Wpływ leku MIG dla dzieci Forte o smaku truskawkowym na płodność, ciążę i laktację

MIG dla dzieci Forte o smaku truskawkowym zawiera ibuprofen w stężeniu 40 mg/ml w postaci zawiesiny doustnej. Jest to lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), który poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn może mieć istotny wpływ na płodność kobiet oraz przebieg ciąży. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce stosującej ibuprofen w okresie planowania ciąży, podczas ciąży lub w trakcie karmienia piersią.¹

Wpływ ibuprofenu na przebieg ciąży

Stosowanie ibuprofenu w ciąży wiąże się z określonymi ryzykami, które zależą od okresu ciąży, w którym lek jest przyjmowany. Hamowanie syntezy prostaglandyn przez ibuprofen może niekorzystnie wpływać zarówno na przebieg ciąży, jak i na rozwój zarodka oraz płodu.²

Stosowanie ibuprofenu w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko wystąpienia powikłań przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Dotyczy to przede wszystkim:³

• Zwiększonego ryzyka poronienia
• Wad rozwojowych serca – bezwzględne ryzyko ich wystąpienia zwiększa się z poziomu poniżej 1% do około 1,5%
• Wytrzewienia jelit

Należy zaznaczyć, że ryzyko tych powikłań rośnie wraz ze zwiększaniem dawki ibuprofenu oraz wydłużaniem czasu terapii.⁴

Badania przeprowadzone na zwierzętach potwierdziły negatywny wpływ inhibitorów syntezy prostaglandyn, który objawiał się:⁵

• Poronieniami przed lub po zagnieżdżeniu jaja płodowego
• Zwiększoną śmiertelnością zarodków lub płodów
• Większą częstością występowania różnych wad płodu, szczególnie w obrębie układu sercowo-naczyniowego, w przypadku podawania leku w okresie organogenezy

Szczególne ryzyko przy stosowaniu ibuprofenu od 20. tygodnia ciąży

Od 20. tygodnia ciąży stosowanie ibuprofenu wiąże się z dodatkowym ryzykiem:⁶

• Małowodzia (zmniejszenia ilości płynu owodniowego) – spowodowanego zaburzeniami czynności nerek płodu. Stan ten może wystąpić krótko po rozpoczęciu terapii, ale zwykle ustępuje po przerwaniu leczenia.
• Zwężenia przewodu tętniczego – przypadki takie zgłaszano po leczeniu w drugim trymestrze, przy czym większość z nich ustępowała po zaprzestaniu przyjmowania leku.

W związku z powyższymi ryzykami, w pierwszym i drugim trymestrze ciąży nie należy podawać ibuprofenu, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeśli ibuprofen jest stosowany w tym okresie, należy przestrzegać następujących zasad:⁷

1. Stosować możliwie najmniejszą dawkę
2. Ograniczyć czas stosowania leku do niezbędnego minimum
3. Rozważyć przedporodowe monitorowanie w kierunku małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego po ekspozycji na ibuprofen przez kilka dni od 20. tygodnia ciąży

W przypadku stwierdzenia małowodzia lub zwężenia przewodu tętniczego konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie stosowania ibuprofenu.⁸

Stosowanie ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży

W trzecim trymestrze ciąży stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn, takich jak ibuprofen, może powodować poważne konsekwencje zarówno dla płodu, jak i dla matki.⁹

Potencjalne zagrożenia dla płodu:¹⁰

• Działania toksyczne w obrębie układu krążenia i oddechowego, które mogą prowadzić do:
  • Przedwczesnego zwężenia lub zamknięcia przewodu tętniczego
  • Nadciśnienia płucnego
• Zaburzenie czynności nerek płodu

Potencjalne zagrożenia dla matki pod koniec ciąży i dla noworodka:¹¹

• Wydłużenie czasu krwawienia – działanie przeciwagregacyjne ibuprofenu może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek
• Zahamowanie skurczów macicy, co może prowadzić do:
  • Opóźnienia rozpoczęcia porodu
  • Wydłużenia czasu trwania porodu

Z uwagi na powyższe zagrożenia, stosowanie ibuprofenu (w tym preparatu MIG dla dzieci Forte o smaku truskawkowym) jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży.¹²

Stosowanie ibuprofenu podczas karmienia piersią

Ibuprofen i jego metabolity przenikają do mleka kobiecego, ale stężenia te są stosunkowo niewielkie. Do chwili obecnej nie odnotowano szkodliwego działania leku na niemowlęta karmione piersią przez matki przyjmujące ibuprofen.¹³

W związku z tym, przerywanie karmienia piersią zwykle nie jest konieczne w przypadku krótkotrwałego stosowania ibuprofenu w zalecanych dawkach. Niemniej jednak, przy dłuższej terapii lub stosowaniu wyższych dawek, lekarz powinien indywidualnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka.¹⁴

Wpływ ibuprofenu na płodność kobiet

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące syntezę cyklooksygenazy i prostaglandyn, do których należy ibuprofen, mogą negatywnie wpływać na płodność kobiet. Mechanizm tego działania polega na zaburzaniu procesu jajeczkowania.¹⁵

Co istotne, działanie to ma charakter odwracalny i ustępuje po zakończeniu terapii ibuprofenem. Należy o tym poinformować pacjentki, które mają problemy z zajściem w ciążę lub są w trakcie badań z powodu niepłodności.¹⁶

Zalecenia dla lekarzy dotyczące stosowania ibuprofenu u kobiet w wieku rozrodczym

• U kobiet planujących ciążę należy rozważyć alternatywne metody leczenia, niezawierające NLPZ
• W przypadku konieczności zastosowania ibuprofenu należy używać najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas
• Pacjentki należy informować o wszystkich potencjalnych ryzykach związanych ze stosowaniem ibuprofenu w ciąży
• Od 20. tygodnia ciąży należy monitorować stan płodu pod kątem możliwego małowodzia i zwężenia przewodu tętniczego
• Bezwzględnie unikać stosowania ibuprofenu w trzecim trymestrze ciąży
• Podczas krótkotrwałego stosowania ibuprofenu w zalecanych dawkach zwykle nie ma konieczności przerywania karmienia piersią