blok przedsionkowo-komorowy
Blok przedsionkowo-komorowy (AV block) to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych z przedsionków do komór serca. Klasyfikuje się go na trzy stopnie: I stopień charakteryzuje się wydłużeniem odstępu PR powyżej 200 ms, II stopień oznacza przerwanie przewodzenia niektórych impulsów przedsionkowych do komór (typ Mobitz I i Mobitz II), a III stopień to całkowite przerwanie przewodzenia między przedsionkami a komorami.
Przyczyny bloku przedsionkowo-komorowego są różnorodne i obejmują m.in. chorobę niedokrwienną serca, zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatię, zapalenie mięśnia sercowego, choroby zwyrodnieniowe układu przewodzącego, wady wrodzone, zaburzenia elektrolitowe oraz działania niepożądane leków (zwłaszcza beta-blokerów, blokerów kanału wapniowego i glikozydów nasercowych).
Objawy bloku AV zależą od stopnia zaburzenia i wynikającej z niego bradykardii. Pacjenci mogą doświadczać zawrotów głowy, omdleń, duszności, zmęczenia czy bólu w klatce piersiowej. W przypadku bloku III stopnia z wolnym rytmem zastępczym może dojść do zatrzymania krążenia. Diagnostyka opiera się głównie na badaniu EKG, które pozwala określić stopień bloku.
Leczenie zależy od przyczyny, stopnia bloku i objawów klinicznych. W przypadku bloku I stopnia i II stopnia typu Mobitz I często wystarczy obserwacja. Przy objawowym bloku II stopnia typu Mobitz II oraz bloku III stopnia zazwyczaj konieczna jest implantacja stymulatora serca. W przypadkach ostrych można zastosować leki chronotropowe dodatnie (atropina, izoproterenol) lub czasową stymulację.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Bibloc 10 mg
Przedawkowanie fumaranu bisoprololu, substancji czynnej leku Bibloc, może prowadzić do poważnych zaburzeń układu sercowo-naczyniowego, takich jak bradykardia (poniżej 60 uderzeń/min), niedociśnienie tętnicze, blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, a także do skurczu oskrzeli, ostrej niewydolności serca i hipoglikemii. Opisano przypadki przyjęcia nawet do 2000 mg bisoprololu jednorazowo (200-krotność dawki terapeutycznej 10 mg), z różnicami indywidualnej wrażliwości, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca. Objawy przedawkowania mogą pojawić się już przy dawkach 15 mg i powyżej, a ich nasilenie rośnie wraz z dawką, zwłaszcza u osób z chorobami współistniejącymi.
aminofilina, atropina, beta-2-sympatykomimetyk, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, dysfunkcja lewej komory, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, fumaran bisoprololu, glukagon, hipoglikemia, izoprenalina, kurczliwość mięśnia sercowego, lek moczopędny, lek rozszerzający oskrzela, leki zwężające naczynia, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, parametr hemodynamiczny, receptor beta-1, receptor beta-2, receptor beta-adrenergiczny, rytm serca, rzut serca, skurcz oskrzeli, stężenie glukozy, stymulator serca, zapis EKG - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo 10 mg + 5 mg
Przedawkowanie preparatu Ramipril + Bisoprolol fumarate Aristo stanowi poważne zagrożenie dla pacjenta, wynikające z synergistycznego działania obu substancji czynnych. Bisoprolol w dawkach do 2000 mg może wywołać bradykardię i niedociśnienie tętnicze, z większą wrażliwością obserwowaną u pacjentów z niewydolnością serca. Ramipryl, jako inhibitor ACE, może powodować ciężkie niedociśnienie tętnicze, bradykardię, zaburzenia elektrolitowe oraz niewydolność nerek, które mogą prowadzić do wstrząsu i wymagają natychmiastowej interwencji. Ramiprylat jest słabo dializowalny, podobnie jak bisoprolol, co ogranicza skuteczność dializy w eliminacji tych leków.
agonista receptorów alfa-1-adrenergicznych, aminofilina, angiotensyna II, angiotensynamid, atropina, beta-2-sympatykomimetyk, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, dializoterapia, duszność, glukagon, hemodializa, hipoglikemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoprenalina, leczenie szpitalne, lek inotropowo dodatni, lek rozszerzający oskrzela, lek wazopresyjny, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, oliguria, przedawkowanie bisoprololu, przedawkowanie ramiprylu, ramipryl, ramiprylat, rozszerzenie naczyń obwodowych, skurcz oskrzeli, stymulator serca, wstrząs, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Xaloptic Combi (50 mcg + 5 mg)/ml
Xaloptic Combi to krople do oczu zawierające 50 µg/ml latanoprostu oraz 5 mg/ml tymololu, stosowane w leczeniu jaskry. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty miejscowe, jak i ogólnoustrojowe związane z oboma składnikami. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zmiany w narządzie wzroku, w tym zwiększenie pigmentacji tęczówki u 16-20% pacjentów, które może być trwałe, a w badaniach pięcioletnich dotyczyło nawet 33% chorych. Typowe objawy miejscowe to ból, podrażnienie oka, zapalenie spojówek i rogówki, a także zmiany w obrębie rzęs i powiek. Tymolol może wywoływać ogólnoustrojowe działania niepożądane, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne, choć ich częstość jest niższa niż przy podaniu ogólnoustrojowym. Preparat zawiera również benzalkoniowy chlorek (0,2 mg/ml) i fosforany (6,345 mg/ml), które mogą powodować podrażnienia i rzadko zwapnienia rogówki u pacjentów z uszkodzeniem tego narządu.
benzalkoniowy chlorek, beta-adrenolityk, bezsoczewkowość, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, dławica piersiowa, hipoglikemia, latanoprost, łuszczyca, miastenia, nadżerka rogówki, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, przekrwienie spojówek, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, torbielowaty obrzęk plamki, tymolol, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nebivolol Genoptim 5 mg
Analiza działań niepożądanych leku Nebivolol Genoptim (5 mg) wykazała, że u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym najczęściej obserwowano działania o charakterze łagodnym lub umiarkowanym, obejmujące m.in. bradykardię, zawroty głowy, niedociśnienie tętnicze, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz reakcje skórne takie jak świąd i wysypka. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według układów i narządów, z częstością ≥1/100 do <1/10 dla najczęstszych objawów. W grupie pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, na podstawie badania klinicznego kontrolowanego placebo (n=1067 dla nebiwololu, n=1061 dla placebo), 42,1% leczonych zgłaszało działania niepożądane związane z lekiem, w porównaniu do 31,5% w grupie placebo. Najczęstsze działania to bradykardia i zawroty głowy (około 11% vs. 2% i 7% w grupie placebo). Inne istotne działania obejmowały nasilenie niewydolności serca (5,8% vs. 5,2%), niedociśnienie ortostatyczne (2,1% vs. 1,0%), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia (1,4% vs. 0,9%) oraz obrzęk kończyn dolnych (1,0% vs. 0,2%).
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ból głowy, bradykardia, chromanie przestankowe, impotencja, koszmary senne, łuszczyca, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja laktozy, nietolerancja leku, obrzęk kończyn dolnych, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, przewlekła niewydolność serca, skurcz oskrzeli, suchość spojówek, zaburzenia widzenia, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół oczno-śluzówkowo-skórny, zespół Raynauda - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivohart 5 mg
Iwabradyna, dostępna w dawkach 5 mg i 7,5 mg w postaci tabletek powlekanych, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na ponad 45 000 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi efektami ubocznymi są zaburzenia widzenia (14,5% pacjentów) manifestujące się przemijającymi wrażeniami silnego światła, efektami stroboskopowymi, kalejdoskopowymi oraz zwielokrotnionymi obrazami, które zwykle pojawiają się w pierwszych dwóch miesiącach terapii i ustępują u 77,5% chorych podczas kontynuacji leczenia. Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, z ciężką postacią (HR <40/min) u 0,5%, szczególnie w pierwszych 2-3 miesiącach terapii. Istotne jest także zwiększone ryzyko migotania przedsionków, które w badaniu SIGNIFY wyniosło 5,3% w grupie leczonej iwabradyną versus 3,8% w grupie placebo, a w analizie zbiorczej kontrolowanych badań fazy II/III wskaźnik ten wyniósł 4,86% wobec 4,08% w grupie kontrolnej (HR 1,26; 95% CI 1,15-1,39).
astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, działanie niepożądane, eozynofilia, hiperkreatynemia, hiperurykemia, iwabradyna, kurcz mięśniowy, mechanizm farmakologiczny, migotanie przedsionków, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, odstęp PQ, podwójne widzenie, pokrzywka, skurcz komorowy, tabletka powlekana, układ chłonny, wydłużenie QT, zaburzenie widzenia, zawrót błędnikowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Eslikarbazepina – Przeciwwskazania stosowania
Octan eslikarbazepiny, będący pochodną karboksamidu, jest stosowany w terapii neurologicznej, jednak jego użycie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na tę substancję czynną lub inne pochodne karboksamidu, takie jak karbamazepina i okskarbazepina, ze względu na udokumentowane reakcje krzyżowe. Ponadto, przeciwwskazaniem jest również nadwrażliwość na substancje pomocnicze zawarte w preparatach, w tym sód, którego zawartość w tabletkach Eslibon wynosi odpowiednio: 0,52 mg (200 mg dawka), 1,03 mg (400 mg), 1,55 mg (600 mg) oraz 2,06 mg (800 mg). Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest szczegółowe zebranie wywiadu alergicznego, aby uniknąć ryzyka reakcji nadwrażliwości.
blok przedsionkowo-komorowy, diagnostyka kardiologiczna, działanie farmakologiczne, działanie niepożądane, karbamazepina, leczenie neurologiczne, lek przeciwpadaczkowy, nadwrażliwość, octan eslikarbazepiny, okskarbazepina, pochodna karboksamidu, powikłanie sercowo-naczyniowe, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, struktura chemiczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, zaburzenie przewodnictwa sercowego, zaburzenie rytmu serca, zawartość sodu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Golpimec 0,5 mg
Produkt leczniczy Golpimec zawierający fingolimod w dawce 0,5 mg jest stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, jednak wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane (≥10%) to ból głowy (24,5%), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, GGT, AST) u 15,2% pacjentów, biegunka (12,6%), kaszel (12,3%), grypa (11,4%), zapalenie zatok (10,9%) oraz ból pleców (10,0%). Fingolimod może powodować immunosupresję, co zwiększa ryzyko zakażeń oportunistycznych, w tym herpeswirusami, kryptokokami, wirusem JC (PML) oraz HPV, co wymaga szczepień i badań przesiewowych. Obrzęk plamki występuje u 0,5% pacjentów, szczególnie w pierwszych 3-4 miesiącach terapii, a ryzyko jest wyższe u osób z zapaleniem błony naczyniowej oka w wywiadzie. Ponadto, leczenie wiąże się z przemijającą bradykardią i blokiem przedsionkowo-komorowym, ze spadkiem średniej częstości akcji serca o 12-13 uderzeń/min w ciągu 6 godzin od podania pierwszej dawki, a także wzrostem ciśnienia tętniczego o około 3 mmHg skurczowego i 1 mmHg rozkurczowego po miesiącu terapii.
asystolia, bilirubina, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, chłoniak z komórek T, czerniak złośliwy, enzymy wątrobowe, fingolimod, herpeswirus, limfopenia, małopłytkowość, mięsak Kaposiego, nadciśnienie, napad drgawkowy, natężona objętość wydechowa, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, rozsiane zapalenie mózgu i rdzenia, stwardnienie rozsiane, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, zakażenie kryptokokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie zatok, zarostowa choroba tętnic, zdolność dyfuzyjna płuc, zespół hemofagocytarny, zespół odwracalnej tylnej encefalopatii - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół chorego zatoki (ZZZ) to dysfunkcja węzła zatokowo-przedsionkowego, prowadząca do nieregularności rytmu serca, takich jak bradykardia, tachykardia lub ich kombinacja, a także długie pauzy między uderzeniami serca. Choroba dotyczy głównie pacjentów powyżej 60. roku życia i manifestuje się objawami takimi jak zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie, duszność, ból w klatce piersiowej oraz kołatanie serca. Diagnostyka opiera się na EKG, monitorowaniu holterowskim oraz korelacji objawów z zaburzeniami rytmu. Leczenie obejmuje implantację rozrusznika serca (jednojamowego, dwujamowego lub dwukomorowego), szczególnie u pacjentów z objawową bradykardią lub nieodpowiednią odpowiedzią chronotropową, a także farmakoterapię dostosowaną do współistniejących arytmii i ryzyka zakrzepowego. Należy unikać leków o działaniu chronotropowo ujemnym, takich jak digoksyna, werapamil, beta-blokery czy leki sympatykolityczne, które mogą nasilać objawy ZZZ.
ablacja cewnikowa, ablacja węzła przedsionkowo-komorowego, arytmia, badanie holterowskie, blok prawej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dysfunkcja węzła zatokowego, elektrokardiografia, hipotensja, implantacja rozrusznika, kołatanie serca, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwienie narządów, nieregularny rytm serca, niewydolność serca, odma opłucnowa, odpowiedź chronotropowa, omdlenie, rozrusznik serca, stan przedomdleniowy, tachykardia, udar mózgu, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zakrzepica żylna, zatrzymanie akcji serca, zespół chorego zatoki - Leksykon leków
Działania niepożądane – Metocard 50 mg
Metoprolol, selektywny beta-adrenolityk, wykazuje profil działań niepożądanych głównie związanych z układem sercowo-naczyniowym, nerwowym, oddechowym oraz pokarmowym. Najczęściej obserwuje się bradykardię, kołatanie serca, wyraźne obniżenie ciśnienia tętniczego oraz niedociśnienie ortostatyczne, które rzadko prowadzi do omdleń. U pacjentów z niewydolnością serca możliwe jest przejściowe zaostrzenie objawów. W zakresie układu nerwowego często występują zawroty i bóle głowy, a także zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, osłabienie koncentracji, senność, bezsenność i koszmarne sny. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikuje się jako: często (≥1/100 do <1/10) dla objawów takich jak bradykardia, duszność wysiłkowa, nudności, bóle brzucha, wysypki skórne oraz kurcze mięśni, natomiast rzadziej obserwuje się m.in. leukopenię, trombocytopenię, zapalenie wątroby czy plastyczne stwardnienie prącia (choroba Peyroniego).
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, ciśnienie tętnicze krwi, depresja, duszność wysiłkowa, impotencja, kołatanie serca, kurcz mięśni, leukopenia, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, nieżyt nosa, nudności, omamy, parestezja, skurcz oskrzeli, splątanie, szum uszny, trombocytopenia, utajona cukrzyca, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zapalenie spojówek, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zespół Raynauda, zmiany łuszczycopodobne - Leksykon leków
Działania niepożądane – Remifentanil B. Braun 2 mg
Remifentanyl, jako agonista receptorów opioidowych μ, wywołuje charakterystyczne działania niepożądane, które ustępują szybko po zaprzestaniu podawania leku, co wynika z jego specyficznej farmakokinetyki. Najczęściej obserwuje się sztywność mięśni szkieletowych (≥ 1/10), utrudniającą wentylację mechaniczną, oraz bardzo częstą hipotonię (≥ 1/10) i bradykardię (≥ 1/100 do < 1/10), które mogą wymagać interwencji, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami przewodnictwa. Depresja ośrodka oddechowego i bezdech występują często (≥ 1/100 do < 1/10), stanowiąc potencjalne zagrożenie życia, a hipoksja pojawia się niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100). Ponadto, bardzo często występują nudności i wymioty (≥ 1/10), a często świąd skóry (≥ 1/100 do < 1/10). Rzadko notuje się sedację w okresie wybudzania, reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz asystolię lub zatrzymanie akcji serca.
anafilaksja, aspiracja treści pokarmowej, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, częstoskurcz, depresja ośrodka oddechowego, dreszcze pooperacyjne, drgawki, epilepsja, hipoksja, hipotonia, histamina, nadciśnienie tętnicze, nudności i wymioty, reakcja nadwrażliwości, receptor opioidowy μ, resuscytacja, rozszerzenie naczyń krwionośnych, sedacja pooperacyjna, środek zwiotczający, świąd, sztywność mięśni szkieletowych, tlenoterapia, tolerancja lekowa, uzależnienie od leków, wentylacja mechaniczna, wstrząs anafilaktyczny, zaparcie, zatrzymanie akcji serca, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Asmag B6 20 mg + 0,25 mg
Preparat Asmag B6, zawierający 20 mg jonów magnezu oraz 0,25 mg pirydoksyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne (magnez wodoroasparaginian czterowodny, pirydoksyny chlorowodorek) oraz substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (49,75 mg/tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest hipermagnezemia oraz ciężka niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), ze względu na ryzyko kumulacji magnezu i powikłań sercowo-naczyniowych i nerwowo-mięśniowych. Dodatkowo, lek jest niewskazany u pacjentów z blokiem przedsionkowo-komorowym, bradykardią oraz miastenią, gdyż magnez może nasilać zaburzenia przewodnictwa, zwalniać czynność serca i pogłębiać osłabienie mięśniowe poprzez hamowanie uwalniania acetylocholiny.
antybiotykoterapia, Asmag B6, asystolia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba autoimmunologiczna, ciężka niewydolność nerek, depresja oddechowa, działanie chronotropowo ujemne, hipermagnezemia, klirens kreatyniny, laktoza jednowodna, magnezu wodoroasparaginian czterowodny, miastenia, pirydoksyny chlorowodorek, reakcja alergiczna, zaburzenie rytmu serca, zakończenie nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Loreblok HCT 50 mg + 12,5 mg
Loreblok HCT, zawierający 50 mg losartanu potasowego i 12,5 mg hydrochlorotiazydu, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych nie wykazano specyficznych działań niepożądanych charakterystycznych dla tego połączenia, a obserwowane efekty uboczne odpowiadały profilowi poszczególnych składników. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym była zawroty głowy, występujące u ≥1% pacjentów, częściej niż w grupie placebo. Inne działania niepożądane obejmują m.in. hiperkaliemię (rzadko), zapalenie wątroby (rzadko), oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (rzadko). Hydrochlorotiazyd wiąże się z ryzykiem rozwoju nieczerniakowych nowotworów złośliwych skóry, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek skumulowanych. Bardzo rzadko może wystąpić zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS), wymagający natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, AlAT, blok przedsionkowo-komorowy, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, hydrochlorotiazyd, inhibitor ACE, jaskra zamkniętego kąta, leukopenia, losartan potasowy, małopłytkowość, martwicze zapalenie naczyń, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, plamica Schoenleina-Henocha, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy, rak podstawnokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty skórny, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon substancji czynnych
Hydroksychlorochina – Przedawkowanie
Przedawkowanie hydroksychlorochiny, pochodnej 4-aminochinoliny o wąskim indeksie terapeutycznym, stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Dawki toksyczne definiuje się jako >20 mg/kg masy ciała u dorosłych oraz >10 mg/kg u dzieci, przy czym u niemowląt dawki 1-2 g mogą być śmiertelne. Toksyczność manifestuje się szybko, głównie poprzez wstrząs z zapaścią oddechową i krążeniową, prowadzącą do zatrzymania akcji serca. Objawy kliniczne obejmują zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, drgawki), okulistyczne (zaburzenia widzenia), ciężkie arytmie sercowo-naczyniowe (wydłużenie QT, torsade de pointes, migotanie komór, blok AV), hipokaliemię nasilającą arytmie oraz nagłe zatrzymanie oddechu i akcji serca.
blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy, dawka toksyczna, drgawka, hemodializa, hipokaliemia, intubacja, kardiotoksyczność, migotanie komór, płukanie żołądka, pochodna 4-aminochinoliny, poszerzenie zespołu QRS, rytm węzłowy, torsade de pointes, tracheotomia, wąski indeks terapeutyczny, węgiel aktywowany, wstrząs z zapaścią oddechową, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrokardiograficzne, zaburzenie widzenia, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lackepila
Lackepila (lakozamid) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko wystąpienia myśli i zachowań samobójczych, co potwierdzają meta-analizy badań klinicznych leków przeciwpadaczkowych. Zaleca się systematyczne monitorowanie pacjentów pod tym kątem oraz edukację ich i opiekunów o konieczności natychmiastowego zgłaszania niepokojących objawów. Ponadto, lakozamid powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu PR w EKG, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia, ciężkimi chorobami serca, w podeszłym wieku oraz u osób stosujących inne leki wydłużające odstęp PR. W tych grupach wskazane jest wykonanie EKG przed zwiększeniem dawki powyżej 400 mg/dobę oraz po osiągnięciu stanu stacjonarnego.
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apo-Doperil
Donepezyl, inhibitor cholinesterazy stosowany w terapii otępienia, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężką postacią otępienia, innymi typami otępienia oraz zaburzeniami pamięci związanymi z wiekiem, ze względu na brak badań w tych grupach. Lek może nasilać zwiotczenie mięśni podczas znieczulenia z użyciem pochodnych sukcynylocholiny, dlatego konieczne jest poinformowanie anestezjologa o jego stosowaniu. Donepezyl może wywoływać efekt wagotoniczny prowadzący do bradykardii, szczególnie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub blokami przewodzenia nadkomorowego. Zgłaszano przypadki omdleń i drgawek, a także ryzyko bloku serca i zahamowania zatokowego. Pacjenci z ryzykiem choroby wrzodowej, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu NLPZ, powinni być monitorowani, choć badania kliniczne nie wykazały zwiększonej częstości wrzodów ani krwawień. Należy również zachować ostrożność u pacjentów z problemami urologicznymi ze względu na ryzyko niedrożności ujścia pęcherza moczowego.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, drgawki, efekt wagotoniczny, fosfokinaza keratynowa, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek cholinomimetyczny, niedrożność pęcherza moczowego, niestabilność autonomiczna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniopochodne, rabdomioliza, sztywność mięśni, zahamowanie zatokowe, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, znieczulenie - Leksykon leków
Przedawkowanie – Atossa 8 mg
Przedawkowanie ondansetronu, substancji czynnej Atossa, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, wymagające natychmiastowej interwencji. U dorosłych objawy przedawkowania obejmują zaburzenia widzenia (nieostre, podwójne widzenie), ciężkie zaparcia, niedociśnienie tętnicze oraz epizody naczynio-ruchowe zależne od nerwu błędnego, w tym przemijający blok przedsionkowo-komorowy II stopnia. Szczególnie istotne jest wydłużenie odstępu QT w EKG, zależne od dawki, które może prowadzić do groźnych arytmii komorowych. U dzieci w wieku 12 miesięcy do 2 lat, po doustnym przedawkowaniu przekraczającym około 4 mg/kg masy ciała, obserwowano objawy zespołu serotoninowego, takie jak hipertermia, pobudzenie, zaburzenia świadomości, wzmożone odruchy, drżenia i sztywność mięśniowa.
aktywność serotoninergiczna, arytmia komorowa, blok przedsionkowo-komorowy, centrum toksykologiczne, działanie niepożądane, EKG, epizod naczynio-ruchowy, hipertermia, ipekakuana, konsultacja toksykologiczna, mioklonia, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, ondansetron, parametr hemodynamiczny, przedawkowanie ondansetronu, repolaryzacja komór serca, sztywność mięśniowa, układ przewodzący serca, właściwość przeciwwymiotna, wydłużenie odstępu QT, wzmożenie odruchów, zaburzenie perfuzji narządowej, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zaparcie, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Przedawkowanie – Servenon 20 mg
Przedawkowanie escytalopramu, substancji czynnej preparatu Servenon, zwykle prowadzi do objawów o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu, nawet przy dawkach od 400 do 800 mg podawanych jako jedyny lek. Jednakże, w rzadkich przypadkach, zwłaszcza przy jednoczesnym przedawkowaniu innych leków, mogą wystąpić poważne i zagrażające życiu powikłania, takie jak zespół serotoninowy, drgawki, śpiączka, arytmie serca (w tym torsade de pointes), hipokaliemia i hiponatremia. Objawy kliniczne dotyczą głównie ośrodkowego układu nerwowego (zawroty głowy, drżenie, pobudzenie), układu pokarmowego (nudności, wymioty) oraz układu sercowo-naczyniowego (obniżenie ciśnienia tętniczego, tachykardia, wydłużenie odstępu QT). Szczególnie istotne jest monitorowanie EKG u pacjentów z niewydolnością serca, bradyarytmiami, przyjmujących leki wydłużające QT oraz z zaburzeniami czynności wątroby.
arytmia serca, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, drgawki, drżenie, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hipotensja, leczenie objawowe, monitorowanie EKG, nudności, płukanie żołądka, podtrzymywanie funkcji życiowych, przedawkowanie escytalopramu, receptor serotoninowy, śpiączka, tachykardia, toksyczność escytalopramu, węgiel aktywowany, wentylacja mechaniczna, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia przewodzenia, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trileptal 300 mg
Produkt leczniczy Trileptal (okskarbazepina) w dawkach 300 mg i 600 mg stosowany w terapii padaczki charakteryzuje się profilem działań niepożądanych, wśród których najczęściej (>10%) występują senność, bóle głowy, nieukładowe zawroty głowy, diplopia, nudności, wymioty oraz uczucie zmęczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na hiponatremię, obserwowaną u 2,7% pacjentów, definiowaną jako stężenie sodu w surowicy poniżej 125 mmol/l. Zazwyczaj przebiega ona bezobjawowo i nie wymaga modyfikacji dawki, jednak w rzadkich przypadkach może prowadzić do poważnych objawów neurologicznych, takich jak napady padaczkowe, encefalopatia, zaburzenia świadomości, splątanie czy niedoczynność tarczycy. Hiponatremia najczęściej pojawia się w ciągu pierwszych 3 miesięcy terapii, choć zdarzają się przypadki późniejsze, nawet po roku leczenia.
agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, chwiejność afektu, dyzartria, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, hamowanie czynności szpiku kostnego, hiponatremia, leukopenia, nadwrażliwość wielonarządowa, napad padaczkowy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, nieukładowe zawroty głowy, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, okskarbazepina, osteopenia, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, osutka polekowa z eozynofilią, padaczka, pancytopenia, podwójne widzenie, rumień wielopostaciowy, senność, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie świadomości, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Lyella, zespół nieprawidłowego wydzielania wazopresyny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Karteolol – Działania niepożądane
Karteolol, nieselektywny beta-adrenolityk stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnoustrojowego, wywołując działania niepożądane typowe dla beta-blokerów. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje oczne, takie jak pieczenie, ból, świąd, łzawienie, przekrwienie i zapalenie spojówek oraz rogówki (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej zgłaszane są poważniejsze powikłania, w tym odwarstwienie naczyniówki po zabiegu filtracyjnym, zwapnienie rogówki (bardzo rzadko), a także objawy ze strony układu nerwowego (zaburzenia smaku często, zawroty głowy niezbyt często) i sercowo-naczyniowego (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, zastoinowa niewydolność serca, częstość nieznana). Karteolol może maskować objawy hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą, co stanowi istotne ryzyko kliniczne.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk nieselektywny, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorowodorek karteololu, chromanie przestankowe, depresja, erozja rogówki, glikogenoliza, glukoneogeneza, hipoglikemia, jaskra, karteolol, koszmar nocny, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie skóry, miastenia, nadciśnienie oczne, niedoczulica oka, niedokrwienie mózgu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, pokrzywka, przeciwciało przeciwjądrowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, udar naczyniowy mózgu, zaburzenie erekcji, zaburzenie smaku, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zawrót głowy, zwapnienie rogówki - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Foramed
Formoterol, substancja czynna produktu Foramed, jest długo działającym agonistą receptorów β2-adrenergicznych (LABA) stosowanym jako leczenie uzupełniające u pacjentów z astmą, u których kontrola choroby za pomocą wziewnych kortykosteroidów jest niewystarczająca. Dawkowanie powinno być indywidualnie dostosowane, nie przekraczając maksymalnej dawki dobowej zgodnie z charakterystyką produktu. Produkt nie jest zalecany jako lek pierwszego wyboru w astmie, a jego stosowanie u dzieci poniżej 6 lat jest przeciwwskazane. U dzieci w wieku 6-12 lat preferowane jest stosowanie preparatów złożonych zawierających zarówno kortykosteroid, jak i LABA. W badaniach klinicznych odnotowano zwiększoną częstość ciężkich zaostrzeń astmy u pacjentów przyjmujących formoterol, szczególnie w grupie wiekowej 5-12 lat, co wymaga ostrożności i regularnej oceny stanu klinicznego. Produkt Foramed nie jest przeznaczony do leczenia ostrych napadów astmy, do których należy stosować krótko działające β2-agonisty.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, ciężka astma, cukrzyca, diuretyk, dysfunkcja tarczycy, działanie hiperglikemizujące, działanie proarytmiczne, dziedziczna nietolerancja, formoterol, guz chromochłonny, hipokaliemia, kardiomiopatia przerostowa, laktoza jednowodna, leczenie skojarzone, lek przeciwzapalny, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niedotlenienie, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, paradoksalny skurcz oskrzeli, pochodna ksantyny, salmeterol, skurcz oskrzeli, steroid, stężenie glukozy we krwi, stężenie potasu w surowicy, tachyarytmia, tętniak, wydłużenie odstępu QT, wziewny kortykosteroid, zaburzenie rytmu serca, zaostrzenie choroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie aorty - Leksykon substancji czynnych
Moksonidyna – Przeciwwskazania stosowania
Moksonidyna, dostępna w dawkach 0,2 mg i 0,4 mg (Physiotens 0,2 oraz Physiotens 0,4), jest skutecznym lekiem hipotensyjnym stosowanym w terapii nadciśnienia tętniczego. Jednakże jej zastosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z określonymi zaburzeniami rytmu serca, takimi jak zespół chorego węzła zatokowego, bradykardia (tętno spoczynkowe <50 uderzeń/min), blok przedsionkowo-komorowy II° i III°, a także u osób z niewydolnością serca. W tych przypadkach moksonidyna może nasilać objawy kliniczne, prowadząc do poważnych powikłań sercowo-naczyniowych, dlatego przed rozpoczęciem terapii konieczne jest wykonanie badania EKG i dokładna ocena czynności elektrycznej serca.
badanie EKG, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, bradykardia, diuretyk, duszność, działanie hipotensyjne, funkcja rozkurczowa serca, funkcja skurczowa, inhibitor konwertazy angiotensyny, kurczliwość mięśnia sercowego, moksonidyna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, obrzęk, parametry hemodynamiczne, Physiotens, reakcja nadwrażliwości, sartan, tolerancja wysiłku, układ sercowo-naczyniowy, wysypka skórna, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pragiola 50 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Pragiola, jest szeroko stosowana w leczeniu bólu neuropatycznego oraz padaczki, z dobrze udokumentowanym profilem bezpieczeństwa opartym na badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, w tym 5600 w badaniach kontrolowanych placebo. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, które występują bardzo często (≥1/10). Większość działań niepożądanych ma charakter łagodny lub umiarkowany, a odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosi 12% w grupie leczonej pregabaliną versus 5% w grupie placebo. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego, z dominującą sennością. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a ich spektrum obejmuje m.in. zaburzenia psychiczne, neurologiczne, sercowo-naczyniowe, żołądkowo-jelitowe oraz skórne.
ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki, dysgrafia, dyskineza, ginekomastia, hipoglikemia, jadłowstręt, monitorowanie działań niepożądanych, napad paniki, napady padaczkowe częściowe, neutropenia, niedoczulica, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objawy odstawienne, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie od leku, zaburzenia koncentracji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bonaxon 0,5 mg
Przedawkowanie fingolimodu, substancji czynnej leku Bonaxon (0,5 mg), wiąże się z istotnym ryzykiem kardiologicznym, w tym bradykardią, zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz wydłużeniem odstępu QTc. W badaniach klinicznych zdrowi ochotnicy tolerowali jednorazowe dawki do 40 mg (80-krotność dawki terapeutycznej), jednak już przy tej dawce obserwowano łagodny ucisk w klatce piersiowej i dyskomfort odpowiadający reaktywności drobnych oskrzeli. Bradykardia pojawia się zwykle w ciągu godziny od podania, osiąga maksimum w 6 godzin i może utrzymywać się dłużej, co wymaga szczególnej uwagi w przypadku przedawkowania. Opisywano również przypadki wolnego przewodzenia przedsionkowo-komorowego oraz przemijającego pełnego bloku przedsionkowo-komorowego stopnia III, które stanowią zagrożenie życia.
blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy stopnia II, blok przedsionkowo-komorowy stopnia III, Bonaxon, bradykardia, ciśnienie krwi, efekt chronotropowy ujemny, EKG, fingolimod, kapsułka twarda, odstęp QTc, reaktywność drobnych oskrzeli, układ sercowo-naczyniowy, wymiana osocza, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 6 mg
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego, z nudnościami (38%) i wymiotami (23%) dominującymi w początkowej fazie terapii. Kobiety wykazują większą podatność na zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz utratę masy ciała. Inne często występujące objawy to zawroty głowy, bóle głowy, senność, drżenia oraz zaburzenia psychiczne, takie jak koszmary senne, lęk czy depresja. U pacjentów z otępieniem parkinsonowskim rywastygmina może nasilać objawy parkinsonowskie, w tym drżenie (10,2% vs. 3,9% placebo), dyskinezy, spowolnienie ruchowe i dystonię, co wymaga szczególnej uwagi i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
alergiczne zapalenie skóry, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka, dezorientacja, dławica piersiowa, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dystonia, hipokineza, inhibitor cholinoesterazy, jadłowstręt, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, objawy pozapiramidowe, omamy wzrokowe, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, parkinsonizm, pęknięcie przełyku, rywastygmina, system transdermalny, tachykardia, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Trifas 200
Torasemid w dawce 200 mg, stosowany w preparacie Trifas 200, wykazuje silne działanie diuretyczne, co wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii. Przeciwwskazania obejmują m.in. dnę moczanową (ryzyko wzrostu stężenia kwasu moczowego), zaburzenia rytmu serca (blok zatokowo-przedsionkowy, blok przedsionkowo-komorowy II/III stopnia), zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, jednoczesne stosowanie soli litu, aminoglikozydów i cefalosporyn, patologiczne zmiany w morfologii krwi oraz nefrotoksyczne uszkodzenia nerek. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 18 lat oraz u pacjentów z klirensem kreatyniny 20-30 ml/min i stężeniem kreatyniny w surowicy 3,5-6 mg/100 ml. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie elektrolitów (Na+, K+), parametrów nerkowych (kreatynina, BUN), gospodarki wodno-elektrolitowej, glikemii oraz stężenia kwasu moczowego, zwłaszcza u osób starszych i z niewydolnością nerek.
antybiotyk aminoglikozydowy, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, cefalosporyna, cukrzyca, dna moczanowa, działanie diuretyczne, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemokoncentracja, klirens kreatyniny, laktaza jednowodna, małopłytkowość, morfologia krwi, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, parametr nerkowy, stężenie elektrolitów, stężenie glukozy, stężenie kreatyniny, stężenie kwasu moczowego, torasemid, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenia rytmu serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, związek nefrotoksyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fingolimod Richter 0,5 mg
Fingolimod Richter w dawce 0,5 mg (kapsułki twarde) jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, aktywnymi zakażeniami (w tym przewlekłymi jak zapalenie wątroby czy gruźlica), ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh), aktywnymi nowotworami złośliwymi oraz u osób z ciężkimi zaburzeniami rytmu serca (m.in. blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, zespół chorego węzła zatokowego bez rozrusznika, odstęp QTc >500 ms). Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentek w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej antykoncepcji ze względu na ryzyko teratogenności. Wskazane jest również unikanie terapii u pacjentów z niedawno przebytymi incydentami sercowo-naczyniowymi (np. zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, udar mózgu, zaostrzenie niewydolności serca klasy III/IV wg NYHA) w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem leczenia.
blok przedsionkowo-komorowy, choroba autoimmunologiczna, ciężkie aktywne zakażenie, działanie immunosupresyjne, fingolimodu chlorowodorek, gruźlica, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, lek antyarytmiczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, obrzęk plamki żółtej, odstęp QTc, przejściowy atak niedokrwienny, stwardnienie rozsiane, teratogenność, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodnictwa serca, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Trelema 200 mg
Lakozamid, stosowany w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego (OUN) takie jak zawroty głowy (≥10%), bóle głowy, nudności i podwójne widzenie. W badaniach klinicznych u 1308 pacjentów z napadami częściowymi 61,9% leczonych lakozamidem zgłaszało co najmniej jedno działanie niepożądane, w porównaniu do 35,2% w grupie placebo. Nasilenie objawów było zwykle łagodne do umiarkowanego, z zależnością od dawki i możliwością złagodzenia po jej redukcji. Lakozamid powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu PR w EKG, co może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego, omdleń i bradykardii. W badaniach klinicznych częstość bloku I stopnia wynosiła do 0,7% przy dawce 200 mg, a po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano również przypadki bloków II i III stopnia oraz arytmii. Działania niepożądane psychiczne obejmują depresję, stan splątania, bezsenność, a także rzadziej agresję, zaburzenia psychotyczne i myśli samobójcze. Wśród działań ze strony przewodu pokarmowego najczęściej występują nudności, wymioty, zaparcia i biegunka. Reakcje skórne, w tym ciężkie jak zespół Stevensa-Johnsona i DRESS, wymagają natychmiastowego odstawienia leku.
agranulocytoza, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, depresja, drżenie, dyskineza, dyzartria, gorączka, hipestezja, lakozamid, letarg, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, napad miokloniczny, nieprawidłowy wynik badania wątroby, niestrawność, nietypowe zachowanie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omdlenie, osłabienie apetytu, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, senność, stan splątania, suchość w ustach, świąd, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, upadek, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wydłużenie odstępu PR, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie koordynacji, zaburzenie pamięci, zaburzenie poznawcze, zaburzenie równowagi, zaburzenie uwagi, zapalenie gardła, zapalenie nosogardła, zaparcie, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – MBE 150 mg + 7,29 mg + 200 mg
Preparat MBE zawiera 150 mg jonów magnezu (w postaci tlenku magnezu ciężkiego), 7,29 mg pirydoksyny chlorowodorku oraz 200 mg all-rac-α-Tokoferylu octanu w kapsułce miękkiej. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki, w tym szczególnie na olej sojowy (114,71 mg na kapsułkę), hipermagnezemię, ciężką niewydolność nerek, blok przedsionkowo-komorowy, miastenię, znaczną hipotensję oraz terapię lewodopą bez inhibitorów obwodowej dekarboksylazy. Magnez może kumulować się u pacjentów z niewydolnością nerek, nasilać zaburzenia przewodnictwa sercowego oraz pogarszać objawy miastenii, a pirydoksyna może obniżać skuteczność lewodopy stosowanej bez inhibitorów dekarboksylazy.
blok przedsionkowo-komorowy, filtracja kłębuszkowa, hipermagnezemia, hipotensja, inhibitor obwodowej dekarboksylazy, jony magnezu, lewodopa, miastenia, nadwrażliwość, niewydolność nerek, olej sojowy, pirydoksyna, przewodnictwo mięśnia sercowego, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, stężenie magnezu w surowicy, tlenek magnezu, tokoferyl octan, zaburzenie przewodnictwa serca, zaburzenie rytmu serca - Leksykon leków
Przeciwwskazania – INZOLFI 0,5 mg
Lek INZOLFI zawierający fingolimodu chlorowodorek w dawce 0,5 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, w tym u osób z upośledzoną odpornością lub przyjmujących leki immunosupresyjne, a także u pacjentów z ciężkimi aktywnymi zakażeniami (np. zapalenie wątroby, gruźlica) oraz aktywnymi złośliwymi chorobami nowotworowymi. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh), ze względu na ryzyko nieprzewidywalnych stężeń leku i zwiększonego ryzyka działań niepożądanych.
Przeciwwskazania dotyczą również układu sercowo-naczyniowego: INZOLFI jest niewskazany u pacjentów, którzy w ciągu ostatnich 6 miesięcy przebyli zawał mięśnia sercowego, niestabilną dławicę piersiową, udar mózgu lub TIA, niewyrównaną niewydolność serca wymagającą hospitalizacji oraz niewydolność serca klasy III lub IV wg NYHA. Lek jest także przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami rytmu serca wymagającymi leczenia lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia lub III, z blokiem przedsionkowo-komorowym II stopnia typu Mobitz II, III stopnia, zespołem chorego węzła zatokowego (z wyjątkiem pacjentów z implantowanym rozrusznikiem), a także u pacjentów z wyjściowym odstępem QTc ≥ 500 ms. Stosowanie leku jest przeciwwskazane w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, ze względu na ryzyko teratogenności. Nadwrażliwość na fingolimod lub substancje pomocnicze również stanowi przeciwwskazanie do terapii.
blok przedsionkowo-komorowy, ciężkie aktywne zakażenie, fingolimod, gruźlica, INZOLFI, klasyfikacja Child-Pugh, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, niewyrównana niewydolność serca, odstęp QTc, przejściowy atak niedokrwienny, przewlekłe zakażenie, reakcja anafilaktyczna, rozrusznik serca, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie repolaryzacji komór, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Hydroquenin 200 mg
Przedawkowanie hydroksychlorochiny siarczanu, aktywnego składnika leku Hydroquenin, stanowi stan zagrożenia życia, szczególnie w populacji pediatrycznej, gdzie dawki toksyczne wynoszą powyżej 10 mg/kg masy ciała (dla dorosłych >20 mg/kg). Już dawki rzędu 1-2 g substancji czynnej mogą prowadzić do zgonu. Klinicznie dominują powikłania kardiologiczne, takie jak zapaść sercowo-naczyniowa, zaburzenia rytmu (w tym torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór), wydłużenie odstępu QT, bradyarytmie oraz blok przedsionkowo-komorowy. Ponadto obserwuje się objawy neurologiczne (ból głowy, drgawki), okulistyczne (zaburzenia widzenia), hipokaliemię oraz zapaść oddechową, które mogą prowadzić do nagłego zatrzymania akcji serca i oddechu.
4-aminochinoliny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy, dawka toksyczna hydroksychlorochiny, dekontaminacja przewodu pokarmowego, diazepam pozajelitowy, drgawka, hipokaliemia, hydroksychlorochina siarczan, kardiotoksyczność, migotanie komór, niestabilność hemodynamiczna, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, rytm węzłowy, torsade de pointes, węgiel aktywowany, wspomaganie oddychania, wstrząs z zapaścią oddechową, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zapaść oddechowa, zapaść sercowo-naczyniowa, zatrzymanie oddechu, zgłębnik - Leksykon leków
Przedawkowanie – Bisoprolol VP 10 mg
Przedawkowanie bisoprololu fumaranu, nawet do dawek rzędu 2000 mg, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wynikających z nasilonej blokady receptorów β-adrenergicznych, takich jak bradykardia (<50/min), niedociśnienie tętnicze z objawami hipoperfuzji, skurcz oskrzeli, ostra niewydolność serca oraz hipoglikemia. Występują znaczne różnice indywidualne wrażliwości na bisoprolol, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca, którzy są bardziej podatni na toksyczne efekty β-adrenolityków. W przypadku przedawkowania konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku oraz wdrożenie leczenia objawowego i podtrzymującego funkcje życiowe, z uwzględnieniem specyficznych interwencji zależnych od dominujących objawów klinicznych.
aminofilina, atropina, beta-adrenolityk, beta2-sympatykomimetyk, bisoprolol fumaran, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, glukagon, hipoglikemia, izoprenalina, lek inotropowy, lek moczopędny, lek rozszerzający oskrzela, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra niewydolność serca, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, stymulator serca - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivastigmin Orion
Stosowanie rywastygminy wymaga ścisłego monitorowania pacjentów ze względu na ryzyko działań niepożądanych, których częstość i nasilenie rosną wraz z dawką. W przypadku przerwy w leczeniu powyżej 3 dni zaleca się wznowienie terapii od dawki 1,5 mg dwa razy na dobę, aby zmniejszyć ryzyko wymiotów. Działania niepożądane obejmują nadciśnienie tętnicze, omamy u chorych na Alzheimera oraz nasilenie objawów pozapiramidowych u pacjentów z chorobą Parkinsona, które mogą ustąpić po zmniejszeniu dawki. Reakcje skórne po zastosowaniu plastrów są zwykle łagodne, jednak w przypadku alergicznego kontaktowego zapalenia skóry konieczne jest przerwanie leczenia i ewentualne przejście na formę doustną po ujemnym teście alergicznym. Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty i biegunka, są częstsze u kobiet i mogą prowadzić do odwodnienia, wymagając czasem dożylnego uzupełnienia płynów oraz dostosowania dawki.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, astma oskrzelowa, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, częstoskurcz typu torsade de pointes, dyskineza, hipokaliemia, inhibitor cholinoesterazy, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedrożność dróg moczowych, nudności, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, otępienie w chorobie Alzheimera, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, rumień, rywastygmina, spowolnienie ruchowe, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia przewodzenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivares 5 mg
Iwabradyna, substancja czynna leku Ivares (dostępnego w dawkach 5 mg i 7,5 mg w postaci tabletek powlekanych), wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami w postaci zaburzeń widzenia (14,5%) oraz bradykardii (3,3%). Zaburzenia widzenia obejmują przemijające wrażenia silnego światła, takie jak aureole, dekompozycję obrazu, kolorowe jasne światła oraz zwielokrotnione obrazy, zwykle pojawiające się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy terapii i ustępujące w trakcie leczenia lub po jego zakończeniu. Bradykardia, będąca bezpośrednim efektem farmakologicznym iwabradyny na węzeł zatokowo-przedsionkowy, występuje głównie w pierwszych 2-3 miesiącach leczenia, z ciężką postacią (≤40 uderzeń/min) u 0,5% pacjentów, co może wiązać się z zawrotami głowy.
aureola wzrokowa, bezpieczeństwo farmakoterapii, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, dekompozycja obrazu, działania niepożądane leku, efekt stroboskopowy, eozynofilia, fotopsja, granulocyt kwasochłonny, Ivares, iwabradyna, kwas moczowy, mechanizm farmakologiczny, odstęp PQ, produkt leczniczy, profil bezpieczeństwa, przetrwałe wrażenie wzrokowe, tabletka powlekana, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zwielokrotniony obraz - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Magnokal 250 mg + 250 mg
Lek Magnokal zawiera 250 mg magnezu wodoroasparaginianu czterowodnego i 250 mg potasu wodoroasparaginianu półwodnego, co odpowiada 17 mg jonów magnezu i 54 mg jonów potasu. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki, ciężką niewydolność nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min), hiperkaliemię, hipermagnezemię, zakażenia dróg moczowych oraz wybrane schorzenia kardiologiczne, takie jak zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, bradykardia i znaczne niedociśnienie tętnicze. Dodatkowo, miastenia gravis stanowi istotne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nasilenia bloku nerwowo-mięśniowego przez jony magnezu.
acetylocholina, antagonisty receptora angiotensyny, blok nerwowo-mięśniowy, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, hiperkaliemia, hipermagnezemia, hipotonia, inhibitory konwertazy angiotensyny, jony magnezu, klirens kreatyniny, leki moczopędne, magnez wodoroasparaginian czterowodny, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, potas wodoroasparaginian półwodny, sartany, wazodylatacja, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia kardiologiczne, zaburzenia przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, zaburzenia rytmu serca, zakażenie dróg moczowych, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ramizek Plus 2,5 mg + 1,25 mg
Ramizek Plus to preparat zawierający ramipryl (inhibitor ACE) oraz bisoprolol (selektywny beta-adrenolityk) w różnych dawkach (od 2,5 mg + 1,25 mg do 10 mg + 10 mg). Przedawkowanie bisoprololu manifestuje się głównie bradykardią (<50 uderzeń/min), niedociśnieniem tętniczym, skurczem oskrzeli, ostrą niewydolnością serca oraz hipoglikemią. Opisywane dawki toksyczne sięgają nawet 2000 mg, z indywidualną zmiennością reakcji, szczególnie u pacjentów z niewydolnością serca. Ramipryl w przedawkowaniu powoduje nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych prowadzące do ciężkiego niedociśnienia i wstrząsu, bradykardię, zaburzenia elektrolitowe (hiperkaliemię) oraz niewydolność nerek z powodu obniżonego przepływu nerkowego. Ramiprylat jest słabo dializowalny, co ogranicza skuteczność hemodializy w zatruciu.
agonista receptorów alfa1-adrenergicznych, angiotensyna II, beta-adrenolityk, beta2-sympatykomimetyk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, hiperkaliemia, hipoglikemia, inhibitor ACE, lek moczopędny, lek rozszerzający naczynia, lek rozszerzający oskrzela, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, ostra niewydolność serca, perfuzja narządowa, przedawkowanie bisoprololu, przewlekła choroba płuc, ramiprylat, receptor beta-adrenergiczny, rozszerzenie naczyń obwodowych, selektywny beta-adrenolityk, skurcz oskrzeli, stymulator serca, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca