Przedawkowanie leku Bibloc (bisoprolol)

Przedawkowanie fumaranu bisoprololu, substancji czynnej leku Bibloc, może prowadzić do poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu układu sercowo-naczyniowego oraz innych układów organizmu. Ze względu na mechanizm działania jako beta-adrenolityk, bisoprolol w dawkach przekraczających zalecane może wywoływać dramatyczne obniżenie parametrów hemodynamicznych z potencjalnie zagrażającymi życiu konsekwencjami.¹

Zarejestrowane przypadki kliniczne przedawkowania

W literaturze medycznej opisano kilka przypadków przedawkowania bisoprololu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i/lub chorobą wieńcową. Odnotowano przypadki przyjęcia nawet do 2000 mg bisoprololu jednorazowo, co stanowi 200-krotność typowej dawki terapeutycznej Bibloc 10 mg. Warto podkreślić, że pomimo tak znacznego przedawkowania, wszyscy pacjenci w opisanych przypadkach powrócili do zdrowia po zastosowaniu odpowiedniego leczenia.²

Zaobserwowano znaczące różnice osobnicze w odpowiedzi na przedawkowanie bisoprololu. Szczególnie narażoną grupą są pacjenci z niewydolnością serca, którzy prawdopodobnie wykazują zwiększoną wrażliwość na działanie pojedynczej, dużej dawki leku. Dlatego też w tej grupie pacjentów konieczne jest stopniowe zwiększanie dawki na początku terapii zgodnie z zalecanym schematem dawkowania.³

Objawy przedawkowania

Na podstawie zgromadzonych danych klinicznych i farmakologicznego profilu działania bisoprololu, przedawkowanie może manifestować się szerokim spektrum objawów, głównie związanych z nadmierną blokadą receptorów beta-adrenergicznych. Jako przykład opisywano przypadek pacjenta, u którego po przyjęciu dawki dobowej 15 mg zamiast przepisanych 7,5 mg wystąpił blok przedsionkowo-komorowy III stopnia, bradykardia oraz zawroty głowy.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania bisoprololu należy natychmiast wdrożyć odpowiednie postępowanie terapeutyczne. Podstawowe zasady postępowania obejmują przerwanie podawania leku oraz wdrożenie leczenia podtrzymującego i objawowego.⁵

Warto podkreślić, że bisoprolol prawie nie ulega dializie, co ogranicza możliwości przyspieszonej eliminacji leku z organizmu. Postępowanie terapeutyczne musi być zatem ukierunkowane na przeciwdziałanie objawom wynikającym z nadmiernej blokady receptorów beta-adrenergicznych.⁶

Szczegółowe zasady leczenia w zależności od objawów

Na podstawie aktualnej wiedzy medycznej i zaleceń dla innych leków beta-adrenolitycznych, w przedawkowaniu bisoprololu zaleca się następujące działania terapeutyczne:⁷

• W przypadku bradykardii – należy podać dożylnie atropinę. Jeśli odpowiedź na atropinę jest niewystarczająca, zaleca się ostrożne podawanie izoprenaliny lub innego leku o dodatnim działaniu chronotropowym. W niektórych przypadkach może zaistnieć konieczność czasowego wszczepienia stymulatora serca przez żyłę.⁸
• W przypadku niedociśnienia tętniczego – zaleca się dożylne podanie płynów oraz leków zwężających naczynia krwionośne. Korzystne efekty może przynieść również dożylne podanie glukagonu.⁹
• W przypadku bloku przedsionkowo-komorowego drugiego lub trzeciego stopnia – pacjent wymaga ścisłego monitorowania kardiologicznego. Zaleca się podanie izoprenaliny w infuzji dożylnej lub wszczepienie tymczasowego stymulatora serca.¹⁰
• W przypadku ostrego nasilenia niewydolności serca – należy zastosować dożylnie leki moczopędne, leki o działaniu inotropowym dodatnim (zwiększającym kurczliwość mięśnia sercowego) oraz leki rozszerzające naczynia.¹¹
• W przypadku skurczu oskrzeli – należy podać leki rozszerzające oskrzela, w tym izoprenalinę, beta-2-sympatykomimetyki i/lub aminofilinę.¹²
• W przypadku hipoglikemii – wymagane jest dożylne podanie glukozy.¹³

Uwagi specjalne

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że pacjenci z niewydolnością serca mogą wykazywać znacznie większą wrażliwość na działanie bisoprololu, w tym na jego przedawkowanie. W tej grupie chorych nawet stosunkowo niewielkie przekroczenie zalecanych dawek może prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych. Dlatego też u pacjentów z niewydolnością serca leczenie należy rozpoczynać od bardzo małych dawek, które następnie są stopniowo zwiększane zgodnie z określonym schematem.¹⁴

W każdym przypadku podejrzenia przedawkowania bisoprololu konieczna jest hospitalizacja pacjenta i monitorowanie podstawowych funkcji życiowych, ze szczególnym uwzględnieniem parametrów hemodynamicznych: ciśnienia tętniczego, częstości akcji serca oraz zapisu EKG. Pacjent powinien pozostawać pod ścisłą obserwacją do czasu całkowitego ustąpienia objawów przedawkowania.¹⁵