Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania wyciągu z miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.)

Przedstawione poniżej dane przedkliniczne odnoszą się do suchego wyciągu kwantyfikowanego z liści miłorzębu japońskiego (Ginkgo biloba L.), który stanowi substancję czynną preparatu Ginkoflav Med. Badania przedkliniczne dostarczają istotnych informacji na temat potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem tego ekstraktu w warunkach klinicznych.¹

Toksyczność przewlekła

Badania toksyczności przewlekłej suchego wyciągu z miłorzębu japońskiego przeprowadzono na dwóch gatunkach zwierząt laboratoryjnych: szczurach i psach. Badania trwały 6 miesięcy i obejmowały różne poziomy dawkowania. W pierwszej fazie zwierzętom podawano doustnie dawki wynoszące 20 mg/kg masy ciała oraz 100 mg/kg masy ciała, co odpowiadało współczynnikowi bezpieczeństwa do 3,3 u szczurów i 11,6 u psów. W kolejnym etapie zastosowano dawki narastające – u szczurów 300, 400 i 500 mg/kg masy ciała, natomiast u psów 300 i 400 mg/kg masy ciała. Te wyższe dawki przekładały się na współczynniki bezpieczeństwa sięgające 16,8 u szczurów i 46,3 u psów.²

Wyniki badań wskazują na niski profil toksyczności badanego wyciągu. Jedynie u psów otrzymujących najwyższe dawki zaobserwowano nieznaczne objawy toksyczności, co wskazuje na dobrą tolerancję ekstraktu z miłorzębu japońskiego w szerokim zakresie dawek stosowanych u zwierząt doświadczalnych.³

Wpływ na rozrodczość

Dostępne dane dotyczące wpływu suchego wyciągu z miłorzębu japońskiego na toksyczność reprodukcyjną są ograniczone i niejednolite. Dokumentacja naukowa przedstawia rozbieżne wyniki badań przeprowadzanych na różnych modelach zwierzęcych.⁴

Starsze badania prowadzone na szczurach i królikach oraz nowsze badania na myszach nie wykazały działania teratogennego, embriotoksycznego ani innego niekorzystnego wpływu na reprodukcję. Jednak istnieją również przeciwstawne doniesienia z innych badań przeprowadzonych na myszach, wskazujące na potencjalny wpływ wyciągu na parametry reprodukcyjne, takie jak płodność, a także na występowanie krwawień z pochwy.⁵

Dodatkowo, badania z wykorzystaniem nieokreślonych lub nieznacznie zmodyfikowanych wyciągów z miłorzębu japońskiego sugerowały możliwy wpływ na rozwój płodu (zarówno z towarzyszącą toksycznością u ciężarnych samic, jak i bez niej). W modelach embryonalnych kury odnotowano następujące zaburzenia:⁶

• Krwawienia podskórne – mogące świadczyć o zaburzeniach naczyniowych lub hemostazy
• Zmniejszona pigmentacja skóry – wskazująca na potencjalne zaburzenia w produkcji melaniny
• Zahamowanie wzrostu – sugerujące ogólny negatywny wpływ na rozwój zarodka
• Bezocze (anoftalmia) – oznaczająca brak lub nieprawidłowe wykształcenie gałki ocznej

Należy podkreślić, że kompleksowe, dobrze udokumentowane badania dotyczące wpływu ekstraktu z miłorzębu japońskiego na reprodukcję nie są obecnie dostępne, co uniemożliwia jednoznaczną ocenę bezpieczeństwa stosowania tego preparatu w okresie ciąży i laktacji.⁷

Mutagenność i rakotwórczość

Nie przeprowadzono bezpośrednich badań dotyczących genotoksyczności i potencjału rakotwórczego suchego wyciągu z miłorzębu japońskiego identycznego z tym, który znajduje się w produkcie Ginkoflav Med. Dostępne są natomiast dane z badań wyciągu o zbliżonym składzie, który poddano szeregowi testów w tym zakresie.⁸

Wyniki testów genotoksyczności dały niejednoznaczne rezultaty:

• Test mutacji z wykorzystaniem bakterii – dał wynik pozytywny, co sugeruje potencjalne działanie mutagenne w tym modelu badawczym⁹
• Test mikrojądrowy z wykorzystaniem erytrocytów krwi obwodowej myszy – wykazał wynik negatywny u samców (brak działania genotoksycznego) oraz niejednoznaczny u samic¹⁰

W badaniach długoterminowych na gryzoniach zaobserwowano pewne zmiany nowotworowe:

• Guzy tarczycy u szczurów
• Rak wątrobowokomórkowy u myszy

Jednak zmiany te interpretowane są jako specyficzna dla gryzoni odpowiedź na długotrwałe stosowanie wysokich dawek substancji będących induktorami enzymów wątrobowych. Te efekty nie są związane z bezpośrednim działaniem genotoksycznym wyciągu i uznaje się je za nieistotne dla oceny bezpieczeństwa u ludzi.¹¹

Istotne jest, że badania wykazały brak działania genotoksycznego wyciągu u myszy nawet przy zastosowaniu bardzo wysokich dawek sięgających 2000 mg/kg masy ciała, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa w tym zakresie.¹²

Interpretacja danych przedklinicznych w kontekście klinicznym

Dane przedkliniczne dotyczące suchego wyciągu z miłorzębu japońskiego zawartego w produkcie Ginkoflav Med (80 mg) wskazują na ogólnie niski profil toksyczności w badaniach przewlekłych. Niejednoznaczne wyniki dotyczące wpływu na reprodukcję wymagają ostrożności przy stosowaniu produktu u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Wyniki badań genotoksyczności i rakotwórczości wskazują, że zmiany nowotworowe obserwowane u gryzoni prawdopodobnie nie mają znaczenia dla bezpieczeństwa stosowania produktu u ludzi, co wspiera ocenę korzyści do ryzyka dla wskazań terapeutycznych tego preparatu.¹³