Leki w grupie
„leki poprawiające funkcje poznawcze”

Leki poprawiające funkcje poznawcze (prokognitywne) to grupa preparatów mających na celu wzmocnienie procesów poznawczych, takich jak pamięć, koncentracja, szybkość przetwarzania informacji oraz zdolności uczenia się. Działają one poprzez różne mechanizmy, w tym zwiększenie przepływu krwi w mózgu, poprawę neuroprzekaźnictwa, ochronę neuronów przed uszkodzeniami oraz stymulację tworzenia nowych połączeń nerwowych.

Do najważniejszych leków prokognitywnych należą inhibitory acetylocholinesterazy, które zwiększają stężenie acetylocholiny w mózgu, stosowane głównie w chorobie Alzheimera i innych postaciach otępienia. Zaliczamy do nich donepezyl (Aricept, Donecept, Donepex), rywastygminę (Exelon, Nimvastid, Rivaldo) oraz galantaminę (Reminyl, Galsya). Inną ważną grupą są leki nootropowe jak piracetam (Lucetam, Nootropil), który poprawia metabolizm komórek nerwowych i przepływ krwi w mózgu.

Ze względu na mechanizm działania leki prokognitywne można podzielić na kilka podgrup: inhibitory acetylocholinesterazy, leki nootropowe, leki naczyniowe (np. winpocetyna – Vinpoton, Cavinton), leki z grupy antagonistów NMDA (np. memantyna – Memantine, Ebixa) oraz leki ziołowe i suplementy (np. ekstrakt z miłorzębu japońskiego – Tanakan, Bilobil).

Główną zaletą stosowania leków prokognitywnych jest możliwość spowolnienia postępu chorób neurodegeneracyjnych oraz poprawa jakości życia pacjentów z zaburzeniami funkcji poznawczych. W przypadku łagodnych zaburzeń poznawczych mogą one przyczyniać się do poprawy codziennego funkcjonowania i samodzielności pacjentów.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych zagrożeniach związanych z ich stosowaniem. Inhibitory acetylocholinesterazy mogą powodować działania niepożądane ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), układu sercowo-naczyniowego (bradykardia) oraz zwiększać ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych. Leki nootropowe mogą wywoływać bezsenność, niepokój i zaburzenia psychomotoryczne. Istotnym problemem jest również brak wystarczających dowodów naukowych na skuteczność niektórych preparatów z tej grupy, zwłaszcza suplementów reklamowanych jako poprawiające funkcje poznawcze.

Lista leków w tej grupie

  1. 14.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl