heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna
Heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna (HeFH) jest częściową postacią genetycznie uwarunkowanego zaburzenia metabolizmu lipidów, dziedziczonego w sposób autosomalny dominujący. Charakteryzuje się znacznym podwyższeniem stężenia cholesterolu LDL w osoczu z powodu mutacji jednego z alleli genów kodujących białka zaangażowane w metabolizm LDL, najczęściej receptora LDL (LDLR).
Pacjenci z HeFH wykazują dwu- do trzykrotnego wzrostu stężenia cholesterolu LDL w porównaniu do osób zdrowych, co prowadzi do przedwczesnej miażdżycy i zwiększonego ryzyka incydentów sercowo-naczyniowych. Klinicznie może manifestować się przez żółtaki ścięgien, rąbek rogówkowy oraz wczesne występowanie choroby wieńcowej, często przed 55. rokiem życia u mężczyzn i 60. rokiem życia u kobiet.
Diagnoza HeFH opiera się na kryteriach klinicznych (m.in. skale Dutch Lipid Clinic Network, Simon Broome), badaniach biochemicznych oraz analizie genetycznej. Leczenie obejmuje intensywną terapię hipolipemizującą, w tym statyny w wysokich dawkach, ezetymib oraz inhibitory PCSK9, a w przypadkach opornych na leczenie farmakologiczne – aferezę LDL. Wczesna identyfikacja i leczenie pacjentów z HeFH znacząco zmniejsza ryzyko sercowo-naczyniowe.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 10 mg
Romazic (rozuwastatyna) wymaga indywidualnego ustalania dawki, z zalecaną dawką początkową 5-10 mg doustnie raz na dobę, stosowaną niezależnie od posiłków. Dawkę można zwiększyć po 4 tygodniach terapii, maksymalnie do 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłą kontrolą lekarską. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych zalecana dawka wynosi 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki wynoszą 5-10 mg (6-9 lat) oraz 5-20 mg (10-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną formą choroby dawka maksymalna to 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 roku życia dawka początkowa to 5 mg, a u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) również 5 mg, przy czym stosowanie dawki 40 mg jest przeciwwskazane. Stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek oraz z aktywną chorobą wątroby jest przeciwwskazane.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Simvastatin Genoptim 40 mg
Symwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, jest stosowana doustnie w leczeniu hiperlipidemii i profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Po wchłonięciu ulega aktywacji w wątrobie do postaci beta-hydroksykwasu, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia LDL-C (w badaniach dawki 10-80 mg/dobę powodowały redukcję LDL-C o 30-47%), zmniejszenia VLDL-C, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, a także niewielkiego wzrostu HDL-C. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu biosyntezy cholesterolu i indukcji receptorów LDL, co zwiększa katabolizm LDL. W badaniach klinicznych, takich jak HPS i 4S, symwastatyna w dawkach 20-40 mg/dobę wykazała znaczące zmniejszenie ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych (o 18-42%), poważnych zdarzeń wieńcowych (o 27-34%) oraz udarów (o 25-30%). W badaniu SEARCH porównującym dawki 20 mg i 80 mg nie stwierdzono istotnej różnicy w częstości incydentów, natomiast wyższa dawka wiązała się z większym ryzykiem miopatii (1,0% vs 0,02%).
amputacja kończyny, apolipoproteina B, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, cukrzyca, dławica piersiowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lipoproteiny VLDL, mieszana hiperlipidemia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, owrzodzenie nóg, pierwotna hipercholesterolemia, powikłania naczyniowe, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, przemijający atak niedokrwienny, rewaskularyzacja naczyń obwodowych, statyny, symwastatyna, triglicerydy, udar mózgu, udar niedokrwienny, zarostowa choroba tętnic, zawał serca, zdarzenia naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosuvastatin Krka 15 mg
Rozuwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 5 godzin po podaniu doustnym oraz bezwzględną biodostępnością na poziomie około 20%, co wynika z intensywnego efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Lek wykazuje wysokie powinowactwo do tkanki wątrobowej, z objętością dystrybucji około 134 l i wiązaniem z białkami osocza na poziomie około 90%, głównie z albuminami. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (około 10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Metabolity N-demetylowane zachowują około 50% aktywności, natomiast pochodne laktonowe są klinicznie nieaktywne. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a średni klirens osoczowy to około 50 l/h (CV 21,7%). Eliminacja odbywa się głównie przez przewód pokarmowy (90% z kałem, w tym dawka wchłonięta i niewchłonięta), natomiast około 5% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.
BCRP, bezwzględna biodostępność, cholesterol LDL, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, N-demetylacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodna laktonowa, polimorfizm ABCG2, polimorfizm SLCO1B1, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, synteza cholesterolu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 40 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Romazic) konieczne jest wdrożenie diety hipolipemizującej oraz indywidualne ustalenie dawki na podstawie wyjściowego stężenia cholesterolu, czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz ryzyka działań niepożądanych. Dawka początkowa wynosi 5 mg lub 10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji po 4 tygodniach. Maksymalna dawka 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, wymaga ścisłego monitorowania i powinna być stosowana pod nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych zalecana dawka to 20 mg raz na dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg (6-9 lat: 5-10 mg, 10-17 lat: 5-20 mg), natomiast u dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka maksymalna to 20 mg raz na dobę. Stosowanie u dzieci poniżej 6 lat nie jest zalecane ze względu na brak danych.
BCRP, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dieta hipolipemizująca, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, profilaktyka zdarzeń sercowo-naczyniowych, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, terapia skojarzona, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Amlator 20 mg + 10 mg
Atorwastatyna, składnik preparatu Amlator, charakteryzuje się niską biodostępnością około 12% z powodu eliminacji przedukładowej i efektu pierwszego przejścia wątrobowego. Maksymalne stężenie (Cmax) osiąga w 1-2 godziny po podaniu doustnym, a jej objętość dystrybucji wynosi około 381 litrów, co wskazuje na intensywną penetrację do tkanek. Atorwastatyna wiąże się silnie z białkami osocza (≥98%) i jest metabolizowana głównie przez CYP3A4 do aktywnych metabolitów, które odpowiadają za około 70% efektu hamowania reduktazy HMG-CoA, utrzymującego się 20-30 godzin mimo okresu półtrwania 14 godzin. Eliminacja odbywa się głównie z żółcią, bez istotnej recyrkulacji wątrobowo-jelitowej. U pacjentów z niewydolnością wątroby (Child-Pugh B) obserwuje się znaczący wzrost Cmax (16-krotny) i AUC (11-krotny), co wymaga ostrożności i modyfikacji dawkowania. Polimorfizm genu SLCO1B1 (c.521CC) zwiększa ekspozycję na lek 2,4-krotnie, podnosząc ryzyko działań niepożądanych, takich jak rabdomioliza. Wiek, płeć oraz niewydolność nerek nie wpływają istotnie na skuteczność i farmakokinetykę atorwastatyny, co pozwala na stosowanie standardowego dawkowania w tych grupach.
bezwzględna biodostępność, białko oporności raka piersi, biodostępność, cytochrom P-450 3A4, efekt pierwszego przejścia, glukuronidacja, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, nadciśnienie tętnicze, o-hydroksyatorwastatyna, okres półtrwania, P-glikoproteina, polimorfizm genu SLCO1B1, polipeptydy transportujące aniony organiczne, pompa effluksowa, rabdomioliza, recyrkulacja wątrobowo-jelitowa, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, skalowanie allometryczne, transporter błonowy, uszkodzenie wątroby, wychwyt atorwastatyny, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Inegy 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy INEGY, zawierający ezetymib i symwastatynę, wykazuje brak istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych między tymi substancjami przy jednoczesnym podaniu. Ezetymib charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z maksymalnym stężeniem (Cₘₐₓ) glukuronidu ezetymibu osiąganym w 1-2 godziny, a samego ezetymibu w 4-12 godzin. Biodostępność ezetymibu nie jest wpływana przez spożycie posiłków. Symwastatyna ma niską biodostępność (<5%) z powodu intensywnego wychwytu wątrobowego, a jej aktywne metabolity osiągają maksymalne stężenia w osoczu między 1,3 a 2,4 godziną po podaniu. Obie substancje wykazują wysokie wiązanie z białkami osocza (ezetymib 99,7%, glukuronid 88-92%, symwastatyna 95%). Okres półtrwania ezetymibu i jego glukuronidu wynosi około 22 godziny, natomiast beta-hydroksykwasu symwastatyny około 1,9 godziny. Metabolizm ezetymibu odbywa się głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym i wydalanie z żółcią, a symwastatyna jest metabolizowana do aktywnego beta-hydroksykwasu w wątrobie, z minimalną dostępnością aktywnej formy w krążeniu ogólnym.
BCRP, beta-hydroksykwas, bezwzględna biodostępność, białka osocza, cholesterol LDL, ciężka choroba nerek, cyklosporyna, ezetymib i symwastatyna, gen SLCO1B1, glukuronid ezetymibu, glukuronid fenolowy, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, krążenie jelitowo-wątrobowe, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, przeszczepienie nerki, rabdomioliza, reduktaza HMG-CoA, sitosterolemia, skala Child-Pugh, wątroba, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atorvastatin Medreg 80 mg
Atorwastatyna, będąca selektywnym, kompetycyjnym inhibitorem reduktazy HMG-CoA (ATC: C10AA05), hamuje biosyntezę cholesterolu w wątrobie, co prowadzi do zwiększenia ekspresji receptorów LDL na hepatocytach i intensyfikacji wychwytu LDL z osocza. W badaniach klinicznych wykazano dawkozależne obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego o 30-46%, LDL-C o 41-61%, apolipoproteiny B o 34-50% oraz triglicerydów o 14-33%, przy jednoczesnym wzroście HDL-C i apolipoproteiny A1. U pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną obserwowano redukcję LDL-C o około 20% przy dawkach do 80 mg/dobę. W badaniu REVERSAL stosowanie atorwastatyny 80 mg/dobę skutkowało stabilizacją miażdżycy tętnic wieńcowych, z redukcją LDL-C z 3,89 ± 0,7 mmol/L (150 ± 28 mg/dL) do 2,04 ± 0,8 mmol/L (78,9 ± 30 mg/dL), przewyższając efekty prawastatyny 40 mg. Ponadto atorwastatyna obniżała stężenie CRP o 36,4%, co wskazuje na działanie przeciwzapalne.
apolipoproteina B, badanie ASCOT-LLA, badanie CARDS, badanie MIRACL, badanie REVERSAL, badanie SPARCL, cholesterol HDL, cholesterol LDL, dławica piersiowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor kompetycyjny, IVUS, LDL, miażdżyca tętnic wieńcowych, ostry zespół wieńcowy, reduktaza HMG-CoA, skala Tannera, TIA, triglicerydy, udar krwotoczny, udar lakunarny, udar mózgu, udar niedokrwienny, VLDL, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Simcovas 20 mg
Profil bezpieczeństwa symwastatyny został szczegółowo oceniony w dużych badaniach klinicznych, takich jak HPS (n=20 536) i 4S (n=4 444). W badaniu HPS, przy dawce 40 mg/dobę przez średnio 5 lat, częstość przerywania terapii z powodu działań niepożądanych wynosiła 4,8% w grupie leczonej i 5,1% w grupie placebo. Miopatia występowała u mniej niż 0,1% pacjentów przy dawce 40 mg, natomiast podwyższona aktywność aminotransferaz (ALT, AST) ponad 3-krotnie powyżej normy stwierdzono u 0,21% pacjentów na symwastatynie versus 0,09% w grupie placebo. Działania niepożądane mięśniowo-szkieletowe, takie jak miopatia, rabdomioliza i bóle mięśni, były rzadkie, ale częstsze przy dawce 80 mg (1%) niż 20 mg (0,02%). Zgłaszano również bardzo rzadkie przypadki zerwania mięśni oraz tendinopatii i martwiczej miopatii o podłożu immunologicznym. Inne rzadkie działania obejmowały zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość), reakcje alergiczne (anafilaksja), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, neuropatia, zaburzenia pamięci), a także zaburzenia psychiczne (bezsenność, depresja). W okresie po wprowadzeniu do obrotu odnotowano rzadkie przypadki zaburzeń funkcji poznawczych, które ustępowały po odstawieniu leku.
aminotransferaza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anafilaksja, astenia, cukrzyca, enzym wątrobowy, eozynofilia, gamma-glutamylotranspeptydaza, ginekomastia, hemoglobina glikowana, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, kinaza kreatynowa, martwicza miopatia immunologiczna, miastenia, miopatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, parestezja, polekowa zmiana liszajowata, rabdomioliza, śródmiąższowa choroba płuc, tendinopatia, trombocytopenia, zaburzenie erekcji, zaburzenie mięśniowo-szkieletowe, zaburzenie pamięci, zaburzenie układu chłonnego, zapalenie naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół nadwrażliwości, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Simvasterol 40 mg
Symwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, po podaniu doustnym ulega aktywacji w wątrobie do beta-hydroksykwasu, który hamuje syntezę cholesterolu na wczesnym etapie kaskady biochemicznej. Lek skutecznie obniża stężenia LDL-C, VLDL-C oraz apolipoproteiny B, jednocześnie zwiększając HDL-C i redukując triglicerydy, co korzystnie wpływa na stosunki całkowitego cholesterolu do HDL-C oraz LDL do HDL-C. W badaniu HPS (n=20 536) stosowanie symwastatyny 40 mg/dobę przez średnio 5 lat u pacjentów z chorobą naczyń wieńcowych, inną zarostową chorobą tętnic lub cukrzycą, niezależnie od wyjściowego poziomu LDL-C, wykazało istotne zmniejszenie ryzyka śmierci z wszystkich przyczyn o 12,9% (p=0,0003), zgonów wieńcowych o 18% (p=0,0005), poważnych zdarzeń wieńcowych o 27% (p<0,0001), rewaskularyzacji naczyń wieńcowych o 30% (p<0,0001), rewaskularyzacji naczyń obwodowych o 16% (p=0,006) oraz udaru o 25% (p<0,0001), w tym udaru niedokrwiennego o 30% (p<0,0001). U pacjentów z cukrzycą odnotowano 21% redukcję powikłań dużych naczyń i amputacji (p=0,0293).
apolipoproteina B, cholesterol VLDL, choroba naczyń wieńcowych, dławica piersiowa, HDL cholesterol, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, HMG-CoA, inhibitor reduktazy HMG-CoA, LDL cholesterol, mieszana hiperlipidemia, miopatia, nadciśnienie tętnicze, przemijający epizod niedokrwienny, rewaskularyzacja naczyń obwodowych, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, symwastatyna, triglicerydy, udar mózgu, udar niedokrwienny, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosuvastatin Krka 5 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną zaleca się wprowadzenie i kontynuację standardowej diety hipolipemizującej. Dawkowanie leku powinno być indywidualnie dostosowane do pacjenta, uwzględniając wyjściowe stężenie cholesterolu, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego oraz ryzyko działań niepożądanych. Dawka początkowa u dorosłych wynosi zwykle 5 lub 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach. Maksymalna dawka to 40 mg, jednak dawki 30 i 40 mg są zarezerwowane dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pozostających pod ścisłą kontrolą lekarską. U pacjentów powyżej 70. roku życia oraz z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) zaleca się dawkę początkową 5 mg, przy czym stosowanie dawek 30 i 40 mg jest przeciwwskazane. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz z czynną chorobą wątroby stosowanie rozuwastatyny jest przeciwwskazane.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba sercowo-naczyniowa, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Calipra 80 mg
Calipra, zawierająca 80 mg atorwastatyny wapniowej trójwodnej, jest wskazana do leczenia hipercholesterolemii pierwotnej, hiperlipidemii złożonej oraz heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej, a także do zapobiegania chorobom układu krążenia. Terapia powinna być poprzedzona i prowadzona równolegle ze standardową dietą obniżającą cholesterol. Dawka początkowa wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 4 tygodnie do maksymalnie 80 mg/dobę, w zależności od wyjściowego stężenia LDL-C, celu terapeutycznego oraz odpowiedzi klinicznej. U pacjentów z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawkę można zwiększać do 40 mg/dobę, a następnie do 80 mg/dobę lub dodać lek wiążący kwasy żółciowe. W przypadku homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej Calipra stosowana jest jako terapia uzupełniająca, np. do aferezy LDL, z uwzględnieniem ograniczonych danych klinicznych. U dzieci powyżej 10. roku życia z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka początkowa również wynosi 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 80 mg/dobę, przy monitorowaniu efektów i tolerancji leczenia.
afereza LDL, atorwastatyna wapniowa, cholesterol LDL, czynna choroba wątroby, dawka maksymalna, dawka początkowa, elbaswir z grazoprewirem, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia pierwotna, hiperlipidemia, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, lek przeciwwirusowy, lek wiążący kwasy żółciowe, letermowir, letermowir z cyklosporyną, profilaktyka chorób układu krążenia, stężenie lipidów, tabletka powlekana, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie wirusem cytomegalii - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ezetimibe Aurovitas 10 mg
Ezetymib, klasyfikowany pod kodem ATC C10AX09, jest selektywnym inhibitorem wchłaniania cholesterolu w jelitach poprzez blokadę białka NPC1L1, co odróżnia go od statyn hamujących syntezę cholesterolu w wątrobie. W monoterapii oraz w skojarzeniu ze statynami wykazuje istotne obniżenie stężenia cholesterolu LDL (do 49% w populacji pediatrycznej i 25% w badaniach dorosłych), cholesterolu całkowitego, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, przy jednoczesnym wzroście HDL. W badaniu klinicznym IMPROVE-IT, obejmującym 18 144 pacjentów po ostrym zespole wieńcowym, dodanie ezetymibu 10 mg do symwastatyny 40 mg skutkowało redukcją LDL do 53,2 mg/dl (1,4 mmol/l) i zmniejszeniem ryzyka względnego poważnych incydentów sercowo-naczyniowych o 6,4% (p=0,016) w porównaniu z monoterapią statyną. Ezetymib charakteryzuje się wysoką selektywnością, nie wpływając na absorpcję triglicerydów, kwasów tłuszczowych, witamin rozpuszczalnych w tłuszczach ani hormonów steroidowych, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa.
apolipoproteina B, badanie IMPROVE-IT, białko C-reaktywne, białko NPC1L1, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol nie-HDL, choroba wieńcowa, ezetymib, grubość błony wewnętrznej i środkowej, HeFH, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia pierwotna, hipercholesterolemia rodzinna, incydent sercowo-naczyniowy, kwas żółciowy, lek hipolipemizujący, leki modyfikujące stężenie lipidów, niestabilna dławica piersiowa, ostry zawał mięśnia sercowego, ostry zespół wieńcowy, pochodne kwasu fibrynowego, prewencja incydentów sercowo-naczyniowych, profil bezpieczeństwa, rąbek szczoteczkowy jelita cienkiego, statyna, symwastatyna, terapia skojarzona, triglicerydy, udar krwotoczny, żywice wiążące kwasy żółciowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rosuvastatin Krka 40 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Rosuvastatin Krka) pacjent powinien stosować standardową dietę obniżającą stężenie cholesterolu, którą należy kontynuować przez cały okres leczenia. Zalecana dawka początkowa u dorosłych wynosi 5 lub 10 mg raz na dobę, dostosowywana indywidualnie w zależności od wyjściowego stężenia cholesterolu, czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancji leku. Po 4 tygodniach możliwe jest zwiększenie dawki do maksymalnie 40 mg, jednak dawki 30 i 40 mg są zarezerwowane dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłą kontrolą specjalisty. U pacjentów powyżej 70 lat zaleca się dawkę początkową 5 mg, a u osób z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) również 5 mg, z przeciwwskazaniem do stosowania dawek 30 i 40 mg. Stosowanie rozuwastatyny jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz aktywną chorobą wątroby.
atazanawir, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, dysfagia, ekspozycja ogólnoustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, polimorfizm genetyczny, prewencja chorób sercowo-naczyniowych, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, terapia skojarzona, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Valarox 80 mg + 10 mg
Valarox to lek łączący walsartan, selektywny antagonista receptora AT1 angiotensyny II, oraz rozuwastatynę, inhibitor reduktazy HMG-CoA. Walsartan obniża ciśnienie tętnicze bez wpływu na częstość tętna, z początkiem działania po 2 godzinach i maksymalnym efektem w 4-6 godzin, utrzymującym się przez 24 godziny. Walsartan nie wywołuje efektu „odbicia” po odstawieniu i rzadziej powoduje suchy kaszel niż inhibitory ACE (2,6% vs. 7,9%, p<0,05). Jednoczesne stosowanie antagonistów receptora angiotensyny II z inhibitorami ACE nie jest zalecane u pacjentów z nefropatią cukrzycową ze względu na zwiększone ryzyko hiperkaliemii, ostrego uszkodzenia nerek i niedociśnienia. Rozuwastatyna działa poprzez zwiększenie receptorów LDL w wątrobie i hamowanie produkcji VLDL, skutecznie obniżając LDL-C (do 63% przy dawce 40 mg), całkowity cholesterol (do 46%), triglicerydy (do 28%) oraz podnosząc HDL-C (do 14%). Pełna odpowiedź terapeutyczna osiągana jest zwykle w ciągu 4 tygodni i utrzymuje się podczas długotrwałej terapii.
antagonista angiotensyny II, antagonista receptora angiotensyny II, cholesterol całkowity, działanie przeciwnadciśnieniowe, enzym konwertazy angiotensyny, HDL cholesterol, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, hiperkaliemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kompleks intima-media, LDL cholesterol, lipoproteina ApoA-I, lipoproteina ApoB, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie, niewydolność nerek, ostre uszkodzenie nerek, profil lipidowy, progresja miażdżycy, przewlekła choroba nerek, suchy kaszel, tętnica szyjna, triglicerydy, udar mózgu, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wskaźnik aterogenny, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Corr 40 40 mg
Symwastatyna, jako inhibitor reduktazy HMG-CoA, działa poprzez hamowanie kluczowego enzymu w biosyntezie cholesterolu, co prowadzi do istotnej redukcji stężenia cholesterolu LDL, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, a także umiarkowanego wzrostu cholesterolu HDL. W badaniach klinicznych, takich jak HPS i 4S, stosowanie symwastatyny w dawkach 20-40 mg/dobę wykazało znaczące zmniejszenie ryzyka zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych (o 18-30%) oraz poważnych zdarzeń wieńcowych (o 27-34%). W badaniu HPS, u pacjentów z wyjściowym LDL w zakresie od <116 mg/dl do >135 mg/dl, terapia 40 mg/dobę obniżyła śmiertelność całkowitą z 14,7% do 12,9% (p=0,0003) i ryzyko udaru mózgu o 25% (p<0,0001). W badaniu 4S, u chorych z cholesterolem całkowitym 212-309 mg/dl, symwastatyna zmniejszyła ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych o 42% (p<0,05). Dawki 10-80 mg wykazują zależną od dawki redukcję LDL (30-47%) oraz korzystny wpływ na HDL i triglicerydy, jednak dawka 80 mg wiąże się z wyższym ryzykiem miopatii (około 1%).
apolipoproteina B, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol VLDL, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, dławica piersiowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lipoproteina o niskiej gęstości, mewalonian, miopatia, nadciśnienie tętnicze, receptor LDL, triglicerydy, udar niedokrwienny, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie wieńcowe, złożona hiperlipidemia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Roswera 30 mg
Dawkowanie rozuwastatyny wymaga indywidualizacji w zależności od celu terapeutycznego, wyjściowego stężenia cholesterolu, czynników ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancji leku. Standardowa dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z oceną skuteczności po 4 tygodniach. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem można rozważyć dawki 30-40 mg, jednak pod ścisłym nadzorem specjalisty. U osób powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg. W przypadku niewydolności nerek umiarkowanego stopnia (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, a stosowanie dawek 30 i 40 mg jest przeciwwskazane; w ciężkiej niewydolności nerek lek jest przeciwwskazany. U pacjentów z niewydolnością wątroby (Child-Pugh 8-9) należy rozważyć ocenę czynności nerek, a stosowanie u osób z aktywną chorobą wątroby jest przeciwwskazane.
aktywna choroba wątroby, białko transportujące, cholesterol, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, dieta obniżająca cholesterol, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ezetimibe Mylan
Podczas terapii produktem Ezetimibe Mylan, szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hepatotoksyczności i miopatii, zwłaszcza w skojarzeniu z statynami. W badaniu IMPROVE-IT, obejmującym 18 144 pacjentów z chorobą wieńcową, częstość wzrostu aktywności aminotransferaz ≥ 3 razy powyżej górnej granicy normy wyniosła 2,5% przy stosowaniu ezetymibu z symwastatyną oraz 2,3% przy samej symwastatynie. Miopatia występowała u 0,2% pacjentów w grupie skojarzonej terapii i 0,1% w grupie z samą symwastatyną, a rabdomioliza u 0,1% i 0,2% odpowiednio. W przypadku podejrzenia miopatii (CK > 10× ULN) lub rabdomiolizy, należy natychmiast przerwać leczenie ezetymibem, statynami i innymi lekami potencjalnie zwiększającymi ryzyko. Monitorowanie czynności wątroby przed i w trakcie terapii jest obligatoryjne, a stosowanie u pacjentów z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa.
aminotransferazy, choroba wieńcowa, cyklosporyna, ezetymib, fenofibrat, fibrat, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, ostry zespół wieńcowy, przewlekła choroba nerek, rabdomioliza, skala Tannera, substancja przeciwzakrzepowa, terapia skojarzona ze statyną, warfaryna, zaburzenia czynności wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Torvacard 40 40 mg
Torvacard 40, zawierający atorwastatynę w dawce 40 mg (atorwastatyna wapniowa), jest wskazany jako uzupełnienie leczenia dietetycznego u dorosłych, młodzieży (≥10 lat) oraz dzieci z pierwotną hipercholesterolemią, w tym heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, oraz hiperlipidemią złożoną (typ IIa i IIb wg Fredricksona), gdy dieta i metody niefarmakologiczne są niewystarczające. Lek skutecznie obniża stężenia cholesterolu całkowitego, LDL, apolipoproteiny B oraz trójglicerydów. U pacjentów z homozygotyczną postacią rodzinnej hipercholesterolemii stosowany jest jako terapia uzupełniająca do aferezy LDL lub jako podstawowa terapia, gdy inne metody są niedostępne.
afereza cholesterolu LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, dieta niskocholesterolowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia typu IIa i IIb, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klasyfikacja Fredricksona, parametry lipidowe, pierwotna hipercholesterolemia, profilaktyka sercowo-naczyniowa, ryzyko sercowo-naczyniowe, terapia hipolipemizująca, trójglicerydy, zaburzenia lipidowe, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vasilip 20 mg
Symwastatyna (Vasilip), inhibitor reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA01), jest skutecznym lekiem hipolipemizującym stosowanym w terapii hipercholesterolemii i redukcji ryzyka sercowo-naczyniowego. Po podaniu doustnym, nieaktywny lakton ulega w wątrobie przekształceniu do aktywnej formy beta-hydroksykwasu, która hamuje enzym kluczowy dla biosyntezy cholesterolu. Farmakodynamika leku obejmuje obniżenie stężenia LDL-C, VLDL-C, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, a także niewielki wzrost HDL-C, co korzystnie wpływa na profil lipidowy i stosunki cholesterolu całkowitego do HDL-C oraz LDL do HDL-C. W badaniach klinicznych, takich jak HPS i 4S, symwastatyna w dawkach 20-40 mg/dobę wykazała istotne zmniejszenie ryzyka zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych, poważnych zdarzeń wieńcowych, udarów oraz konieczności rewaskularyzacji naczyń. W badaniu HPS (n=20 536) leczenie 40 mg/dobę przez 5 lat obniżyło śmiertelność całkowitą z 14,7% do 12,9% (p=0,0003) oraz ryzyko zgonów wieńcowych o 18% (p=0,0005).
apolipoproteina B, beta-hydroksykwas, biosynteza cholesterolu, cholesterol VLDL, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, działanie hipolipemizujące, HDL cholesterol, Heart Protection Study, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lakton, LDL cholesterol, mieszana hiperlipidemia, miopatia, pierwotna hipercholesterolemia, receptor LDL, ryzyko sercowo-naczyniowe, Scandinavian Simvastatin Survival Study, skala Tannera, triglicerydy, udar niedokrwienny, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Apo-Atorva 60 mg
Lek Apo-Atorva zawiera atorwastatynę wapniową trójwodną w dawkach 30 mg i 60 mg i jest wskazany do leczenia zaburzeń lipidowych, w tym hipercholesterolemii pierwotnej, heterozygotycznej i homozygotycznej hipercholesterolemii rodzinnej oraz hiperlipidemii złożonej (typ IIa i IIb wg Fredricksona). Terapia jest uzupełnieniem diety niskocholesterolowej i modyfikacji stylu życia, stosowana po nieskuteczności metod niefarmakologicznych. Wskazania obejmują także prewencję pierwotną zdarzeń sercowo-naczyniowych u dorosłych z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, ocenianym m.in. skalami SCORE i Framingham. Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest wykonanie lipidogramu (cholesterol całkowity, LDL-C, HDL-C, triglicerydy, apolipoproteina B) oraz ocena funkcji wątroby (AspAT, AlAT) i nerek (kreatynina, eGFR). Dawkowanie indywidualizuje się w zależności od wyjściowych wartości lipidów i odpowiedzi na terapię.
afereza cholesterolu, apolipoproteina B, atorwastatyna wapniowa, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, ciśnienie tętnicze, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, dieta niskocholesterolowa, dieta śródziemnomorska, funkcja nerek, funkcja wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia pierwotna, hiperlipidemia typu IIa i IIb, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, laktoza jednowodna, lecytyna sojowa, leczenie hipolipemizujące, lipidogram, nadwrażliwość na soję, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, podwyższone stężenie lipidów, prewencja pierwotna, profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych, triglicerydy, zaburzenia gospodarki lipidowej, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Vastan 10 mg
Symwastatyna, inhibitor reduktazy HMG-CoA (kod ATC: C10AA01), jest skutecznym lekiem w terapii hipercholesterolemii i mieszanej hiperlipidemii oraz w prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych. Po podaniu doustnym ulega przekształceniu w aktywną formę beta-hydroksykwasu, która hamuje syntezę cholesterolu poprzez blokadę enzymu reduktazy HMG-CoA. Terapia symwastatyną prowadzi do istotnej redukcji stężenia LDL-C, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, a także do umiarkowanego wzrostu HDL-C, co korzystnie modyfikuje wskaźniki aterogenności (np. stosunek cholesterolu całkowitego do HDL-C). W badaniach klinicznych, takich jak HPS i 4S, wykazano, że dawka 20-40 mg/dobę znacząco zmniejsza ryzyko zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych, poważnych zdarzeń wieńcowych, udarów mózgu oraz konieczności rewaskularyzacji naczyń. W badaniu HPS (n=20 536, 40 mg/dobę, 5 lat) odnotowano m.in. redukcję ryzyka zgonu o 1,8% (12,9% vs 14,7%, p=0,0003) oraz udaru o 25% (p<0,0001).
apolipoproteina B, biosynteza cholesterolu, cholesterol HDL, cholesterol LDL, cholesterol VLDL, choroba naczyń wieńcowych, choroba wieńcowa, dławica piersiowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, lakton, mieszana hiperlipidemia, miopatia, pierwotna hipercholesterolemia, powikłanie makronaczyniowe, przemijające niedokrwienie mózgu, receptor LDL, rewaskularyzacja naczyń obwodowych, rewaskularyzacja naczyń wieńcowych, skala Tannera, triglicerydy, udar mózgu, udar niedokrwienny, zarostowa choroba tętnic, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Atorvastatin Genoptim 40 mg
Atorvastatin Genoptim, będący inhibitorem reduktazy HMG-CoA, wykazuje wielokierunkowe działanie hipolipemizujące poprzez hamowanie biosyntezy cholesterolu w wątrobie oraz zwiększenie ekspresji receptorów LDL, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia LDL-C (o 41-61%), cholesterolu całkowitego (o 30-46%), apolipoproteiny B (o 34-50%) oraz triglicerydów (o 14-33%), a także do umiarkowanego wzrostu HDL-C. W badaniu u pacjentów z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną stosowanie dawki do 80 mg/dobę skutkowało redukcją LDL-C o około 20%. W badaniu REVERSAL, obejmującym 502 pacjentów z chorobą wieńcową, leczenie atorwastatyną 80 mg/dobę zapobiegło progresji miażdżycy tętnic wieńcowych (zmiana całkowitej objętości blaszek miażdżycowych 0,4% vs 2,7% w grupie prawastatyny), przy jednoczesnym znaczącym obniżeniu LDL-C do 2,04 mmol/l (78,9 mg/dl) oraz redukcji stężenia białka C-reaktywnego (CRP) o 36,4%.
apolipoproteina A1, apolipoproteina B, atorwastatyna, białko C-reaktywne, blaszka miażdżycowa, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, cukrzyca insulinoniezależna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hiperlipidemia mieszana, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor kompetycyjny, inhibitor reduktazy HMG-CoA, leczenie hipolipemizujące, lipoproteina LDL, lipoproteina VLDL, miażdżyca tętnic wieńcowych, niedokrwienie mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, profil lipidowy, receptor LDL, triglicerydy, ultrasonografia wewnątrznaczyniowa, zatrzymanie akcji serca, zawał mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q, zgon wieńcowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ezoleta 10 mg
Ezetymib, substancja czynna leku Ezoleta, jest selektywnym inhibitorem białka NPC1L1, co prowadzi do zahamowania jelitowego wchłaniania cholesterolu i fitosteroli, skutkując obniżeniem stężenia cholesterolu całkowitego, LDL, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, przy jednoczesnym wzroście HDL. Mechanizm działania różni się od statyn, które hamują syntezę cholesterolu w wątrobie, co umożliwia synergistyczne stosowanie obu leków. W badaniach klinicznych, m.in. 8-tygodniowym z udziałem 769 pacjentów, dodanie ezetymibu (10 mg) do terapii statyną znacząco zwiększyło odsetek pacjentów osiągających docelowe stężenie LDL (72% vs 19%) oraz obniżyło LDL o 25% w porównaniu do 4% w grupie placebo. W badaniach u dzieci i młodzieży z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną, ezetymib w dawce 10 mg w skojarzeniu z symwastatyną (10-40 mg) również wykazał istotne obniżenie cholesterolu LDL (do -49%) i innych parametrów lipidowych, bez wpływu na witaminy rozpuszczalne w tłuszczach i czas protrombinowy.
apolipoproteina B, białko C-reaktywne, białko transportujące sterole, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol i sterole roślinne, cholesterol LDL, cholesterol nie-HDL, choroba wieńcowa, czas protrombinowy, grubość błony wewnętrznej i środkowej, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hormony steroidowe kory nadnerczy, IMT tętnicy szyjnej, incydent sercowo-naczyniowy, kwasy tłuszczowe, kwasy żółciowe, lek hipolipemizujący, lek modyfikujący stężenie lipidów, Niemann-Pick C1-Like 1, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, pierwotna hipercholesterolemia, rąbek szczoteczkowy jelita cienkiego, rewaskularyzacja wieńcowa, skala Tannera, triglicerydy, udar krwotoczny, udar mózgu, wchłanianie cholesterolu, witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lambrinex 20 mg
Lambrinex, zawierający atorwastatynę w dawkach 10 mg, 20 mg i 40 mg, jest lekiem z grupy statyn stosowanym w terapii zaburzeń lipidowych oraz prewencji chorób sercowo-naczyniowych. Wskazany jest u dorosłych z pierwotną hipercholesterolemią, młodzieży powyżej 10 roku życia, pacjentów z heterozygotyczną i homozygotyczną rodzinną hipercholesterolemią oraz u osób z hiperlipidemią złożoną (typ IIa i IIb według Fredricksona). Lambrinex stosuje się jako uzupełnienie diety niskotłuszczowej i niskowęglowodanowej, aktywności fizycznej oraz eliminacji używek. Monitorowanie terapii obejmuje ocenę lipidogramu (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy) co 4-6 tygodni na początku, a następnie co 3-6 miesięcy, oraz kontrolę enzymów wątrobowych (ALT, AST) i kinazy kreatynowej (CK) u pacjentów z dolegliwościami mięśniowymi.
afereza cholesterolu LDL, apolipoproteina B, atorwastatyna, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, choroba wieńcowa, choroby mięśni, cukrzyca, działania niepożądane, enzymy wątrobowe, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, hipercholesterolemia pierwotna, hiperlipidemia typu IIa i IIb, hiperlipidemia złożona, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, kinaza kreatynowa, laktoza jednowodna, leczenie hipolipemizujące, miażdżyca, nadciśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, nietolerancja laktozy, prewencja chorób sercowo-naczyniowych, ryzyko sercowo-naczyniowe, statyna, triglicerydy, zaburzenia lipidowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Zaranta 10 mg
Rozuwastatyna powinna być stosowana jako element kompleksowej terapii hipercholesterolemii, łącznie z dietą obniżającą stężenie cholesterolu. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością modyfikacji po 4 tygodniach. Maksymalna dawka to 40 mg/dobę, z zastrzeżeniem, że dawki 30 i 40 mg są zarezerwowane dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, pod ścisłym nadzorem specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70 roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg, bez konieczności dalszej modyfikacji ze względu na wiek. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, a dawki 30 i 40 mg są przeciwwskazane. Stosowanie u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek oraz z czynną chorobą wątroby jest przeciwwskazane.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba wątroby, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, dieta obniżająca stężenie cholesterolu, działanie niepożądane, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja lekowa, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, różnica etniczna, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, stężenie cholesterolu, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosutrox 20 mg
Rozuwastatyna charakteryzuje się farmakokinetyką liniową z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu około 5 godzin oraz bezwzględną biodostępnością na poziomie około 20%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia. Lek wykazuje rozległą dystrybucję tkankową (objętość dystrybucji około 134 l) i wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10% dawki), głównie przez izoenzym CYP2C9, z udziałem CYP2C19, 3A4 i 2D6, prowadząc do powstania N-demetylowanych metabolitów o aktywności zmniejszonej o 50% oraz nieaktywnych laktonowych pochodnych. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 19 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h. Główna droga eliminacji to wydalanie z kałem (~90%), natomiast około 5% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Wątrobowy wychwyt leku odbywa się przez transporter OATP-C, co jest kluczowe dla jego eliminacji i działania.
ABCG2, biodostępność, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ogólnoustrojowa, farmakokinetyka liniowa, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, izoenzymy cytochromu P450, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, laktonowe pochodne, LDL-C, N-demetylowane pochodne, OATP, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu, synteza cholesterolu, transporter OATP-C, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Torvazin Plus 20 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Torvazin Plus, kod ATC C10BA05, jest kombinacją ezetymibu i atorwastatyny, stosowaną w celu kompleksowej redukcji stężenia lipidów. Mechanizm działania opiera się na dwutorowym hamowaniu: ezetymib selektywnie blokuje wchłanianie cholesterolu i steroli roślinnych w jelitach, natomiast atorwastatyna działa jako kompetycyjny inhibitor reduktazy HMG-CoA, kluczowego enzymu w endogennej syntezie cholesterolu w wątrobie. Terapia prowadzi do istotnego obniżenia stężenia cholesterolu całkowitego, LDL-C, apolipoproteiny B oraz triglicerydów, a także do zwiększenia HDL-C, co jest szczególnie korzystne u pacjentów z różnymi typami dyslipidemii, w tym z heterozygotyczną i homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną oraz cukrzycą typu 2.
apolipoproteina A1, apolipoproteina B, cholesterol całkowity, cholesterol LDL, cukrzyca nieinsulinozależna, ezetymib i atorwastatyna, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, lek hipolipemizujący, lipoproteina HDL, lipoproteina VLDL, mewalonian, mieszana hiperlipidemia, profil lipidowy, receptor LDL, reduktaza HMG-CoA, terapia hipolipemizująca, triglicerydy, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Suvardio 20 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną (Suvardio) u pacjentów z hipercholesterolemią należy wdrożyć standardową dietę niskocholesterolową, którą pacjent powinien kontynuować przez cały okres leczenia. Dawka początkowa wynosi zwykle 5 mg lub 10 mg doustnie raz na dobę, dostosowywana indywidualnie w zależności od stężenia cholesterolu, ryzyka sercowo-naczyniowego oraz tolerancji leku. Po 4 tygodniach możliwe jest zwiększenie dawki, jednak dawka 40 mg jest zarezerwowana dla pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, zwłaszcza z rodzinną hipercholesterolemią, i powinna być stosowana pod nadzorem specjalisty. W badaniach profilaktyki zdarzeń sercowo-naczyniowych stosowano dawkę 20 mg/dobę. U pacjentów powyżej 70. roku życia zaleca się dawkę początkową 5 mg, bez konieczności dalszych modyfikacji związanych z wiekiem. U pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, a stosowanie 40 mg jest przeciwwskazane; u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami nerek lek jest przeciwwskazany. W przypadku zaburzeń czynności wątroby (Child-Pugh 8-9) zaleca się dawkę 5 mg i ocenę funkcji nerek, natomiast u pacjentów z aktywną chorobą wątroby stosowanie rozuwastatyny jest przeciwwskazane.
BCRP, białko transportowe, ciężka hipercholesterolemia, ciężkie zaburzenie czynności nerek, czynna choroba wątroby, czynnik ryzyka miopatii, dieta niskocholesterolowa, dieta zmniejszająca stężenie cholesterolu, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, miopatia, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, skala Childa-Pugha, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Romazic 20 mg
Romazic (rozuwastatyna) wymaga indywidualnego ustalania dawki, z uwzględnieniem celu terapeutycznego, stężenia cholesterolu oraz czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią, zwłaszcza rodzinną, pod ścisłą kontrolą specjalisty. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych stosuje się dawkę 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wahają się od 5 mg (wiek 6-9 lat) do 5-10 mg (wiek 10-17 lat), z maksymalną dawką odpowiednio 10 mg i 20 mg. U dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka maksymalna to 20 mg/dobę. Nie zaleca się stosowania u dzieci poniżej 6 lat. U pacjentów powyżej 70 roku życia dawka początkowa to 5 mg, z ostrożnym zwiększaniem do 20 mg. Pacjenci z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) powinni rozpoczynać terapię od 5 mg, a dawka 40 mg jest przeciwwskazana. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz aktywną chorobą wątroby.
atazanawir, BCRP, białko transportujące, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, Romazic, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Roswera 10 mg
Przed rozpoczęciem terapii rozuwastatyną zaleca się wdrożenie i kontynuację standardowej diety hipolipemizującej. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, z dawką początkową zwykle wynoszącą 5 lub 10 mg raz na dobę, niezależnie od posiłków. U pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, w tym z rodzinną hipercholesterolemią, dawkę można zwiększyć do maksymalnie 40 mg pod ścisłą kontrolą specjalisty. W profilaktyce zdarzeń sercowo-naczyniowych stosowano dawkę 20 mg/dobę. U dzieci z heterozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawki początkowe wynoszą 5 mg/dobę, z zakresem do 10 mg (6-9 lat) lub do 20 mg (10-17 lat), natomiast u dzieci z homozygotyczną hipercholesterolemią rodzinną dawka maksymalna to 20 mg/dobę. Dzieci poniżej 6 lat nie powinny być leczeni rozuwastatyną ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
atazanawir, białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, polimorfizm genetyczny, rabdomioliza, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, statyna, typranawir, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zdarzenie sercowo-naczyniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Crosuvo 40 mg
Rozuwastatyna (Crosuvo) stosowana jest w leczeniu hipercholesterolemii z indywidualnym doborem dawki, uwzględniającym wyjściowe stężenie cholesterolu, ryzyko sercowo-naczyniowe oraz tolerancję leku. Dawka początkowa u dorosłych wynosi 5-10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia po 4 tygodniach do maksymalnie 40 mg u pacjentów z ciężką hipercholesterolemią i wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. W prewencji zdarzeń sercowo-naczyniowych zalecana dawka to 20 mg raz na dobę. U osób powyżej 70 roku życia oraz pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <60 ml/min) dawka początkowa to 5 mg, przy czym dawka 40 mg jest przeciwwskazana. U pacjentów z ciężką niewydolnością nerek oraz aktywną chorobą wątroby stosowanie leku jest przeciwwskazane. U pacjentów pochodzenia azjatyckiego oraz z predyspozycjami genetycznymi do zwiększonej ekspozycji na rozuwastatynę zaleca się dawkę początkową 5 mg i unikanie dawki 40 mg.
białko transportujące, ciężka hipercholesterolemia, ciężka niewydolność nerek, cyklosporyna, czynna choroba wątroby, działanie niepożądane, ekspozycja ustrojowa, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, hipercholesterolemia, homozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP1B1, polimorfizm genetyczny, prewencja sercowo-naczyniowa, rabdomioliza, rodzinna hipercholesterolemia, rozuwastatyna, rytonawir, skala Child-Pugh, skala Tannera