działanie embriotoksyczne

Działanie embriotoksyczne to negatywny wpływ substancji chemicznych, leków, czynników fizycznych lub biologicznych na rozwijający się zarodek (embrion). Zjawisko to występuje w okresie od zapłodnienia do zakończenia organogenezy, czyli w pierwszym trymestrze ciąży u ludzi.

Embriotoksyczność może prowadzić do zaburzeń rozwojowych, wad wrodzonych, opóźnienia wzrostu wewnątrzmacicznego lub nawet obumarcia zarodka. Szczególnie niebezpieczny jest okres organogenezy (3-8 tydzień ciąży), gdy formują się podstawowe narządy i układy. Substancje embriotoksyczne mogą działać bezpośrednio na tkanki zarodka lub pośrednio poprzez zaburzenie funkcji łożyska.

W praktyce klinicznej ocena potencjału embriotoksycznego jest kluczowym elementem badań przedklinicznych leków. Według klasyfikacji FDA leki dzieli się na kategorie bezpieczeństwa w ciąży (A, B, C, D, X), gdzie kategoria X oznacza udowodnione działanie embriotoksyczne. Do znanych substancji embriotoksycznych należą m.in. talidomid, niektóre leki przeciwpadaczkowe, alkohol etylowy, izotretynoina oraz wysokie dawki promieniowania jonizującego.

Powiązane wpisy

  1. 13.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl