organogeneza
Organogeneza to kluczowy etap rozwoju prenatalnego, następujący po gastrulacji, podczas którego z trzech listków zarodkowych (ektodermy, mezodermy i endodermy) formują się zawiązki wszystkich narządów wewnętrznych. U człowieka proces ten rozpoczyna się około 3. tygodnia życia płodowego i trwa zasadniczo do końca 8. tygodnia, choć rozwój i dojrzewanie narządów kontynuowane są przez cały okres płodowy.
W przebiegu organogenezy z ektodermy powstają: układ nerwowy, naskórek, przysadka mózgowa, siatkówka i soczewka oka. Z mezodermy różnicują się: układ mięśniowy, układ kostno-szkieletowy, układ krwionośny, gonady, nerki i kora nadnerczy. Natomiast z endodermy rozwijają się: nabłonek przewodu pokarmowego, wątroba, trzustka, płuca i pęcherz moczowy.
Zaburzenia procesu organogenezy mogą prowadzić do wad wrodzonych, których częstotliwość występowania wynosi około 2-3% żywych urodzeń. Czynniki teratogenne działające w tym okresie, takie jak niektóre leki (np. kwas retinowy, talidomid), infekcje (np. różyczka), alkohol czy promieniowanie jonizujące, mogą powodować poważne malformacje narządów wewnętrznych. Z tego powodu pierwszy trymestr ciąży uznawany jest za okres najwyższej wrażliwości na teratogeny.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Poranne mdłości – Objawy
Poranne mdłości, dotykające 70-80% ciężarnych, rozpoczynają się zwykle między 4. a 9. tygodniem ciąży, najczęściej około 6. tygodnia, co odpowiada 8-10 dniom po owulacji. Objawy obejmują nudności, wymioty, utratę apetytu, wstręt do zapachów i nadmierne ślinienie się, osiągając szczyt intensywności między 8. a 12. tygodniem ciąży, z kulminacją około 9-10 tygodnia, co koreluje z najwyższym stężeniem hCG. U większości kobiet dolegliwości ustępują do 12-14 tygodnia, a u 87% do 20. tygodnia. Ciężka postać, hyperemesis gravidarum (HG), występuje u 1-3% ciężarnych i charakteryzuje się wymiotami >3-4 razy/dobę, utratą masy ciała >5%, odwodnieniem, ketonurią, zaburzeniami elektrolitowymi oraz objawami ogólnoustrojowymi, wymagającymi hospitalizacji i leczenia dożylnego.
choroba lokomocyjna, ciąża mnoga, ciemny mocz, encefalopatia Wernickego, gonadotropina kosmówkowa, hipoglikemia, hormon GDF15, hormon hCG, hyperemesis gravidarum, ketonuria, krwawe wymioty, leki przeciwwymiotne, nadmierne ślinienie, nudności i wymioty, organogeneza, pęknięcie przełyku, poranne mdłości, poronienie samoistne, utrata masy ciała, wymioty, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia równowagi płynów, zaburzenia tarczycy, zawroty głowy, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Stada 140 mg
Profil bezpieczeństwa dazatynibu został szczegółowo oceniony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, w tym myszach, szczurach, małpach i królikach. Główne działania toksyczne dotyczyły układu pokarmowego (jelito jako organ docelowy, czynnik ograniczający dawkę), krwiotwórczego (zmiany erytrocytów i szpiku kostnego) oraz limfatycznego (obniżenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych), a zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu leczenia. U małp obserwowano śródmiąższową mineralizację nerek bez innych istotnych patologii. Dazatynib wpływał na hemostazę, hamując agregację płytek i wydłużając czas krwawienia, jednak bez wywoływania samoistnych krwotoków. Pomimo in vitro wykazania potencjału do wydłużenia odstępu QT poprzez wpływ na kanał potasowy hERG, badania in vivo na małpach nie potwierdziły istotnych zaburzeń elektrokardiograficznych. Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności w teście Amesa i negatywne wyniki testu mikrojądrowego in vivo, natomiast dazatynib wykazywał działanie klastogenne in vitro na komórkach CHO.
agregacja płytek krwi, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie płodności, brodawczak, dazatynib, działanie fototoksyczne, działanie immunosupresyjne, działanie klastogenne, grasica, gruczolak prostaty, hemostaza, kanał potasowy hERG, mineralizacja nerek, mutagenność, odstęp QT, organogeneza, potencjał rakotwórczy, rak płaskonabłonkowy, rozwój embrionalno-płodowy, śledziona, szpik kostny, test mikrojądrowy, toksyczność rozwojowa, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzeł chłonny, włókno Purkinjego, zapis EKG - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ivabradine Genoptim 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa iwabradyny obejmowały ocenę farmakologiczną, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze, nie wykazując istotnych zagrożeń przy dawkach terapeutycznych. Badania reprodukcyjne na szczurach i królikach ujawniły potencjalne ryzyko teratogenne: zwiększoną częstość wad serca u płodów szczurzych oraz sporadyczne przypadki wrodzonego braku palców u królików. W badaniach na psach, przy dawkach 2, 7 i 24 mg/kg/dobę przez rok, zaobserwowano przemijające zmiany w siatkówce, związane z farmakodynamicznym działaniem iwabradyny na prądy Ih w siatkówce, analogiczne do prądu If w sercu, bez trwałego uszkodzenia struktur oka.
bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, iwabradyna, organogeneza, prąd If, prądy Ih, profil bezpieczeństwa, ryzyko środowiskowe, stymulator serca, toksyczność po wielokrotnym podaniu, wada serca, wpływ na rozrodczość, wrodzony brak palców, zmiany siatkówkowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ondansetron Kalceks 2 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ondansetronu, obejmujące toksyczność po podaniu wielokrotnym oraz ocenę potencjału rakotwórczego, nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach podawano dawki do 15 mg/kg/dobę (szczury) i 30 mg/kg/dobę (króliki), co odpowiada odpowiednio około 6- i 24-krotności maksymalnej dawki u ludzi (24 mg/dobę w przeliczeniu na powierzchnię ciała). Nie stwierdzono toksycznego wpływu na rozwój zarodka i płodu, jedynie nieznaczne zmniejszenie przyrostu masy ciała u samic królików, bez negatywnego wpływu na potomstwo. Podawanie ondansetronu w dawce 15 mg/kg/dobę ciężarnym szczurzym od 17. dnia ciąży do porodu również nie wykazało toksyczności na rozwój przed- i pourodzeniowy oraz zachowania reprodukcyjne potomstwa F1.
