heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna (HeFH) jest częściową postacią genetycznie uwarunkowanego zaburzenia metabolizmu lipidów, dziedziczonego w sposób autosomalny dominujący. Charakteryzuje się znacznym podwyższeniem stężenia cholesterolu LDL w osoczu z powodu mutacji jednego z alleli genów kodujących białka zaangażowane w metabolizm LDL, najczęściej receptora LDL (LDLR).
Pacjenci z HeFH wykazują dwu- do trzykrotnego wzrostu stężenia cholesterolu LDL w porównaniu do osób zdrowych, co prowadzi do przedwczesnej miażdżycy i zwiększonego ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych. Klinicznie może manifestować się przez żółtaki ścięgien, rąbek rogówkowy oraz wczesne występowanie choroby wieńcowej, często przed 55. rokiem życia u mężczyzn i 60. rokiem życia u kobiet.
Diagnoza HeFH opiera się na kryteriach klinicznych (m.in. skale Dutch Lipid Clinic Network, Simon Broome), badaniach biochemicznych oraz analizie genetycznej. Leczenie obejmuje intensywną terapię hipolipemizującą, w tym statyny w wysokich dawkach, ezetymib oraz inhibitory PCSK9, a w przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne – aferezę LDL. Wczesna identyfikacja i leczenie pacjentów z HeFH znacząco zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ezoleta
Preparat Ezoleta (ezetymib) wymaga szczegółowego monitorowania podczas terapii skojarzonej ze statynami, ze względu na ryzyko zwiększenia aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy (GGN). W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144, mediana obserwacji 6 lat) częstość podwyższenia aminotransferaz wynosiła 2,5% w grupie ezetymib + symwastatyna (10 mg + 40 mg/dobę) oraz 2,3% w monoterapii symwastatyną (40 mg/dobę). W przypadku podejrzenia miopatii, definiowanej jako objawy mięśniowe z aktywnością kinazy kreatynowej (CK) ≥10x GGN, należy natychmiast przerwać leczenie ezetymibem, statynami i innymi lekami potencjalnie zwiększającymi ryzyko rabdomiolizy. Częstość miopatii w badaniu IMPROVE-IT wynosiła 0,2% w grupie skojarzonej terapii i 0,1% w monoterapii, natomiast rabdomiolizy 0,1% i 0,2% odpowiednio. U pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby stosowanie ezetymibu nie jest zalecane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa.
aminotransferaza, choroba wieńcowa, cyklosporyna, działanie niepożądane, ezetymib, fenofibrat, fibrat, fluindion, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia nierodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, lek przeciwzakrzepowy, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, miopatia i rabdomioliza, ostry zespół wieńcowy, pochodna kumaryny, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, statyna, symwastatyna, warfaryna, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ximve 40 mg
Ximve (symwastatyna) jest inhibitorem reduktazy HMG-CoA, stosowanym doustnie w leczeniu hiperlipidemii. Po podaniu ulega aktywacji w wątrobie do formy beta-hydroksykwasu, która hamuje syntezę cholesterolu, prowadząc do istotnego obniżenia stężenia LDL-C, VLDL-C oraz apolipoproteiny B, a także umiarkowanego wzrostu HDL-C i redukcji triglicerydów. W badaniach klinicznych, takich jak Heart Protection Study (HPS) i 4S, symwastatyna w dawkach 20-40 mg/dobę wykazała znaczące zmniejszenie ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych (o 18-42%), poważnych zdarzeń wieńcowych (o 27-34%), udaru mózgu (o 25-30%) oraz konieczności rewaskularyzacji naczyń (o 16-30%). W badaniu HPS leczenie 40 mg/dobę przez 5 lat obniżyło śmiertelność całkowitą z 14,7% do 12,9% (p=0,0003) oraz zgonów wieńcowych z 6,9% do 5,7% (p=0,0005). W populacji pacjentów z cukrzycą odnotowano 21% redukcję powikłań makronaczyniowych (p=0,0293).
amputacja kończyny, apolipoproteina B, beta-hydroksykwas, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba naczyń wieńcowych, cukrzyca, dławica piersiowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lipoproteina LDL, mieszana hiperlipidemia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, owrzodzenie nóg, pierwotna hipercholesterolemia, pomost aortalno-wieńcowy, poważne zdarzenie naczyniowe, powikłania makronaczyniowe, przemijający epizod niedokrwienia, przezskórna angioplastyka balonowa, receptor LDL, rewaskularyzacja naczyń obwodowych, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, synteza cholesterolu, triglicerydy, udar mózgu, udar niedokrwienny, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zahron 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zahron, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką, obejmującą maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane po około 5 godzinach oraz bezwzględną biodostępność około 20%. Lek wykazuje selektywny wychwyt wątrobowy, gdzie hamuje reduktazę HMG-CoA o ponad 90%, co jest kluczowe dla jego działania hipolipemizującego. Objętość dystrybucji wynosi około 134 l, a wiązanie z białkami osocza sięga 90%, co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z powstawaniem aktywnych N-demetylowanych metabolitów (50% aktywności leku) oraz nieaktywnych pochodnych laktonowych. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (90% dawki), a okres półtrwania wynosi średnio 19 godzin, umożliwiając dawkowanie raz na dobę. Klirens osoczowy wynosi około 50 l/h, a farmakokinetyka jest liniowa i stabilna przy długotrwałym stosowaniu.
ABCG2, albumina, BCRP, białko transportujące OATP1B1, biodostępność bezwzględna, Cmax, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, dyslipidemia, farmakokinetyka liniowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu, transporter OATP-C, wątroba, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Apo-Atorva 30 mg
Atorwastatyna, będąca selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, hamuje syntezę cholesterolu w wątrobie, co prowadzi do istotnego zmniejszenia stężenia LDL-C (o 41-61%), całkowitego cholesterolu (o 30-46%), apolipoproteiny B (o 34-50%) oraz triglicerydów (o 14-33%), przy jednoczesnym wzroście HDL-C i apolipoproteiny A1. Mechanizm działania obejmuje także zwiększenie liczby receptorów LDL na hepatocytach, co nasila wychwyt i katabolizm LDL. W badaniach klinicznych, takich jak REVERSAL, MIRACL, ASCOT-LLA, CARDS i SPARCL, wykazano, że atorwastatyna w dawkach do 80 mg/dobę znacząco redukuje ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych, w tym zawału mięśnia sercowego, udaru mózgu oraz hospitalizacji z powodu dławicy piersiowej, przy zachowaniu profilu bezpieczeństwa porównywalnego do innych statyn. W badaniu REVERSAL atorwastatyna w dawce 80 mg zmniejszyła LDL-C z 3,89 ± 0,7 mmol/l do 2,04 ± 0,8 mmol/l, a całkowity cholesterol o 34,1%, co przełożyło się na zahamowanie progresji miażdżycy tętnic wieńcowych.
apolipoproteina A1, apolipoproteina B, blaszka miażdżycowa, cholesterol LDL, ciężka hipercholesterolemia, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, HDL-C, hepatocyty, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor kompetycyjny, IVUS, LDL, menarche, miażdżyca tętnic wieńcowych, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, receptory LDL, reduktaza HMG-CoA, rewaskularyzacja, TIA, triglicerydy, udar krwotoczny, udar lakunarny, VLDL, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zahron 5 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (produkt leczniczy Zahron) konieczne jest wdrożenie i kontynuacja diety obniżającej stężenie cholesterolu. Dawkowanie wymaga indywidualnego dostosowania, z zalecaną dawką początkową 5 mg lub 10 mg raz na dobę, niezależnie od posiłków. Po 4 tygodniach możliwe jest zwiększenie dawki, jednak dawka maksymalna 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W badaniach klinicznych dawka 20 mg/dobę była stosowana w celu redukcji ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg (6-9 lat) i 20 mg (10-17 lat). W homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej u dzieci dawka maksymalna to 20 mg/dobę, a tabletki 40 mg są przeciwwskazane. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta zmniejszająca stężenie cholesterolu, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, skala Tannera, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Symwastatyna – Dawkowanie i sposób podawania
Symwastatyna, lek z grupy statyn, stosowana jest w leczeniu hipercholesterolemii oraz profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Zalecane dawkowanie wynosi od 5 do 80 mg na dobę, podawane doustnie w pojedynczej dawce wieczorem, z modyfikacją dawki co minimum 4 tygodnie w zależności od odpowiedzi terapeutycznej i tolerancji. Dawka 80 mg/dobę jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią, wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym oraz brakiem osiągnięcia celów terapeutycznych przy niższych dawkach. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną zaleca się dawkę początkową 40 mg/dobę, stosowaną jako uzupełnienie innych metod leczenia. W przypadku współistniejących chorób nerek, dawkowanie wymaga ostrożności, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny <30 ml/min, gdzie dawki powyżej 10 mg/dobę należy stosować z dużą ostrożnością. U dzieci i młodzieży (10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa wynosi zwykle 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 40 mg/dobę.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ciężka hipercholesterolemia, dieta niskocholesterolowa, diltiazem, elbaswir, ezetymib, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, LDL-C, lek hipolipemizujący, lek wiążący kwasy żółciowe, lomitapid, miopatia, przewlekła choroba nerek, skala Tannera, statyna, symwastatyna, werapamil, wirusowe zapalenie wątroby typu C, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosucard 20 mg
Rozuwastatyna (Rosucard) powinna być stosowana w połączeniu z dietą obniżającą stężenie cholesterolu. Dawkowanie indywidualizuje się na podstawie stężenia cholesterolu, czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancji leku. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5 mg lub 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Profilaktycznie zaleca się dawkę 20 mg/dobę. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe to 5 mg/dobę, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub 20 mg (10-17 lat). W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej dawka początkowa wynosi 5-10 mg/dobę, maksymalnie do 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 lat zaleca się dawkę początkową 5 mg, a u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) również 5 mg, przy czym dawka 40 mg jest przeciwwskazana. Stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek jest przeciwwskazane.
atazanawir, BCRP, białko transportowe, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dawka początkowa, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, leczenie skojarzone, lopinawir, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, profilaktyka sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, skala Tannera, statyna, stężenie cholesterolu, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Bluefish
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii, której częstość występowania jest dawkozależna: 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. Miopatia może prowadzić do rabdomiolizy z ostrą niewydolnością nerek i bardzo rzadkimi zgonami. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów pochodzenia azjatyckiego, u których ryzyko miopatii przy dawce 40 mg wynosi 0,24%, oraz u osób z genotypem SLCO1B1 c.521T>C, zwłaszcza homozygot CC, u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg sięga 15%. Aktywność kinazy kreatynowej (CK) powinna być monitorowana przed i w trakcie leczenia, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, płeć żeńska, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, historia toksyczności statyn). W przypadku CK >5-krotnej normy lub nasilonych objawów mięśniowych należy przerwać leczenie.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferazy w surowicy, białko BCRP, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, danazol, fibrat, genotyp SLCO1B1, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lomitapid, mioglobinuria, miopatia, nietolerancja laktozy, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, powikłanie sercowo-naczyniowe, rabdomioliza, skala Tannera, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sortis 40 40 mg
Lek SORTIS zawierający atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg jest wskazany do leczenia hipercholesterolemii pierwotnej, w tym heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej, oraz hiperlipidemii złożonej typów IIa i IIb według klasyfikacji Fredricksona. Stosowanie leku jest zalecane u dorosłych, młodzieży i dzieci powyżej 10 roku życia, wyłącznie gdy niefarmakologiczne metody (dieta, aktywność fizyczna, modyfikacja czynników ryzyka) nie przynoszą efektów. SORTIS skutecznie obniża cholesterol całkowity, LDL, apolipoproteinę B oraz triglicerydy. Dodatkowo, jest stosowany w leczeniu homozygotycznej postaci rodzinnej hipercholesterolemii u dorosłych, jako terapia uzupełniająca lub alternatywna do aferezy LDL. W prewencji pierwotnej chorób układu sercowo-naczyniowego lek jest zalecany u pacjentów z wysokim ryzykiem incydentów, w ramach kompleksowej terapii obejmującej modyfikację stylu życia i eliminację czynników ryzyka.
afereza cholesterolu LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, ciśnienie tętnicze, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, enzymy wątrobowe, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia pierwotna, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, incydent sercowo-naczyniowy, kinaza kreatynowa, kwas benzoesowy, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, lipidogram, prewencja sercowo-naczyniowa, sól wapniowa, triglicerydy, zaburzenia gospodarki węglowodanowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vastan 20 mg
Wyniki dużych, kontrolowanych badań klinicznych (HPS, n=20 536; 4S, n=4444) wskazują, że stosowanie symwastatyny w dawce 40 mg/dobę jest związane z niskim ryzykiem działań niepożądanych. W badaniu HPS częstość miopatii wynosiła <0,1%, a wzrost aktywności aminotransferaz (>3× ULN) wystąpił u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną, w porównaniu do 0,09% w grupie placebo. Przerwanie terapii z powodu działań niepożądanych dotyczyło 4,8% pacjentów na symwastatynie i 5,1% na placebo. Działania niepożądane obejmują rzadkie przypadki miopatii, rabdomiolizy, zapalenia wątroby, niewydolności wątroby oraz zaburzeń funkcji poznawczych. Występują również objawy zespołu nadwrażliwości, takie jak obrzęk naczynioruchowy, zapalenie mięśni i skóry, małopłytkowość czy pokrzywka. Monitorowanie enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej jest zalecane w trakcie terapii.
aminotransferazy, amnezja, anafilaksja, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, kinaza kreatynowa, małopłytkowość, miastenia oczna, miopatia, miopatia i rabdomioliza, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, polekowe zmiany liszajowate, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zapalenie mięśni, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Simvachol 40 mg
Dawkowanie Simvacholu powinno być indywidualnie dostosowane do wskazań klinicznych, stanu pacjenta oraz stosowanych terapii współistniejących. Standardowa dawka początkowa w leczeniu hipercholesterolemii wynosi 10-20 mg raz na dobę, podawana doustnie wieczorem, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, którzy nie osiągnęli celów terapeutycznych przy niższych dawkach. Modyfikacje dawki należy przeprowadzać co najmniej co 4 tygodnie. W homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej zalecana dawka to 40 mg/dobę, stosowana jako terapia uzupełniająca. U dzieci i młodzieży (10-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z zakresem do 40 mg/dobę. W przypadku współistniejącego stosowania fibratów (z wyjątkiem gemfibrozylu) lub fenofibratu, dawka Simvacholu nie powinna przekraczać 10 mg/dobę, natomiast przy jednoczesnym stosowaniu amiodaronu, amlodypiny, werapamilu, diltiazemu, elbaswiru lub grazoprewiru maksymalna dawka wynosi 20 mg/dobę.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, choroba wieńcowa, dieta niskocholesterolowa, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia ciężka, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, lomitapid, powikłania sercowo-naczyniowe, poziom LDL-C, preparaty wiążące kwasy żółciowe, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, skala Tannera, werapamil, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atorvastatin Medical Valley 40 mg
Atorvastatin Medical Valley jest wskazany do leczenia pierwotnej hipercholesterolemii, złożonej hiperlipidemii oraz heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co 4 tygodnie, w zależności od poziomu LDL-C, celu terapeutycznego i odpowiedzi pacjenta. Maksymalna dawka to 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się po 2 tygodniach, a maksymalny po 4 tygodniach terapii. U dzieci i młodzieży powyżej 10 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa również wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę. Lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i jest przeciwwskazany przy aktywnej chorobie wątroby. Nie wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z niewydolnością nerek.
afereza LDL, atorwastatyna, cholesterol LDL, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta ubogocholesterolowa, elbaswir z grazoprewirem, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia pediatryczna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, lek przeciwwirusowy, leki wiążące kwasy żółciowe, letermowir, mieszana hiperlipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, prewencja chorób sercowo-naczyniowych, terapia hipolipemizująca, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie wirusem cytomegalii, złożona hiperlipidemia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 15 mg
Przy stosowaniu preparatu Romazic (rozuwastatyna) zaleca się indywidualne ustalanie dawki, uwzględniając wyjściowe stężenie cholesterolu, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancję leku. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, przy czym dawki 30-40 mg wymagają nadzoru specjalistycznego i regularnej kontroli. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych rekomendowana dawka to 20 mg/dobę, potwierdzona badaniami klinicznymi. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg, z maksymalnymi dawkami odpowiednio 10 mg (6-9 lat) i 20 mg (10-17 lat). W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej u dzieci maksymalna dawka to 20 mg/dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów powyżej 70 roku życia dawka początkowa to 5 mg, z możliwością zwiększenia do 20 mg, zachowując ostrożność przy wyższych dawkach.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wątroby, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sortis 20 20 mg
Atorwastatyna, dostępna w dawkach 10, 20, 40 i 80 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 1-2 godzin. Biodostępność całkowita wynosi około 12%, a aktywność hamująca reduktazę HMG-CoA około 30%, co wynika z efektu pierwszego przejścia i metabolizmu wątrobowego. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~381 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (≥98%). Metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, tworząc aktywne metabolity hydroksylowe, które odpowiadają za około 70% aktywności farmakologicznej. Atorwastatyna jest substratem transporterów OATP1B1/1B3 oraz pomp efluksowych P-gp i BCRP, co wpływa na jej farmakokinetykę i eliminację żółciową. Okres półtrwania leku wynosi około 14 godzin, natomiast działania hamującego reduktazę HMG-CoA – 20-30 godzin, co ma znaczenie dla skuteczności terapeutycznej.
AUC, BCRP, biodostępność atorwastatyny, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, genotyp c.521TT, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klasyfikacja Child-Pugh, klirens atorwastatyny, LDL-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametr farmakokinetyczny, poalkoholowe uszkodzenie wątroby, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, skala Tannera, skalowanie allometryczne, stężenie atorwastatyny, szybkie wchłanianie, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zaranta 5 mg
Leczenie rozuwastatyną (Zaranta) wymaga indywidualnego dostosowania dawki, uwzględniając wyjściowe stężenie cholesterolu, ryzyko sercowo-naczyniowe oraz tolerancję pacjenta. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się standardowo 20 mg/dobę. U dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg/dobę, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub 20 mg (10-17 lat). W przypadku homozygotycznej FH u dzieci 6-17 lat dawka początkowa to 5-10 mg/dobę, maksymalnie do 20 mg/dobę. Tabletki 30 mg i 40 mg nie są wskazane w populacji pediatrycznej. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg/dobę bez konieczności dalszej modyfikacji ze względu na wiek.
atazanawir, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, polimorfizm genetyczny, prewencja sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Child-Pugh, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atorvagen 10 mg
Atorwastatyna, będąca inhibitorem reduktazy HMG-CoA, działa poprzez hamowanie biosyntezy cholesterolu w wątrobie oraz zwiększenie ekspresji receptorów LDL na hepatocytach, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia cholesterolu LDL (redukcja o 41-61%), cholesterolu całkowitego (30-46%), apolipoproteiny B (34-50%) oraz triglicerydów (14-33%), a także umiarkowanego wzrostu HDL-C i apolipoproteiny A₁. W badaniach klinicznych, w tym u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, wykazano skuteczność atorwastatyny w redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego, potwierdzoną m.in. w badaniu REVERSAL, gdzie dawka 80 mg/dobę zapobiegała progresji miażdżycy tętnic wieńcowych i znacząco poprawiała profil lipidowy (LDL-C z 3,89 do 2,04 mmol/l, cholesterol całkowity o 34,1%, triglicerydy o 20%, apolipoproteina B o 39,1%). W badaniu MIRACL u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym stosowanie 80 mg atorwastatyny zmniejszyło ryzyko złożonych zdarzeń sercowo-naczyniowych o 16% (p=0,048).
apolipoproteina A1, apolipoproteina B, blaszka miażdżycowa, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, cukrzyca insulinoniezależna, dławica piersiowa, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia mieszana, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, katabolizm LDL, kompetycyjne hamowanie, lek hipolipemizujący, lipoproteina HDL, lipoproteina LDL, lipoproteina VLDL, makroalbuminuria, mewalonian, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, ostry zespół wieńcowy, przejściowy atak niedokrwienny, receptor LDL, retinopatia, skala Tannera, triglicerydy, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, zabieg rewaskularyzacji, zawał lakunarny, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie wieńcowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Simvagen 20 20 mg
Symwastatyna, substancja czynna leku Simvagen, jest stosowana w leczeniu hipercholesterolemii oraz profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych. Dawka terapeutyczna wynosi od 5 mg do 80 mg na dobę, podawana doustnie wieczorem, z modyfikacjami dawkowania co minimum 4 tygodnie. Maksymalna dawka 80 mg/dobę jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, u których niższe dawki okazały się nieskuteczne. W leczeniu heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej u dzieci i młodzieży (10-17 lat) dawka początkowa wynosi 10 mg/dobę, z zakresem do 40 mg/dobę. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną zaleca się dawkę początkową 40 mg/dobę, stosowaną jako terapia uzupełniająca inne metody leczenia. W profilaktyce zdarzeń wieńcowych dawka wynosi 20-40 mg/dobę. Symwastatyna może być stosowana w monoterapii lub w połączeniu z preparatami wiążącymi kwasy żółciowe, z zachowaniem odpowiednich odstępów czasowych podania.
afereza LDL, amiodaron, amlodypina, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, diltiazem, elbaswir, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, grazoprewir, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, lomitapid, preparat wiążący kwasy żółciowe, Simvagen, skala Tannera, symwastatyna, terapia uzupełniająca, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Apo-Atorva 10 mg
Lek Apo-Atorva zawiera atorwastatynę wapniową (solwat z glikolem propylenowym) i jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg. Stosowany jest w leczeniu hipercholesterolemii pierwotnej (w tym heterozygotycznej rodzinnej) u dorosłych i dzieci powyżej 10 roku życia, a także w hiperlipidemią złożoną typu IIa i IIb według klasyfikacji Fredricksona. Wskazany jest również u dorosłych z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii jako terapia uzupełniająca lub alternatywna. Ponadto, Apo-Atorva jest stosowana w prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z wysokim ryzykiem, w połączeniu z modyfikacją stylu życia, kontrolą ciśnienia tętniczego, leczeniem cukrzycy oraz dietą niskocholesterolową.
afereza cholesterolu LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna wapniowa, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, czynnik ryzyka sercowo-naczyniowego, dieta hipolipemizująca, dieta niskocholesterolowa, enzym wątrobowy, funkcja nerek, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia pierwotna, hiperlipidemia wtórna, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, leczenie hipolipemizujące, miopatia, niewydolność nerek, parametr lipidowy, prewencja pierwotna, profil lipidowy, ryzyko sercowo-naczyniowe, triglicerydy, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Atoris 20 mg
Lek Atoris zawiera atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, będącą inhibitorem reduktazy HMG-CoA, stosowanym w leczeniu hiperlipidemii, w szczególności hipercholesterolemii pierwotnej, heterozygotycznej i homozygotycznej rodzinnej oraz hiperlipidemii złożonej (typy IIa i IIb wg Fredricksona). Terapia atorwastatyną jest wskazana u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia, po nieskuteczności leczenia dietetycznego i niefarmakologicznego. W ciężkich przypadkach homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej Atoris stosuje się jako terapię uzupełniającą lub podstawową, gdy inne metody są niedostępne. Ponadto lek jest zalecany w prewencji pierwotnej i wtórnej zdarzeń sercowo-naczyniowych u pacjentów dorosłych z wysokim ryzykiem, jako element kompleksowej strategii obejmującej modyfikację czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie, cukrzyca, otyłość czy palenie tytoniu.
afereza cholesterolu LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol LDL, cukrzyca, działanie hipolipemizujące, gospodarka węglowodanowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia mieszana, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leczenie hipolipemizujące, nadciśnienie tętnicze, parametry lipidowe, pierwotna hipercholesterolemia, prewencja pierwotna, prewencja sercowo-naczyniowa, prewencja wtórna, statyna, triglicerydy - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Romazic 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Romazic, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 5 godzinach od podania doustnego oraz bezwzględną biodostępnością około 20%. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki wątrobowej, z objętością dystrybucji około 134 litrów i wiązaniem z białkami osocza na poziomie 90%, głównie z albuminami. Metabolizm rozuwastatyny jest niewielki (około 10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6, z aktywnymi metabolitami N-demetylowanymi o około 50% aktywności biologicznej związku macierzystego. Eliminacja odbywa się głównie drogą jelitową (90% w postaci niezmienionej), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka leku jest liniowa, bez kumulacji przy wielokrotnym podawaniu, a parametry nie ulegają istotnym zmianom pod wpływem wieku czy płci.
BCRP, bezwzględna biodostępność, biotransformacja, ciężkie zaburzenie czynności nerek, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka rozuwastatyny, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, izoenzym cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, maksymalne stężenie w osoczu, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, proces farmakokinetyczny, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, transporter OATP-C - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Suvardio Plus 40 mg + 10 mg
Farmakokinetyka leku Suvardio Plus, zawierającego rozuwastatynę (40 mg) i ezetymib (10 mg), odzwierciedla profile obu substancji czynnych. Rozuwastatyna charakteryzuje się biodostępnością około 20%, osiąga maksymalne stężenie w osoczu po około 5 godzinach, a jej okres półtrwania wynosi około 19 godzin. Lek jest w dużej mierze wychwytywany przez wątrobę, gdzie hamuje reduktazę HMG-CoA (>90% aktywności). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (około 10%), głównie przez CYP2C9, a wydalanie odbywa się głównie z kałem (90%) i w mniejszym stopniu z moczem (5%). Ezetymib jest szybko wchłaniany, wiąże się silnie z białkami osocza (99,7%), a jego okres półtrwania wynosi około 22 godzin. Metabolizowany jest głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i wydalany z żółcią, z około 78% dawki wydalanej z kałem i 11% z moczem. Jednoczesne podanie 10 mg rozuwastatyny z 10 mg ezetymibu powoduje 1,2-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co może mieć znaczenie kliniczne dla bezpieczeństwa terapii.
BCRP, biodostępność całkowita, cholesterol frakcji LDL, CYP2C9, farmakokinetyka liniowa, glukuronid ezetymibu, glukuronid fenolowy, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, inhibitor wchłaniania cholesterolu, izoenzym, krążenie jelitowo-wątrobowe, OATP-C, OATP1B1, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rąbek szczoteczkowy jelita cienkiego, sitosterolemia, skala Childa-Pugha, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Simvastatin Genoptim
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, niesie ryzyko miopatii i rabdomiolizy, szczególnie przy dawkach ≥40 mg/dobę, z częstością miopatii wynoszącą 0,03% przy 20 mg/dobę, 0,08% przy 40 mg/dobę oraz 0,61% przy 80 mg/dobę. U pacjentów po zawale serca stosujących 80 mg/dobę przez średnio 6,7 roku ryzyko wzrasta do około 1,0%. Szczególnie narażeni są pacjenci pochodzenia azjatyckiego oraz osoby z allelem c.521T>C genu SLCO1B1, zwłaszcza z genotypem CC, u których ryzyko miopatii przy dawce 80 mg wynosi około 15% rocznie. Monitorowanie aktywności kinazy kreatynowej (CK) jest kluczowe, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka (wiek >65 lat, płeć żeńska, niewydolność nerek, niedoczynność tarczycy, wcześniejsze toksyczne reakcje na statyny/fibraty). W przypadku CK >5-krotnej górnej granicy normy lub nasilonych objawów mięśniowych należy rozważyć przerwanie terapii. Symwastatyna jest przeciwwskazana w skojarzeniu z silnymi inhibitorami CYP3A4, gemfibrozylem, cyklosporyną, danazolem oraz kwasem fusydowym ze względu na znaczne zwiększenie ryzyka miopatii i rabdomiolizy.
aminotransferaza, amiodaron, amlodypina, białko transportowe OATP, boceprewir, cukrzyca, cyklosporyna, danazol, diltiazem, erytromycyna, gemfibrozyl, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, immunozależna miopatia martwicza, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, inhibitor reduktazy HMG-CoA, itrakonazol, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klarytromycyna, kobicystat, kwas fusydowy, kwas nikotynowy, mioglobinuria, miopatia, miotoksyczność, nefazodon, nelfinawir, niacyna, niedobór laktazy, niedoczynność tarczycy, nietolerancja galaktozy, pozakonazol, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, symwastatyna, telaprewir, telitromycyna, werapamil, worykonazol, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ridlip 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Ridlip, charakteryzuje się farmakokinetyką obejmującą powolne wchłanianie z osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) po około 5 godzinach oraz ograniczoną biodostępnością na poziomie około 20%. Lek wykazuje rozległą dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji ~134 l) z wysokim wiązaniem z białkami osocza (~90%, głównie albuminami). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z powstawaniem metabolitów N-demetylowanych o aktywności farmakologicznej zmniejszonej o około 50% oraz metabolitów laktonowych nieaktywnych klinicznie. Eliminacja odbywa się głównie drogą jelitową (~90% z kałem), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Klirens osoczowy wynosi około 50 l/h (odchylenie 21,7%). Farmakokinetyka rozuwastatyny jest liniowa, bez akumulacji po wielokrotnym podaniu, a parametry te nie ulegają istotnym zmianom pod wpływem wieku czy płci dorosłych pacjentów.
akumulacja leku, białko transportowe BCRP, białko transportowe OATP1B1, biodostępność, biodostępność bezwzględna, cholesterol LDL, CYP 2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka rozuwastatyny, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, izoenzym, izoenzymy cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, maksymalne stężenie w osoczu, okres półtrwania, pochodne laktonowe, pochodne N-demetylowane, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm ABCG2, polimorfizm genetyczny, polimorfizm SLCO1B1, polipeptyd transportujący aniony organiczne, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Atorvastatin Genoptim 20 mg
Atorvastatin Genoptim jest dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg oraz 80 mg atorwastatyny wapniowej, stosowany doustnie w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, mieszanej hiperlipidemii oraz w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Początkowa dawka u dorosłych wynosi zwykle 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co 4 tygodnie w zależności od stężenia LDL-C, odpowiedzi na leczenie oraz celu terapeutycznego, przy maksymalnej dawce 80 mg/dobę. U pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawkę można zwiększać do 40 mg/dobę, a następnie do 80 mg/dobę lub stosować 40 mg w połączeniu z lekami wiążącymi kwasy żółciowe. W przypadku homozygotycznej postaci choroby dawki wahają się od 10 mg do 80 mg/dobę, jednak dane kliniczne są ograniczone, a leczenie powinno być wspomagane innymi metodami, np. aferezą LDL-C.
afereza LDL, atorwastatyna wapniowa, cholesterol LDL, dawka początkowa, dieta ubogocholesterolowa, farmakoterapia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leczenie hipolipemizujące, lek przeciwwirusowy, lek wiążący kwasy żółciowe, mieszana hiperlipidemia, niewydolność wątroby, pierwotna hipercholesterolemia, profilaktyka pierwotna chorób sercowo-naczyniowych, tabletka powlekana, terapia wspomagająca, upośledzenie czynności nerek, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Suvardio 20 mg
Lek Suvardio (rozuwastatyna) jest wskazany do leczenia pierwotnej hipercholesterolemii typu IIa, mieszanej dyslipidemii typu IIb oraz rodzinnej homozygotycznej hipercholesterolemii. Preparat dostępny jest w formie tabletek powlekanych o dawkach 5 mg, 10 mg, 20 mg i 40 mg rozuwastatyny wapniowej. Suvardio stosuje się u dorosłych, młodzieży powyżej 6 lat oraz dzieci w wieku 6 lat i starszych, jako uzupełnienie diety i niefarmakologicznych metod leczenia, zwłaszcza gdy odpowiedź na te metody jest niewystarczająca. W przypadku rodzinnej homozygotycznej hipercholesterolemii lek może być stosowany jako uzupełnienie innych terapii hipolipemizujących, takich jak afereza LDL. Warto zwrócić uwagę na zawartość laktozy w tabletkach: 26 mg w dawce 5 mg, 52,9 mg w 10 mg, 105,8 mg w 20 mg oraz 211,7 mg w 40 mg.
afereza LDL, ciśnienie tętnicze, glikemia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, laktoza, leczenie hipolipemizujące, mieszana dyslipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, podwyższone stężenie cholesterolu LDL, prewencja kardiologiczna, prewencja zdarzeń sercowo-naczyniowych, rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rozuwastatyna wapniowa, ryzyko zdarzenia sercowo-naczyniowego, tabletka powlekana, triglicerydy, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Sortis 20 20 mg
Lek Sortis (atorwastatyna) w dawkach 10 mg i 20 mg, dostępny w formie tabletek do rozgryzania i żucia, jest wskazany do leczenia hipercholesterolemii pierwotnej (w tym heterozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej) u dorosłych oraz dzieci i młodzieży powyżej 10 roku życia, a także hiperlipidemii złożonej typu IIa i IIb. Terapia atorwastatyną powinna być stosowana jako uzupełnienie diety i modyfikacji stylu życia, zwłaszcza gdy 3-miesięczne postępowanie niefarmakologiczne nie przynosi oczekiwanych efektów. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej, lek może być stosowany jako terapia uzupełniająca do aferezy LDL lub jako podstawowa terapia, gdy afereza jest niedostępna. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena profilu lipidowego (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy), funkcji wątroby (ALT, AST), nerek (kreatynina) oraz globalnego ryzyka sercowo-naczyniowego (np. SCORE, Framingham).
afereza LDL, aminotransferazy, apolipoproteina B, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba sercowo-naczyniowa, ciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, fenyloketonuria, funkcja nerek, funkcja wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna rodzinna hipercholesterolemia, incydent sercowo-naczyniowy, miopatia, nadciśnienie tętnicze, profil lipidowy, rewaskularyzacja wieńcowa, schorzenie mięśniowe, tabletka do rozgryzania i żucia, terapia hipolipemizująca, triglicerydy, udar mózgu, zawał serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zaranta 20 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 5 godzin oraz bezwzględną biodostępnością około 20%, co wynika z efektu pierwszego przejścia. Lek wykazuje rozległą dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji ~134 l) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~90%, głównie albuminy). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 19 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~10%, z czego 5% w formie niezmienionej). Klirens osoczowy wynosi około 50 l/h (odchylenie 21,7%). Farmakokinetyka rozuwastatyny jest liniowa, bez kumulacji po wielokrotnym podaniu.
ABCG2, BCRP, białko transportujące OATP1B1, biodostępność bezwzględna, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka liniowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens osoczowy, laktonowa pochodna, maksymalne stężenie w osoczu, N-demetylowana pochodna, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, polimorfizm genetyczny, polimorfizm SLCO1B1, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, transporter OATP-C, właściwości farmakokinetyczne, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Torvacard neo 80 mg
Lek Torvacard neo, zawierający atorwastatynę w postaci trójwodnej soli wapniowej, jest wskazany w leczeniu zaburzeń lipidowych, w tym hipercholesterolemii pierwotnej, heterozygotycznej i homozygotycznej postaci rodzinnej oraz hiperlipidemii złożonej (typy IIa i IIb według Fredricksona). Dostępny w dawkach 10 mg, 20 mg, 40 mg i 80 mg, umożliwia indywidualne dostosowanie terapii. Atorwastatyna skutecznie obniża stężenia cholesterolu całkowitego, LDL, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, co przekłada się na redukcję ryzyka miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Wskazaniem do terapii jest niewystarczająca odpowiedź na modyfikację stylu życia, a w przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej często konieczne jest leczenie skojarzone oraz uzupełnienie o aferezę LDL, jeśli dostępna.
afereza LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, ciśnienie tętnicze, funkcja wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia pierwotna, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leczenie skojarzone, leczenie zaburzeń lipidowych, miopatia, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, prewencja chorób sercowo-naczyniowych, profil lipidowy, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, profilaktyka pierwotna, triglicerydy, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zaburzenie lipidowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Suvardio 5 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się niską biodostępnością około 20% z powodu efektu pierwszego przejścia wątrobowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach od podania doustnego. Lek wykazuje szeroki rozkład tkankowy (objętość dystrybucji ~134 l) i silne wiązanie z białkami osocza (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu N-demetylowego (50% aktywności leku) oraz nieaktywnej pochodnej laktonowej. Rozuwastatyna hamuje ponad 90% aktywności reduktazy HMG-CoA, co stanowi podstawę jej działania hipolipemizującego. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90% dawki) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~5%), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, bez kumulacji po wielokrotnym podaniu. Wychwyt wątrobowy jest zależny od transporterów OATP-C, co ma kluczowe znaczenie dla farmakokinetyki leku.
ABCG2, AUC, BCRP, biodostępność leku, CYP2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, działanie hipolipemizujące, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowa, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, skala Childa-Pugha, SLCO1B1, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Apo-Atorva 20 mg
Apo-Atorva (atorwastatyna) jest dostępna w dawkach 10 mg, 20 mg oraz 40 mg w formie tabletek powlekanych i stosowana w leczeniu pierwotnej hipercholesterolemii, mieszanej hiperlipidemii oraz heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej. Standardowa dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji co 4 tygodnie, aż do maksymalnej dawki 80 mg/dobę. Efekt terapeutyczny obserwuje się zwykle po 2 tygodniach, a maksymalną odpowiedź po 4 tygodniach leczenia. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej atorwastatyna stosowana jest jako terapia wspomagająca, a u pacjentów z upośledzeniem czynności nerek nie wymaga modyfikacji dawkowania. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z aktywną chorobą wątroby i wymaga ostrożności u osób z jej upośledzeniem.
afereza LDL-C, atorwastatyna, cholesterol LDL, dieta ubogocholesterolowa, droga doustna, farmakoterapia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, leki wiążące kwasy żółciowe, mieszana hiperlipidemia, pierwotna hipercholesterolemia, prewencja pierwotna, tabletka powlekana, terapia hipolipemizująca, upośledzenie czynności nerek, upośledzenie czynności wątroby, wirus cytomegalii, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Działania niepożądane – Inegy 10 mg + 80 mg
Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę w dawkach od 10 mg + 10 mg do 10 mg + 80 mg, został oceniony pod kątem bezpieczeństwa na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących około 12 000 pacjentów oraz doświadczeń porejestracyjnych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są bóle mięśni (często), miopatia (0,2%), rabdomioliza (0,1%) oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT i/lub AspAT ≥3x GGN) u 1,7% pacjentów. Inne działania obejmują zaburzenia ze strony układu nerwowego, pokarmowego, wątroby, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego, a także rzadkie przypadki zespołu nadwrażliwości i immunozależnej miopatii martwiczej (IMNM). W badaniu IMPROVE-IT (n=18 144) profil bezpieczeństwa INEGY 10 mg + 40 mg był zbliżony do monoterapii symwastatyną 40 mg, z podobnym wskaźnikiem przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych (10,6% vs 10,1%).
anafilaksja, choroba wieńcowa, cukrzyca, eozynofilia, ezetymib i symwastatyna, ginekomastia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, immunozależna miopatia martwicza, kamica żółciowa, miastenia rzekomoporaźna, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawcze, zapalenie naczyń, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie żołądka, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Suvardio 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Suvardio, jest selektywnym i kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu, działając głównie w wątrobie. Mechanizm działania obejmuje zwiększenie liczby receptorów LDL na hepatocytach oraz hamowanie syntezy lipoprotein VLDL, co prowadzi do istotnej poprawy profilu lipidowego: redukcji LDL-C (do -63% przy dawce 40 mg), cholesterolu całkowitego (do -46%), triglicerydów (do -28%) oraz apolipoproteiny B, a także wzrostu HDL-C i apolipoproteiny A-I. Efekt terapeutyczny jest dawkozależny, z szybkim początkiem działania (od 1 tygodnia) i pełną odpowiedzią po 4 tygodniach terapii. Skuteczność potwierdzono u pacjentów z hipercholesterolemią typu IIa i IIb, w tym u osób z cukrzycą i rodzinną hipercholesterolemią, niezależnie od wieku, płci i rasy.
apolipoproteina A-I, apolipoproteina B, badanie JUPITER, badanie METEOR, biosynteza cholesterolu, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol nie-HDL, cholesterol VLDL, fenofibrat, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipertriglicerydemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kompleks intima-media, lek hipolipemizujący, lipoproteina VLDL, mewalonian, miażdżyca subkliniczna, niacyna, receptor LDL, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, ryzyko sercowo-naczyniowe, skala Framingham, statyna, Suvardio, triglicerydy, triglicerydy VLDL, udar mózgu, wątroba, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zgon sercowo-naczyniowy