hormon płciowy
Hormon płciowy to substancja wydzielana głównie przez gonady (jajniki i jądra), korę nadnerczy oraz łożysko w okresie ciąży, która reguluje rozwój i funkcjonowanie układu rozrodczego. Wyróżnia się trzy główne grupy hormonów płciowych: androgeny (m.in. testosteron), estrogeny (m.in. estradiol) oraz gestageny (m.in. progesteron).
Androgeny, produkowane głównie w jądrach u mężczyzn i w mniejszych ilościach w jajnikach i nadnerczach u kobiet, odpowiadają za rozwój męskich cech płciowych, spermatogenezę oraz wpływają na libido. Estrogeny, wytwarzane przede wszystkim w jajnikach i łożysku, regulują cykl miesiączkowy, rozwój żeńskich cech płciowych oraz odgrywają istotną rolę w metabolizmie kostnym. Progesteron, produkowany głównie przez ciałko żółte i łożysko, przygotowuje endometrium do implantacji zarodka i podtrzymuje ciążę.
Zaburzenia wydzielania hormonów płciowych mogą prowadzić do szeregu schorzeń, takich jak hipogonadyzm, zespół policystycznych jajników, endometrioza czy niektóre nowotwory hormonozależne. Hormony płciowe znajdują zastosowanie w terapii hormonalnej, w tym antykoncepcji hormonalnej, terapii zastępczej w okresie menopauzy oraz w leczeniu zaburzeń endokrynologicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Leverette 0,15 mg + 0,03 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa etynyloestradiolu (0,150 mg) i lewonorgestrelu (0,030 mg) zawartych w preparacie Leverette wykazały brak nieoczekiwanych działań toksycznych w standardowych testach toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej. Analizy genotoksyczności nie ujawniły mutagennego ani genotoksycznego potencjału tych hormonów, co potwierdza ich stabilny profil farmakologiczny. Badania rakotwórczości nie wskazały na ryzyko przekraczające znany wpływ hormonów płciowych, choć podkreślono możliwość nasilenia rozwoju nowotworów hormonozależnych, co jest zgodne z ich mechanizmem działania.
działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, etynyloestradiol i lewonorgestrel, hormon płciowy, nowotwór hormonozależny, potencjał genotoksyczny, profil bezpieczeństwa, rozwój embrionalny, rozwój płodowy, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczność ogólna, toksyczność ostra, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie DNA, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Interakcje leku – Eferox 88 mcg
Lewotyroksyna sodowa (Eferox) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej wchłanianie, metabolizm oraz skuteczność terapeutyczną. Substancje takie jak żywice jonowymienne (cholestyramina, kolestypol), sole metali dwu- i trójwartościowych (wapń, magnez, żelazo), inhibitory pompy protonowej (omeprazol, pantoprazol) oraz produkty sojowe i diety bogate w błonnik mogą obniżać wchłanianie lewotyroksyny, co wymaga zachowania odstępu czasowego minimum 4-5 godzin między podaniem leków. Inhibitory pompy protonowej mogą wymagać zwiększenia dawki lewotyroksyny ze względu na podwyższone pH żołądka. Leki takie jak amiodaron, glikokortykosteroidy, propranolol czy lit hamują konwersję T4 do aktywnego T3, co może osłabiać efekt terapeutyczny. Induktory enzymów cytochromu P-450 (ryfampicyna, barbiturany) nasilają metabolizm lewotyroksyny, również wymagając korekty dawki. Hormony płciowe, zwłaszcza estrogeny, zwiększają zapotrzebowanie na hormon tarczycy, natomiast androgeny zmniejszają stężenie TBG, wpływając na biodostępność leku.
amiodaron, biotyna, choroba sercowo-naczyniowa, cytochrom P-450, digoksyna, fenytoina, glikokortykosteroid, glikozyd nasercowy, globulina wiążąca tyroksynę, hormon płciowy, hormon tarczycy, indeks terapeutyczny, inhibitor kinazy tyrozynowej, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, karbamazepina, konwersja T4 do T3, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna sodowa, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, pochodna kumaryny, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, środek kontrastowy z jodem, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wole guzkowe, zaburzenie rytmu serca, żywice jonowymienne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Icatibant Fresenius 30 mg
Ikatybant Fresenius (ikatybant 30 mg) stosowany w leczeniu napadów dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego (HAE) charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, opartym na analizie 999 napadów leczonych podskórnie oraz doświadczeniach z 129 zdrowymi ochotnikami i 236 pacjentami z HAE. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje w miejscu wstrzyknięcia (rumień, obrzęk, ból, świąd, pieczenie), które występują bardzo często (≥1/10) i mają łagodny lub umiarkowany, przemijający charakter. Inne często występujące działania to zawroty głowy i bóle głowy (bardzo często), nudności, wysypka, rumień, świąd, pokrzywka, gorączka oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AspAT, AlAT) – wszystkie klasyfikowane jako często (≥1/100 do <1/10). W populacji pediatrycznej (32 pacjentów, dawka 0,4 mg/kg do max. 30 mg) profil bezpieczeństwa jest zbliżony do dorosłych, z łagodnymi lub umiarkowanymi reakcjami miejscowymi, a także brakiem istotnych zmian w stężeniach hormonów płciowych.
ból głowy, drętwienie, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, enzymy wątrobowe, hormon płciowy, immunogenność, krwiak, nadwrażliwość, napad HAE, niedoczulica, nudności, obrzęk, parametry wątrobowe, personel medyczny, pieczenie, podanie podskórne, podrażnienie skóry, podwyższony poziom aminotransferaz, pokrzywka, populacja pediatryczna, przeciwciała przeciwko ikatybantowi, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu podania, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rumień, świąd, wysypka, zasinienie, zawroty głowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cyclo-Progynova 2 mg (białe), 2 mg + 0,5 mg (jasnobrązowe)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Cyclo-Progynova, zawierającego estradiol walerianian oraz lewonorgestrel, nie wykazały istotnego ryzyka toksyczności ani potencjału rakotwórczego przy stosowaniu dawek terapeutycznych u ludzi. Badania wielokrotnego podania oraz ocena mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak mutagennego działania obu składników aktywnych. Szczególnie istotne jest, że lewonorgestrel nie wykazał działania teratogennego ani wirylizującego na płody żeńskie, a estradiol walerianian nie wpływał na fizjologiczne stężenia estradiolu w osoczu, co wskazuje na niski profil ryzyka dla płodu przy jednoczesnym zachowaniu zasady ostrożności w stosowaniu produktu w ciąży.
17β-estradiol, badanie in vitro, badanie in vivo, Cyclo-Progynova, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, enancjomer aktywny farmakologicznie, estradiol walerianian, hormon płciowy, lewonorgestrel, norgestrel, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, stężenie estradiolu, toksyczność podania wielokrotnego, wirylizacja płodu, wpływ androgenny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Divigel 0,1% 1 mg
Preparat Divigel 0,1% zawiera estradiol półwodny w postaci żelu transdermalnego, dostępny w dawkach 0,5 mg/0,5 g oraz 1,0 mg/1,0 g. Stosowanie tego leku jest bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu i dziecka, mimo braku jednoznacznych dowodów teratogenności. W przypadku stwierdzenia ciąży podczas terapii, leczenie należy natychmiast przerwać. Estradiol przenika do mleka matki, co może negatywnie wpływać na niemowlę, dlatego pacjentki muszą być poinformowane o konieczności wyboru między kontynuacją karmienia a terapią. Preparat zawiera także 125 mg glikolu propylenowego i 585 mg etanolu (96%) na gram żelu, co może mieć znaczenie kliniczne u kobiet planujących ciążę lub w wieku rozrodczym.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gynoflor 50 mg + 0,03 mg
Produkt leczniczy Gynoflor, zawierający 50 mg liofilizatu Lactobacillus acidophilus oraz 30 µg estriolu w formie tabletek dopochwowych, nie jest wskazany do stosowania u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. Przed rozpoczęciem terapii należy wykluczyć ciążę oraz zalecić stosowanie skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. W przypadku zajścia w ciążę podczas stosowania Gynofloru, terapia powinna zostać natychmiast przerwana. Pomimo braku jednoznacznych dowodów na teratogenność lub toksyczność estriolu i Lactobacillus acidophilus w badaniach epidemiologicznych, stosowanie leku w ciąży jest przeciwwskazane ze względów bezpieczeństwa. Długotrwałe stosowanie preparatu nie powoduje istotnego wzrostu stężenia estriolu w osoczu, które pozostaje w zakresie normy dla kobiet po menopauzie, a naturalne stężenie estriolu u kobiet ciężarnych jest około 1000-krotnie wyższe niż u kobiet niebędących w ciąży.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Androtop 16,2 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Androtop (16,2 mg/g, żel) wykazały brak potencjału mutagennego testosteronu w testach in vitro, w tym w teście mutacji powrotnych (Amesa) oraz badaniu na komórkach jajnika chomika chińskiego, co potwierdza brak genotoksyczności tej substancji. W kontekście kancerogenności, badania na zwierzętach laboratoryjnych wskazały na zwiększoną częstość występowania raka gruczołu krokowego u szczurów poddanych terapii testosteronem, jednak kliniczne znaczenie tych obserwacji pozostaje niejasne, gdyż nie potwierdzono jednoznacznego związku z ryzykiem nowotworów u ludzi. Ponadto, hormony płciowe mogą wspomagać rozwój nowotworów indukowanych przez znane kancerogeny, co wymaga dalszej analizy w kontekście bezpieczeństwa terapii androgenowej.
badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, hormon płciowy, kancerogen, komórki jajnika chomika chińskiego, mutacja genowa, mutagenność testosteronu, potencjał genotoksyczny, rak gruczołu krokowego, spermatogeneza, terapia androgenowa, test Amesa, test mutacji powrotnych, testosteron egzogenny, uszkodzenie chromosomu, właściwość kancerogenna, właściwość mutagenna, zaburzenie spermatogenezy, żel - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dessette Forte 30 mcg + 150 mcg
Dessette Forte to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający 30 µg etynyloestradiolu oraz 150 µg dezogestrelu w każdej tabletce powlekanej, klasyfikowany pod kodem ATC G03AA09. Jego mechanizm działania opiera się na hamowaniu owulacji oraz zmianach w wydzielinie szyjki macicy, co skutecznie zapobiega zapłodnieniu. Preparat wykazuje dodatkowe korzyści farmakodynamiczne, takie jak regulacja cykli miesiączkowych, zmniejszenie dysmenorrhei oraz redukcja intensywności krwawień menstruacyjnych, co może ograniczać ryzyko niedoboru żelaza. Skuteczność antykoncepcyjna Dessette Forte została potwierdzona w badaniu obejmującym 26 822 cykle, z nieskorygowanym indeksem Pearla na poziomie 0,18 (95% CI: 0,05-0,46), co świadczy o wysokiej skuteczności preparatu.
choroba zapalna miednicy, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, dysmenorrhea, etynyloestradiol, hamowanie owulacji, hormon płciowy, indeks Pearla, krwawienie z odstawienia, laktoza jednowodna, modulator układu płciowego, niedobór żelaza, nieregularne krwawienie, nietolerancja laktozy, rak endometrium, rak jajnika, torbiele jajników, wydzielina szyjki macicy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Hipospadia – Etiologia i przyczyny
Hipospadia jest jedną z najczęstszych wrodzonych wad układu moczowo-płciowego u chłopców, z częstością występowania szacowaną na 1:200-300 noworodków płci męskiej. Etiologia hipospadii jest wieloczynnikowa i obejmuje czynniki genetyczne, hormonalne oraz środowiskowe. Genetyczne uwarunkowanie potwierdzają dane o zwiększonym ryzyku u potomstwa ojców i braci z hipospadią (od 8% do 21%) oraz wyższe ryzyko u bliźniąt jednojajowych. Mutacje w genach takich jak SHH, WNT5A, BMP7 oraz genach związanych z sygnalizacją FGF są powiązane z rozwojem tej wady. Kluczową rolę odgrywają zaburzenia hormonalne, zwłaszcza niedobór androgenów, defekty receptorów androgenowych oraz enzymu 5α-reduktazy, które prowadzą do niepełnego zamknięcia fałdów cewkowych w okresie 8-14 tygodnia ciąży, krytycznym dla formowania zewnętrznych narządów płciowych.
androgen, biomarker, bliźnięta jednojajowe, czynnik genetyczny, dihydrotestosteron, dysfunkcja łożyska, dziedziczenie wielogenowe, ekspozycja na pestycydy, enzym 5α-reduktaza, fibroblastyczny czynnik wzrostu, hormon płciowy, komórki Leydiga, ksenoestrogen, marker epigenetyczny, mechanizm epigenetyczny, mutacja genu, niedobór androgenów, niezstąpienie jąder, oś podwzgórze-przysadka-jądra, przepuklina pachwinowa, receptor androgenowy, stan przedrzucawkowy, ujście cewki moczowej, układ moczowo-płciowy, wnętrostwo, żołądź prącia - Leksykon leków
Interakcje leku – Angeliq 1 mg + 2 mg
Produkt leczniczy Angeliq, zawierający 1 mg estradiolu i 2 mg drospirenonu, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie związane z metabolizmem przez układ cytochromu P-450. Indukcja enzymów wątrobowych przez leki takie jak barbiturany, fenytoina, ryfampicyna czy dziurawiec zwyczajny prowadzi do obniżenia stężeń hormonów i zmniejszenia skuteczności terapeutycznej, co może skutkować zaburzeniami krwawień menstruacyjnych. Z kolei inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, powodują istotne zwiększenie AUC drospirenonu (2,3-krotnie) oraz estronu (1,39-krotnie), co może nasilać działania niepożądane. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki przeciwwirusowe HIV/HCV, które mogą zarówno zwiększać, jak i zmniejszać stężenia hormonów, wymagając konsultacji specjalistycznej. Drospirenon nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji jako inhibitor enzymów P-450 in vivo.
antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk makrolidowy, antykoncepcja hormonalna, bloker kanału wapniowego, cytochrom P-450, drospirenon, działanie terapeutyczne, dziurawiec zwyczajny, glukuronidacja, hiperkaliemia, hormon płciowy, hormonalna terapia zastępcza, indukcja enzymu wątrobowego, inhibitor ACE, inhibitor CYP3A4, inhibitor HCV, inhibitor proteazy HIV, lamotrygina, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwpadaczkowy, napad padaczkowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny - Leksykon leków
Interakcje leku – Glitoprel 3 mg
Glimepiryd, metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C9, wykazuje zmienną aktywność hipoglikemizującą pod wpływem interakcji lekowych. Silne inhibitory CYP2C9, takie jak flukonazol, mogą podwoić AUC glimepirydu, zwiększając ryzyko hipoglikemii. Nasilenie działania hipoglikemizującego obserwuje się także przy jednoczesnym stosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (fenylbutazon, azapropazon), leków przeciwdnawczych (sulfinpirazon, allopurinol), innych leków przeciwcukrzycowych (insulina, metformina), antybiotyków (sulfonamidy, tetracykliny), leków przeciwbólowych (salicylany), leków na OUN (inhibitory MAO, fluoksetyna), leków hormonalnych (sterydy anaboliczne), przeciwgrzybiczych (mikonazol), układu krążenia (inhibitory ACE, fibraty) oraz przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny). W tych przypadkach zaleca się monitorowanie glikemii i ewentualną redukcję dawki glimepirydu.
allopurinol, antagonista receptora H2, beta-bloker, chloramfenikol, CYP2C9, diuretyk tiazydowy, doustny lek przeciwcukrzycowy, działanie hipoglikemizujące, działanie sympatykolityczne, fenylbutazon, flukonazol, glikemia, glikokortykosteroid, glimepiryd, glukokortykoid, hamowanie glukoneogenezy, hipoglikemia, hormon płciowy, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, inhibitor MAO, izoenzymy cytochromu P450, lek adrenergiczny, lek hipotensyjny, lek moczopędny, lek przeciwdnawiczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzapalny niesteroidowy, metformina, mikonazol, moklobemid, monitorowanie INR, pochodna fenotiazyny, pochodna kumaryny, probenecyd, receptor β-adrenergiczny, steroid anaboliczny, sulfonamid, sympatykomimetyk - Leksykon chorób i schorzeń
Przedwczesne dojrzewanie płciowe – Objawy
Przedwczesne dojrzewanie płciowe definiuje się jako pojawienie się cech dojrzewania płciowego przed 8. rokiem życia u dziewcząt i przed 9. rokiem życia u chłopców. Charakteryzuje się ono przyspieszonym wzrostem, rozwinięciem piersi u dziewcząt, powiększeniem jąder (>4 ml) i prącia u chłopców, pojawieniem owłosienia łonowego i pachowego, trądzikiem oraz dorosłym zapachem ciała. Wyróżnia się dwa typy: centralne (gonadotropino-zależne), związane z przedwczesną aktywacją osi podwzgórze-przysadka-gonady, oraz obwodowe (gonadotropino-niezależne), wynikające z autonomicznej produkcji hormonów płciowych. Diagnostyka obejmuje ocenę stadium rozwoju według Tannera, pomiar wzrostu i wieku kostnego (przyspieszenie o ≥2 lata), badania hormonalne (LH, FSH, estradiol, testosteron) oraz obrazowe (MRI mózgu, USG narządów płciowych). W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić warianty normy, takie jak przedwczesna thelarche czy pubarche.
analog GnRH, badanie tarczycy, centralne przedwczesne dojrzewanie płciowe, cukrzyca typu 2, estradiol, estrogen, guz ośrodkowego układu nerwowego, hormon gonadotropowy, hormon płciowy, insulinooporność, miesiączka, nadnercze, obwodowe przedwczesne dojrzewanie płciowe, oś podwzgórze-przysadka-gonady, owulacja, płytka wzrostowa, przedwczesne adrenarche, przedwczesne dojrzewanie płciowe, przysadka mózgowa, rak endometrium, rezonans magnetyczny mózgu, skala Tannera, testosteron, tkanka piersiowa, TSH, wiek kostny, wrodzony przerost nadnerczy, wydzielina z pochwy, zespół McCune-Albrighta - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Cyclo-Progynova 2 mg (białe), 2 mg + 0,5 mg (jasnobrązowe)
Lek Cyclo-Progynova, zawierający 2,0 mg estradiolu walerianianu w białych tabletkach oraz 2,0 mg estradiolu walerianianu i 0,5 mg norgestrelu w jasnobrązowych tabletkach, jest przeciwwskazany w ciąży oraz okresie karmienia piersią. W przypadku potwierdzonej ciąży podczas terapii konieczne jest natychmiastowe odstawienie leku, mimo że dostępne dane kliniczne nie wykazały działania teratogennego ani fetotoksycznego norgestrelu i kombinacji estrogenów z progestagenami. Należy jednak zachować ostrożność i zalecić pacjentce konsultację w celu dalszego postępowania. W okresie laktacji hormon zawarty w preparacie może przenikać do mleka matki, a skutki takiej ekspozycji nie są w pełni poznane, co stanowi wskazanie do rezygnacji z leczenia lub odroczenia terapii do zakończenia karmienia piersią.
Przed rozpoczęciem terapii Cyclo-Progynova u pacjentek w wieku rozrodczym należy wykluczyć ciążę oraz poinformować o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji podczas leczenia. Pacjentki powinny być pouczone o konieczności natychmiastowego przerwania terapii w przypadku podejrzenia ciąży oraz o przeciwwskazaniach do stosowania leku w okresie laktacji. Dokumentacja medyczna powinna zawierać potwierdzenie, że pacjentka została szczegółowo poinformowana o wpływie leku na płodność, ciążę i karmienie piersią, ze szczególnym uwzględnieniem przeciwwskazań w tych stanach fizjologicznych.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Qlaira 3 mg (tabletka ciemnożółta); 2 mg + 2 mg (tabletka czerwona); 2 mg + 3 mg (tabletka jasnożółta); 1 mg (tabletka ciemnoczerwona)
Przedawkowanie złożonego doustnego środka antykoncepcyjnego Qlaira, zawierającego estradiol walerianian i dienogest w zmiennych dawkach, nie jest związane z ciężkimi lub zagrażającymi życiu następstwami. Objawy przedawkowania obejmują nudności, wymioty oraz niewielkie krwawienia z pochwy, szczególnie u młodych dziewcząt, co wynika z wpływu estrogenów na endometrium. Charakterystyka preparatu Qlaira obejmuje 28-dniowy cykl z tabletkami o różnych kolorach i dawkach: ciemnożółte (2 tabletki, 3 mg estradiolu walerianianu), jasnoczerwone (5 tabletek, 2 mg estradiolu + 2 mg dienogestu), jasnożółte (17 tabletek, 2 mg estradiolu + 3 mg dienogestu), ciemnoczerwone (2 tabletki, 1 mg estradiolu) oraz białe (2 tabletki bez substancji czynnych). Każda tabletka posiada oznaczenie literowe ułatwiające identyfikację (np. „DD” dla ciemnożółtych). W przypadku przedawkowania istotne jest rozpoznanie rodzaju i ilości przyjętych tabletek, gdyż objawy mogą się różnić w zależności od dawki hormonów.
antidotum, cykl miesiączkowy, dienogest, doustny środek antykoncepcyjny, endometrium, estradiol walerianian, hormon płciowy, krwawienie z dróg rodnych, krwawienie z pochwy, leczenie objawowe, nietolerancja laktozy, nudności i wymioty, parametry życiowe, przedawkowanie leku, tabletka powlekana, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Wczesna lub opóźniona dojrzewanie – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenia dojrzewania płciowego, definiowane jako przedwczesne (cechy płciowe przed 8. r.ż. u dziewcząt i 9. r.ż. u chłopców) lub opóźnione (brak rozwoju piersi do 13. r.ż. lub miesiączki do 16. r.ż. u dziewcząt, brak wzrostu jąder ≥4 ml lub ≥2,5 cm do 14. r.ż. u chłopców), wymagają kompleksowej diagnostyki obejmującej szczegółowy wywiad rodzinny, badanie fizykalne z oceną stadiów Tannera, pomiar objętości jąder orchidometrem Pradera oraz ocenę wieku kostnego na podstawie RTG lewej ręki i nadgarstka. Kluczowe są badania hormonalne: stężenia FSH, LH, testosteronu, estradiolu, prolaktyny, TSH, fT4 oraz markerów biochemicznych i stanu zapalnego. Test stymulacji GnRH pozwala różnicować typy przedwczesnego dojrzewania (centralne GnRH-zależne vs. obwodowe GnRH-niezależne) oraz rozróżnić konstytucjonalne opóźnienie wzrastania i dojrzewania (CDGP) od hipogonadyzmu. Diagnostyka obrazowa (MRI podwzgórzowo-przysadkowa, USG miednicy i moszny) oraz badania genetyczne (kariotyp, mikrodelecje chromosomu Y, mutacje genów osi podwzgórze-przysadka-gonady) są niezbędne w wykrywaniu przyczyn strukturalnych i genetycznych.
endokrynologia dziecięca, funkcja tarczycy, funkcjonalny hipogonadyzm hipogonadotropowy, hipogonadyzm hipergonadotropowy, hormon anty-Müllerowski, hormon folikulotropowy, hormon luteinizujący, hormon płciowy, inhibina B, konstytucjonalne opóźnienie wzrastania i dojrzewania, mikrodelecja chromosomu Y, MRI mózgowia, opóźnione dojrzewanie płciowe, pierwotna niewydolność jajników, przedwczesne dojrzewanie płciowe, sekwencjonowanie eksomowe, skala Tannera, test stymulacji GnRH, wiek kostny, wrodzony przerost nadnerczy, zespół Kallmana, zespół Klinefeltera, zespół Turnera - Leksykon substancji czynnych
Tryptorelina – Przedawkowanie
Tryptorelina, będąca analogiem gonadoliberyny (GnRH), stosowana jest w różnych postaciach farmaceutycznych, m.in. jako Decapeptyl 0,1 mg (roztwór do wstrzykiwań) oraz preparaty o przedłużonym uwalnianiu, takie jak Decapeptyl Depot 3,75 mg czy Diphereline SR 22,5 mg. Przedawkowanie tryptoreliny wymaga uwzględnienia formy leku, drogi podania oraz farmakodynamiki. W przypadku Decapeptyl 0,1 mg przedawkowanie może skutkować przedłużeniem działania substancji czynnej, co wymaga czasowego przerwania terapii. Dla preparatów o przedłużonym uwalnianiu dane kliniczne dotyczące przedawkowania są ograniczone, jednak ryzyko przypadkowego przedawkowania jest minimalne ze względu na specyfikę postaci i opakowania. Dotychczas nie zgłaszano specyficznych działań niepożądanych związanych z przedawkowaniem u ludzi, a badania na zwierzętach nie wykazały efektów innych niż zamierzony wpływ na układ rozrodczy i poziom hormonów płciowych.
analog gonadoliberyny, Decapeptyl, Decapeptyl Depot, Diphereline, Diphereline SR, działanie niepożądane, embonian tryptoreliny, farmakodynamika, hormon płciowy, leczenie objawowe, monitorowanie pacjenta, octan tryptoreliny, oś podwzgórze-przysadka-gonady, postać farmaceutyczna, przedawkowanie tryptoreliny, przedłużone uwalnianie, roztwór do wstrzykiwań, substancja aktywna, terapia produktem, tryptorelina, układ rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Stediril 30 150 mcg + 30 mcg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Stediril 30, zawierającego 30 mikrogramów etynyloestradiolu i 150 mikrogramów lewonorgestrelu, nie wykazały istotnych zagrożeń przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. Badania toksyczności ostrej potwierdziły brak ryzyka ciężkich działań niepożądanych nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecaną dzienną dawkę. Ponadto, badania toksyczności przewlekłej nie wykazały działania rakotwórczego, a testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak potencjału mutagennego obu substancji czynnych. Kompleksowa ocena obejmowała również wpływ na reprodukcję, rozwój płodu, laktację oraz funkcje rozrodcze potomstwa, nie wskazując na ryzyko działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu leku.
antykoncepcja hormonalna doustna, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie rakotwórcze, embriotoksyczność, etynyloestradiol, hormon płciowy, lewonorgestrel, mutagenność, przedawkowanie leku, Stediril, teratogenność, tkanka hormonozależna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność układowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Danazol Polfarmex 200 mg
Danazol, syntetyczny steroid z grupy pochodnych etinylotestosteronu (kod ATC: G03XA01), wykazuje złożony mechanizm działania receptorowego, z najsilniejszym powinowactwem do receptorów androgenowych, mniejszym do progesteronowych i najsłabszym do estrogenowych. Jego farmakodynamika obejmuje zarówno efekty androgenowe, antyandrogenowe, progestagenne, antyprogestagenne, jak i estrogenne oraz antyestrogenne. Kluczowym mechanizmem jest hamowanie syntezy hormonów gonadotropowych poprzez blokadę enzymów steroidogennych (m.in. dehydrogenazy 3β i 17β, 17-hydroksylazy, 17,20-liazy, 11β- i 21-hydroksylazy) oraz hamowanie akumulacji cAMP w warstwie ziarnistej pęcherzyka Graafa i komórkach ciałka żółtego, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy steroidów. Danazol hamuje śródcykliczne wydzielanie FSH i LH, wpływa na stężenia LH oraz może redukować średnie stężenia gonadotropin u kobiet po menopauzie, przy czym efekt ten jest odwracalny w ciągu 60-90 dni po zakończeniu terapii.
alfa-2-makroglobulina, androgen, antygonadotropina, antytrombina, białko osocza, ciałko żółte, cykliczny AMP, danazol, erytropoetyna, fibrynogen, globulina wiążąca hormony płciowe, globulina wiążąca hormony tarczycy, hormon folikulotropowy, hormon gonadotropowy, hormon luteinizujący, hormon płciowy, inhibitor esterazy C1, oś podwzgórze-przysadka-gonada, pęcherzyk Graafa, plazminogen, pochodna etinylotestosteronu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, progestagen, protrombina, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, syntetyczny steroid, wolny testosteron - Leksykon chorób i schorzeń
Mięśniaki macicy – Patofizjologia i mechanizm
Mięśniaki macicy (leiomyomata uteri) to najczęstsze łagodne guzy narządu rodnego, występujące u 50-70% kobiet przed menopauzą, z wyższą częstością (do 80%) u kobiet rasy czarnej. Patogeneza mięśniaków jest wieloczynnikowa i obejmuje mutacje somatyczne, głównie w genie MED12 (około 70% przypadków) oraz HMGA2, prowadzące do transformacji pojedynczej komórki macierzystej miometrium w komórkę inicjującą guz (TIC). Hormony płciowe, zwłaszcza progesteron i estrogeny, stymulują proliferację komórek mięśniaka poprzez aktywację receptorów i szlaków sygnałowych (m.in. Wnt/β-katenina, PI3K/AKT/mTOR). Charakterystyczne jest nadmierne odkładanie macierzy pozakomórkowej (ECM), głównie kolagenu typu I, co zwiększa sztywność tkanki i wpływa na funkcję mięśniaka. Procesy zapalne i zaburzenia naczyniowe, takie jak hipoksja i nieprawidłowa angiogeneza, również wspierają rozwój guza. Czynniki ryzyka obejmują wiek, rasę, otyłość, wczesną menarche, czynniki genetyczne, ekspozycję na endokrynne disruptory oraz niedobór witaminy D.
analog GnRH, antagonista GnRH, apoptoza, cytokina prozapalna, czynnik wzrostu, EGF, embolizacja tętnic macicznych, gen MED12, hormon płciowy, hormony steroidowe, IGF, komórka senescencyjna, macierz pozakomórkowa, metylacja DNA, mięsień gładki, mięśniak macicy, miometrium, niedobór witaminy D, otyłość, PDGF, przewlekły stan zapalny, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, SPRM, szlak PI3K/AKT/mTOR, szlak Wnt, TGF-β, translokacja chromosomowa, ulipristal, VEGF, włóknienie tkanki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zoladex 3,6 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Zoladex, zawierającego 3,6 mg gosereliny w formie implantu podskórnego, wykazały istotne zmiany patologiczne u zwierząt doświadczalnych przy długotrwałym i wielokrotnym podawaniu leku. U szczurów zaobserwowano zwiększoną częstość łagodnych guzów przysadki u samców, co koreluje z efektami kastracji chirurgicznej i sugeruje mechanizm hormonalny związany z zaburzeniem osi podwzgórze-przysadka-gonady. U myszy, przy dawkach wielokrotnie przekraczających te stosowane u ludzi, stwierdzono przerost komórek trzustki oraz łagodną proliferację w obrębie odźwiernika żołądka, a także inne nienowotworowe zmiany tkankowe. Zmiany te miały charakter histologiczny i występowały wyłącznie przy dawkach znacznie wyższych niż terapeutyczne dla ludzi, co ogranicza ich bezpośrednią kliniczną interpretację.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Lustork 100 mg
LUSTORK to lek w postaci tabletek dopochwowych zawierających 100 mg naturalnego progesteronu w każdej tabletce o średnicy 9 mm, z charakterystycznym nadrukiem „100” i „22”. Substancja czynna, progesteron, odgrywa kluczową rolę w regulacji funkcji rozrodczych kobiet. Tabletki zawierają także substancje pomocnicze takie jak laktoza jednowodna, skrobia żelowana kukurydziana, kroskarmeloza sodowa, hypromeloza (6 mPa·s), kwas cytrynowy jednowodny, magnezu stearynian oraz krzemionka koloidalna bezwodna, które zapewniają odpowiednią stabilność, rozpad i uwalnianie leku po podaniu dopochwowym.
blister PVC/PVDC/Aluminium, hormon płciowy, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, kwas cytrynowy jednowodny, laktoza jednowodna, niezgodność farmaceutyczna, okres ważności, podanie dopochwowe, progesteron, schemat terapeutyczny, skrobia żelowana kukurydziana, stearynian magnezu, tabletka dopochwowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Icatibant Zentiva 30 mg
Przedkliniczne badania toksyczności ikatybantu obejmowały długoterminowe podawanie wielokrotnych dawek u szczurów (do 6 miesięcy) i psów (do 9 miesięcy), wykazując odwracalne, dawko-zależne obniżenie stężeń hormonów płciowych oraz opóźnienie dojrzewania płciowego. Maksymalna dawka bez efektów niepożądanych (NOAEL) u psów odpowiadała ekspozycji AUC 2,3-krotnie wyższej niż u dorosłych ludzi po dawce 30 mg podskórnie. U szczurów obserwowano przerost nadnerczy, który ustępował po odstawieniu leku, jednak kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje niejasne. Ikatybant nie wpływał negatywnie na płodność samców myszy i szczurów przy dawkach do 80,8 mg/kg mc./dobę i 10 mg/kg mc./dobę odpowiednio, a także nie wykazywał działania teratogennego u szczurów (do 25 mg/kg mc./dobę) i królików (do 10 mg/kg mc./dobę). Jednakże, jako silny antagonista bradykininy, lek może zaburzać implantację i stabilność macicy, wykazując działanie tokolityczne, co skutkowało opóźnieniem porodu, zwiększoną śmiertelnością okołoporodową i zaburzeniami u płodów przy dawkach 10 mg/kg mc./dobę u szczurów.
atrofia jąder, atrofia najądrzy, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie mikroskopowe, badanie toksykologiczne, bradykinina, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie tokolityczne, gonadotropina, hormon płciowy, ikatybant, implantacja, kanał hERG, niedokrwienie serca, podwiązanie naczyń wieńcowych, poziom ekspozycji, przerost nadnerczy, przewodzenie sercowe, test genotoksyczności, zgon okołoporodowy, zmiana hemodynamiczna, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Prolutex 25 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Prolutex (25 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) obejmowały modele zwierzęce z podaniem podskórnym i domięśniowym w dawkach do 6,7 mg/kg/dobę przez 7 dni oraz dłuższe podawanie w dawkach 1 mg/kg/dobę (podskórnie) i 4 mg/kg/dobę (domięśniowo) przez 28 dni z 14-dniowym okresem obserwacji. W badaniach krótkoterminowych nie stwierdzono istotnych miejscowych działań niepożądanych w badaniach makroskopowych i histopatologicznych, jednak w grupie domięśniowej zaobserwowano obrzęk, stwardnienie mięśni, miejscową martwicę tkanki oraz reakcję makrofagów, a także umiarkowane zwłóknienie wątroby utrzymujące się po zakończeniu leczenia. W badaniach długoterminowych nie wykazano istotnych klinicznie objawów niepożądanych, a zmiany miejscowe były niewielkie i porównywalne do grupy kontrolnej otrzymującej sam vehiculum. Po zakończeniu leczenia nie zaobserwowano trwałych zmian histopatologicznych.
badania histopatologiczne, badanie histopatologiczne, dane przedkliniczne, hormon płciowy, martwica tkanki, miejsce podania, miejscowe działania niepożądane, nośnik leku, ocena ryzyka środowiskowego, profil hormonalny, progesteron, Prolutex, reakcja makrofagów, reakcja miejscowa, substancja czynna, tolerancja miejscowa, utylizacja produktów leczniczych, wstrzyknięcie domięśniowe, wstrzyknięcie podskórne, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sidretella 30 3 mg + 0,03 mg
Sidretella 30 to doustny środek antykoncepcyjny zawierający 30 μg etynyloestradiolu oraz 3 mg drospirenonu, klasyfikowany w grupie hormonów płciowych (kod ATC G03AA12). Jego skuteczność potwierdzają badania kliniczne, z niskim wskaźnikiem Pearla wynoszącym 0,09 (górna granica 95% CI: 0,32) dla niepowodzenia metody oraz 0,57 (górna granica 95% CI: 0,90) uwzględniającym błąd pacjenta. Mechanizm działania opiera się głównie na hamowaniu owulacji oraz zmianach w endometrium utrudniających implantację zarodka. Drospirenon wykazuje właściwości antyandrogenne i łagodne antymineralokortykoidowe, co może redukować objawy związane z nadmiarem androgenów oraz przeciwdziałać zatrzymywaniu wody i obrzękom typowym dla terapii estrogenowej.
drospirenon, działanie antyandrogenne, działanie antymineralokortykoidowe, endometrium, etynyloestradiol, hamowanie owulacji, hormon płciowy, implantacja zarodka, laktoza jednowodna, modulator układu płciowego, nietolerancja laktozy, progestagen i estrogen, progesteron, środek antykoncepcyjny, tabletka powlekana, wskaźnik Pearla, zatrzymywanie sodu, zatrzymywanie wody w organizmie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Luttagen 100 mg
Progesteron, substancja czynna leku Luttagen dostępnego w kapsułkach miękkich o dawkach 100 mg i 200 mg, jest identyczny chemicznie i biologicznie z endogennym hormonem produkowanym przez ciałko żółte jajnika. Jego główne działanie farmakodynamiczne polega na modulacji tkanek docelowych uprzednio uwrażliwionych przez estrogeny, co jest kluczowe dla regulacji cyklu miesiączkowego oraz procesów rozrodczych. Progesteron przekształca endometrium z fazy proliferacyjnej do wydzielniczej, przygotowując macicę do implantacji zarodka i zapobiegając estrogenozależnemu przerostowi błony śluzowej. W gruczole piersiowym hormon ten stymuluje różnicowanie struktur przewodowych i zrazikowych oraz antagonizuje działanie estradiolu, co pomaga utrzymać homeostazę tkanki piersiowej i ogranicza nadmierną proliferację estrogenozależną.
ciałko żółte jajnika, cykl miesiączkowy, endometrium, estradiol, estrogen, faza proliferacyjna, faza wydzielnicza, gruczoł piersiowy, hormon płciowy, implantacja, implantacja zarodka, komórka mezenchymalna, komórka nabłonkowa, Luttagen, mięśniówka macicy, miometrium, modulator układu płciowego, poród przedwczesny, progestagen, progesteron, przerost endometrium, różnicowanie komórkowe, tkanka docelowa, transformacja nowotworowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Crinone 80 mg/g
Crinone to preparat hormonalny z grupy progestagenów, zawierający progesteron o stężeniu 80 mg/g w formie żelu dopochwowego. Każdy aplikator dostarcza 90 mg progesteronu (1,125 g żelu), co umożliwia precyzyjne dawkowanie. Mechanizm działania opiera się na wiązaniu progesteronu z receptorami w endometrium, indukując fazę sekrecyjną błony śluzowej macicy, niezbędną do implantacji zarodka. Droga dopochwowa podania minimalizuje efekt pierwszego przejścia wątrobowego, zwiększając biodostępność hormonu i zapewniając długotrwałe uwalnianie dzięki adhezyjnej formulacji żelowej.
biodostępność, droga podania leku, efekt pierwszego przejścia, endometrium, endometrium proliferacyjne, faza lutealna cyklu miesiączkowego, faza sekrecyjna, faza sekrecyjna endometrium, hormon płciowy, implantacja zarodka, leczenie niepłodności, modulator układu rozrodczego, niedobór progesteronu, progestagen, progesteron, receptor progesteronowy, wspomagany rozród, żel dopochwowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Orlifique 0,1 mg + 0,02 mg
Produkt leczniczy Orlifique to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,10 mg lewonorgestrelu oraz 0,02 mg etynyloestradiolu, należący do grupy hormonów płciowych (kod ATC G03AA07). Jego mechanizm działania opiera się na synergistycznym efekcie progestagenu i estrogenu, prowadzącym przede wszystkim do hamowania owulacji poprzez supresję osi podwzgórze-przysadka-jajniki oraz zagęszczenia śluzu szyjkowego, co utrudnia penetrację plemników. Skuteczność antykoncepcyjna Orlifique, potwierdzona w badaniach klinicznych obejmujących 2498 kobiet i 15 026 cykli, wykazuje wskaźnik Pearla na poziomie 0,69 (95% CI 0,3-1,36), co świadczy o wysokiej efektywności preparatu przy prawidłowym stosowaniu.
19-nortestosteron, dysfagia, działanie farmakodynamiczne, etynyloestradiol, hamowanie owulacji, hormon płciowy, lewonorgestrel, oś podwzgórze-przysadka-jajniki, pęcherzyk jajnikowy, penetracja plemników, progestagen i estrogen, śluz szyjki macicy, syntetyczny estrogen, syntetyczny progestagen, tabletka placebo, tabletka powlekana, wskaźnik Pearla, współczynnik zawodności, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Oramorph 2 mg/ml
Morfina siarczan, substancja czynna Oramorph, jest naturalnym alkaloidem opium z grupy leków przeciwbólowych (kod ATC: N02AA01), działającym głównie poprzez agonizm receptorów opioidowych μ w ośrodkowym układzie nerwowym (OUN) oraz obwodowo. Jej podstawowe działanie analgetyczne jest ściśle zależne od dawki i polega na modulacji transmisji bólowej oraz zmniejszeniu afektywnej reakcji na ból. Morfina wykazuje także działanie uspokajające lub pobudzające, przeciwkaszlowe, antydiuretyczne, depresyjne na ośrodek oddechowy (obserwowane nawet w dawkach terapeutycznych), a także wpływa na ośrodek wymiotny, wywołując wymioty przy niskich dawkach lub działając przeciwwymiotnie przy dawkach wyższych i powtarzanych. Charakterystycznym objawem jest mioza ośrodkowa, mogąca wskazywać na przewlekłe zatrucie.
Poza OUN morfina wpływa na wiele układów: powoduje zaparcia przez zwiększenie napięcia mięśniówki jelit i zmniejszenie perystaltyki, skurcz zwieraczy dróg żółciowych, opóźnienie opróżniania żołądka, zwiększa napięcie mięśniówki pęcherza moczowego i zwieraczy, co może utrudniać mikcję. Ponadto wywołuje reakcje skórne (zaczerwienienie, pokrzywka, świąd) przez uwalnianie histaminy, może indukować skurcz oskrzeli u astmatyków oraz wpływa na oś podwzgórzowo-przysadkową, zmieniając wydzielanie kortykosteroidów, hormonów płciowych, prolaktyny i ADH. Długotrwałe stosowanie morfiny wiąże się z ryzykiem depresji oddechowej, zaparć, rozwoju tolerancji i uzależnienia, co wymaga starannego monitorowania i indywidualizacji terapii.
alkaloid opium, depresja oddechowa, drogi żółciowe, działanie antydiuretyczne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwkaszlowe, histamina, hormon antydiuretyczny, hormon płciowy, kortykosteroid, morfina siarczan, oś podwzgórzowo-przysadkowa, ośrodek kaszlowy, ośrodek oddechowy, ośrodek wymiotny, ośrodkowy układ nerwowy, pęcherz moczowy, perystaltyka, receptor opioidowy, receptor opioidowy μ, skurcz oskrzeli, szlak sygnałowy, tolerancja i uzależnienie, transmisja bólowa, układ endokrynny, układ moczowy, układ oddechowy, układ pokarmowy, zatrucie morfiną, zwężenie źrenic - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – MST Continus
Produkt leczniczy MST Continus, zawierający siarczan morfiny w formie tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko depresji ośrodka oddechowego, uzależnienia oraz licznych przeciwwskazań klinicznych. Nie zaleca się podawania leku pacjentom poniżej 12 lat, w okresie okołooperacyjnym (12 godzin przed i 24 godziny po zabiegu), a także osobom z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek, wątroby, układu oddechowego, chorobami neurologicznymi (np. padaczka), czy zaburzeniami psychicznymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku oraz dzieci, u których dawki powinny być stopniowo zwiększane. Morfina może wywoływać centralny bezdech senny, hipoksemię, a także ostre reakcje skórne (AGEP) pojawiające się zwykle w ciągu pierwszych 10 dni terapii. W przypadku wystąpienia objawów takich jak przerwy w oddychaniu podczas snu, nocne przebudzenia z dusznością czy nadmierna senność, konieczne jest rozważenie zmniejszenia dawki.
benzodiazepina, centralny bezdech senny, chordotomia, choroba Addisona, ciśnienie śródczaszkowe, delirium tremens, depresja oddechowa, guz chromochłonny, hiperalgezja, hipoksemia, hipowolemii, hormon płciowy, inhibitor MAO, inhibitor P2Y12, kolka nerkowa, kolka żółciowa, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedrożność porażenna jelit, nieswoiste zapalenie jelit, niewydolność nadnerczy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostry zespół klatki piersiowej, padaczka, prolaktyna, przerost gruczołu krokowego, ryfampicyna, serce płucne, siarczan morfiny, skurcz zwieracza Oddiego, tabletka o zmodyfikowanym uwalnianiu, tolerancja, uzależnienie od opioidów, zaburzenia oddychania podczas snu, zaburzenia związane z używaniem opioidów, zapalenie trzustki, zaparcie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg
Kelzy PR to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 2 mg dienogestu oraz 0,02 mg etynyloestradiolu, klasyfikowany pod kodem ATC G03AA16. Dienogest, będący pochodną nortestosteronu, wykazuje silne działanie progestagenne bez aktywności androgennej, mineralokortykosteroidowej czy glikokortykosteroidowej, wiążąc się z receptorami progesteronowymi macicy z powinowactwem około 10% w stosunku do progesteronu. Etynyloestradiol, syntetyczny estrogen, wspomaga regulację cyklu miesiączkowego i uzupełnia działanie progestagenu. Antykoncepcja opiera się głównie na zahamowaniu owulacji, wynikającym ze synergistycznego działania obu substancji czynnych.
aktywność androgenna, aktywność glikokortykosteroidowa, aktywność mineralokortykosteroidowa, cykl miesiączkowy, dienogest, dienogest i etynyloestradiol, działanie androgenne, działanie antykoncepcyjne, działanie estrogenne, działanie progestagenne, etynyloestradiol, hormon płciowy, modulator układu płciowego, niepowodzenie metody, octan cyproteronu, pochodna nortestosteronu, powinowactwo do receptora, progestagen i estrogen, przedział ufności, receptor progesteronowy, skuteczność antykoncepcyjna, syntetyczny estrogen, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tabletka placebo, wskaźnik Pearla, zahamowanie owulacji, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Estreva 1 mg/g,0,1%
Preparat Estreva w postaci żelu o stężeniu 0,1% dostarcza 0,5 mg estradiolu (0,516 mg estradiolu półwodnego) na jednorazową aplikację i jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz karmiących piersią. W przypadku potwierdzenia ciąży terapia powinna być natychmiast przerwana, mimo że epidemiologiczne dane nie wskazują na teratogenne ani fetotoksyczne działanie krótkotrwałej ekspozycji płodu na estrogeny. W okresie stosowania preparatu u kobiet w wieku rozrodczym zaleca się stosowanie skutecznej antykoncepcji. Estradiol przenika do mleka matki, co stanowi ryzyko dla dziecka karmionego piersią, dlatego lek jest bezwzględnie przeciwwskazany w tym okresie, a pacjentka powinna podjąć decyzję o przerwaniu karmienia lub rezygnacji z terapii.