elektrokardiogram, embriotoksyczność, kanały jonowe serca, kanały potasowe hERG, ondansetron, organogeneza, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, repolaryzacja mięśnia sercowego, rozwój zarodka i płodu, stężenie osoczowe, toksyczność reprodukcyjna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Sandostatin LAR 30 mg
Oktreotyd, analog somatostatyny stosowany m.in. w leczeniu akromegalii, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Dostępne dane kliniczne obejmują mniej niż 300 przypadków ekspozycji w ciąży, z czego ponad 50% dotyczyło pacjentek z akromegalią, a większość ekspozycji miała miejsce w pierwszym trymestrze. Dawkowanie podskórne wynosiło od 100 do 1200 µg/dobę, a forma o przedłużonym uwalnianiu (Sandostatin LAR) od 10 do 40 mg/miesiąc. Wady wrodzone zgłoszono w około 4% ciąż o znanym wyniku, jednak brak jest dowodów na związek przyczynowy z podawaniem leku. Badania na zwierzętach nie wykazały toksycznego wpływu na rozwój zarodkowo-płodowy ani na reprodukcję, choć u potomstwa samic leczonych w ciąży obserwowano późne zstąpienie jąder u samców.
akromegalia, analog somatostatyny, antykoncepcja, decyzja terapeutyczna, ekspozycja na lek, forma o przedłużonym uwalnianiu, model zwierzęcy, oktreotyd, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, podanie podskórne, przenikanie leku do mleka, reprodukcja, rozwój zarodkowo-płodowy, Sandostatin LAR, toksyczność, wada wrodzona, zstąpienie jąder - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Metafen Zatoki 200 mg + 30 mg
Metafen ZATOKI, zawierający 200 mg ibuprofenu i 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży ze względu na istotne ryzyko teratogenne i toksyczne dla płodu. Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, zwiększa ryzyko poronienia oraz wad rozwojowych serca i przewodu pokarmowego, ze wzrostem ryzyka wad układu sercowo-naczyniowego z poziomu <1% do około 1,5%, zależnym od dawki i czasu terapii. Stosowanie ibuprofenu od 20. tygodnia ciąży może prowadzić do małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego, a w trzecim trymestrze wywołuje toksyczne działanie na płuca i serce płodu, zaburzenia czynności nerek oraz wydłużenie czasu krwawienia i zahamowanie skurczów macicy u matki. Pseudoefedryna również niesie ryzyko wad rozwojowych płodu, szczególnie przy ekspozycji w pierwszym trymestrze, co dodatkowo potwierdza przeciwwskazanie do stosowania preparatu w ciąży.
antykoncepcja, drugi trymestr ciąży, działanie przeciwpłytkowe, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, laktacja, małowodzie, model zwierzęcy, nadciśnienie płucne, obumarcie zarodka, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, pseudoefedryna, strata ciąży, synteza prostaglandyn, toksyczne działanie na płuca, trzeci trymestr ciąży, wada rozwojowa, wada rozwojowa serca, wada układu krążenia, wada układu sercowo-naczyniowego, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenie czynności nerek płodu, zahamowanie skurczów macicy, zamknięcie przewodu tętniczego, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gabapentin Aurovitas 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gabapentyny obejmowały ocenę potencjału rakotwórczego, mutagennego oraz wpływu na rozrodczość i rozwój płodu. W dwuletnich badaniach na myszach i szczurach stosowano dawki do 2000 mg/kg/dobę, co odpowiada stężeniom w osoczu przekraczającym 10-krotnie maksymalne stężenia terapeutyczne u ludzi (3600 mg/dobę). U samców szczurów zaobserwowano statystycznie znamienny wzrost częstości nowotworów z komórek zrazikowych trzustki jedynie przy najwyższej dawce, jednak nowotwory te charakteryzowały się niskim stopniem złośliwości i nie wpływały na przeżywalność zwierząt. Gabapentyna nie wykazała działania genotoksycznego w testach in vitro i in vivo, nie indukowała aberracji chromosomowych ani mikrojąderek w szpiku kostnym. W badaniach na szczurach nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 2000 mg/kg, co odpowiada około 5-krotności dawki terapeutycznej u człowieka przeliczonej na mg/m².
aberracja chromosomowa, badanie postnatalne, badanie prenatalne, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mikrojąderko, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, opóźnienie kostnienia, organogeneza, płodność, rozwój płodowy, szpik kostny, test mutagenności, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze, zdolność rozrodcza - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Opokan 7,5 mg
Meloksykam (Opokan 7,5 mg) wykazuje potencjalnie niekorzystny wpływ na płodność kobiet, dlatego nie zaleca się jego stosowania u pacjentek planujących ciążę. U kobiet z trudnościami w zajściu w ciążę lub poddających się diagnostyce niepłodności należy rozważyć przerwanie terapii. Inhibitory syntezy prostaglandyn, do których należy meloksykam, zwiększają ryzyko poronień, wad wrodzonych serca (z ryzykiem wzrastającym z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia. Ryzyko to rośnie wraz z dawką i czasem leczenia. Badania przedkliniczne potwierdzają zwiększoną częstość poronień przed i po implantacji, obumieranie płodu oraz wady rozwojowe przy podawaniu w okresie organogenezy.
agregacja płytek krwi, czynność skurczowa macicy, inhibitor syntezy prostaglandyn, kardiotoksyczność, karmienie piersią, małowodzie, meloksykam, nadciśnienie płucne, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, organogeneza, poronienie, przeciwwskazanie, przewód tętniczy, trymestr ciąży, wada wrodzona serca, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Vipharm 50 mg
Przedkliniczne badania sunitynibu wykazały wielonarządową toksyczność przy istotnych klinicznie stężeniach osoczowych, obejmującą zmiany w przewodzie pokarmowym (nudności, biegunki), nadnerczach (przekrwienie, krwotoki, martwica i włóknienie), układzie limfatycznym i krwiotwórczym (zanik tkanki limfoidalnej, zmniejszenie komórek szpiku), trzustce (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), śliniankach, stawach, macicy i jajnikach. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany nerkowe oraz przerost komórek przysadki. Większość zmian była odwracalna po 2-6 tygodniach od zakończenia terapii. Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności ani klastogenności in vivo, choć in vitro stwierdzono poliploidię w ludzkich limfocytach. Potencjał rakotwórczy potwierdzono w modelach myszy transgenicznych rasH2 i szczurów, gdzie dawki ≥ 0,9 do 7,8 razy wyższe niż kliniczne AUC indukowały nowotwory żołądka, dwunastnicy, nadnerczy i gruczołów Brunnera.
aberracje chromosomalne, atrezja pęcherzyków jajnikowych, ciałko żółte, działanie klastogenne, działanie rakotwórcze, frakcja wyrzutowa lewej komory, genotoksyczność, gruczoł krokowy, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, kanaliki jądrowe, komórki mezangium, kostnienie kręgów, nadnercza, odstęp QTc, organogeneza, pęcherzyki nasienne, poliploidia, przewód pokarmowy, resorpcja zarodkowa, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śmiertelność zarodkowa, sunitynib, szpik kostny, trzustka zewnątrzwydzielnicza, układ krwiotwórczy, wady rozwojowe szkieletu, zanik kanalików jąder - Leksykon substancji czynnych
Diklofenak – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Diklofenak, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), może negatywnie wpływać na płodność kobiet poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn, co prowadzi do zaburzeń owulacji. Efekt ten jest przemijający i ustępuje po zakończeniu terapii, dlatego u pacjentek planujących ciążę zaleca się rozważenie odstawienia leku. W trakcie ciąży stosowanie diklofenaku wiąże się z ryzykiem poronienia oraz wad rozwojowych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego, którego bezwzględne ryzyko wzrasta z <1% do około 1,5%. Od 20. tygodnia ciąży diklofenak może powodować małowodzie i zwężenie przewodu tętniczego, dlatego konieczne jest monitorowanie tych powikłań i natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku ich wystąpienia. W trzecim trymestrze lek jest przeciwwskazany ze względu na ryzyko toksycznego działania na płód, w tym przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek oraz wydłużenie czasu krwawienia u matki i noworodka.
