Wpływ leku Ascalcin Plus o smaku malinowym na płodność, ciążę i laktację

Lek Ascalcin Plus o smaku malinowym zawierający 500 mg kwasu acetylosalicylowego, 300 mg kwasu askorbowego i 200 mg wapnia (w postaci 1,55 g wapnia laktoglukonianu) wymaga szczególnej uwagi w kontekście jego stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Niniejsze opracowanie przedstawia szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentce w kontekście płodności, ciąży i karmienia piersią.¹

Wpływ na ciążę

Kwas acetylosalicylowy, jako inhibitor syntezy prostaglandyn, może wywierać niekorzystny wpływ na przebieg ciąży oraz rozwój zarodka i płodu. Jest to istotna informacja, którą lekarz musi przekazać pacjentce przed zastosowaniem leku.²

Zastosowanie leku w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Dane epidemiologiczne wskazują na zwiększone ryzyko powikłań przy stosowaniu inhibitorów prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży. Obserwuje się podwyższone ryzyko wystąpienia:

• Poronienia – badania wskazują na zwiększone ryzyko utraty ciąży przy stosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn
• Wad wrodzonych serca – bezwzględne ryzyko wzrasta z mniej niż 1% do około 1,5%
• Wytrzewienia – zwiększone ryzyko tej wady rozwojowej jest również związane ze stosowaniem tej grupy leków

³

Należy podkreślić, że ryzyko wystąpienia wad wrodzonych wzrasta wraz z dawką leku i czasem trwania leczenia. Ta zależność jest kluczowa przy podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu terapii u kobiet w ciąży.⁴

Badania na zwierzętach potwierdzają niekorzystny wpływ inhibitorów syntezy prostaglandyn na rozwijający się organizm. Wykazano:

• Zwiększone ryzyko utraty zarodka w okresie przed i po zagnieżdżeniu
• Wzrost śmiertelności zarodka i płodu
• Zwiększoną częstość występowania różnych wad rozwojowych, szczególnie w obrębie układu krążenia podczas okresu organogenezy

⁵

W związku z powyższymi danymi, kwasu acetylosalicylowego nie należy podawać podczas pierwszego i drugiego trymestru ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne. Jeżeli zaistnieje kliniczna potrzeba zastosowania leku u kobiety planującej ciążę lub będącej w pierwszym lub drugim trymestrze, należy zastosować możliwie najmniejszą dawkę i najkrótszy czas terapii.⁶

Przeciwwskazania w trzecim trymestrze ciąży

Stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn w trzecim trymestrze ciąży może spowodować u płodu poważne powikłania:

• Zaburzenia układu krążenia – szczególnie niebezpieczne jest przedwczesne zamknięcie przewodu tętniczego oraz nadciśnienie płucne
• Zaburzenia czynności nerek – mogą one doprowadzić do niewydolności nerek z małowodziem

⁷

Dodatkowo, pod koniec ciąży stosowanie inhibitorów syntezy prostaglandyn może wywołać niekorzystne efekty zarówno u matki, jak i u noworodka:

1. Przedłużenie czasu krwawienia – efekt ten wynika z zahamowania agregacji płytek krwi i może wystąpić nawet po zastosowaniu bardzo małych dawek leku
2. Hamowanie czynności skurczowej macicy – może to prowadzić do opóźnienia lub przedłużenia porodu

⁸

Ze względu na wymienione powyżej ryzyka, stosowanie kwasu acetylosalicylowego w dawce 100 mg/dobę i większej jest bezwzględnie przeciwwskazane w trzecim trymestrze ciąży. Lekarz musi jednoznacznie poinformować pacjentkę o tym przeciwwskazaniu.⁹

Wpływ na karmienie piersią

Substancje czynne leku Ascalcin Plus o smaku malinowym (kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy i wapń) przenikają do mleka kobiecego, lecz w niewielkich ilościach. Informacja ta jest istotna dla lekarza podejmującego decyzję o włączeniu leku u pacjentki karmiącej piersią.¹⁰

Należy rozróżnić dwie sytuacje kliniczne:

• Krótkotrwałe stosowanie – zazwyczaj nie ma konieczności przerywania karmienia piersią
• Regularne przyjmowanie dużych dawek kwasu acetylosalicylowego – w tym przypadku karmienie piersią powinno być wcześniej przerwane

¹¹

Wpływ na płodność

Istnieją dowody naukowe wskazujące, że leki hamujące cyklooksygenazę (enzymy zaangażowane w syntezę prostaglandyn), do których należy kwas acetylosalicylowy, mogą negatywnie wpływać na płodność u kobiet. Mechanizm tego działania wynika z wpływu na proces owulacji.¹²

Należy jednak podkreślić, że zaburzenia płodności związane ze stosowaniem inhibitorów cyklooksygenazy mają charakter przemijający i ustępują po zakończeniu terapii. Informacja ta ma szczególne znaczenie dla kobiet planujących ciążę, które stosują lub stosowały w przeszłości preparaty z kwasem acetylosalicylowym.¹³

Zalecenia dla lekarzy przepisujących Ascalcin Plus o smaku malinowym

Lekarz przepisujący lek Ascalcin Plus o smaku malinowym (500 mg kwasu acetylosalicylowego, 300 mg kwasu askorbowego, 200 mg wapnia) kobietom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią powinien:

• Dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka przed włączeniem leku
• Poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach związanych ze stosowaniem kwasu acetylosalicylowego w ciąży
• Bezwzględnie przestrzegać przeciwwskazania dotyczącego stosowania leku w trzecim trymestrze ciąży (dawka ASA ≥ 100 mg/dobę)
• W pierwszym i drugim trymestrze stosować lek tylko w razie bezwzględnej konieczności, w najmniejszej skutecznej dawce przez najkrótszy możliwy czas
• W przypadku pacjentek karmiących piersią rozważyć krótkotrwałość terapii i ewentualną potrzebę przerwania karmienia przy długotrwałym leczeniu dużymi dawkami
• Poinformować kobiety planujące ciążę o potencjalnym wpływie leku na płodność oraz o przemijającym charakterze tego działania