak efektów teratogennych u myszy i szczurów nawet przy dawkach 4-20-krotnie przekraczających maksymalną dopuszczalną dawkę dobową dla ludzi. Paracetamol wykazuje hepatotoksyczność przy bardzo wysokich dawkach ostrych powyżej 10 g oraz potencjalne zaburzenia spermatogenezy u szczurów, jednak ogólne badania toksykologiczne nie potwierdzają istotnego wpływu na rozrodczość. Badania genotoksyczności paracetamolu nie wykazały działania mutagennego.
bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, działanie mutagenne, funkcje rozrodcze, genotoksyczność, Gripblocker Express, hepatotoksyczność, mutagenność, paracetamol, preparat złożony, spermatogeneza, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowa, właściwości mutagenne, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxar 1 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa doksazosyny, substancji czynnej leku Doxar, obejmowały długotrwałe testy karcynogenności, mutagenności oraz wpływu na płodność. W badaniach karcynogenności, trwających do 24 miesięcy, stosowano maksymalne tolerowane dawki 40 mg/kg mc/dobę u szczurów oraz 120 mg/kg mc/dobę u myszy, co odpowiadało odpowiednio 8- i 4-krotnej ekspozycji AUC w porównaniu do dawki 16 mg/dobę u ludzi. Wyniki nie wykazały działania rakotwórczego. Testy mutagenności potwierdziły brak genotoksyczności, nie stwierdzając mutacji genowych ani aberracji chromosomowych po ekspozycji na doksazosynę i jej metabolity.
aberracja chromosomowa, AUC, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, doksazosyna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, ekspozycja ustrojowa, karcynogeneza, maksymalna tolerowana dawka, mutacja genowa, mutagenność, odwracalność, płodność męska, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, wpływ na płodność, zmiana genetyczna, zmniejszenie płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bunorfin 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa buprenorfiny w dawkach 2 mg i 8 mg wykazały brak istotnych klinicznie zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego oraz ośrodkowego układu nerwowego. Testy toksyczności po powtarzanym podaniu nie ujawniły patologicznych zmian w narządach ani odchyleń w parametrach biochemicznych i hematologicznych. Ponadto, badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani zwiększonego ryzyka nowotworów, co potwierdza korzystny profil bezpieczeństwa leku Bunorfin w kontekście długoterminowego stosowania.
badania in vitro, badania in vivo, buprenorfina, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, laktacja, mutagenność, odruch postawy, okres prenatalny, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne i hematologiczne, rozwój neurologiczny, rozwój płodu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, układ sercowo-naczyniowy, układy organizmu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oxcarbazepin NeuroPharma 150 mg
Przedkliniczne badania okskarbazepiny i jej aktywnego metabolitu monohydroksypochodnej (MHD) wykazały zróżnicowane efekty toksyczne zależne od gatunku zwierząt. U szczurów stwierdzono nefrotoksyczność, nieobecną u psów i myszy, co wskazuje na specyficzność gatunkową. Zarówno okskarbazepina, jak i MHD mogą indukować reakcje nadwrażliwości typu opóźnionego, z większym potencjałem immunostymulującym przypisywanym MHD. Wyniki badań genotoksyczności były niejednoznaczne: okskarbazepina wykazywała mutagenność w teście Amesa in vitro bez aktywacji metabolicznej w jednym szczepie bakterii, a oba związki indukowały aberracje chromosomowe w komórkach jajnika chomika chińskiego, jednak testy in vivo na szpiku kostnym szczura nie potwierdziły działania klastogennego ani aneugenicznego. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawki do 150 mg/kg m.c./dobę nie wpływały negatywnie na płodność, natomiast MHD w dawkach porównywalnych do stosowanych u ludzi powodowała zaburzenia cyklu estralnego, zmniejszenie liczby ciałek żółtych, implantacji oraz żywych zarodków, co wskazuje na potencjalne ryzyko dla reprodukcji.
aberracja chromosomowa, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie teratogenne, enzymy mikrosomalne wątroby, estradiol, hormon luteinizujący, implantacja zarodka, mikrojądro, monohydroksypochodna, mutagenność, nadwrażliwość typu opóźnionego, nefrotoksyczność, nowotwór z komórek ziarnistych, okskarbazepina, poliploidia, szpik kostny, test Amesa, toksyczność matczyna, wada rozwojowa płodu, zaburzenia cyklu rujowego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Imatinib Altan 400 mg
Profil toksyczności imatynibu oceniany w badaniach nieklinicznych na szczurach, psach, małpach i królikach wykazał wielonarządowe działania niepożądane, w tym zmiany hematologiczne o nasileniu łagodnym do umiarkowanego oraz uszkodzenia wątroby i nerek. U psów obserwowano ciężkie uszkodzenia wątroby po 2-tygodniowej ekspozycji, natomiast u małp stwierdzono nefrotoksyczność z podwyższonym BUN i kreatyniną. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów dawka 60 mg/kg (zbliżona do maksymalnej dawki klinicznej 800 mg/dobę w przeliczeniu na powierzchnię ciała) powodowała zmniejszenie masy jąder, obniżenie ruchliwości plemników oraz zwiększoną utratę poimplantacyjną płodów. Działanie teratogenne ujawniono przy dawkach ≥ 100 mg/kg, obejmujące defekty kostne czaszki. W badaniach długoterminowych na szczurach dawki 30-60 mg/kg mc./dobę wiązały się z występowaniem nowotworów w nerkach, pęcherzu moczowym, jelicie cienkim i innych narządach, przy czym NOEL ustalono na 15 mg/kg mc./dobę, odpowiadającej około 0,5-krotności ekspozycji klinicznej (AUC) u ludzi po dawce 400-800 mg/dobę.
aberracja chromosomowa, aminotransferaza, azot mocznikowy we krwi, brodawczak gruczołu napletkowego, brodawczak pęcherza moczowego, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, gruczolakorak jelita cienkiego, kardiomiopatia, klastogen, martwica komórek wątrobowych, mutagenność, niewydolność serca, NOAEL, ogniskowa mineralizacja, organogeneza, przepuklina mózgowa, przerost mięśnia sercowego, przewlekła choroba nerek, rak nerki, rozrost przewodów żółciowych, rozstrzeń jam serca, rozwój przed- i pourodzeniowy, spermatogeneza, szpik kostny, teratogenność, toksyczność po podaniu wielokrotnym, uszkodzenie nerki, utrata poimplantacyjna płodu, zmiana hematologiczna, zwyrodnienie cewek nerkowych - Leksykon substancji czynnych
Kwas zoledronowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne kwasu zoledronowego wykazały, że substancja ta ma szeroko zbadany profil bezpieczeństwa obejmujący toksyczność ostrą, krótko- i długoterminową, wpływ na reprodukcję oraz potencjał mutagenny i rakotwórczy. Największa pojedyncza dawka dożylna niepowodująca śmierci wyniosła 10 mg/kg u myszy i 0,6 mg/kg u szczurów. Długoterminowe podawanie podskórne i dożylne w dawkach do 0,02 mg/kg/dobę u szczurów i psów było dobrze tolerowane, choć obserwowano zwiększenie pierwotnej warstwy gąbczastej przynasad kości długich, co jest zgodne z mechanizmem działania leku. Margines bezpieczeństwa względem nefrotoksyczności był wąski, jednak dawki NOAEL (1,6 mg/kg jednorazowo oraz 0,06-0,6 mg/kg/dobę do 1 miesiąca) nie wskazywały na nefrotoksyczność przy dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi.
badania przedkliniczne, dawka terapeutyczna, dystocja, kwas zoledronowy, mutagenność, narażenie długotrwałe, nefrotoksyczność, NOAEL, potencjał mutagenny i rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, resorpcja kości, teratogenność, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność wielokrotna, warstwa gąbczasta - Leksykon substancji czynnych
Chondroityna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa chondroityny sodu siarczanu, stosowanej w preparatach Cartexan (400 mg) oraz Structum (500 mg), nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego. Analizy toksyczności ostrej, przewlekłej oraz po podaniu wielokrotnym potwierdziły brak negatywnego wpływu na organizm. Dodatkowo, badania genotoksyczności i mutagenności nie wskazały na potencjał genotoksyczny ani mutagenny tej substancji. W zakresie wpływu na rozrodczość oraz rozwój prenatalny i postnatalny potomstwa również nie stwierdzono toksycznego działania.
badanie toksyczności, bezpieczeństwo farmakologiczne, chondroityna sodu siarczan, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, karcynogen, mutagenność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, rozrodczość, rozwój prenatalny i postnatalny, toksyczność, toksyczność ostra, toksyczny wpływ na rozród, toksyczny wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Phenylephrine Unimedic 10 mg/ml
Produkt leczniczy Phenylephrine Unimedic zawiera 10 mg/ml fenylefryny (chlorowodorek fenylefryny). Dane przedkliniczne dotyczące tego preparatu są ograniczone i nie dostarczają istotnych informacji wykraczających poza te zawarte w innych częściach Charakterystyki Produktu Leczniczego. Badania na modelach zwierzęcych są niewystarczające do oceny wpływu fenylefryny na płodność, rozwój zarodka i płodu, teratogenność oraz przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy. Ponadto brak jest danych dotyczących genotoksyczności i karcynogenności, a standardowe testy mutagenności, klastogenności oraz długoterminowe badania karcynogenności nie zostały przeprowadzone ani opisane.
działanie niepożądane, fenylefryna, fenylefryny chlorowodorek, genotoksyczność i karcynogenność, karcynogenność, klastogenność, koncentrat do sporządzania roztworu, mechanizm działania farmakologicznego, mutagenność, ostrzeżenie specjalne, płodność, profil bezpieczeństwa, przeciwwskazanie, reprodukcja, roztwór do wstrzykiwań, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowo-płodowy, teratogenność, toksyczność ostra i przewlekła - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dilatrend 12,5 mg
Przedkliniczne badania karwedylolu, substancji czynnej leku Dilatrend, nie wykazały istotnych działań niepożądanych o znaczeniu klinicznym. W testach rakotwórczości na szczurach i myszach stosowano dawki do 75 mg/kg/dobę (38-krotność MRHD) oraz do 200 mg/kg/dobę (100-krotność MRHD) bez wykrycia potencjału rakotwórczego. Badania mutagenności in vitro i in vivo również nie potwierdziły działania genotoksycznego. W zakresie wpływu na płodność, u samic szczurów zaobserwowano zaburzenia reprodukcyjne jedynie przy dawkach toksycznych ≥ 200 mg/kg (≥ 100-krotność MRHD), obejmujące osłabienie aktywności seksualnej, zmniejszenie liczby ciałek żółtych oraz zaburzenia implantacji zarodków. Badania teratogenności na szczurach i królikach (do 200 mg/kg i 75 mg/kg odpowiednio) nie wykazały wad rozwojowych, choć dawki powyżej 60 mg/kg (> 30-krotność MRHD) indukowały embriotoksyczność i opóźnienia rozwojowe potomstwa.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciałko żółte, dawka terapeutyczna, dawka toksyczna, działanie mutagenne, działanie teratogenne, embriotoksyczność, implantacja zarodka, karwedylol, maksymalna zalecana dawka, mutagenność, płodność, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rakotwórczość, teratogenność, wada rozwojowa, zagnieżdżenie zarodka, zgon po implantacji - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Morphine Kalceks 10 mg/ml
Przedkliniczne badania morfiny, substancji aktywnej preparatu Morphine Kalceks, nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych przy standardowym stosowaniu, jednak brak jest długoterminowych badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego. Istotnym ograniczeniem jest stwierdzona genotoksyczność morfiny, w tym działanie klastogenne prowadzące do uszkodzeń chromosomów, co ma bezpośrednie implikacje kliniczne, zwłaszcza w kontekście komórek rozrodczych. Na podstawie tych danych morfina jest klasyfikowana jako substancja mutagenna, a ryzyko mutagenności można zakładać również u ludzi podczas terapii.
Badania na modelach zwierzęcych wykazały teratogenne działanie morfiny obejmujące wady ośrodkowego układu nerwowego, opóźnienie wzrostu płodu, zanik jąder oraz zmiany w systemie neuroprzekaźników, a także zaburzenia zachowań i rozwój fizycznego uzależnienia u potomstwa. U samców szczurów zaobserwowano zmniejszenie płodności oraz uszkodzenia chromosomów w gametach, co wskazuje na potencjalne ryzyko wpływu morfiny na funkcje rozrodcze u mężczyzn poddawanych długotrwałej terapii. W związku z powyższym, stosowanie morfiny u pacjentów w wieku rozrodczym oraz kobiet w ciąży wymaga szczególnej ostrożności ze względu na udokumentowane ryzyko działania teratogennego, genotoksycznego oraz negatywnego wpływu na płodność.
badania przedkliniczne, badania rakotwórczości, dysfunkcje seksualne, działanie karcynogenne, działanie klastogenne, genotoksyczność morfiny, mutagenność, obniżona płodność, opóźnienie wzrostu płodu, substancja mutagenna, teratogenność, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, uszkodzenia chromosomów, uzależnienie od morfiny, wady OUN, zaburzenia neuroprzekaźników, zaburzenia płodności, zaburzenia zachowania, zanik jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – NebivoLek 5 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące nebiwololu, substancji czynnej w produkcie leczniczym NebivoLEK 5 mg, tabletki, wykazały brak potencjału genotoksycznego. Testy mutagenności oraz ocena aberracji chromosomowych w różnych modelach badawczych nie wskazały na ryzyko uszkodzeń genetycznych u pacjentów stosujących lek w dawkach terapeutycznych. Wyniki te potwierdzają, że nebiwolol nie wywołuje zmian genetycznych, co jest istotne dla bezpieczeństwa długoterminowego stosowania preparatu. Długoterminowe badania karcynogenności nebiwololu nie wykazały zwiększonego ryzyka rozwoju nowotworów przy stosowaniu dawki terapeutycznej 5 mg. Analiza kompleksowa wyników badań przedklinicznych potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa leku NebivoLEK, eliminując obawy dotyczące potencjalnych zagrożeń rakotwórczych i genotoksycznych. Dane te wspierają stosowanie nebiwololu jako bezpiecznego leku w terapii, bez istotnych długoterminowych skutków ubocznych związanych z genotoksycznością i karcynogennością.
- Leksykon substancji czynnych
Mykafungina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Mykafungina, stosowana w lekach przeciwgrzybiczych, wykazuje w badaniach przedklinicznych na szczurach działanie hepatotoksyczne i potencjalnie rakotwórcze, manifestujące się rozwojem ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, zależnym od dawki i czasu leczenia. W badaniach obserwacyjnych po 3- i 6-miesięcznym leczeniu dawką 32 mg/kg mc./dobę, nowotwory wątrobowokomórkowe pojawiały się do 20 miesięcy po odstawieniu leku. Zakres stężeń klinicznych u ludzi pokrywa się z progiem rozwoju tych zmian u szczurów, jednak związek tych efektów z działaniem u ludzi pozostaje nieznany. Dodatkowo, toksyczność wielokrotnego podania mykafunginy obejmuje uszkodzenia wątroby (wzrost enzymów wątrobowych, zmiany zwyrodnieniowe hepatocytów), dróg moczowych (wakuolizacja i hiperplazja nabłonka pęcherza moczowego), krwinek czerwonych (hemoliza i niedokrwistość hemolityczna u szczurów) oraz męskich narządów płciowych (wakuolizacja nabłonka przewodów najądrza, zmniejszenie liczby plemników). NOAEL mieści się w zakresie stężeń klinicznych lub jest niższy, co sugeruje możliwość wystąpienia podobnych działań niepożądanych u pacjentów.
badanie toksykologiczne, enzym wątrobowy, hemoliza krwi, hepatocyt, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka, histamina, klastogenność, lek przeciwgrzybiczny, miedniczka nerkowa, mutagenność, mykafungina, nabłonek przewodów najądrza, niedokrwistość hemolityczna, nieplanowana synteza DNA, nowotwór wątrobowokomórkowy, ogniska zmienionych hepatocytów, pęcherz moczowy, przerost zrazików wątrobowych, rakotwórczość, stężenie kliniczne, toksyczność, układ sercowo-naczyniowy, wakuolizacja nabłonka, wakuolizacja nabłonka nasiennego, wlew dożylny, zanik kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Medical Valley 7,5 mg
Przedkliniczne badania lenalidomidu wykazały wyraźny potencjał teratogenny, potwierdzony w modelach na małpach i królikach. U małp podawano dawki od 0,5 do 4 mg/kg/dobę, co skutkowało licznymi wadami wrodzonymi, takimi jak atrezja odbytu, malformacje kończyn (zgięte, skrócone, brak rotacji, oligo- i polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych (odbarwienia, ogniska zapalne, mały pęcherzyk żółciowy, wadliwa przepona). U królików dawki 3, 10 i 20 mg/kg/dobę powodowały teratogenne zmiany, w tym brak płata środkowego płuc i przemieszczenie nerek, przy czym efekty te występowały przy dawkach toksycznych dla samic. Toksyczność ostra u gryzoni była stosunkowo niska (minimalna dawka letalna > 2000 mg/kg/dobę), natomiast przewlekłe podawanie u szczurów (75-300 mg/kg/dobę przez 26 tygodni) wywołało odwracalną mineralizację miedniczek nerkowych, z NOAEL poniżej 75 mg/kg/dobę, co stanowi około 25-krotność ekspozycji u ludzi ocenianej na podstawie AUC.
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, komórki mieloidalne, komórkowość szpiku kostnego, krwinki białe, krwotok wielonarządowy, lenalidomid, mineralizacja miedniczek nerkowych, mutagenność, nefrotoksyczność, NOAEL, płat środkowy płuc, polidaktylia, teratogenność, test mikrojądrowy, toksyczność hematologiczna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlozek 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa amlodypiny wykazały, że podawanie leku w dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg, przeliczone na mg/kg masy ciała) powodowało istotne zaburzenia w przebiegu ciąży i porodu u szczurów i myszy, w tym opóźnienie daty porodu, wydłużenie jego trwania oraz zmniejszenie przeżywalności potomstwa. W badaniach dotyczących płodności samców szczurów, stosowanie amlodypiny do dawki 10 mg/kg/dobę (około 8-krotnie wyższej niż dawka dla ludzi przeliczona na mg/m²) nie wykazało negatywnego wpływu, jednak dłuższa ekspozycja (30 dni) na dawkę porównywalną do ludzkiej spowodowała zmniejszenie stężenia hormonu folikulotropowego i testosteronu oraz obniżenie gęstości nasienia i liczby komórek Sertoliego, co sugeruje potencjalne działanie na męski układ rozrodczy przy długotrwałym stosowaniu.
aberracja chromosomowa, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, badanie przedkliniczne, bezylan, dawka terapeutyczna, dojrzała spermatyda, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, mutacja punktowa, mutagenność, potencjał rakotwórczy, przeżywalność potomstwa, testosteron, układ rozrodczy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Metronidazol 0,5% Polpharma
Metronidazol 0,5% Polpharma (5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań i infuzji) wykazuje brak działania bakteriobójczego wobec bakterii tlenowych i względnych beztlenowców, co jest istotne przy planowaniu terapii. Lek wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami OUN, ciężką niewydolnością wątroby, encefalopatią wątrobową oraz zespołem Cockayne’a, gdzie ryzyko ciężkiej hepatotoksyczności i ostrej niewydolności wątroby jest znaczne. W przypadku zespołu Cockayne’a konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby przed, w trakcie i po terapii, a w razie istotnego wzrostu parametrów czynnościowych wątroby należy natychmiast przerwać leczenie. Ponadto, podczas terapii zgłaszano ciężkie reakcje pęcherzowe skóry, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku. W trakcie leczenia należy monitorować pacjentów pod kątem zakażeń oportunistycznych, zwłaszcza kandydozy, oraz współistniejących zakażeń, np. gonokokowych przy leczeniu rzęsistkowicy.
badanie czynności wątroby, bakterie tlenowe, choroba ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, działanie bakteriobójcze, encefalopatia wątrobowa, hepatotoksyczność, kandydoza, kortykosteroid, leczenie przeciwgrzybicze, metronidazol, mutagenność, niewydolność wątroby, objawy neurologiczne, obraz krwi, ostra niewydolność wątroby, reakcja disulfiramowa, rzęsistkowica, toksyczna nekroliza naskórka, Trichomonas vaginalis, względne beztlenowce, zakażenie gonokokowe, zakażenie oportunistyczne, zespół Cockayne’a, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sirdalud MR 6 mg
Dostępne dane przedkliniczne dotyczące tyzanidyny, substancji czynnej preparatu Sirdalud MR, wskazują na stosunkowo niską toksyczność ostrą oraz brak istotnego potencjału mutagennego i rakotwórczego. W badaniach na szczurach, przy dawkach do 40 mg/kg mc./dobę, obserwowano objawy pobudzenia ośrodkowego układu nerwowego, takie jak pobudzenie ruchowe, agresja, drżenie i drgawki, głównie przy najwyższych dawkach. U psów, w badaniach 13- i 52-tygodniowych, dawki ≥1 mg/kg mc./dobę powodowały zmiany w EKG oraz nadmierne działanie farmakologiczne na OUN, a także przemijające zwiększenie aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), co sugeruje potencjalne ryzyko hepatotoksyczności, mimo braku zmian histopatologicznych w wątrobie.
aminotransferaza alaninowa, badanie cytogenetyczne, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, drgawka, drżenie, działanie farmakologiczne, działanie rakotwórcze, elektrokardiogram, genotoksyczność, mutagenność, ośrodkowy układ nerwowy, pobudzenie ruchowe, przedawkowanie, substancja czynna, toksyczność ostra, tyzanidyna