czynność skurczowa macicy, diklofenak w postaci żelu, działanie antyagregacyjne, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, monitorowanie przedporodowe, nadciśnienie płucne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, organogeneza, poronienie, śmiertelność zarodka, strata przedimplantacyjna, wada rozwojowa serca, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego, wydłużenie czasu krwawienia, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie owulacji, zamknięcie przewodu tętniczego, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pregabalin Aurovitas 300 mg
Pregabalina, oceniana w badaniach przedklinicznych obejmujących testy farmakologiczne, toksyczności wielokrotnej, wpływu na reprodukcję, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego, wykazała dobrą tolerancję w dawkach odpowiadających klinicznym u ludzi. W badaniach toksyczności u szczurów i małp zaobserwowano objawy ze strony OUN, takie jak zmniejszenie aktywności, nadreaktywność oraz ataksja. Długoterminowe badania u starszych szczurów wykazały zwiększoną częstość zaniku siatkówki przy dawkach ≥5-krotnie przekraczających ekspozycję kliniczną. Pregabalina nie wykazywała działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, a toksyczność płodowa pojawiała się jedynie przy dawkach znacznie przekraczających terapeutyczne. Zaburzenia rozwojowe u młodych szczurów obserwowano przy ekspozycji >2-krotnie większej niż maksymalna zalecana u ludzi, a negatywny wpływ na płodność i parametry nasienia był przemijający i występował przy ekspozycji znacznie przekraczającej terapeutyczną.
ataksja, badanie teratogenności, bruksizm, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, naczyniakomięsak krwionośny, narząd rozrodczy, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, pregabalina, proliferacja komórek śródbłonka, toksyczność prenatalna i pourodzeniowa, zaburzenia koordynacji ruchowej, zanik siatkówki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Tran Hasco 500 mg
Preparat Tran Hasco zawiera olej wątłuszowy typu B, dostarczający w jednej kapsułce miękkiej 500 mg oleju, co odpowiada 300-1250 j.m. witaminy A, 30-125 j.m. witaminy D (cholekalcyferolu) oraz kwasom tłuszczowym omega-3: EPA (35-80 mg) i DHA (30-90 mg). Ze względu na potencjalne działanie teratogenne witaminy A, szczególnie w pierwszym trymestrze ciąży, stosowanie preparatu u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga ostrożności i dokładnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Należy uwzględnić całkowitą podaż witaminy A ze wszystkich źródeł, aby uniknąć jej nadmiernej kumulacji, która może prowadzić do zaburzeń rozwojowych płodu, zwłaszcza w zakresie układu nerwowego i serca.
charakterystyka produktu leczniczego, cholekalcyferol, działanie teratogenne, kapsułki miękkie, kumulacja witaminy A, kwas dokozaheksaenowy, kwas eikozapentaenowy, kwasy omega-3, olej wątłuszowy, organogeneza, przedawkowanie witaminy A, przenikanie do mleka matki, rozwój układu nerwowego, trymestr ciąży, witamina A, zaburzenia rozwojowe płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lidocaine Grindeks 20 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące chlorowodorku lidokainy w produkcie Lidocaine Grindeks (20 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) nie wykazały działania teratogennego u szczurów i królików podczas organogenezy. Embriotoksyczność zaobserwowano jedynie przy dawkach toksycznych dla samic, co sugeruje wtórny efekt do toksyczności matczynej. W okresie pourodzeniowym młode króliki narażone na wysokie dawki lidokainy miały obniżoną przeżywalność, wskazując na potencjalne ryzyko przy stosowaniu wysokich dawek w późnej ciąży i laktacji. Badania genotoksyczności nie potwierdziły mutagenności lidokainy, choć jej metabolit 2,6-dimetyloanilina wykazuje potencjał genotoksyczny in vitro.
6-dimetyloanilina, chlorowodorek lidokainy, działanie embriotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, ekspozycja na lidokainę, kancerogenność, Lidocaine Grindeks, mutacja genowa, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, potencjał rakotwórczy, roztwór do wstrzykiwań, rozwój pourodzeniowy, toksyczność dla samic, toksyczność matczyna, toksyczny wpływ na reprodukcję - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aparxon PR 2 mg
Badania przedkliniczne ropinirolu wykazały istotne efekty na funkcje rozrodcze u zwierząt laboratoryjnych, w tym zaburzenia implantacji zarodków u samic szczurów, związane z obniżeniem stężenia prolaktyny. W dawkach toksycznych dla organizmów matczynych (60-150 mg/kg/dobę, co odpowiada AUC 2-5× MRHD) obserwowano zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększoną śmiertelność płodów oraz wady wrodzone palców. Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę (AUC około 4× MRHD) u szczurów oraz przy monoterapii 20 mg/kg u królików (Cmax około 9,5× MRHD). Interakcja ropinirolu z lewodopą u królików (10 mg/kg, Cmax 4,8× MRHD) nasilała wady rozwojowe palców. Charakterystyczne objawy toksyczności obejmowały zmiany behawioralne, hiperprolaktynemię, hipotensję, bradykardię, ptozę i ślinotok. Długoterminowa ekspozycja wysokimi dawkami (50 mg/kg/dobę) u szczurów albinosów prowadziła do degeneracji siatkówki, prawdopodobnie z powodu zwiększonej ekspozycji na światło.
bradykardia, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, elektrofizjologia serca, genotoksyczność, gruczolak jądra, hiperprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, in vitro, in vivo, kanał hERG, komórki Leydiga, lewodopa, niedociśnienie tętnicze, obumarcie płodu, opadanie powieki, organogeneza, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, ptoza, repolaryzacja mięśnia sercowego, ropinirol, ślinotok, teratogenność, toksyczność dawki, wady wrodzone palców, wartość IC50, zaburzenia behawioralne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Encorton 10 mg
Badania przedkliniczne dotyczące prednizonu, substancji czynnej preparatu Encorton, wykazały istotne ryzyko teratogenne i toksyczne związane z jego stosowaniem w okresie ciąży. W modelach zwierzęcych zaobserwowano zwiększoną częstość rozszczepu podniebienia, co wskazuje na zaburzenia różnicowania i fuzji tkanek w organogenezie. Ponadto, kortykosteroidy wpływają negatywnie na funkcjonowanie łożyska, prowadząc do jego niewydolności, co skutkuje ograniczeniem dostarczania tlenu i składników odżywczych do płodu. Skutkiem tych zmian jest opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego oraz niska masa urodzeniowa, a także zwiększona częstość spontanicznych poronień, co może wynikać z wieloczynnikowego wpływu na funkcje łożyska i gospodarkę hormonalną ciąży.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo 2 mg
Badania przedkliniczne ropinirolu, zawartego w preparacie Aropilo, wykazały istotne informacje dotyczące jego bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście toksyczności reprodukcyjnej i farmakologii bezpieczeństwa. U samic szczurów zaobserwowano zaburzenia implantacji zarodków związane z hipoprolaktynemią, choć prolaktyna nie jest kluczowa dla implantacji u ludzi. W dawkach toksycznych dla matki (60-150 mg/kg m.c./dobę), co odpowiada ekspozycji od 2- do 40-krotnie wyższej niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (MRHD), stwierdzono zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie płodów oraz wady wrodzone palców. Nie wykazano działania teratogennego przy dawce 120 mg/kg m.c./dobę (4-30-krotność ekspozycji MRHD). W badaniach na królikach monoterapia ropinirolem (20 mg/kg) nie wpływała na organogenezę, jednak w połączeniu z L-dopą (10 mg/kg) obserwowano nasilenie wad wrodzonych palców.
bradykardia, choroba Parkinsona, degeneracja siatkówki, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał hERG, L-DOPA, obniżenie ciśnienia tętniczego, obumieranie płodu, organogeneza, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, ptoza powieki, rakotwórczość, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, stężenie w osoczu, toksyczność dla matki, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona palców, zespół niespokojnych nóg - Leksykon substancji czynnych
Cytykolina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Cytykolina, endogenny prekursor fosfolipidów błon komórkowych i neurotransmiterów, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych na zwierzętach. W badaniach toksyczności przewlekłej podawanej doustnie psom w dawce 1500 mg/kg mc./dobę przez 6 miesięcy oraz dootrzewnowo szczurzym w dawce 1000 mg/kg mc./dobę przez 12 tygodni nie zaobserwowano istotnych nieprawidłowości. Podanie dożylne u psów w dawkach 300-500 mg/kg mc./dobę przez 3 miesiące wywołało jedynie przejściowe objawy toksyczne (wymioty, biegunka, sporadyczny ślinotok) bez długoterminowej toksyczności czy kumulacji działań niepożądanych.
badania przedkliniczne, błona komórkowa, cytykolina, działanie niepożądane, fosfolipidy, kumulacja działań niepożądanych, model zwierzęcy, neurotransmitery, objawy toksyczne, organogeneza, osteogeneza, podanie dootrzewnowe, podanie doustne, podanie dożylne, preparat cytykoliny, profil bezpieczeństwa, rozwój płodowy, teratogenność, toksyczność długoterminowa, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność zarodkowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – ACC optima Hot 600 mg/3 g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa acetylocysteiny, substancji czynnej produktu ACC optima Hot (600 mg/3 g proszek do sporządzania roztworu doustnego), obejmowały ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. Toksyczność ostra po jednorazowym podaniu została szczegółowo opisana w charakterystyce produktu (punkt 4.9), natomiast badania przewlekłe trwające do 1 roku na szczurach i psach nie wykazały działania toksycznego. Testy genotoksyczności na modelach bakteryjnych były ujemne, co wskazuje na brak mutagennego potencjału acetylocysteiny, choć nie przeprowadzono kompleksowych badań dotyczących rakotwórczości.
acetylocysteina, badanie teratogenności, bezpieczeństwo reprodukcyjne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja gonad, organogeneza, potencjał mutagenny, proces reprodukcyjny, roztwór doustny, rozwój noworodka, test genotoksyczności, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa płodu, wskaźnik płodności - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polpix SR 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu (Polpix SR) wykazały wpływ na implantację zarodka u szczurów poprzez obniżenie poziomu prolaktyny, jednak u ludzi prolaktyna nie odgrywa kluczowej roli w tym procesie, co zmniejsza ryzyko kliniczne. W dawkach toksycznych dla matki u szczurów zaobserwowano teratogenne efekty: zmniejszenie masy ciała płodów przy 60 mg/kg/dobę (AUC ~2x MRHD), zwiększone obumieranie płodów przy 90 mg/kg/dobę (AUC ~3x MRHD) oraz wady wrodzone palców przy 150 mg/kg/dobę (AUC ~5x MRHD). Nie stwierdzono teratogenności przy 120 mg/kg/dobę (AUC ~4x MRHD). U królików ropinirol do 20 mg/kg (Cmax 9,5x MRHD) nie wpływał na organogenezę, jednak w połączeniu z L-dopą (10 mg/kg, Cmax 4,8x MRHD) nasilał wady rozwojowe. Profil toksyczności obejmuje objawy ze strony OUN (zmiany zachowania), hipoprolaktynemię, hipotonię, bradykardię oraz objawy obwodowe (opadanie powiek, ślinienie). Degeneracja siatkówki u szczurów albinosów przy 50 mg/kg/dobę jest zjawiskiem specyficznym gatunkowo.
ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie obwodowe, działanie teratogenne, efekt naczyniorozszerzający, efekt teratogenny, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, kanał hERG, komórki Leydiga, mechanizm działania farmakologicznego, organogeneza, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, receptory dopaminowe, repolaryzacja mięśnia sercowego, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ibuprofen Catalent 200 mg
Ibuprofen Catalent (200 mg, kapsułki miękkie) jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) hamuje cyklooksygenazę i syntezę prostaglandyn, co może prowadzić do odwracalnych zaburzeń płodności u kobiet poprzez negatywny wpływ na owulację. W ciąży lek ten wykazuje różnorodne działania niepożądane zależne od trymestru: we wczesnej ciąży zwiększa ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych, zwłaszcza sercowo-naczyniowych i przewodu pokarmowego, z bezwzględnym ryzykiem wzrastającym do około 1,5%. Po 20. tygodniu ciąży stosowanie ibuprofenu może powodować małowodzie wskutek zaburzenia czynności nerek płodu oraz zwężenie przewodu tętniczego, co wymaga monitorowania i natychmiastowego odstawienia leku w przypadku wystąpienia tych objawów. Stosowanie Ibuprofenu Catalent jest przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko toksycznego działania na układ krążenia i oddechowy płodu, zaburzenia czynności nerek, wydłużenia czasu krwawienia u matki oraz hamowania skurczów macicy.
dysfagia, działanie przeciwpłytkowe, hamowanie cyklooksygenazy, hamowanie skurczów macicy, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, organogeneza, owulacja, poronienie, synteza prostaglandyn, układ sercowo-naczyniowy, wada rozwojowa układu sercowo-naczyniowego, wada serca, wada wrodzona, wada wrodzona przewodu pokarmowego, wydłużony czas krwawienia, zaburzenia płodności, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Requip 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu wykazały, że lek wpływa na rozrodczość, głównie poprzez obniżenie stężenia prolaktyny, co u szczurów skutkowało zaburzeniami implantacji zarodków. W badaniach teratogenności u szczurów dawki toksyczne dla matki (60-150 mg/kg/dobę, odpowiadające 2-5-krotności AUC względem maksymalnej zalecanej dawki u ludzi) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie płodów oraz wady wrodzone palców. Brak działania teratogennego stwierdzono przy dawce 120 mg/kg/dobę (4-krotność AUC). U królików nie zaobserwowano wpływu na organogenezę przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax u ludzi), jednak jednoczesne podawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i ciężkość wad wrodzonych palców, wskazując na potencjalne interakcje w okresie rozwoju płodowego. Profil toksyczności obejmował objawy związane z agonizmem receptorów dopaminowych, takie jak hipoprolaktynemia, hipotonia, bradykardia, opadanie powiek oraz ślinienie się. Długoterminowo u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę zaobserwowano degenerację siatkówki, prawdopodobnie związaną z nadmierną ekspozycją na światło.
aberracja chromosomowa, agonista receptorów dopaminowych, badanie rakotwórczości, degeneracja siatkówki, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, in vitro, in vivo, kanał hERG, L-DOPA, obumarcie płodu, organogeneza, potencjał genotoksyczny, prolaktyna, repolaryzacja komórek mięśnia sercowego, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, teratogenność, torsade de pointes, wada wrodzona palców, wydłużenie odstępu QT - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo 1 mg
Dane przedkliniczne dotyczące ropinirolu (Aropilo) wskazują na jego profil bezpieczeństwa w kontekście toksyczności reprodukcyjnej, ogólnej, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach na szczurach wykazano, że dawki toksyczne dla matki (60-150 mg/kg mc/dobę) powodują zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększone obumieranie oraz wady wrodzone palców, przy ekspozycjach AUC odpowiednio 2-5-krotnie wyższych niż przy maksymalnej zalecanej dawce dla człowieka (MRHD) w chorobie Parkinsona (24 mg/dobę). U królików nie stwierdzono teratogenności przy dawce 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax u ludzi), jednak współpodawanie ropinirolu (10 mg/kg) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych palców. W przypadku zespołu niespokojnych nóg (RLS), gdzie MRHD wynosi 4 mg/dobę, toksyczność rozwojowa obserwowano przy dawkach odpowiadających 15-40-krotności AUC względem MRHD, z podobnym profilem efektów niepożądanych. Ropinirol wywołuje także efekty farmakologiczne takie jak hipoprolaktynemia, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powieki i nadmierne ślinienie się, co jest zgodne z jego mechanizmem działania dopaminergicznym.
choroba Parkinsona, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, gruczolak jądra, HERG, hipoprolaktynemia, hipotensja, komórka Leydiga, L-DOPA, organogeneza, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, repolaryzacja komór serca, ropinirol, toksyczność reprodukcyjna, wada wrodzona palca, zespół niespokojnych nóg - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gabapentin Teva 600 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa gabapentyny (Gabapentin Teva 600 mg) wykazały, że w dwuletnich testach rakotwórczości u myszy i szczurów stosowano dawki do 2000 mg/kg mc./dobę, co odpowiada do 50-krotności dawki ludzkiej (3600 mg/dobę) i do 5-krotności w przeliczeniu na mg/m². U samców szczurów poddanych najwyższej dawce zaobserwowano statystycznie istotny wzrost częstości nowotworów z komórek zrazikowych trzustki, jednak nowotwory te charakteryzowały się niskim stopniem złośliwości, nie wpływały na przeżywalność, nie dawały przerzutów ani naciekania tkanek. Badania genotoksyczności nie wykazały działania mutagennego ani aberracji chromosomowych in vitro i in vivo. W badaniach płodności u szczurów dawki do 2000 mg/kg mc./dobę (około 5-krotność dawki ludzkiej w mg/m²) nie wpływały negatywnie na parametry rozrodczości.
aberracja chromosomowa, badanie genotoksyczne, badanie perinatalne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gabapentyna, mikrojąderko, nowotwór z komórek zrazikowych trzustki, opóźnienie kostnienia, organogeneza, szpik kostny, utrata płodu po zagnieżdżeniu, wada wrodzona, wodniak moczowodu, wodonercze, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lincocin 500 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne chlorowodorku linkomycyny, substancji czynnej produktu Lincocin 500 mg, kapsułki, nie wykazały istotnych zagrożeń dla zdrowia ludzkiego przy stosowaniu w zalecanych dawkach terapeutycznych. Ocena parametrów biochemicznych, hematologicznych oraz histopatologicznych nie ujawniła toksycznych efektów, a badania genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego potencjału. Długoterminowe testy rakotwórczości na modelach zwierzęcych nie wykazały onkogennego działania linkomycyny, co wskazuje na brak ryzyka kancerogennego u ludzi.
Badania reprodukcyjne i teratologiczne wykazały, że linkomycyna nie wywiera negatywnego wpływu na płodność ani rozwój potomstwa. Podawanie linkomycyny w dawkach przekraczających 6-krotność maksymalnej dawki zalecanej u ludzi (MRHD) nie spowodowało toksyczności rozwojowej u płodów szczurów, co świadczy o szerokim marginesie bezpieczeństwa w kontekście teratogenności. Ponadto, dawka 1,2-krotności MRHD nie wpłynęła negatywnie na parametry płodności u zwierząt. Całościowa ocena danych przedklinicznych potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa linkomycyny zgodny z międzynarodowymi standardami oceny bezpieczeństwa farmakologicznego.
aberracja chromosomowa, badanie histopatologiczne, chlorowodorek linkomycyny, dawka terapeutyczna, genotoksyczność, linkomycyna, maksymalna dawka zalecana, mutagenność, onkogenność, organogeneza, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, profil bezpieczeństwa leku, rakotwórczość, substancja czynna, teratogenność, toksyczność, wpływ na reprodukcję - Leksykon substancji czynnych
Dapagliflozyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dapagliflozyna przeszła kompleksowe badania przedkliniczne obejmujące ocenę bezpieczeństwa farmakologicznego, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności, potencjalnego działania rakotwórczego oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach karcynogenności prowadzonych przez 2 lata na myszach i szczurach nie wykazano wzrostu ryzyka nowotworów przy stosowanych dawkach. W badaniach reprodukcyjnych i rozwojowych zaobserwowano jednak istotne zmiany nerkowe u potomstwa, takie jak rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych, zarówno po bezpośrednim podaniu dapagliflozyny młodym szczurzym (21-90 doba życia) przy ekspozycji ≥15-krotnej względem maksymalnej dawki u ludzi, jak i po pośredniej ekspozycji w okresie okołoporodowym (od 6 dnia ciąży do 21 dnia po porodzie) przy ekspozycji u matek 1415-krotnej, a u młodocianych 137-krotnej. Zmiany te miały charakter trwały i wiązały się ze zwiększeniem masy nerek oraz makroskopowym rozrostem narządu.
