Działania niepożądane leku Vastan

Działania niepożądane leku Vastan (symwastatyna) zostały zidentyfikowane i sklasyfikowane na podstawie szeroko zakrojonych, długoterminowych badań klinicznych z kontrolą placebo, w tym badań HPS z udziałem 20 536 pacjentów oraz 4S z udziałem 4444 pacjentów. Dane dotyczące bezpieczeństwa opierają się zarówno na wynikach obserwacji w badaniach klinicznych, jak i informacjach zebranych po wprowadzeniu produktu do obrotu.¹

Wyniki badań klinicznych

W badaniu HPS, w którym uczestniczyło 20 536 pacjentów (10 269 leczonych symwastatyną w dawce 40 mg na dobę i 10 267 otrzymujących placebo), parametry bezpieczeństwa były porównywalne w obu grupach w okresie średnio 5-letniej obserwacji. Wskaźniki przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosiły 4,8% w grupie symwastatyny i 5,1% w grupie placebo. Częstość występowania miopatii była poniżej 0,1% u pacjentów leczonych symwastatyną 40 mg. Zwiększenie aktywności aminotransferaz (>3× powyżej górnej granicy normy, potwierdzone powtórnym badaniem) wystąpiło u 0,21% pacjentów leczonych symwastatyną w porównaniu do 0,09% pacjentów otrzymujących placebo.²

Klasyfikacja działań niepożądanych

Częstość występowania działań niepożądanych sklasyfikowano według następujących kategorii:³

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100, <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1000, <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000, <1/1000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Zespół nadwrażliwości

W rzadkich przypadkach opisywano objawy zespołu nadwrażliwości, który może przebiegać z jednym lub więcej spośród następujących objawów: obrzęk naczynioruchowy, zespół toczniopodobny, bóle mięśni typu reumatoidalnego, zapalenie mięśni i skóry, zapalenie naczyń, małopłytkowość, eozynofilia, podwyższone OB, zapalenie stawów i bóle stawów, pokrzywka, nadwrażliwość na światło, gorączka, uderzenia gorąca, duszność, złe samopoczucie.⁴

Szczegółowy przegląd działań niepożądanych

Poniżej przedstawiono szczegółowy wykaz działań niepożądanych według układów i narządów, wraz z ich częstotliwością występowania.⁵

Zaburzenia krwi i układu chłonnego

Rzadko: Niedokrwistość⁶

Zaburzenia układu immunologicznego

Bardzo rzadko: Anafilaksja⁷

Zaburzenia psychiczne

Bardzo rzadko: Bezsenność
Częstość nieznana: Depresja⁸

Zaburzenia układu nerwowego

Rzadko: Ból głowy, parestezje, zawroty głowy, neuropatia obwodowa
Bardzo rzadko: Zaburzenia pamięci
Częstość nieznana: Miastenia⁹

Zaburzenia oka

Rzadko: Niewyraźne widzenie, zaburzenia widzenia
Częstość nieznana: Miastenia oczna¹⁰

Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia

Częstość nieznana: Śródmiąższowa choroba płuc¹¹

Zaburzenia żołądka i jelit

Rzadko: Zaparcia, bóle brzucha, wzdęcia z oddawaniem wiatrów, niestrawność, biegunka, nudności, wymioty, zapalenie trzustki¹²

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Rzadko: Zapalenie wątroby/żółtaczka
Bardzo rzadko: Niewydolność wątroby bez skutku śmiertelnego lub zakończona zgonem¹³

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Rzadko: Wysypka, świąd, łysienie
Bardzo rzadko: Polekowe zmiany liszajowate¹⁴

Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej

Rzadko: Miopatia (w tym zapalenie mięśni), rabdomioliza z lub bez ostrej niewydolności nerek, bóle mięśniowe, kurcze mięśni
Bardzo rzadko: Zerwanie mięśni¹⁵

Zaburzenia układu rozrodczego i piersi

Bardzo rzadko: Ginekomastia
Częstość nieznana: Zaburzenia erekcji¹⁶

Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania

Rzadko: Astenia¹⁷

Badania diagnostyczne

Rzadko: Zwiększenie aktywności aminotransferaz w surowicy krwi (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, γ-glutamylotranspeptydazy), podwyższenie aktywności fosfatazy alkalicznej, zwiększenie aktywności kinazy kreatynowej w surowicy krwi¹⁸

Dodatkowe działania niepożądane

U pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę, zgłaszano przypadki wzrostu stężenia HbA_1c i glukozy w surowicy na czczo. W okresie porejestracyjnym zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych (np. utrata pamięci, słaba pamięć, amnezja, zaburzenia pamięci, splątanie) u pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę. Zgłaszane problemy były na ogół łagodne i ustępowały po przerwaniu leczenia statyną. Obserwowano zmienny czas do wystąpienia objawów (od 1 dnia do kilku lat) i ich ustąpienia (mediana 3 tygodnie).¹⁹

Dodatkowo, zgłaszano następujące działania niepożądane podczas stosowania niektórych statyn:²⁰

• Zaburzenia snu, w tym koszmary senne
• Zaburzenia seksualne
• Cukrzyca: częstość zależy od obecności lub braku czynników ryzyka (poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów, nadciśnienie w wywiadzie)

Stosowanie u dzieci i młodzieży

W trwającym 48 tygodni badaniu z udziałem dzieci i młodzieży (chłopcy w fazie II i powyżej wg skali Tannera oraz dziewczynki, u których od pierwszej miesiączki upłynął co najmniej rok) w wieku od 10 do 17 lat z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną (n = 175), profil bezpieczeństwa i tolerancji leczenia w grupie symwastatyny był na ogół podobny do profilu grupy placebo. Długotrwały wpływ produktu leczniczego na dojrzewanie fizyczne, umysłowe i płciowe jest nieznany. Brak jest odpowiednich danych dotyczących leczenia symwastatyną przez ponad rok.²¹

Tabela działań niepożądanych

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi

Zaburzenia mięśniowe

Szczególną uwagę należy zwrócić na objawy miopatii i rabdomiolizy, które stanowią rzadkie, ale potencjalnie poważne działania niepożądane. Miopatia objawia się bólem, tkliwością lub osłabieniem mięśni, natomiast rabdomioliza jest ciężką postacią uszkodzenia mięśni, która może prowadzić do ostrej niewydolności nerek. Stan ten jest diagnozowany na podstawie znacznego wzrostu aktywności kinazy kreatynowej w surowicy.²²

Zaburzenia wątrobowe

Kolejnym istotnym zagrożeniem jest wpływ leku na funkcję wątroby. Rzadko może wystąpić zapalenie wątroby lub żółtaczka, a bardzo rzadko niewydolność wątroby, która może być śmiertelna. Dlatego ważne jest monitorowanie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferaz) podczas terapii.²³

Zaburzenia poznawcze

W okresie porejestracyjnym zgłaszano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych u pacjentów przyjmujących statyny, w tym symwastatynę. Objawy te obejmują utratę pamięci, słabą pamięć, amnezję, zaburzenia pamięci i splątanie. Chociaż problemy te są zazwyczaj łagodne i ustępują po przerwaniu leczenia, należy zwrócić na nie uwagę, zwłaszcza że mogą pojawić się w różnym czasie – od 1 dnia do kilku lat od rozpoczęcia terapii.²⁴

Zaburzenia metaboliczne

Istnieje powiązanie między stosowaniem statyn, w tym symwastatyny, a ryzykiem rozwoju cukrzycy. Jest ono szczególnie istotne u pacjentów z już istniejącymi czynnikami ryzyka, takimi jak poziom glukozy na czczo ≥ 5,6 mmol/l, BMI > 30 kg/m², podwyższony poziom triglicerydów czy nadciśnienie w wywiadzie.²⁵

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: + 48 22 49 21 301, faks: + 48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl. Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁶