zatorowość płucna

Zatorowość płucna (PE – Pulmonary Embolism) to stan nagłego zagrożenia życia, spowodowany zamknięciem lub zwężeniem tętnicy płucnej lub jej odgałęzień przez materiał zatorowy, najczęściej skrzeplinę. Jest to trzecia co do częstości przyczyna zgonów z powodu chorób układu sercowo-naczyniowego, po zawale serca i udarze mózgu.

Najczęstszym źródłem materiału zatorowego są zakrzepy powstające w żyłach głębokich kończyn dolnych lub miednicy (żylna choroba zakrzepowo-zatorowa). Do czynników ryzyka zatorowości płucnej należą: unieruchomienie, zabiegi operacyjne, nowotwory złośliwe, ciąża i połóg, doustna antykoncepcja, otyłość, wrodzone i nabyte trombofilie oraz zaawansowany wiek.

Objawy zatorowości płucnej są niespecyficzne i mogą obejmować duszność, ból w klatce piersiowej, kaszel (czasem z krwiopluciem), tachykardię, hipoksemię oraz w ciężkich przypadkach wstrząs i nagłe zatrzymanie krążenia. Diagnostyka opiera się na ocenie prawdopodobieństwa klinicznego (skale Wells, Geneva), oznaczeniu D-dimerów oraz badaniach obrazowych, z których złotym standardem jest angiografia płucna metodą tomografii komputerowej.

Leczenie zatorowości płucnej obejmuje stosowanie antykoagulantów (heparyny niefrakcjonowanej, heparyn drobnocząsteczkowych, antagonistów witaminy K lub bezpośrednich inhibitorów czynnika Xa lub trombiny), a w przypadkach zagrażających życiu – leczenie trombolityczne, embolektomię chirurgiczną lub przezskórną. Profilaktyka nawrotów polega na długotrwałej terapii przeciwkrzepliwej, której czas trwania zależy od przyczyny zatorowości i ryzyka nawrotu.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Mibrex 10 mg

Mibrex, zawierający rywaroksaban w dawce 10 mg, jest stosowany w profilaktyce i leczeniu zakrzepowo-zatorowych chorób żylnych. W profilaktyce ŻChZZ po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego zaleca się podawanie 10 mg raz na dobę, rozpoczynając 6-10 godzin po zabiegu, przy prawidłowej hemostazie, przez 5 tygodni (biodro) lub 2 tygodnie (kolano). W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej stosuje się dwufazowy schemat: faza początkowa 15 mg dwa razy na dobę przez 3 tygodnie, następnie faza kontynuacji 20 mg raz na dobę, z czasem leczenia indywidualizowanym (minimum 3 miesiące). Przedłużona profilaktyka nawrotów po co najmniej 6 miesiącach terapii obejmuje dawki 10 mg lub 20 mg raz na dobę, w zależności od ryzyka nawrotu. W przypadku pominięcia dawki, schemat dawkowania raz na dobę wymaga szybkiego uzupełnienia dawki bez podwajania, natomiast w schemacie 15 mg dwa razy na dobę można jednorazowo przyjąć dwie tabletki, by utrzymać łączną dawkę dobową 30 mg.
aloplastyka stawu biodrowego, aloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, działanie przeciwzakrzepowe, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna ZŻG, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, leczenie przeciwzakrzepowe, marskość wątroby, nawrotowa ZŻG, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka nawrotowa, rywaroksaban, VKA, wartość INR, wtórna ZŻG, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, ŻChZZ, zgłębnik żołądkowy, ZP, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ZŻG
Leksykon leków
Działania niepożądane – Linorion 5 mg

Lenalidomid, substancja czynna leku Linorion, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od wskazania klinicznego, dawki oraz terapii skojarzonych. Do najcięższych powikłań należą żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężka neutropenia stopnia 3-4 z gorączką neutropeniczną, zapalenie płuc (9,8% u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim), niewydolność nerek (6,3%) oraz trombocytopenia ciężkiego stopnia. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia (≥10%, do 83,3%), trombocytopenia (do 72,3% po ASCT), niedokrwistość (do 70,7%), leukopenia i limfopenia, a także infekcje (zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia neutropeniczne) oraz zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka 38,5-54,5%, zaparcie 40,5-56,1%, nudności, wymioty). Działania niepożądane ze strony skóry (wysypka 18,1-31,7%, suchość skóry, świąd 25,4%) oraz układu nerwowego (parestezje, neuropatia obwodowa do 71,8% w skojarzeniu z bortezomibem) również występują często.
astenia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, chłoniak grudkowy, duszność, gorączka, gorączka neutropeniczna, kurcz mięśnia, lenalidomid, leukopenia, limfopenia, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, neutropenia, neutropenia ciężka, niedokrwistość, nieprawidłowy wynik badania czynnościowego wątroby, niewydolność nerek, nudności, obrzęk obwodowy, odwodnienie, pancytopenia, parestezja, posocznica, suchość skóry, świąd, szpiczak mnogi, trombocytopenia, wstrząs septyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie przewodu pokarmowego, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie neutropeniczne, zakażenie układu moczowego, zakrzepica żył głębokich, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zatorowość płucna, zespół mielodysplastyczny, zmęczenie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Telexer 150 mg

Dabigatran eteksylan (substancja czynna leku Telexer) został oceniony w licznych badaniach klinicznych obejmujących około 64 000 pacjentów, z czego 35 000 otrzymywało ten lek. Najczęstszym działaniem niepożądanym były krwawienia, występujące u 16,6% pacjentów z migotaniem przedsionków oraz u 14,4% leczonych z powodu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) lub zatorowości płucnej (ZP). W badaniach prewencyjnych ŻChZZ odsetek krwawień wynosił 19,4% (REMEDY) i 10,5% (RE-SONATE). Krwawienia klasyfikuje się jako duże (np. spadek hemoglobiny ≥ 2 g/dl, transfuzje ≥ 2 jednostek krwi, lokalizacja krytyczna), klinicznie istotne oraz małe. Ryzyko krwawień wzrasta u pacjentów ≥ 75 lat, z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min), stosujących leki wpływające na hemostazę, z zaburzeniami czynności płytek, po operacjach lub z chorobami przewodu pokarmowego. Dabigatran jest przeciwwskazany przy klirensie kreatyniny < 30 ml/min.
czas krzepnięcia, dabigatran eteksylat, duszność, duże krwawienie, idarucyzumab, inhibitor trombiny, krwawienie, krwawienie do stawów, krwawienie śródczaszkowe, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, krwioplucie, małopłytkowość, migotanie przedsionków, morfologia krwi, niedokrwistość, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rombidux 10 mg

Produkt leczniczy Rombidux zawiera rywaroksaban w dawce 10 mg, dostępny w formie tabletek powlekanych, stosowany w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). W profilaktyce po zabiegach ortopedycznych zalecana dawka to 10 mg raz na dobę, podawana w ciągu 6-10 godzin po operacji, przez 5 tygodni po alloplastyce stawu biodrowego i 2 tygodnie po kolanowego. W leczeniu ZŻG i ZP stosuje się schemat: 15 mg dwa razy na dobę przez pierwsze 21 dni (łącznie 30 mg/dobę), następnie 20 mg raz na dobę. Po co najmniej 6 miesiącach leczenia możliwa jest profilaktyka nawrotowa dawką 10 mg lub 20 mg raz na dobę, dostosowana do ryzyka nawrotu i krwawienia. Dawkowanie wymaga indywidualnej oceny, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka nawrotów lub krwawień.
alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, dysfagia, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna zakrzepica żył głębokich, INR, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy pozajelitowy, marskość wątroby, nawrotowa zakrzepica żył głębokich, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rywaroksaban, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Żylakowatość zakrzepowa – Epidemiologia

Żylakowatość zakrzepowa (thrombophlebitis) to zapalenie ściany żyły z tworzeniem skrzepliny, o częstości występowania powierzchownego zapalenia żył (SVT) w populacji ogólnej od 3% do 11%. Zapadalność na SVT wynosi około 0,64%, a w warunkach hospitalizacyjnych zakrzepica związana z cewnikami dożylnymi dotyczy 25-35% pacjentów. Wiek (średnio 54 lata u mężczyzn i 58 lat u kobiet), płeć, otyłość, hospitalizacja, choroby nowotworowe oraz unieruchomienie stanowią kluczowe czynniki ryzyka. Powierzchowne zapalenie żył wiąże się z ryzykiem rozwoju zakrzepicy żył głębokich (DVT) i zatorowości płucnej (PE) – współwystępowanie DVT wynosi 22-37%, a PE do 33%. Śmiertelność 3-miesięczna dla DVT i PE wynosi około 5%, natomiast dla SVT jest poniżej 1%. Epidemiologiczne dane wskazują na wzrost zapadalności na ŻChZZ w latach 2001-2009, głównie z powodu PE z DVT, a także na rosnące znaczenie „e-zakrzepicy” związanej z długotrwałym siedzeniem (każda godzina siedzenia zwiększa ryzyko o 10%).
cewnik dożylny, małopłytkowość, nadciśnienie wrotne, połączenie odpiszczelowo-udowe, pompa mięśniowa łydki, pończochy uciskowe, powierzchowne zapalenie żył, przerzut odległy, septyczne zapalenie żył, skrzeplina, stan nadkrzepliwości, thrombophlebitis, zakrzepica zatoki jamistej, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył mózgowych, zakrzepica żyły wrotnej, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, żyła przeszywająca, żylakowatość zakrzepowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Thinban 20 mg

Thinban (rywaroksaban) 20 mg w formie tabletek powlekanych jest wskazany u dorosłych w profilaktyce udaru mózgu i zatorowości obwodowej u pacjentów z migotaniem przedsionków niezwiązanym z wadą zastawkową, posiadających co najmniej jeden czynnik ryzyka: zastoinową niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, wiek ≥ 75 lat, cukrzycę, przebyty udar mózgu lub TIA. Ponadto, lek stosuje się w leczeniu i profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowości płucnej (ZP) u dorosłych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z hemodynamicznie niestabilną zatorowością płucną, zgodnie z wytycznymi zawartymi w ChPL. Tabletki mają średnicę około 8 mm, zawierają 167,2 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
charakterystyka produktu leczniczego, cukrzyca, laktoza jednowodna, leczenie przeciwzakrzepowe pozajelitowe, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nawrotowa zakrzepica żył głębokich, nawrotowa zatorowość płucna, nawrotowa żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, niestabilność hemodynamiczna, nietolerancja laktozy, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przemijający napad niedokrwienny, rywaroksaban, stabilność hemodynamiczna, TIA, udar mózgu, wada zastawkowa, zakrzepica żył głębokich, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, ŻChZZ, ZP, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, ZŻG
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Medreg

Stosowanie rywaroksabanu (Rivaroxaban Medreg) wymaga ścisłego nadzoru klinicznego, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka krwawień, które mogą obejmować błony śluzowe (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość. Monitorowanie pacjentów powinno obejmować badania fizykalne, ocenę drenażu rany pooperacyjnej oraz okresowe oznaczanie hemoglobiny i hematokrytu, zwłaszcza u osób z podwyższonym ryzykiem krwawienia, np. po planowanej alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego. W przypadku ciężkich zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny < 30 mL/min) stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, co zwiększa ryzyko krwawienia; stosowanie u pacjentów z klirensem 15-29 mL/min wymaga ostrożności, a u < 15 mL/min jest przeciwwskazane. Rywaroksaban nie jest zalecany u pacjentów z zespołem antyfosfolipidowym, po przezcewnikowej wymianie zastawki aorty (TAVR) oraz u osób z aktywną chorobą nowotworową o wysokim ryzyku krwawienia.
antagonista witaminy K, ciężkie zaburzenia czynności nerek, doustny lek przeciwzakrzepowy, embolektomia, hemostaza, inhibitor HIV-proteazy, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny i noradrenaliny, krwawienie płucne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pochodne azolowe, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, test anty-Xa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie zewnątrzoponowe, żółcień pomarańczowa FCF, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Dezogestrel – Przeciwwskazania stosowania

Dezogestrel, syntetyczny progestagen, jest stosowany zarówno w jednoskładnikowych tabletkach antykoncepcyjnych (minipill), jak i w złożonych preparatach z etynyloestradiolem. Przed zastosowaniem dezogestrelu konieczna jest szczegółowa ocena kliniczna pacjentki, ze szczególnym uwzględnieniem przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze (np. olej sojowy w lekach Lemena i Limetic), czynne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żył (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna), ciężkie choroby wątroby oraz krwawienia z pochwy o nieznanej etiologii. Dezogestrel jest również przeciwwskazany u pacjentek z nowotworami zależnymi od hormonów płciowych oraz w ciąży lub jej podejrzeniu.
antykoncepcja hormonalna, ciężka choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dezogestrel, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, krwawienie z pochwy, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na aktywowane białko C, progestagen, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rozrost endometrium, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar mózgu, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe żył, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożone hormonalne środki antykoncepcyjne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Czynnik X – Działania niepożądane

FEIBA NF to kompleksowy koncentrat czynników krzepnięcia, zawierający czynniki II, IX, X w formie nieaktywowanej oraz aktywowany czynnik VII, stosowany u pacjentów z hemofilią A lub B z inhibitorami czynnika VIII lub IX. Preparat zawiera do 0,1 jednostki antygenu czynnika VIII na 1 jednostkę FEIBA. Profil bezpieczeństwa obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, od bardzo często występujących (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Najczęstsze działania niepożądane to nadwrażliwość, ból i zawroty głowy, niedociśnienie, wysypka oraz dodatni wynik przeciwciał przeciwko antygenowi powierzchniowemu HBV. Istotne klinicznie działania o nieznanej częstości obejmują rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe (DIC), wzrost miana inhibitora, reakcje anafilaktyczne, pokrzywkę oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak zakrzepica tętnicza i żylna, udar, zawał serca i zatorowość płucna.
antygen koagulacyjny czynnika VIII, antygen powierzchniowy wirusa, czynnik IX, czynnik krzepnięcia, DIC, dysfagia, fibrynogen, hemofilia, inhibitor czynnika VIII, krążenie płucne, miano inhibitora, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anamnestyczna, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, skurcz oskrzeli, świszczący oddech, udar zakrzepowy, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zapalenie wątroby typu B, zatorowość płucna, zawał serca, zespół czynników krzepnięcia
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Roxan 20 mg

Rywaroksaban jest bezpośrednim, wysoce wybiórczym inhibitorem czynnika Xa, stosowanym doustnie w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy oraz zatorowości. Jego działanie polega na hamowaniu aktywności czynnika Xa, co prowadzi do zahamowania wytwarzania trombiny i powstawania zakrzepów, bez bezpośredniego wpływu na trombinę czy płytki krwi. Farmakodynamicznie rywaroksaban wydłuża czas protrombinowy (PT) w sposób zależny od dawki, z korelacją r=0,98 przy użyciu odczynnika Neoplastin, jednak wyniki PT należy podawać w sekundach, nie w INR. Przykładowo, u pacjentów z zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną, PT w 5/95 percentylach wynosi 17-32 s dla dawki 15 mg 2x/dobę (maksymalny efekt) oraz 15-30 s dla dawki 20 mg 1x/dobę. W migotaniu przedsionków wartości PT wahają się od 14 do 40 s (20 mg 1x/dobę, maksymalny efekt). Rywaroksaban wydłuża również APTT i HepTest, jednak nie są one rekomendowane do monitorowania terapii. W razie potrzeby stężenie leku można oznaczyć testem anty-Xa.
amiodaron, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czteroczynnikowy PCC, endogenne wytwarzanie trombiny, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia krwi, klirens kreatyniny, koncentrat czynników zespołu protrombiny, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migotanie przedsionków niezwiązane z wadą zastawkową, ośrodkowy układ nerwowy, profilaktyka udaru, rywaroksaban, test HepTest, trójczynnikowy PCC, udar mózgu, warfaryna, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, zatorowość systemowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Systen Conti 3,2 mg + 11,2 mg

Lek Systen Conti, system transdermalny zawierający 3,2 mg estradiolu i 11,2 mg noretysteronu octanu, jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki preparatu, rozpoznanym lub podejrzewanym rakiem piersi i innymi nowotworami estrogenozależnymi, nieleczoną atypową hiperplazją endometrium, niezdiagnozowanymi krwawieniami z dróg rodnych, ciążą oraz karmieniem piersią. Ponadto, przeciwwskazania obejmują ostrą lub nieustabilizowaną chorobę wątroby, przebytą lub aktualną żylną i tętniczą chorobę zakrzepowo-zatorową, trombofilie oraz porfirię. Wymienione stany kliniczne stanowią bezwzględne ograniczenia do stosowania leku ze względu na ryzyko powikłań i niekorzystne interakcje farmakologiczne.
antytrombina, astma, atypowa hiperplazja endometrium, choroba pęcherzyka żółciowego, choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, dławica piersiowa, estradiol i noretysteronu octan, hipertrójglicerydemia, hormony płciowe, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica żółciowa, krwawienie z dróg rodnych, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, nowotwór estrogenozależny, ostra choroba wątroby, padaczka, porfiria, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, próg drgawkowy, rak endometrium, rak piersi, reakcja nadwrażliwości, system transdermalny, toczeń rumieniowaty układowy, trombofilia, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zwiększone krzepnięcie krwi, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Axia 0,02 mg + 3 mg

Lek Axia, zawierający 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, jest złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentek z nadwrażliwością na składniki preparatu, w tym laktozę jednowodną (44 mg/tabletka). Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), obejmujące aktywną lub przebytą zakrzepicę żył głębokich, zatorowość płucną, dziedziczne lub nabyte deficyty antykoagulacyjne (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), a także stany po rozległych operacjach z długotrwałym unieruchomieniem. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentek z wysokim ryzykiem VTE wynikającym z obecności wielu czynników ryzyka.
cukrzyca z objawami naczyniowymi, dławica piersiowa, drospirenon, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie z pochwy, laktoza jednowodna, migrena z ogniskowymi objawami neurologicznymi, nadwrażliwość, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, niewydolność nerek, nowotwór narządów płciowych, nowotwór piersi, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, udar, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Carvedilol-ratiopharm 12,5 mg

Karwedylol, składnik aktywny preparatu Carvedilol-ratiopharm (dostępnego w dawkach 6,25 mg, 12,5 mg i 25 mg), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na lek lub składniki pomocnicze, w tym laktozę (89 mg, 86 mg i 171 mg odpowiednio w dawkach). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują niestabilną i niewyrównaną niewydolność serca, wstrząs kardiogenny, ciężkie niedociśnienie (ciśnienie skurczowe <85 mm Hg), dławicę Printzmetala, serce płucne, blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia bez stymulatora, ciężką bradykardię (<50 uderzeń/min), zespół chorej zatoki, astmę oskrzelową, POChP, ostrą zatorowość płucną, zaburzenia czynności wątroby, kwasicę metaboliczną oraz nieleczonego guza chromochłonnego. Karwedylol wykazuje działanie beta1-selektywne, ale w wyższych dawkach blokuje również receptory beta2, co może prowadzić do skurczu oskrzeli i nasilenia objawów chorób układu oddechowego.
alfa1-adrenolityk, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, choroba węzła zatokowego, cukrzyca, dekompensacja niewydolności serca, diltiazem, dławica Printzmetala, działanie chronotropowe ujemne, efekt z odbicia, guz chromochłonny, hipoglikemia, hipoksemia, inhibitory MAO, kontrola glikemii, kwasica metaboliczna, leki przeciwarytmiczne, łuszczyca, nadwrażliwość na karwedylol, niedociśnienie, niewydolność serca, POChP, przełom nadciśnieniowy, reakcja alergiczna, serce płucne, skurcz oskrzeli, werapamil, wstrząs kardiogenny, zabieg operacyjny, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zatorowość płucna, zespół chorej zatoki
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fraxodi 11 400 j.m. AXa/0,6 ml

Fraxodi, zawierający 11 400 j.m. AXa nadroparyny wapniowej w 0,6 ml roztworu do wstrzykiwań, jest wskazany do leczenia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), obejmującej zakrzepicę żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowość płucną (ZP). Nadroparyna wapniowa, jako heparyna drobnocząsteczkowa, działa poprzez selektywne hamowanie czynnika Xa w kaskadzie krzepnięcia, co skutecznie zapobiega progresji i powstawaniu nowych zakrzepów. Preparat jest dostępny w formie ampułko-strzykawek ułatwiających podanie podskórne, co umożliwia stosowanie zarówno w warunkach szpitalnych, jak i ambulatoryjnych, pod ścisłą kontrolą lekarza specjalisty.
czynnik Xa, działanie przeciwzakrzepowe, heparyna drobnocząsteczkowa, kaskada krzepnięcia krwi, krwawienie, nadroparyna wapniowa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, stan zakrzepowo-zatorowy, wstrzyknięcie podskórne, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Apiksaban – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Apiksaban, jako lek przeciwzakrzepowy działający poprzez selektywną inhibicję czynnika Xa, wymaga szczególnej ostrożności w monitorowaniu pacjentów ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza w stanach predysponujących do tego powikłania. W przypadku ciężkiego krwawienia konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii. Choć rutynowa kontrola ekspozycji na lek nie jest wymagana, kalibrowany test anty-Xa może być pomocny w sytuacjach klinicznych takich jak przedawkowanie czy pilne zabiegi chirurgiczne. Dostępność antidotum przeciwko apiksabanowi jest istotna w nagłych przypadkach krwawienia. Jednoczesne stosowanie apiksabanu z innymi lekami przeciwzakrzepowymi jest przeciwwskazane, a szczególną ostrożność należy zachować przy kojarzeniu z lekami przeciwpłytkowymi, SSRI/SNRI oraz NLPZ, w tym ASA, ze względu na istotne zwiększenie ryzyka krwawienia (np. wzrost ryzyka poważnego krwawienia z 1,8% do 3,4% rocznie przy stosowaniu ASA u pacjentów z migotaniem przedsionków). U pacjentów po PCI i OZW stosowanie apiksabanu z ASA zwiększa ryzyko dużego krwawienia według kryteriów ISTH z 16,4% do 33,1% rocznie.
ablacja cewnikowa, antagonista witaminy K, antykoagulant toczniowy, aPTT, ASA, azolowy lek przeciwgrzybiczny, czas protrombinowy, czynnik Xa, doustny antykoagulant, embolektomia płucna, hemostaza, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A4, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy HIV, krwiak nadtwardówkowy, krwiak podpajęczynówkowy, leczenie trombolityczne, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, nietolerancja galaktozy, niezastawkowe migotanie przedsionków, NLPZ, ostry zespół wieńcowy, produkt trombolityczny, proteza zastawki serca, przeciwciała antykardiolipinowe, przeciwciała przeciwko β2-glikoproteinie I, przezskórna interwencja wieńcowa, ryzyko krwawienia, SNRI, SSRI, terapia przeciwpłytkowa, test anty-Xa, udar niedokrwienny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatorowość systemowa, zespół antyfosfolipidowy, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rivaroxaban APC 10 mg

Rywaroksaban w dawce 10 mg jest doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa, stosowanym w profilaktyce i leczeniu chorób zakrzepowo-zatorowych. Wskazania obejmują profilaktykę żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych pacjentów po planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego oraz leczenie zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). Po zakończeniu ostrej fazy terapii, rywaroksaban może być stosowany w przedłużonej profilaktyce nawrotów ZŻG i ZP. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z hemodynamicznie niestabilną zatorowością płucną, którzy mogą wymagać intensywniejszego leczenia, w tym trombolizy.
aloplastyka, antagonista witaminy K, antykoagulant, choroba zakrzepowo-zatorowa, inhibitor czynnika Xa, laktoza jednowodna, niestabilność hemodynamiczna, nietolerancja laktozy, ostra faza zakrzepicy, parametry krzepnięcia, profilaktyka i leczenie, profilaktyka przeciwzakrzepowa, rywaroksaban, tabletka powlekana, terapia przeciwzakrzepowa, terapia trombolityczna, wymiana stawu biodrowego, wymiana stawu kolanowego, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rivaxar 20 mg

Rivaxar, zawierający rywaroksaban w dawce 20 mg, jest stosowany w profilaktyce udaru i zatorowości obwodowej (20 mg raz na dobę) oraz w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) według schematu dwufazowego: 15 mg dwa razy na dobę przez pierwsze 21 dni, następnie 20 mg raz na dobę. Długość terapii dostosowuje się indywidualnie, z minimalnym okresem 3 miesięcy w przypadku czynników ryzyka przejściowych. Po co najmniej 6 miesiącach leczenia profilaktyka nawrotów ZŻG/ZP może być prowadzona dawką 10 mg lub 20 mg raz na dobę, w zależności od ryzyka nawrotu. W przypadku zaburzeń czynności nerek dawki należy modyfikować: przy klirensie kreatyniny 30-49 mL/min zaleca się zmniejszenie dawki do 15 mg raz na dobę w profilaktyce udaru oraz rozważenie zmniejszenia dawki w leczeniu ZŻG/ZP. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens <15 mL/min) oraz u chorych z marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh.
antagonista witaminy K, echokardiogram przezprzełykowy, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna ZŻG, kardiowersja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie, lek przeciwzakrzepowy pozajelitowy, marskość wątroby, migotanie przedsionków, nawrotowa ZŻG, profilaktyka udaru, przezskórna interwencja wieńcowa, rywaroksaban, tabletka powlekana, terapia przeciwzakrzepowa, wtórna ZŻG, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna, zgłębnik żołądkowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Anastrozol Bluefish 1 mg

Anastrozol Bluefish, inhibitor aromatazy stosowany u kobiet po menopauzie z rakiem piersi, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniu III fazy ATAC na 9366 pacjentkach. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bóle i sztywność stawów (35,6%), uderzenia gorąca (35,7%), nudności (12,7%), depresję (≥10%), oraz osłabienie (18,6%). Zaburzenia metaboliczne to anoreksja i hipercholesterolemia, a hiperkalcemia występuje niezbyt często. W zakresie układu nerwowego dominują bóle głowy, senność, zespół cieśni nadgarstka i parestezje. Wątroba reaguje podwyższeniem aktywności fosfatazy zasadowej, AlAT i AspAT, a skóra wysypką i reakcjami alergicznymi. Istotne jest zwiększone ryzyko osteoporozy (10,5%) i złamań kości (10,2%), w tym złamań kręgów, szyjki kości udowej lub nadgarstka (4,3%).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, anastrozol, anoreksja, biegunka, ból głowy, depresja, dławica piersiowa, dysfagia, fosfataza zasadowa, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperkalcemia, hormon przytarczycy, inhibitor aromatazy, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, palec trzaskający, parestezje, plamica Henocha-Schönleina, pokrzywka, rak endometrium, rak piersi, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, suchość pochwy, tamoksyfen, uderzenia gorąca, zaburzenia czucia, zaćma, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół cieśni nadgarstka, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Livial 2,5 mg

Lek Livial (tibolon 2,5 mg) jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na tibolon lub substancje pomocnicze, w tym laktozę, oraz u kobiet z aktualnym lub przebyłym rakiem piersi bądź innymi estrogenozależnymi nowotworami, np. rakiem endometrium. Przeciwwskazaniem jest także krwawienie z dróg rodnych o nieznanej etiologii, nieleczona hiperplazja endometrium, a także żywotna lub przebyta żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (w tym zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna) oraz zaburzenia krzepliwości, takie jak niedobór białka C, białka S lub antytrombiny. Ponadto, stosowanie Livialu jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentek z chorobami zakrzepowo-zatorowymi tętnic (np. dławica piersiowa, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu), w ciąży i podczas karmienia piersią, a także u kobiet z ciężką chorobą wątroby lub porfirią ze względu na ryzyko toksyczności i zaostrzenia choroby.
ciężka choroba wątroby, dławica piersiowa, hiperplazja endometrium, krwawienie z dróg rodnych, laktoza, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór estrogenozależny, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak piersi, tibolon, udar mózgu, zaburzenie krzepliwości krwi, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Endoxan 50 mg

Cyklofosfamid (Endoxan) jest cytotoksycznym lekiem z grupy oksazafosforyn, szeroko stosowanym w onkologii i immunologii, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych obejmujących niemal wszystkie układy i narządy. Najpoważniejsze powikłania to mielosupresja manifestująca się leukopenią, neutropenią (często z gorączką neutropeniczną), trombocytopenią i niedokrwistością, co zwiększa ryzyko ciężkich infekcji i krwawień. Metabolity leku mogą powodować toksyczne uszkodzenie dróg moczowych, w tym krwotoczne zapalenie pęcherza, a także kardiomiopatię prowadzącą do niewydolności serca i zaburzeń rytmu. Cyklofosfamid ma potencjał rakotwórczy, zwiększając ryzyko nowotworów wtórnych, zwłaszcza pęcherza moczowego i ostrych białaczek. Dodatkowo obserwuje się uszkodzenia płuc (np. zapalenie śródmiąższowe, ARDS), wątroby (zespół zamknięcia żył wątrobowych) oraz gonad, co może skutkować trwałą niepłodnością. Lek jest teratogenny i może powodować wady wrodzone oraz śmierć wewnątrzmaciczną płodu.
agranulocytoza, azoospermia, cyklofosfamid, encefalopatia wątrobowa, gorączka neutropeniczna, hiponatremia, immunosupresja, kardiomiopatia, krwotoczne zapalenie pęcherza, lek cytotoksyczny, leukopenia, limfopenia, martwica naskórka, merkaptoetanosulfonian sodu, moczówka prosta, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, oksazafosforyna, ostra białaczka, polineuropatia, trombocytopenia, uszkodzenie gonad, wada wrodzona płodu, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zakrzepica żylna, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, zapalenie osierdzia, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie płuc śródmiąższowe, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego
Leksykon chorób i schorzeń
Mutacja czynnika v leiden – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Mutacja czynnika V Leiden jest genetycznym czynnikiem predysponującym do żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), jednak jej wpływ na śmiertelność i długość życia, zwłaszcza u heterozygot, jest minimalny. Heterozygotyczność nie zwiększa ogólnej śmiertelności ani nie skraca życia, nawet u pacjentów z historią VTE. Ryzyko wystąpienia zakrzepicy u osób z mutacją jest zróżnicowane – około 95% pacjentów nigdy nie doświadczy incydentu zakrzepowego. Homozygoty wykazują znacznie wyższe ryzyko VTE, z hazard ratio (HR) wynoszącym 18 (95% CI 4,1-41) w porównaniu do populacji ogólnej, a ryzyko nawrotów VTE w ciągu 8 lat wynosi około 30%. Mimo to mutacja nie jest silnym predyktorem nawrotowej zakrzepicy, a jej wpływ na ryzyko nawrotu po leczeniu pierwszego epizodu jest umiarkowany.
badanie laboratoryjne, czynnik V Leiden, dziedziczna trombofilia, formowanie zakrzepu, heterozygota czynnika V Leiden, hiperhomocysteinemia, homozygota czynnika V Leiden, nawrotowa zakrzepica, poronienie, powikłania położnicze, przedwczesne oddzielenie łożyska, stan przedrzucawkowy, współczynnik ryzyka, zaburzenie genetyczne, zahamowanie wzrostu płodu, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Żylakowatość zakrzepowa – Diagnostyka i diagnoza

Żylakowatość zakrzepowa (thrombophlebitis) to zapalenie żyły związane z obecnością zakrzepów, najczęściej w kończynach dolnych, które może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zakrzepica żył głębokich (DVT) i zatorowość płucna (PE). Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym (obrzęk, zaczerwienienie, ból, twardość żyły), badaniach obrazowych, przede wszystkim ultrasonografii duplex, oraz testach laboratoryjnych, w tym oznaczeniu D-dimeru i badaniach trombofilii (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory białek C, S, antytrombiny III, przeciwciała antyfosfolipidowe, mutacje genów). Ultrasonografia duplex charakteryzuje się czułością i swoistością 80-100%, umożliwiając ocenę lokalizacji, rozległości i ryzyka progresji zakrzepu. W przypadku podejrzenia DVT stosuje się skalę Wellsa i test D-dimeru z progiem dostosowanym do wieku (10 x wiek, min. 500 ng/ml). W diagnostyce różnicowej należy wykluczyć inne stany zapalne i infekcyjne skóry oraz zapalenia naczyń.
aktywowany czas częściowej tromboplastyny, badanie fizykalne, czas protrombinowy, czynnik V Leiden, flebografia, morfologia krwi obwodowej, mutacja genu protrombiny, nadkrzepliwość, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, przeciwciała antyfosfolipidowe, rezonans magnetyczny, skala Wellsa, tomografia komputerowa, ultrasonografia dopplerowska, ultrasonografia duplex, ultrasonografia kompresyjna, wenografia, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń chłonnych, zapalenie tkanki łącznej, zatorowość płucna, zespół pozakrzepowy, żylakowatość zakrzepowa
Leksykon substancji czynnych
Trabektedyna – Działania niepożądane

Terapia trabektedyną charakteryzuje się wysokim odsetkiem działań niepożądanych, występujących u 91% pacjentów w monoterapii oraz 99,4% w terapii skojarzonej. Poważne działania niepożądane 3. i 4. stopnia dotyczą odpowiednio 10% i 25% pacjentów. Najczęstsze objawy to neutropenia, nudności, wymioty, wzrost aktywności AspAT/AlAT, niedokrwistość, zmęczenie, trombocytopenia, jadłowstręt i biegunka. Powikłania śmiertelne odnotowano u 1,9% pacjentów leczonych monoterapią i 0,6% w terapii skojarzonej, najczęściej związane z pancytopenią, gorączką neutropeniczną, posocznicą, niewydolnością wątroby i nerek oraz rabdomiolizą. Szczególnie istotne są zaburzenia hematologiczne, hepatotoksyczność oraz ryzyko rabdomiolizy, które mogą prowadzić do niewydolności wielonarządowej i zgonu.
Ze względu na szeroki profil toksyczności, konieczne jest ścisłe monitorowanie parametrów morfologii krwi (neutrofile, trombocyty), funkcji wątroby (AspAT, AlAT, bilirubina, fosfataza zasadowa), markerów uszkodzenia mięśni (kinaza kreatynowa), funkcji nerek (kreatynina, BUN, GFR) oraz układu sercowo-naczyniowego (ciśnienie tętnicze, tętno, frakcja wyrzutowa lewej komory). Wczesne wykrycie działań niepożądanych umożliwia modyfikację leczenia (redukcja dawki, opóźnienie lub przerwanie terapii) i wdrożenie leczenia wspomagającego. Szczególnie niebezpieczne powikłania wymagające natychmiastowej interwencji to posocznica neutropeniczna, niewydolność wątroby, rabdomioliza, perforacja przewodu pokarmowego, zatorowość płucna oraz niewydolność oddechowa. Regularna ocena kliniczna i laboratoryjna jest kluczowa dla bezpieczeństwa pacjentów leczonych trabektedyną.
białkomocz, biegunka, dysfunkcja lewej komory, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, jadłowstręt, kinaza kreatynowa, martwica tkanek, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nudności, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, posocznica neutropeniczna, powikłanie śmiertelne, rabdomioliza, trabektedyna, trombocytopenia, wstrząs septyczny, wymioty, wynaczynienie, wysięk opłucnowy, zaburzenie hematologiczne, zatorowość płucna, zespół dłoniowo-podeszwowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Capecitabinum Glenmark 500 mg

Profil bezpieczeństwa kapecytabiny opiera się na danych od ponad 3000 pacjentów leczonych w monoterapii oraz terapii skojarzonej, wykazując porównywalny profil działań niepożądanych w leczeniu raka piersi z przerzutami, raka jelita grubego z przerzutami oraz w leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty, zapalenie jamy ustnej), zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa), zmęczenie, jadłowstręt, kardiotoksyczność, nasilenie zaburzeń czynności nerek oraz powikłania zakrzepowo-zatorowe. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥10%) do bardzo rzadko (<0,01%), a dane pochodzą z analizy ponad 1900 pacjentów w trzech dużych badaniach klinicznych (M66001, SO14695, SO14796).
arytmia, bezsenność, biegunka, dehydrogenaza dihydropirymidynowa, depresja, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, jadłowstręt, kapecytabina, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, mielosupresja, monoterapia, nadwrażliwość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, nudności, odwodnienie, rak jelita grubego z przerzutami, rak okrężnicy, rak piersi z przerzutami, trombocytopenia, wtórny nowotwór, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie wirusowe, zakrzepica, zakrzepica żylna, zapalenie jamy ustnej, zatorowość płucna, zespół ręka-stopa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Axia

Stosowanie złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych zawierających 0,02 mg etynyloestradiolu i 3 mg drospirenonu, takich jak Axia, wiąże się ze znaczącym ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Ryzyko VTE u kobiet stosujących drospirenon jest dwukrotnie wyższe niż u pacjentek przyjmujących preparaty z lewonorgestrelem, z częstością 9-12 przypadków na 10 000 kobiet rocznie, w porównaniu do 6 przypadków dla lewonorgestrelu i 2 u kobiet nie stosujących antykoncepcji hormonalnej. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w pierwszym roku stosowania oraz po przerwie ≥4 tygodni. Należy uwzględnić dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak otyłość (BMI >30 kg/m²), długotrwałe unieruchomienie, dodatni wywiad rodzinny, wiek >35 lat oraz choroby współistniejące (np. nowotwory, toczeń rumieniowaty). W przypadku obecności wielu czynników ryzyka stosowanie Axia jest przeciwwskazane. Pacjentki powinny być edukowane w zakresie objawów DVT i zatorowości płucnej oraz konieczności natychmiastowego kontaktu z lekarzem.
choroba Leśniowskiego-Crohna, drospirenon, dyslipoproteinemia, etynyloestradiol, hiperhomocysteinemia, hipertriglicerydemia, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica żółciowa, krwioplucie, krwotok do jamy brzusznej, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, nowotwór wątroby, obrzęk naczynioruchowy, opryszczka ciężarnych, ostuda, ostuda ciążowa, otoskleroza, pląsawica Sydenhama, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak jajnika, rak piersi, rak szyjki macicy, tętnicze zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, udar, wirus brodawczaka ludzkiego, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół hemolityczno-mocznicowy, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Medreg

Podczas terapii rywaroksabanem w dawce 15 mg (produkt Rivaroxaban Medreg) konieczny jest ścisły nadzór kliniczny, zwłaszcza pod kątem ryzyka krwawień, które mogą obejmować błony śluzowe (np. nosa, dziąseł, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego) oraz niedokrwistość. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 mL/min) stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, co zwiększa ryzyko krwawienia, dlatego wymagana jest ostrożność; lek jest przeciwwskazany przy klirensie <15 mL/min. Nie zaleca się stosowania u dzieci z umiarkowanymi lub ciężkimi zaburzeniami nerek (przesączanie kłębuszkowe <50 mL/min/1,73 m²) oraz u pacjentów przyjmujących silne inhibitory CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, rytonawir), które mogą podnieść stężenie rywaroksabanu średnio 2,6-krotnie. Monitorowanie ekspozycji na lek nie jest rutynowo wymagane, ale w wyjątkowych sytuacjach pomocne może być oznaczenie stężenia rywaroksabanu testem anty-Xa.
antagonista witaminy K, badanie hemoglobiny, ciężkie zaburzenie czynności nerek, embolektomia płucna, eozynofilia, glikoproteina p, heparyna niefrakcjonowana, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor CYP3A4, inhibitor HIV-proteazy, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niezastawkowe migotanie przedsionków, pochodne azolowe, przemijający napad niedokrwienny, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, przezskórna interwencja wieńcowa, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzelowe, rywaroksaban, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, utajone krwawienie, zaburzenie krzepnięcia krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół klippela-trenaunaya – Epidemiologia

Zespół Klippela-Trenaunaya (ZKT) to rzadkie wrodzone schorzenie naczyniowe, charakteryzujące się triadą objawów: malformacjami naczyniowymi typu włośniczkowego (plamy typu „port-wine”), żylakami oraz przerostem kości i/lub tkanek miękkich. Częstość występowania wynosi od 1:20 000 do 1:100 000 żywych urodzeń, bez predylekcji płciowej czy rasowej. Diagnostyka opiera się na klinicznym obrazie oraz badaniach obrazowych, takich jak USG z Dopplerem, CT, MRI i MRA, które pozwalają ocenić rozległość zmian i planować leczenie. ZKT jest związany z mutacjami genu PIK3CA (PROS) oraz rzadziej RASA1, co wskazuje na podłoże genetyczne. Objawy pojawiają się zwykle od urodzenia lub w dzieciństwie, a zmiany dotyczą głównie kończyn dolnych (85% przypadków), najczęściej jednostronnie. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom, takim jak zakrzepica (występująca u około 39% pacjentów), zatorowość płucna, krwawienia żylne, bóle i obrzęki kończyn oraz różnica długości kończyn.
alpelisib, angiografia rezonansu magnetycznego, badanie Dopplera, badanie ultrasonograficzne, krwiomocz, malformacja naczyniowa włośniczkowa, menorrhagia, mutacja genu PIK3CA, naczyniak płaski, nadciśnienie płucne, nieprawidłowość żylna, niewydolność prawej komory serca, plama typu port-wine, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przerost tkanek miękkich, rezonans magnetyczny, skolioza, tomografia komputerowa, triada objawów, układ limfatyczny, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zespół Klippela-Trenaunaya, zespół Parkesa-Webera, zespół Sturge’a-Webera
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rivaroxaban OLIMP 20 mg

Rywaroksaban jest bezpośrednim, selektywnym inhibitorem czynnika Xa, stosowanym jako przeciwzakrzepowy lek doustny (kod ATC: B01AF01). Mechanizm działania polega na hamowaniu aktywności czynnika Xa, co prowadzi do zahamowania generacji trombiny i zapobiega powstawaniu zakrzepów, bez bezpośredniego wpływu na trombinę czy funkcję płytek krwi. W badaniach klinicznych wykazano, że efekt farmakodynamiczny rywaroksabanu jest zależny od dawki i koreluje ściśle z wydłużeniem czasu protrombinowego (PT) mierzonego odczynnikiem Neoplastin (r=0,98). PT powinien być podawany w sekundach, gdyż INR nie jest odpowiedni do monitorowania działania rywaroksabanu. Wartości PT w okresie maksymalnego działania (2-4 h po podaniu) dla dawki 15 mg 2×/dobę wynoszą 17-32 s, a dla 20 mg 1×/dobę 15-30 s u pacjentów z zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną. U pacjentów z migotaniem przedsionków wartości PT dla dawki 20 mg 1×/dobę wynoszą 14-40 s, a u osób z umiarkowaną niewydolnością nerek leczonych dawką 15 mg 1×/dobę od 10 do 50 s.
antykoagulant, biodostępność, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas protrombinowy, czynnik Xa, inhibitor czynnika Xa, kaskada krzepnięcia krwi, koncentrat czynników zespołu protrombiny, kumaryna, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, migotanie przedsionków, rywaroksaban, test anty-Xa, trombina, wytwarzanie trombiny, zaburzenie czynności nerek, zakrzep, zakrzepica żył głębokich, zatorowość obwodowa, zatorowość płucna
Leksykon leków
Interakcje leku – Apixaban Orion 2,5 mg

Apiksaban, aktywny składnik leku Apixaban Orion, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez szlaki CYP3A4 i P-glikoproteiny (P-gp). Silne inhibitory tych szlaków, takie jak ketokonazol (400 mg/dobę) czy inhibitory proteazy HIV, powodują dwukrotne zwiększenie AUC i 1,6-krotne zwiększenie Cmax apiksabanu, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Umiarkowane i słabe inhibitory, np. diltiazem (360 mg/dobę), klarytromycyna (500 mg 2x/dobę) czy naproksen (500 mg), zwiększają AUC i Cmax w mniejszym stopniu (1,3-1,6-krotnie) i nie wymagają modyfikacji dawki, choć zaleca się ostrożność. Silne induktory CYP3A4 i P-gp, takie jak ryfampicyna, zmniejszają ekspozycję na apiksaban o 54% (AUC) i 42% (Cmax), co może obniżać skuteczność terapii, zwłaszcza w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP), gdzie stosowanie apiksabanu z tymi induktorami jest niezalecane.
ablacja cewnikowa, antagonista receptora GPIIb/IIIa, antagonista receptorów H2, apiksaban, atenolol, AUC, Cmax, czynnik krzepnięcia Xa, dekstran, digoksyna, diltiazem, dipirydamol, działanie przeciwzakrzepowe, famotydyna, heparyna niefrakcjonowana, induktor CYP3A4 i P-gp, inhibitor CYP3A4 i P-gp, inhibitor proteazy HIV, inhibitor receptora P2Y12, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek beta-adrenolityczny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek trombolityczny, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niezastawkowe migotanie przedsionków, prasugrel, przedawkowanie, ryfampicyna, sulfinpirazon, terapia apiksabanem, węgiel aktywowany, właściwość przeciwpłytkowa, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivaroxaban Aurovitas 15 mg

Bezpieczeństwo stosowania rywaroksabanu zostało ocenione w 13 badaniach klinicznych fazy III, obejmujących 69 608 dorosłych oraz 488 pacjentów pediatrycznych. Najczęstszym działaniem niepożądanym są krwawienia, w tym krwawienia z nosa (4,5%) i przewodu pokarmowego (3,8%). Częstość krwawień różni się w zależności od wskazania: w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego krwawienia występowały u 6,8% pacjentów, anemia u 5,9%, natomiast w leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej krwawienia dotyczyły 23% pacjentów, anemia 1,6%. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. niedokrwistość, trombocytopenię, reakcje alergiczne, krwotoki mózgowe, krwawienia z różnych narządów, zaburzenia wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowe oraz nerek. Ryzyko krwawienia jest zwiększone u pacjentów z niekontrolowanym ciężkim nadciśnieniem tętniczym oraz stosujących leki wpływające na hemostazę.
alergiczne zapalenie skóry, aloplastyka stawu biodrowego, cholestaza, dławica piersiowa, eozynofilowe zapalenie płuc, hemoglobina hematokryt, hemostaza, hipoperfuzja, krwawienie domięśniowe, krwawienie z dziąseł, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwioplucie, krwotok mózgowy, krwotok oczny, krwotok podspojówkowy, krwotok śródczaszkowy, krwotok z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadpłytkowość, nefropatia związana z antykoagulantami, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwistość, niedokrwistość pokrwotoczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rywaroksaban, tachykardia, tętniak rzekomy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wylew krwi do stawu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół ciasnoty przedziałów powięziowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności aminotransferaz, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sunitinib Bluefish 50 mg

Sunitynib Bluefish, dostępny w kapsułkach o dawkach 12,5 mg, 25 mg i 50 mg, jest stosowany w leczeniu nowotworów takich jak rak nerkowokomórkowy (RCC), nowotwory podścieliskowe przewodu pokarmowego (GIST) oraz nowotwory neuroendokrynne trzustki (pNET). Terapia sunitynibem wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym niewydolności nerek, niewydolności serca, zatorowości płucnej, perforacji przewodu pokarmowego oraz różnorodnych krwotoków (np. z układu oddechowego, przewodu pokarmowego, mózgu). Często obserwuje się także zaburzenia hematologiczne, takie jak neutropenia, małopłytkowość i niedokrwistość, a także zaburzenia endokrynologiczne, głównie niedoczynność tarczycy. Do najczęstszych objawów o łagodniejszym przebiegu należą zmniejszenie apetytu, zaburzenia smaku, nadciśnienie tętnicze, zmęczenie oraz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak biegunka, nudności, zapalenie jamy ustnej i wymioty. Nasilenie tych objawów może ulegać zmniejszeniu podczas kontynuacji leczenia.
białkomocz, dysgeuzja, GIST, hiperbilirubinemia, kardiomiopatia, krwotok mózgowy, leukopenia, małopłytkowość, martwica kości szczęki, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, niewydolność wątroby, odma opłucnowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, piodermia zgorzelinowa, pNET, rabdomioliza, rak nerki, rumień wielopostaciowy, sunitynib, utrata apetytu, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zator tętnicy płucnej, zatorowość płucna, zespół DIC, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Urokinase medac 500 000 j.m.

Urokinase medac, w dawce 500 000 j.m., jest lekiem fibrynolitycznym przeznaczonym do stosowania wyłącznie przez doświadczonych lekarzy w warunkach szpitalnych z dostępem do odpowiednich metod diagnostycznych i monitorowania. Podawanie leku odbywa się drogą dożylną (wlew dożylny lub dotętniczy) lub miejscowo (wkraplanie), z wykluczeniem podskórnych i domięśniowych wstrzyknięć. Dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych, np. w zakrzepicy żył głębokich dawka początkowa wynosi 4400 j.m./kg mc. podawana przez 10-20 minut, a dawka podtrzymująca 100 000 j.m./h przez 2-3 dni; w zatorowości płucnej stosuje się tę samą dawkę początkową i podtrzymującą 4400 j.m./kg mc./h przez 12 godzin. W chorobie zarostowej tętnic obwodowych stosuje się dotętniczy wlew 4000 j.m./min (240 000 j.m./h) przez 2-4 godziny, a następnie dawkę podtrzymującą 1000-2000 j.m./min do całkowitej lizy lub maksymalnie 48 godzin. W przypadku zatkanych cewników centralnych i przetok tętniczo-żylnych stosuje się miejscowe podanie w stężeniach od 5000 do 25 000 j.m./ml, z możliwością powtarzania co 30-45 minut do maksymalnie 2 godzin.
aPTT, centralny cewnik żylny, choroba zakrzepowo-zatorowa naczyń, choroba zarostowa tętnic obwodowych, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas trombinowy, fibrynogen, hematokryt, hemostaza, lek przeciwzakrzepowy, płytki krwi, przetoka tętniczo-żylna, terapia trombolityczna, urokinaza, wlew dotętniczy, wlew dożylny, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna
Leksykon substancji czynnych
Antygen koagulacyjny czynnika VIII – Działania niepożądane

Antygen koagulacyjny czynnika VIII (F VIII C:Ag) w preparacie FEIBA NF występuje w stężeniu do 0,1 jednostki na 1 jednostkę FEIBA i jest stosowany u pacjentów z hemofilią A lub B z obecnością inhibitora czynnika VIII lub IX, a także u pacjentów z nabytą hemofilią. Profil bezpieczeństwa preparatu obejmuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z naciskiem na powikłania zakrzepowo-zatorowe, które występują często (≥1/100 do <1/10), takie jak udar zakrzepowy, zakrzepica, a także reakcje nadwrażliwości i immunologiczne. Szczególnie niebezpieczne są rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe (DIC), reakcje anafilaktyczne oraz wzrost miana inhibitora czynnika VIII, co może osłabić skuteczność terapii i wymagać modyfikacji leczenia. Działania niepożądane dotyczą układów krwiotwórczego, immunologicznego, nerwowego, sercowego, naczyniowego, oddechowego, pokarmowego, skóry oraz ogólnoustrojowe, z różną częstością występowania, od bardzo często do nieznanej.
antygen koagulacyjny czynnika VIII, częstoskurcz, dysgeuzja, dyskomfort w jamie brzusznej, hemofilia A, hemofilia B, hemofilia nabyta, inhibitor czynnika IX, inhibitor czynnika VIII, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, odpowiedź anamnestyczna, parestezja, pokrzywka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe, skurcz oskrzeli, świąd, tachykardia, udar zakrzepowy, udar zatorowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wzrost miana inhibitora, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół czynników krzepnięcia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lesiplus 3 mg + 0,02 mg

Lesiplus, jako złożony doustny środek antykoncepcyjny, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwuje się działania takie jak nudności, ból brzucha, ból głowy, chwiejność emocjonalna, brak miesiączki, krwotok maciczny oraz ból piersi (częstość ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują m.in. zawroty głowy, depresja, nerwowość, trądzik, świąd, wysypka, ból pleców i kończyn. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą pojawić się poważniejsze objawy, takie jak zapalenie spojówek, tachykardia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostuda, rumień wielopostaciowy, a także zakrzepowo-zatorowe zaburzenia żylne i tętnicze. Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej wymienia się m.in. reakcje alergiczne, nadciśnienie tętnicze, nowotwory piersi i wątroby oraz zaburzenia miesiączkowania i funkcji wątroby.
biegunka, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, hiperkaliemia, hiponatremia, kandydoza, krwotok maciczny, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwistość, nowotwór piersi, nowotwór wątroby, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, polip szyjki macicy, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, przepuklina rozworu przełykowego, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tachykardia, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trądzik, trombocytoza, udar, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał serca, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół suchego oka, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Losmina 120 mg/0,8 ml (12 000 j.m.)

Profil bezpieczeństwa enoksaparyny sodowej (Losmina) został oceniony w badaniach klinicznych obejmujących ponad 15 000 pacjentów z różnymi wskazaniami, takimi jak profilaktyka zakrzepicy żył głębokich po zabiegach ortopedycznych lub brzusznych (dawka 4000 j.m./40 mg s.c. raz/dobę), leczenie zakrzepicy żył głębokich z/bez zatorowości płucnej (100 j.m./kg mc. co 12 h lub 150 j.m./kg mc. raz/dobę), niestabilnej dławicy piersiowej i zawału mięśnia sercowego bez załamka Q (100 j.m./kg mc. co 12 h) oraz świeżego zawału z uniesieniem odcinka ST (3000 j.m./30 mg bolus i 100 j.m./kg mc. co 12 h). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były krwotoki (w tym poważne u 4,2% pacjentów po zabiegach chirurgicznych), małopłytkowość, trombocytoza oraz reakcje alergiczne. Częstość krwotoków różniła się w zależności od wskazania klinicznego, występując bardzo często u pacjentów po zabiegach chirurgicznych i w leczeniu zakrzepicy, często u pacjentów unieruchomionych i z zawałem STEMI, a niezbyt często u pacjentów z niestabilną dławicą piersiową i zawałem bez załamka Q.
AGEP, cholestaza, dławica piersiowa, enoksaparyna sodowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hepatotoksyczność, hiperkaliemia, krwiak okołordzeniowy, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok zaotrzewnowy, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna, martwica skóry, niedokrwistość, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, reakcja anafilaktyczna, trombocytoza, uniesienie odcinka ST, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skóry, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Neoparin Forte 15 000 j.m. (150 mg)/ml

Neoparin Forte (enoksaparyna sodowa) wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych oraz stanu pacjenta. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów chirurgicznych dawki wynoszą 2000 j.m. (20 mg) raz na dobę dla umiarkowanego ryzyka oraz 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę dla wysokiego ryzyka, z rozpoczęciem podawania odpowiednio 2 godziny lub 12 godzin przed zabiegiem. Profilaktyka powinna trwać co najmniej 7-10 dni, a w przypadku dużych zabiegów ortopedycznych lub nowotworowych – do 4-5 tygodni. U pacjentów internistycznych zalecana dawka to 4000 j.m. (40 mg) raz na dobę przez 6-14 dni. W leczeniu zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej stosuje się schematy 150 j.m./kg mc. (1,5 mg/kg mc.) raz na dobę lub 100 j.m./kg mc. (1 mg/kg mc.) dwa razy na dobę, w zależności od ryzyka nawrotu i współistniejących schorzeń. W leczeniu przedłużonym u pacjentów onkologicznych dawka początkowa wynosi 100 j.m./kg mc. dwa razy na dobę przez 5-10 dni, następnie 150 j.m./kg mc. raz na dobę do 6 miesięcy.
antagonista witaminy K, choroba nowotworowa, doustne leki przeciwzakrzepowe, enoksaparyna sodowa, hemodializa, INR, klirens kreatyniny, krwiak okołordzeniowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie fibrynolityczne, leczenie trombolityczne, nakłucie lędźwiowe, niestabilna dławica piersiowa, ostry zespół wieńcowy, przezskórna interwencja wieńcowa, schyłkowa choroba nerek, terapia przeciwpłytkowa, wstrzyknięcie dożylne, wstrzyknięcie podskórne, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego bez uniesienia ST, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem ST, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rivaroxaban Medreg 10 mg

Rywaroksaban w dawce 10 mg, dostępny w postaci tabletek powlekanych (Rivaroxaban Medreg), jest wskazany do profilaktyki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) u dorosłych pacjentów po planowej alloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego. Lek ten jest również stosowany w leczeniu zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) oraz zatorowości płucnej (ZP) u dorosłych, a po zakończeniu fazy ostrej terapii – w profilaktyce nawrotowej tych powikłań. Tabletki mają średnicę około 6 mm, zawierają 10 mg rywaroksabanu oraz substancje pomocnicze, w tym 46,05125 mg laktozy i 0,081 mg żółcieni pomarańczowej FCF (E 110), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy lub nadwrażliwością na barwniki azowe.
alloplastyka, embolektomia, hemostaza, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość na barwniki azowe, niestabilność hemodynamiczna, nietolerancja laktozy, ostra faza leczenia, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, Rivaroxaban Medreg, rywaroksaban, tabletka powlekana, terapia przeciwzakrzepowa, tromboliza, wymiana stawu biodrowego, wymiana stawu kolanowego, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoSuprid 400 mg

ApoSuprid (amisulpryd) jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego działania niepożądane najczęściej dotyczą układu nerwowego, ze szczególnym uwzględnieniem objawów pozapiramidowych występujących bardzo często (≥1/10), takich jak drżenie, sztywność, hipokineza, nadmierne ślinienie, akatyzja i dyskineza. Objawy te są zwykle łagodne przy dawkach 50-300 mg/dobę i mogą ustępować po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich. Często obserwuje się także ostrą dystonię i senność. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Amisulpryd często powoduje hiperprolaktynemię, co może skutkować mlekotokiem, zaburzeniami miesiączkowania, ginekomastią i zaburzeniami erekcji. Niezbyt często obserwuje się leukopenię, neutropenię, hiperglikemię, hiponatremię, a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia i niedociśnienie tętnicze.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, częstoskurcz komorowy, dyskineza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, lek przeciwparkinsonowski, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadmierne ślinienie, nadwrażliwość na światło, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, podwyższenie enzymów wątrobowych, pokrzywka, późna dyskineza, prolaktynoma, rabdomioliza, SIADH, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychotyczne, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Kardatuxan 10 mg

Rywaroksaban w postaci tabletek powlekanych KARDATUXAN stosowany jest w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po planowej aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotowej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). W profilaktyce po zabiegach ortopedycznych zalecana dawka to 10 mg raz na dobę, rozpoczynana 6-10 godzin po operacji, przy prawidłowej hemostazie, przez 5 tygodni po zabiegach stawu biodrowego i 2 tygodnie po zabiegach stawu kolanowego. W leczeniu ostrej ZŻG i ZP stosuje się początkowo 15 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, następnie 20 mg raz na dobę. Po co najmniej 6 miesiącach leczenia dawka profilaktyczna wynosi 10 mg raz na dobę, z możliwością zwiększenia do 20 mg u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Dawkowanie należy dostosować do czynności nerek, z zachowaniem ostrożności przy klirensie kreatyniny 15-29 mL/min i przeciwwskazaniem przy wartości <15 mL/min. Nie zaleca się stosowania u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C (Child-Pugh) oraz z koagulopatią i ryzykiem krwawienia.
aloplastyka stawu biodrowego, aloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, idiopatyczna ZŻG, INR, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, lek przeciwzakrzepowy pozajelitowy, marskość wątroby, nawrotowa ZŻG, rywaroksaban, VKA, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon chorób i schorzeń
Owrzodzenie żylne podudzia – Epidemiologia

Owrzodzenie żylne podudzia (OŻP) stanowi około 70-80% wszystkich owrzodzeń kończyn dolnych i dotyka około 1% populacji dorosłych, z częstością występowania wzrastającą do 4% u osób powyżej 65 roku życia oraz do 20-25 na 1000 osób w grupie 80+. Zapadalność roczna wynosi od 0,2 do 4,5 na 1000 mieszkańców, a ryzyko jest wyższe u kobiet (stosunek 2:1) oraz osób z czynnikami ryzyka takimi jak wiek >55 lat, otyłość, refluks żylny, historia zakrzepicy czy niska aktywność fizyczna. Występuje wyraźny gradient społeczno-ekonomiczny – osoby z niższym statusem mają dłuższy czas gojenia, wyższe wskaźniki nawrotów i rzadziej korzystają z diagnostyki dopplerowskiej. Mediana czasu gojenia wynosi około 9 miesięcy, z 70% wygojeniem w 3 miesiące pod opieką specjalistyczną, jednak nawroty sięgają 60-70% w ciągu roku, co podkreśla konieczność długoterminowej profilaktyki i monitorowania.
badanie dopplerowskie, BMI, choroba tętnic kończyn dolnych, czynnik prognostyczny, depresja, edukacja pacjenta, gojenie owrzodzenia, infekcja rany, lipodermatoskleroza, maceracja tkanek, nawrót owrzodzenia, obrazowanie termiczne, opatrunek medyczny, owrzodzenie żylne, owrzodzenie żylne podudzia, przewlekła niewydolność żylna, przewlekła rana, refluks żylny, terapia uciskowa, wysięk z rany, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żył powierzchownych, zatorowość płucna
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Xiltess 10 mg

Rywaroksaban (Xiltess) w dawce 10 mg doustnie stosowany jest w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po planowych aloplastykach stawu biodrowego lub kolanowego, z pierwszą dawką podaną 6-10 godzin po zabiegu, pod warunkiem prawidłowej hemostazy. Czas terapii wynosi 5 tygodni po zabiegach stawu biodrowego i 2 tygodnie po zabiegach stawu kolanowego. W leczeniu ostrej zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP) stosuje się schemat: 15 mg dwa razy na dobę przez 21 dni, następnie 20 mg raz na dobę w fazie kontynuacji, a w profilaktyce nawrotów po co najmniej 6 miesiącach leczenia dawkę 10 mg lub 20 mg raz na dobę, dostosowując ją indywidualnie do ryzyka krwawienia i nawrotu. U pacjentów z umiarkowanym i ciężkim upośledzeniem czynności nerek (klirens kreatyniny 15-49 mL/min) zaleca się ostrożność i ewentualne zmniejszenie dawki w fazie kontynuacji do 15 mg raz na dobę, natomiast rywaroksaban jest przeciwwskazany przy klirensie < 15 mL/min oraz u pacjentów z marskością wątroby stopnia B i C wg Child-Pugh.
aloplastyka stawu biodrowego, aloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, antykoagulacja, działanie przeciwzakrzepowe, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, krwawienie, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, nawrotowa zakrzepica żył głębokich, rywaroksaban, tabletka powlekana, wskaźnik INR, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Lewometadon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Lewometadon, będący silnym μ-agonistą opioidowym o około dwukrotnie większej sile działania niż racemat metadonu, wymaga stosowania wyłącznie przez lekarzy upoważnionych do leczenia substytucyjnego u pacjentów uzależnionych od opiatów. Standardowe dawki mogą prowadzić do ciężkiego zatrucia i śmierci u osób bez tolerancji na opioidy, dlatego konieczne jest bezpieczne przechowywanie leku, zwłaszcza z dala od dzieci. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami oddychania (np. astma, POChP, bradykardia), chorobami serca (w tym wydłużonym odstępem QT), zaburzeniami neurologicznymi, niewydolnością kory nadnerczy, a także u kobiet w ciąży i karmiących. Zaleca się monitorowanie EKG przed i w trakcie terapii, kontrolę poziomu glukozy oraz regularne badania moczu w celu wykrycia współistniejącego używania substancji. Jednoczesne stosowanie lewometadonu z benzodiazepinami, alkoholem lub gabapentynoidami znacząco zwiększa ryzyko depresji oddechowej, sedacji i zgonu, co wymaga ograniczenia dawki i ścisłej obserwacji pacjenta.
arytmia serca, astma, benzodiazepiny, bradykardia, ciśnienie śródczaszkowe, depresja oddechowa, depresja układu oddechowego, eozynofilia, guz chromochłonny, hiperkapnia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipoksja, hipowolemia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kortyzol, lek przeciwarytmiczny, morfologia krwi, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niedrożność jelit, niewydolność kory nadnerczy, opiat, ośrodkowy bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, prolaktyna, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozrost gruczołu krokowego, sepsa, serce płucne, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zapalenie trzustki, zapalenie żył, zatorowość płucna, zespół serotoninergiczny
Leksykon substancji czynnych
Enoksaparyna sodowa – Działania niepożądane

Enoksaparyna sodowa, uzyskiwana z depolimeryzacji heparyny, jest szeroko stosowana w profilaktyce i leczeniu powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej oraz ostrych zespołów wieńcowych. Badania kliniczne obejmujące ponad 15 000 pacjentów wykazały, że najczęstszymi działaniami niepożądanymi są krwotoki (występujące u do 4,2% pacjentów po zabiegach chirurgicznych), małopłytkowość, trombocytoza oraz reakcje alergiczne. Szczególnie niebezpieczna jest immunoalergiczna małopłytkowość z zakrzepicą, która może prowadzić do zawału narządu lub niedokrwienia kończyny. W trakcie terapii obserwuje się także bardzo częste (>10%) podwyższenie aktywności aminotransferaz powyżej 3-krotnej górnej granicy normy, a rzadziej uszkodzenia wątroby o charakterze komórkowym lub cholestatycznym. Rzadkie, ale poważne powikłania obejmują krwiaki okołordzeniowe z możliwymi trwałymi deficytami neurologicznymi oraz osteoporozę przy leczeniu długotrwałym (>3 miesiące).
aminotransferazy, choroba nowotworowa, duży krwotok, enoksaparyna sodowa, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hematokryt, hemoglobina, hemostaza, hiperkaliemia, krwiak okołordzeniowy, krwotok, krwotok wewnątrzczaszkowy, krwotok zaotrzewnowy, małopłytkowość, małopłytkowość immunoalergiczna, martwica skóry, niedokrwistość pokrwotoczna, niestabilna dławica piersiowa, osteoporoza, ostra uogólniona osutka krostkowa, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, porażenie, powikłania zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, trombocytoza, uszkodzenie cholestatyczne wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zakrzepica żył głębokich, zapalenie naczyń skórnych, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST, zawał serca bez załamka Q
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół antyfosfolipidowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Zespół antyfosfolipidowy (APS) to autoimmunologiczne schorzenie charakteryzujące się obecnością przeciwciał antyfosfolipidowych, które predysponują do zakrzepicy żylnej i tętniczej oraz powikłań położniczych, takich jak nawracające poronienia i przedwczesne porody. Diagnostyka obejmuje identyfikację przeciwciał antykardiolipinowych, przeciwko β2-glikoproteinie I oraz test na obecność lupusu antykoagulantu. Leczenie opiera się na długoterminowej terapii przeciwzakrzepowej, najczęściej warfaryną z docelowym INR 2-3, a w przypadku nawrotów zakrzepicy rozważane jest zwiększenie INR do 3-4 lub dodanie kwasu acetylosalicylowego w małych dawkach (75-100 mg/dobę). W ostrych epizodach stosuje się heparynę niefrakcjonowaną lub drobnocząsteczkową (np. enoksaparynę, dalteparynę). U kobiet w ciąży preferowane jest leczenie heparyną i aspiryną, z wykluczeniem warfaryny ze względu na teratogenność. W rzadkich, ciężkich przypadkach CAPS wymaga intensywnej terapii łączonej z glikokortykosteroidami, heparyną oraz plazmaferezą lub dożylnymi immunoglobulinami.
amniocenteza, antykoagulant, choroba autoimmunologiczna, glikokortykosteroid, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, hormonalna terapia zastępcza, immunoglobuliny, katastrofalny zespół antyfosfolipidowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwkrzepliwy, małopłytkowość, plazmafereza, poronienia nawracające, powikłania położnicze, powikłania sercowo-naczyniowe, przeciwciała antyfosfolipidowe, siność siatkowata, stan przedrzucawkowy, terapia przeciwzakrzepowa, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, udar mózgu, warfaryna, wkładka wewnątrzmaciczna, wskaźnik INR, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał serca, zespół antyfosfolipidowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Kelzy PR 2 mg + 0,02 mg

Kelzy PR to złożony hormonalny środek antykoncepcyjny zawierający 2 mg dienogestu i 0,02 mg etynyloestradiolu w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu. Preparat jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na składniki leku, nietolerancją laktozy (19 mg laktozy jednowodnej w tabletce aktywnej, 56 mg w placebo), a także u osób z aktywną lub przebyta żylna chorobą zakrzepowo-zatorową (VTE), w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną. Przeciwwskazania obejmują także genetyczne predyspozycje do zakrzepicy (np. oporność na aktywowane białko C, niedobory antytrombiny III, białka C i S), unieruchomienie pooperacyjne oraz współistnienie wielu czynników ryzyka VTE. Ponadto, lek jest niewskazany u pacjentek z tętniczą chorobą zakrzepowo-zatorową, w tym po zawale mięśnia sercowego, udarze mózgu, migreną z aurą oraz przy obecności przeciwciał antyfosfolipidowych i hiperhomocysteinemii.
ciężka choroba wątroby, cukrzyca z powikłaniami naczyniowymi, czynnik V Leiden, dazabuwir, dienogest i etynyloestradiol, dławica piersiowa, dyslipoproteinemia, enzymy wątrobowe, glekaprewir z pibrentaswirem, hiperhomocysteinemia, krwawienie z dróg rodnych, laktoza jednowodna, migrena z aurą, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje czynne, niedobór antytrombiny III, niedobór białka C, niedobór białka S, nietolerancja laktozy, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, ombitaswir z parytaprewirem, oporność na aktywowane białko C, przeciwciała antyfosfolipidowe, przemijający napad niedokrwienny, rak endometrium, rak piersi, rak szyjki macicy, sofosbuwir z welpataswirem, tętnicza choroba zakrzepowo-zatorowa, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rivaroxaban Polpharma 10 mg

Rivaroxaban Polpharma 10 mg stosowany jest w profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po aloplastyce stawu biodrowego lub kolanowego oraz w leczeniu i profilaktyce nawrotów zakrzepicy żył głębokich (ZŻG) i zatorowości płucnej (ZP). W profilaktyce po zabiegach ortopedycznych dawka wynosi 10 mg raz na dobę, podawana w ciągu 6-10 godzin po operacji, przez 5 tygodni (staw biodrowy) lub 2 tygodnie (staw kolanowy). W leczeniu ZŻG i ZP stosuje się schemat: 15 mg dwa razy na dobę przez pierwsze 3 tygodnie, następnie 20 mg raz na dobę. Po co najmniej 6 miesiącach leczenia zalecana jest profilaktyka nawrotów dawką 10 mg lub 20 mg raz na dobę u pacjentów z wysokim ryzykiem nawrotu. Dawkowanie wymaga indywidualizacji w zależności od ryzyka krwawienia i czynności nerek (klirens kreatyniny 15-29 ml/min wymaga ostrożności, poniżej 15 ml/min stosowanie jest przeciwwskazane).
aloplastyka stawu biodrowego, aloplastyka stawu kolanowego, antagonista witaminy K, hemostaza, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, koagulopatia, marskość wątroby, nawrotowa zakrzepica żył głębokich, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, pozajelitowy lek przeciwzakrzepowy, profilaktyka nawrotu, rywaroksaban, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zgłębnik żołądkowy, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rivaroxaban Reddy

Podczas terapii rywaroksabanem konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjentów pod kątem objawów krwawienia, zwłaszcza u osób z podwyższonym ryzykiem krwotoków. W badaniach klinicznych rywaroksaban wykazywał wyższe częstości krwawień z błon śluzowych, przewodu pokarmowego oraz układu moczowo-płciowego, a także niedokrwistości. Zaleca się regularne badania hemoglobiny i hematokrytu w celu wykrywania utajonych krwawień. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, zwłaszcza przy klirensie kreatyniny <30 ml/min, gdzie stężenie rywaroksabanu może wzrosnąć średnio 1,6-krotnie, zwiększając ryzyko krwawienia. Rywaroksaban jest przeciwwskazany przy klirensie <15 ml/min. Ponadto, stosowanie rywaroksabanu z silnymi inhibitorami CYP3A4 i P-gp (np. ketokonazol, rytonawir) może podnieść stężenie leku średnio 2,6-krotnie, co wymaga szczególnej ostrożności.
angioplastyka stawu biodrowego, antagonista witaminy K, badanie hemoglobiny, brak laktazy, choroba nowotworowa, choroba refluksowa przełyku, choroba zapalna jelit, embolektomia płucna, inhibitor agregacji płytek, inhibitor CYP3A4, inhibitor glikoproteiny p, inhibitor proteazy HIV, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, klirens kreatyniny, krwawienie z błon śluzowych, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwawienie z układu moczowo-płciowego, krwiak podpajęczynówkowy, krwiak zewnątrzoponowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwgrzybiczny azolowy, nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, proteza zastawki serca, przezcewnikowa wymiana zastawki aorty, retinopatia naczyniowa, rozstrzenie oskrzeli, rywaroksaban, stężenie rywaroksabanu, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krzepnięcia krwi, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złamanie bliższego odcinka kości udowej
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fragmin 10 000 j.m. a.Xa/0,4 ml

Fragmin, zawierający dalteparynę sodową, jest heparyną drobnocząsteczkową stosowaną w profilaktyce i leczeniu stanów zakrzepowo-zatorowych. Wskazania obejmują leczenie ostrej zakrzepicy żył głębokich, przewlekłe leczenie objawowej żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów onkologicznych, niestabilną chorobę wieńcową (dławica piersiowa spoczynkowa, zawał mięśnia sercowego bez załamka Q), a także zapobieganie krzepnięciu w krążeniu pozaustrojowym podczas hemodializy i hemofiltracji. Fragmin jest również stosowany w profilaktyce przeciwzakrzepowej u pacjentów po zabiegach chirurgicznych oraz u chorych unieruchomionych z przyczyn medycznych, posiadających dodatkowe czynniki ryzyka, takie jak wiek >75 lat, otyłość, choroba nowotworowa czy wcześniejsza zakrzepica żył głębokich. Lek jest dostępny w formie roztworu do wstrzykiwań o dawkach od 2 500 j.m. anty-Xa/0,2 ml do 18 000 j.m. anty-Xa/0,72 ml, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii.
choroba nowotworowa, choroba reumatyczna, choroba zapalna jelit, dalteparyna sodowa, dławica piersiowa, hemodializa, heparyna drobnocząsteczkowa, jednostki anty-Xa, krzepnięcie krwi, leczenie przeciwzakrzepowe, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność nerek, ostra niewydolność oddechowa, powikłania zakrzepowo-zatorowe, profilaktyka przeciwzakrzepowa, zakrzepica żył głębokich, zastoinowa niewydolność serca, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Interakcje leku – Sunitinib Glenmark 50 mg

Leczenie sunitynibem wymaga szczególnej uwagi na interakcje lekowe, zwłaszcza z inhibitorami CYP3A4, które są głównym szlakiem metabolicznym tego leku. Jednoczesne podanie sunitynibu z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak ketokonazol, rytonawir, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna czy sok grejpfrutowy, prowadzi do istotnego wzrostu stężenia sunitynibu w osoczu – Cmax wzrasta o 49%, a AUC0-∞ o 51%. W takich przypadkach zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania lub redukcję dawki do 37,5 mg/dobę dla GIST i MRCC oraz 25 mg/dobę dla pNET, z dokładnym monitorowaniem tolerancji. Ponadto, należy zachować ostrożność przy stosowaniu inhibitorów BCRP ze względu na potencjalne zwiększenie stężenia sunitynibu, choć dane kliniczne są ograniczone. Wskazane jest także unikanie spożywania alkoholu podczas terapii, ze względu na ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony układu nerwowego i przewodu pokarmowego oraz potencjalne obciążenie wątroby.
arytmia, AUC, biegunka, biodostępność leku, erytromycyna, GIST, hepatotoksyczność, hipotensja, inhibitor BCRP, inhibitor cytochromu CYP3A4, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwnadciśnieniowy, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, nowotwór neuroendokrynny trzustki, nudności, parametry farmakokinetyczne, perforacja przewodu pokarmowego, profil działań niepożądanych, przedawkowanie sunitynibu, rak nerkowokomórkowy z przerzutami, rytonawir, silny inhibitor CYP3A4, stężenie maksymalne, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zapalenie jamy ustnej, zatorowość płucna, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Posaconazole Teva 100 mg

Profil bezpieczeństwa pozakonazolu został szczegółowo oceniony zarówno dla zawiesiny doustnej (u ponad 2400 pacjentów i zdrowych ochotników), jak i tabletek dojelitowych. W badaniach klinicznych z tabletkami dojelitowymi (230 pacjentów w profilaktyce przeciwgrzybiczej oraz 127 w leczeniu inwazyjnej aspergilozy) najczęściej obserwowano ciężkie działania niepożądane takie jak nudności, wymioty, biegunka, gorączka oraz podwyższone stężenie bilirubiny. Stężenia osoczowe pozakonazolu są wyższe po podaniu tabletek dojelitowych niż zawiesiny, co może wpływać na profil bezpieczeństwa. Dawkowanie w profilaktyce wynosiło średnio 28 dni, z dawkami 200 mg lub 300 mg na dobę (z podwójną dawką w pierwszym dniu). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
bilirubina, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba refluksowa żołądkowo-przełykowa, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inwazyjna aspergiloza, koagulopatia, leukopenia, limfadenopatia, nadciśnienie płucne, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedoczynność nadnerczy, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pancytopenia, pozakonazol w tabletkach dojelitowych, profilaktyka przeciwgrzybicza, pseudoaldosteronizm, śródmiąższowe zapalenie nerek, śródmiąższowe zapalenie płuc, torsade de pointes, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia psychotyczne, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawiesina doustna, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół wydłużonego QT