badanie toksyczności, dapagliflozyna, działanie letalne na zarodek, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja układowa, farmakologiczne badanie bezpieczeństwa, genotoksyczność, maksymalna zalecana dawka, organogeneza, potencjał karcynogenny, poziom dawkowania bez obserwowanego działania niepożądanego, rozwój przed- i poporodowy, toksyczność macierzyńska, toksyczność rozwojowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ketonal Duo 150 mg
Ketonal Duo, zawierający ketoprofen w dawce 150 mg w kapsułkach o przedłużonym uwalnianiu, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) wykazuje istotny wpływ na płodność oraz przebieg ciąży. Ketoprofen hamuje syntezę prostaglandyn, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka poronienia oraz wad wrodzonych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego i przewodu pokarmowego (np. wytrzewienie jelit). Bezwzględne ryzyko wad sercowo-naczyniowych wzrasta z <1% do około 1,5%, a ryzyko to jest zależne od dawki i czasu terapii. W okresie organogenezy stosowanie ketoprofenu może powodować zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów oraz wady rozwojowe. Po 20. tygodniu ciąży lek może indukować małowodzie i zwężenie przewodu tętniczego, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. W pierwszym i drugim trymestrze stosowanie ketoprofenu jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas.
działanie antyagregacyjne, inhibitor syntezy prostaglandyn, Ketonal DUO, ketoprofen, małowodzie, monitorowanie przedporodowe, nadciśnienie płucne, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, NLPZ, organogeneza, owulacja, prostaglandyna, wada układu sercowo-naczyniowego, wada wrodzona, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Oramorph 20 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa morfiny siarczanu (Oramorph) wykazały, że dawka śmiertelna 50% (LD50) wynosi około 500 mg/kg masy ciała, co wskazuje na stosunkowo wąski indeks terapeutyczny. W badaniach toksyczności przewlekłej nie zaobserwowano istotnych klinicznie reakcji toksycznych, jednak po odstawieniu leku u zwierząt pojawił się zespół objawów odstawiennych obejmujący reakcje autonomiczne, somatyczno-motoryczne oraz zmiany behawioralne, potwierdzając potencjał morfiny do wywoływania uzależnienia fizycznego. Dodatkowo, morfina wykazuje potencjał genotoksyczny, powodując uszkodzenia chromosomalne w komórkach somatycznych i zarodkowych, co u samców szczurów skutkowało zmniejszeniem płodności. Brak jest jednak pełnych badań kancerogennych, choć niektóre dane sugerują możliwy wpływ morfiny na wzrost guza, co wymaga dalszej weryfikacji.
dawka śmiertelna LD50, fetotoksyczność, immunosupresja, indeks terapeutyczny, morfina siarczan, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, parametr immunologiczny, potencjał genotoksyczny, potencjał kancerogenny, terapia immunosupresyjna, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, układ immunologiczny, uszkodzenie chromosomalne, uzależnienie fizyczne, wada rozwojowa, wzrost guza, zespół odstawienny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atgam 50 mg/ml
Immunoglobulina końska przeciw ludzkim limfocytom T (eATG) wykazuje akceptowalny profil bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych, obejmujących toksyczność po podaniu wielokrotnym, genotoksyczność oraz wpływ na płodność. Nie stwierdzono potencjału mutagennego ani negatywnego wpływu na zdolności reprodukcyjne. W badaniach na szczurach nie zaobserwowano działania embriotoksycznego, fetotoksycznego ani teratogennego przy dawkach zbliżonych do klinicznych. W badaniach na małpach, przy dawkach 20 mg/kg mc./dobę i 40 mg/kg mc./dobę, odnotowano toksyczność matczyną oraz embriotoksyczność i fetotoksyczność, jednak efekty te były związane z niedokrwistością specyficzną dla tego gatunku, co ogranicza ich znaczenie kliniczne dla ludzi.
antygen krwinek czerwonych, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie embriotoksyczne, działanie fetotoksyczne, działanie teratogenne, immunoglobulina końska przeciw ludzkim limfocytom T, laktacja, makak krabożerny, niedokrwistość, organogeneza, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, rozwój przed- i pourodzeniowy, toksyczność matczyna, wpływ na płodność - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Azacitidine Pharmascience 25 mg/ml
Azacytydyna w preparacie Azacitidine Pharmascience (stężenie 25 mg/ml) wykazuje potencjalnie szkodliwy wpływ na płodność, przebieg ciąży oraz laktację. Kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną antykoncepcję podczas terapii oraz przez co najmniej 6 miesięcy po jej zakończeniu, natomiast mężczyźni przez minimum 3 miesiące po terapii, ze względu na różnice w wpływie leku na komórki rozrodcze. Brak jest wystarczających danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania azacytydyny w ciąży, jednak badania przedkliniczne na myszach wykazały teratogenne działanie, szczególnie niebezpieczne w pierwszym trymestrze ciąży. W przypadku konieczności leczenia ciężarnych, decyzja powinna być oparta na indywidualnej analizie korzyści i ryzyka, po szczegółowym omówieniu z pacjentką.
antykoncepcja, azacytydyna, bezpieczeństwo w ciąży, działanie niepożądane, działanie teratogenne, kobieta w wieku rozrodczym, krioprezerwacja nasienia, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, przeciwwskazanie, przenikanie do mleka kobiecego, świadoma zgoda, szkodliwy wpływ na płód, wpływ na płodność, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Podtlenek Azotu Medyczny SPAWMET 98%
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa podtlenku azotu wskazują na potencjalne ryzyko teratogenne przy długotrwałej i wielokrotnej ekspozycji na wysokie stężenia tego gazu w okresie organogenezy, co może skutkować obumarciem płodu, zaburzeniami wzrostu oraz rozwoju kości. Ponadto, badania na modelach zwierzęcych wykazały neurotoksyczne działanie podtlenku azotu, szczególnie w obszarach mózgu takich jak tylny zakręt obręczy i kora retrosplenialna, gdzie krótkotrwała ekspozycja powoduje przemijające uszkodzenia neuronów, a dłuższa może prowadzić do ich obumierania. Neurotoksyczność jest związana z czasem blokowania receptorów NMDA, a jej zapobieganie możliwe jest przez stosowanie anestetyków GABA-ergicznych. W praktyce klinicznej podtlenek azotu jest podawany w dużych dawkach jedynie podczas znieczulenia, zwykle nie dłużej niż 6 godzin i zawsze w połączeniu z innymi anestetykami, co może ograniczać ryzyko neurotoksyczności obserwowanej w warunkach eksperymentalnych.
biosynteza DNA, działanie genotoksyczne, działanie neurotoksyczne, efekt neurotoksyczny, ekspresja genów, kora retrosplenialna, metionina, obumarcie płodu, organogeneza, podtlenek azotu, podział komórkowy, proces metylacji, receptor glutaminianowy, receptor NMDA, syntaza metioninowa, tetrahydrofolian, tylny zakręt obręczy, witamina B12, zaburzenie rozwoju kości, znieczulenie - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Flixotide Dysk 250 mcg/dawkę inh.
Flutykazon propionian, stosowany w postaci wziewnej (Flixotide Dysk), wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka u kobiet w wieku rozrodczym, planujących ciążę, będących w ciąży lub karmiących piersią. Brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu leku na płodność u ludzi, jednak badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu na płodność. W ciąży decyzja o terapii powinna uwzględniać potencjalne korzyści dla matki przewyższające ryzyko dla płodu, stosując najniższą skuteczną dawkę. Retrospektywne badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka dużych wad wrodzonych przy stosowaniu flutykazonu w pierwszym trymestrze, a działania teratogenne obserwowane u zwierząt występowały przy stężeniach znacznie przekraczających dawki terapeutyczne.
badanie epidemiologiczne retrospektywne, dawka terapeutyczna, dawka wziewna, działanie niepożądane, ekspozycja systemowa, Flixotide Dysk, flutykazon propionian, glikokortykosteroid, kortykosteroid wziewny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, organogeneza, pierwszy trymestr ciąży, płodność, podanie podskórne, podawanie wziewne, profil bezpieczeństwa, rozszczep podniebienia, stężenie leku w osoczu, świadoma zgoda pacjenta - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aropilo SR 2 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ropinirolu, substancji czynnej preparatu AROPILO SR, wykazały wpływ na rozrodczość, toksyczność ogólną, genotoksyczność oraz potencjał rakotwórczy. U samic szczurów zaobserwowano zaburzenia implantacji zarodka związane z hipoprolaktynemią, jednak mechanizm ten prawdopodobnie nie ma znaczenia klinicznego u ludzi. Wysokie dawki ropinirolu (60-150 mg/kg/dobę) powodowały zmniejszenie masy płodów, zwiększone obumieranie oraz wady wrodzone palców, przy czym dawki te odpowiadały ekspozycjom AUC 2-5-krotnie wyższym niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (MRHD). Nie stwierdzono teratogenności przy dawce 120 mg/kg/dobę u szczurów oraz 20 mg/kg u królików, choć współpodawanie ropinirolu z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad wrodzonych u królików. Toksyczność ogólna obejmowała zmiany zachowania, hipoprolaktynemię, obniżenie ciśnienia tętniczego, bradykardię, opadanie powiek i ślinienie się. Degeneracja siatkówki wystąpiła u szczurów albinosów przy dawce 50 mg/kg/dobę, co wiązano z nadmierną ekspozycją na światło i nie obserwowano u innych gatunków.
Aropilo SR, bradykardia, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, gen HERG, genotoksyczność, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, hipotensja, implantacja zarodka, komórki Leydiga, L-DOPA, maksymalna zalecana dawka, MRHD, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, prolaktyna, ropinirol, rozrost komórek Leydiga, wady wrodzone palców - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Digavar 100 mg
Stosowanie aceklofenaku u kobiet w wieku rozrodczym, zwłaszcza w ciąży i podczas karmienia piersią, wymaga szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka. Mechanizm działania leku polegający na hamowaniu syntezy prostaglandyn wiąże się z ryzykiem teratogennym, zwłaszcza w I i II trymestrze ciąży, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko poronień, wad rozwojowych serca (wzrost ryzyka bezwzględnego z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia. W okresie organogenezy badania na modelach zwierzęcych potwierdzają zwiększoną śmiertelność zarodków i płodów oraz występowanie wad sercowo-naczyniowych. Od 20. tygodnia ciąży aceklofenak może indukować małowodzie oraz zwężenie przewodu tętniczego u płodu, co wymaga monitorowania ultrasonograficznego i natychmiastowego odstawienia leku w przypadku wystąpienia tych powikłań.
aceklofenak, diagnostyka niepłodności, działanie teratogenne, hamowanie syntezy prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, laktacja, małowodzie, monitorowanie przedporodowe, niepłodność, organogeneza, poronienie, śmiertelność zarodka, synteza prostaglandyn, utrata ciąży, wada rozwojowa serca, wada sercowo-naczyniowa, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon substancji czynnych
Fentermina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Fentermina, stosowana w leczeniu otyłości, nie wykazuje potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego na podstawie badań przedklinicznych prowadzonych zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z topiramatem (produkt Qsiva). Badania na szczurach i królikach wykazały brak toksyczności dla matki oraz zarodka i płodu przy monoterapii fenterminą, natomiast terapia skojarzona z topiramatem wiązała się z obniżoną masą ciała płodu, bez działania teratogennego w dawkach nietoksycznych dla matki. Margines ekspozycji od poziomu NOAEL do dawki klinicznej dla fenterminy wynosił <1 u szczurów i królików, co wskazuje na niski margines bezpieczeństwa. W badaniach przed- i pourodzeniowych obserwowano u szczurów niekorzystne efekty, takie jak zmniejszenie masy ciała matki i potomstwa, obniżony przyrost masy ciała, zmniejszone spożycie pokarmu, słabą przeżywalność potomstwa oraz odrzucenie przez matkę, nasilone w terapii skojarzonej z topiramatem, która dodatkowo powodowała opóźnienia w rozwoju fizycznym i dojrzewaniu płciowym potomstwa.
badania pourodzeniowe, badania przedkliniczne, dojrzewanie płciowe, działanie teratogenne, fentermina, genotoksyczność, margines ekspozycji, monoterapia, NOAEL, organogeneza, otyłość, profil bezpieczeństwa, Qsiva, rakotwórczość, rozwój zarodkowo-płodowy, substancja czynna, terapia skojarzona, toksyczność matczyna, topiramat - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Polpix SR 8 mg
Przedkliniczne badania ropinirolu, substancji czynnej leku Polpix SR, wykazały wpływ na reprodukcję, toksyczność oraz bezpieczeństwo farmakologiczne. U samic szczurów zaobserwowano zaburzenia implantacji zarodka związane z hipoprolaktynemią, jednak różnice gatunkowe ograniczają przenoszenie tych wyników na ludzi. W badaniach teratologicznych dawki toksyczne dla matki (60-150 mg/kg mc./dobę, co odpowiada 2-5-krotności najwyższej wartości AUC u ludzi) powodowały zmniejszenie masy ciała płodów, zwiększenie obumierania płodów oraz wady wrodzone palców. Nie stwierdzono teratogenności przy dawce 120 mg/kg mc./dobę (4-krotność AUC MRHD). U królików dawka 20 mg/kg (9,5-krotność Cmax MRHD) nie wpływała na organogenezę, jednak jednoczesne podawanie ropinirolu (10 mg/kg, 4,8-krotność Cmax MRHD) z L-dopą zwiększało częstość i nasilenie wad rozwojowych, co wskazuje na potencjalną interakcję farmakologiczną wymagającą uwagi klinicznej.
badanie genotoksyczne, badanie teratologiczne, ciśnienie tętnicze krwi, degeneracja siatkówki, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, gruczolak jądra, hipoprolaktynemia, implantacja zarodka, kanał hERG, komórka Leydiga, L-DOPA, mechanizm działania farmakologicznego, obumarcie płodu, organogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, prolaktyna, ślinotok, wada wrodzona palca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ascalcin Plus o smaku malinowym 500 mg + 300 mg + 200 mg
Ascalcin Plus zawiera 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 300 mg kwasu askorbowego oraz 200 mg wapnia (w postaci 1,55 g wapnia laktoglukonianu) i wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Kwas acetylosalicylowy, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może zwiększać ryzyko poronienia, wad wrodzonych serca (wzrost bezwzględnego ryzyka z <1% do ok. 1,5%) oraz wytrzewienia, zwłaszcza przy wyższych dawkach i dłuższym czasie terapii. W pierwszym i drugim trymestrze stosowanie ASA powinno być ograniczone do sytuacji bezwzględnej konieczności, z zastosowaniem najmniejszej skutecznej dawki i najkrótszego czasu leczenia. W trzecim trymestrze ASA w dawce ≥100 mg/dobę jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko poważnych powikłań u płodu, takich jak przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego, nadciśnienie płucne, niewydolność nerek z małowodziem oraz u matki i noworodka (przedłużenie czasu krwawienia, hamowanie czynności skurczowej macicy).
agregacja płytek krwi, czas krwawienia, czynność skurczowa macicy, inhibitor cyklooksygenazy, inhibitor prostaglandyn, inhibitor syntezy prostaglandyn, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, małowodzie, nadciśnienie płucne, organogeneza, owulacja, pierwszy trymestr ciąży, płodność, poronienie, trzeci trymestr ciąży, układ krążenia, wada wrodzona serca, wapń laktoglukonian, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek, zamknięcie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – MIG dla dzieci Forte o smaku truskawkowym 40 mg/ml
MIG dla dzieci Forte o smaku truskawkowym zawiera ibuprofen w stężeniu 40 mg/ml i należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Ibuprofen hamuje syntezę prostaglandyn, co może negatywnie wpływać na płodność kobiet poprzez zaburzenie jajeczkowania, a także na przebieg ciąży i rozwój płodu. Stosowanie ibuprofenu we wczesnej ciąży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poronienia, wad rozwojowych serca (wzrost bezwzględnego ryzyka z <1% do około 1,5%) oraz wytrzewienia jelit, a ryzyko to rośnie wraz z dawką i czasem terapii. Badania na zwierzętach potwierdzają zwiększoną śmiertelność zarodków i wadliwość rozwojową, szczególnie w okresie organogenezy. Od 20. tygodnia ciąży ibuprofen może powodować małowodzie i zwężenie przewodu tętniczego, dlatego zaleca się stosowanie najmniejszych dawek i ograniczenie czasu terapii oraz monitorowanie płodu pod kątem tych powikłań.
działanie przeciwagregacyjne, hamowanie syntezy prostaglandyn, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, organogeneza, poronienie, przedwczesne zwężenie, synteza cyklooksygenazy, wada rozwojowa serca, wydłużenie czasu krwawienia, wytrzewienie jelit, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie jajeczkowania, zahamowanie skurczów macicy, zawiesina doustna, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ibuprex 200 mg
Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może negatywnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Epidemiologiczne dane wskazują na zwiększone ryzyko poronienia oraz wad wrodzonych serca i wytrzewienia przy stosowaniu ibuprofenu we wczesnej ciąży, z ryzykiem rosnącym wraz z dawką i czasem terapii. U zwierząt obserwowano wzrost strat ciążowych i wad rozwojowych, zwłaszcza układu sercowo-naczyniowego. Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu może prowadzić do małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego, co wymaga monitorowania płodu i natychmiastowego odstawienia leku w przypadku wykrycia tych powikłań. W trzecim trymestrze stosowanie ibuprofenu jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksycznego działania na układ krążenia i oddechowy płodu, zaburzenia czynności nerek, wydłużenia czasu krwawienia u matki oraz zahamowania skurczów macicy.
działanie przeciwpłytkowe, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, niepłodność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, organogeneza, przeciwwskazanie w ciąży, strata ciąży, toksyczność układu krążenia, wada wrodzona serca, wydłużony czas krwawienia, wytrzewienie, zaburzenie czynności nerek, zahamowanie skurczów macicy, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Kidofen Duo (100 mg + 125 mg)/5 ml
Produkt leczniczy Kidofen duo (100 mg + 125 mg)/5 mL, zawierający ibuprofen i paracetamol, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią. Ibuprofen, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może negatywnie wpływać na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu, zwiększając ryzyko poronienia i wad wrodzonych serca, zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu i wyższych dawkach. Stosowanie leku w pierwszym i drugim trymestrze jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, przy minimalnej dawce i najkrótszym czasie terapii. Od 20. tygodnia ciąży istnieje ryzyko małowodzia oraz zwężenia przewodu tętniczego u płodu, co wymaga monitorowania przedporodowego i natychmiastowego odstawienia leku w przypadku wystąpienia tych powikłań. Stosowanie Kidofen duo w trzecim trymestrze jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko toksycznego działania na układ oddechowy i sercowo-naczyniowy płodu, zaburzenia czynności nerek, wydłużenia czasu krwawienia oraz zahamowania skurczów macicy.
działanie przeciwpłytkowe, ibuprofen, inhibitor syntezy prostaglandyn, małowodzie, nadciśnienie płucne, organogeneza, paracetamol, przedłużony poród, układ sercowo-naczyniowy płodu, wada wrodzona serca, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenie czynności nerek płodu, zahamowanie skurczów macicy, zamknięcie przewodu tętniczego, zwężenie przewodu tętniczego - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Ibum Zatoki 200 mg + 30 mg
Produkt leczniczy Ibum Zatoki, zawierający 200 mg ibuprofenu i 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, jest przeciwwskazany u kobiet w ciąży oraz w okresie laktacji ze względu na liczne ryzyka dla płodu i matki. Ibuprofen w pierwszych sześciu miesiącach ciąży nie jest potwierdzony jako bezpieczny, a od 20. tygodnia może powodować małowodzie wskutek zaburzeń czynności nerek płodu. W drugim trymestrze zgłaszano zwężenie przewodu tętniczego, natomiast w trzecim trymestrze stosowanie ibuprofenu może prowadzić do hamowania skurczów macicy, przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego, zaburzeń nerkowych u płodu, nadciśnienia tętniczego u noworodka, zwiększonej skłonności do krwawień oraz obrzęków u matki. Pseudoefedryna dodatkowo zmniejsza przepływ krwi w macicy, co zwiększa ryzyko dla rozwoju ciąży. Oba składniki przenikają do mleka matki, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku podczas karmienia piersią.
Ibum Zatoki, ibuprofen, inhibitory syntezy prostaglandyn, laktacja, małowodzie, nadciśnienie tętnicze noworodka, obrzęki, organogeneza, poronienie po implantacji, poronienie przed implantacją, przepływ krwi w macicy, przewód tętniczy płodu, pseudoefedryna, pseudoefedryna chlorowodorek, skłonność do krwawienia, skurcze macicy, śmiertelność zarodka, zaburzenia czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego