metamizol

Metamizol (znany również jako dipyron) to nieopioidowy lek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i spazmolityczny z grupy pochodnych pirazolonu. Jest skuteczny w leczeniu bólu o różnym nasileniu, szczególnie bólu trzewnego i kolkowego, oraz w stanach gorączkowych opornych na inne leki przeciwgorączkowe.

Mechanizm działania metamizolu obejmuje hamowanie cyklooksygenazy (COX) oraz wpływ na układ kannabinoidowy i opioidowy. W przeciwieństwie do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), wykazuje słabsze działanie przeciwzapalne, ale silniejsze działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.

Najpoważniejszym działaniem niepożądanym metamizolu jest agranulocytoza – potencjalnie zagrażające życiu zmniejszenie liczby granulocytów we krwi. Z tego powodu lek został wycofany z obrotu w wielu krajach, w tym w USA i Wielkiej Brytanii. W Polsce metamizol pozostaje dostępny, ale zaleca się jego stosowanie tylko w krótkotrwałej terapii i gdy inne leki przeciwbólowe są nieskuteczne lub przeciwwskazane.

Metamizol znajduje zastosowanie w leczeniu silnego bólu pourazowego i pooperacyjnego, kolki nerkowej, bólu nowotworowego oraz stanów gorączkowych nieodpowiadających na inne leki przeciwgorączkowe. Ze względu na silne działanie spazmolityczne jest szczególnie skuteczny w bólach spastycznych przewodu pokarmowego, dróg żółciowych i układu moczowego.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Aspirin Cardio 100 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, wynikające m.in. z wpływu na wiązanie z białkami osocza, modyfikację klirensu nerkowego oraz zmiany metabolizmu leków. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie ASA z metotreksatem w dawkach ≥ 15 mg/tydzień ze względu na zwiększone ryzyko toksyczności szpiku kostnego, wynikające ze zmniejszonego klirensu nerkowego i wypierania metotreksatu z połączeń białkowych. NLPZ (ibuprofen, naproksen) mogą osłabiać antyagregacyjne działanie ASA, co ogranicza jego kardioprotekcję, natomiast leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny, heparyna) w połączeniu z ASA zwiększają ryzyko krwawień poprzez nasilenie działania przeciwzakrzepowego i wypieranie z białek osocza. Ponadto, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inne NLPZ zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, a glikokortykosteroidy ogólnoustrojowe nasilają ryzyko choroby wrzodowej i krwawień, wymagając monitorowania i ewentualnej gastroprotekcji.
agregacja płytek krwi, benzbromaron, białko osocza, choroba Addisona, choroba wątroby, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa żołądka, czas krwawienia, digoksyna, działanie antyagregacyjne, działanie kardioprotekcyjne, działanie ototoksyczne, działanie przeciwdnawe, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie przeciwzakrzepowe, filtracja kłębuszkowa, furosemid, gastroprotekcja, glikokortykosteroid, gospodarka wodno-elektrolitowa, heparyna, ibuprofen, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, kanalik nerkowy, klirens nerkowy, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metamizol, metotreksat, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, ryzyko sercowo-naczyniowe, salicylany, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie w osoczu, synteza prostaglandyn, szpik kostny, toksyczność metotreksatu, tyklopidyna, uszkodzenie nerek, właściwość hipoglikemizująca, wydalanie kwasu moczowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine 288,2 mg/5 ml

Walproinian sodu (Depakine) wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi oraz innymi grupami leków. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital (zwiększenie stężenia w osoczu, ryzyko sedacji, szczególnie u dzieci), lamotrygina (wydłużenie okresu półtrwania, ryzyko ciężkiej wysypki), fenytoina (wzrost frakcji wolnej, ryzyko toksyczności), karbamazepina (zwiększona toksyczność) oraz leków z grupy antybiotyków karbapenemowych (spadek stężenia walproinianu o 60-100% w ciągu 2 dni, ryzyko napadów). Ponadto walproinian może zwiększać stężenia zydowudyny, felbamatu, rufinamidu i propofolu, a zmniejszać stężenie olanzapiny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko encefalopatii i hiperamonemii przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu lub acetazolamidu oraz na potencjalne uszkodzenie wątroby, zwłaszcza przy kojarzeniu z kanabidiolem (dawki 10-25 mg/kg mc., u 19% pacjentów obserwowano >3-krotny wzrost AIAT). W przypadku leków silnie wiążących się z białkami (np. kwas acetylosalicylowy) dochodzi do wzrostu frakcji wolnego walproinianu, co wymaga ostrożności.
acetazolamid, adefowir, aminotransferaza, antybiotyk karbapenemowy, benzodiazepina, cholestyramina, cymetydyna, czas protrombinowy, doustny lek antykoncepcyjny, encefalopatia, erytromycyna, estrogen, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemii, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, kanabidiol, karbamazepina, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lopinawir, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neutropenia, niedobór karnityny, nimodypina, olanzapina, progesteron, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, sedacja, terapia skojarzona, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Maxipirin 500 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza z metotreksatem, lekami przeciwzakrzepowymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), inhibitorami SSRI, digoksyną, lekami przeciwcukrzycowymi, diuretykami, glikokortykosteroidami, inhibitorami ACE, kwasem walproinowym oraz alkoholem. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie ASA z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień, co jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności szpikowej i zmniejszenie klirensu nerkowego metotreksatu. Wysokie dawki ASA mogą nasilać działanie hipoglikemizujące leków przeciwcukrzycowych oraz osłabiać działanie diuretyków i inhibitorów ACE poprzez zmniejszenie filtracji kłębuszkowej. Ponadto, ASA w połączeniu z lekami przeciwzakrzepowymi i trombolitycznymi zwiększa ryzyko krwawień, podobnie jak w kojarzeniu z SSRI, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia.
agregacja płytek krwi, białko osocza, choroba Addisona, czas krwawienia, digoksyna, działanie diuretyczne, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwnadciśnieniowe, efekt synergistyczny, farmakokinetyka, filtracja kłębuszkowa, funkcja płytek krwi, glikokortykosteroid, hemostaza, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor agregacji płytek, insulina, interakcja lekowa, kanalik nerkowy, klirens nerkowy, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdnawy, lek przeciwzakrzepowy, lek przeciwzapalny, lek trombolityczny, metamizol, metotreksat, NLPZ, ochrona mięśnia sercowego, owrzodzenie błony śluzowej, pochodna sulfonylomocznika, prostaglandyna ochronna, regeneracja śluzówki, SSRI, synteza prostaglandyn, toksyczność szpiku kostnego, wydalanie kwasu moczowego
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Metamizol Dr. Max 500 mg

Metamizol Dr. Max, zawierający 500 mg metamizolu sodowego jednowodnego w tabletce, wymaga szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Dane kliniczne dotyczące 568 kobiet narażonych na metamizol w pierwszym trymestrze nie wykazały działania teratogennego, jednak stosowanie leku w I i II trymestrze jest zalecane wyłącznie w uzasadnionych przypadkach i jako ostateczność. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest podawanie metamizolu w III trymestrze ciąży ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na płód, w tym zaburzenia czynności nerek i zwężenie przewodu tętniczego. W przypadku niezamierzonego zastosowania w III trymestrze konieczne jest monitorowanie płynu owodniowego ultrasonograficznie oraz przewodu tętniczego echokardiograficznie. Metamizol przenika przez barierę łożyskową, co potęguje ryzyko ekspozycji płodu na substancję czynną i jej metabolity.
badanie ultrasonograficzne, bariera łożyskowa, działanie teratogenne, echokardiografia, karmienie piersią, metamizol, metamizol sodowy jednowodny, odciąganie pokarmu, płyn owodniowy, produkty rozkładu metamizolu, przenikanie do mleka matki, przewód tętniczy, toksyczne działanie na płód, toksyczne działanie na zarodek, trzeci trymestr ciąży, wpływ na rozrodczość, zaburzenie czynności nerek płodu, zwężenie przewodu tętniczego
Leksykon leków
Interakcje leku – Acesan 30 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA), substancja czynna preparatu Acesan, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie ASA z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień, co prowadzi do zwiększenia toksyczności na szpik kostny poprzez zmniejszenie klirensu nerkowego i wypieranie metotreksatu z połączeń białkowych. W przypadku metotreksatu w dawkach <15 mg/tydzień konieczne jest ścisłe monitorowanie morfologii. Interakcje o wysokim ryzyku obejmują także leki przeciwzakrzepowe (pochodne kumaryny, heparyna) oraz leki trombolityczne i przeciwpłytkowe, które synergistycznie zwiększają ryzyko krwawień. Istotne jest również unikanie jednoczesnego stosowania ASA z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) w dawkach ≥3 g/dobę ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego oraz zmniejszenie skuteczności diuretyków i inhibitorów ACE przy takich dawkach ASA.
benzbromaron, choroba Addisona, digoksyna, działanie antykoagulacyjne, działanie hipoglikemizujące, działanie hipotensyjne, działanie kardioprotekcyjne, działanie przeciwpłytkowe, działanie urykozuryczne, gastroprotekcja, glikokortykosteroid systemowy, heparyna, hepatotoksyczność, hydrokortyzon, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor agregacji płytek, inhibitor cyklooksygenazy, INR, insulina, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, lek urykozuryczny, metamizol, metotreksat, monitorowanie glikemii, morfologia krwi, NLPZ, parametry krzepnięcia, paroksetyna, pochodna sulfonylomocznika, pochodne kumaryny, probenecyd, równowaga elektrolitowa, salicylany, sertralina, SSRI, stężenie digoksyny, stężenie kwasu moczowego, toksyczność szpiku kostnego, tyklopidyna, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie krzepnięcia
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Benlek

Produkt leczniczy Benlek zawiera 500 mg metamizolu sodowego jednowodnego, 38,75 mg tiaminy chlorowodorku oraz 50 mg kofeiny i wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym agranulocytozy i trombocytopenii. Agranulocytoza, choć rzadka, stanowi zagrożenie życia i jest szczególnie prawdopodobna przy dużych dawkach lub długotrwałej terapii. Typowe objawy to wysoka gorączka, dreszcze, bóle gardła, trudności w połykaniu, stany zapalne błon śluzowych oraz owrzodzenia jamy ustnej. Diagnostycznie obserwuje się znaczne zmniejszenie granulocytów, przyspieszone OB oraz zwykle prawidłowe wartości hemoglobiny, erytrocytów i płytek krwi. W przypadku podejrzenia agranulocytozy konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i pilna kontrola morfologii krwi, nawet przed uzyskaniem wyników badań.
agranulocytoza, alergia na gluten, ból gardła, celiakia, dysfagia, gorączka, granulocyty, metamizol, morfologia z rozmazem, nadciśnienie tętnicze, OB, obraz krwi, owrzodzenie jamy ustnej, pirazolony, reakcja anafilaktyczna, skrobia pszeniczna, szpik kostny, tiamina, trombocytopenia, wstrząs, zapalenie błony śluzowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Absenor 500 mg

Kwas walproinowy, substancja czynna preparatu Absenor, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność oraz bezpieczeństwo terapii. Induktory enzymów wątrobowych, takie jak fenobarbital, fenytoina, karbamazepina i prymidon, obniżają stężenie kwasu walproinowego w surowicy, co wymaga monitorowania i dostosowania dawki. Szczególnie istotna jest interakcja z karbapenemami, które mogą obniżyć stężenie walproinianu o 60-100% w ciągu około 2 dni, co może prowadzić do utraty kontroli napadów padaczkowych i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Leki takie jak cymetydyna, erytromycyna, fluoksetyna i felbamat zwiększają stężenie kwasu walproinowego, co może nasilać działania niepożądane i wymaga monitorowania. Produkty silnie wiążące się z białkami osocza, np. kwas acetylosalicylowy, mogą zwiększać stężenie wolnego kwasu walproinowego, co jest szczególnie niebezpieczne u dzieci i młodzieży. Hormonalne środki antykoncepcyjne indukują enzymy UGT, zwiększając klirens walproinianu i potencjalnie zmniejszając jego skuteczność, co wymaga kontroli stężenia leku w osoczu.
acetazolamid, antagonista witaminy K, antykoncepcja hormonalna, barbiturany, benzodiazepiny, biodostępność walproinianu, ciało ketonowe, ciężka reakcja skórna, depresja OUN, diazepam, działanie niepożądane, encefalopatia hiperamonemiczna, felbamat, glukuronylotransferaza, hepatotoksyczność, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, karbapenemy, kwas walproinowy, kwasica ketonowa, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, metabolizm wątrobowy, metamizol, monitorowanie stężenia leku, napad padaczkowy, neutropenia, nimodypina, ośrodkowy układ nerwowy, propofol, terapia skojarzona, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Bonacard 150 mg

Interakcje kwasu acetylosalicylowego (ASA) w małych dawkach, takich jak 150 mg/dobę (Bonacard), obejmują liczne mechanizmy farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, w tym wypieranie leków z połączeń z białkami osocza oraz hamowanie syntezy prostaglandyn. Szczególnie istotne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania ASA z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności szpiku kostnego. Ibuprofen może osłabiać kardioprotekcyjne działanie ASA poprzez hamowanie jego wpływu na agregację płytek, co jest istotne u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Ponadto, ASA zwiększa ryzyko krwawień w połączeniu z lekami przeciwzakrzepowymi, SSRI, lekami trombolitycznymi oraz innymi NLPZ, zwłaszcza w dawkach ≥3000 mg/dobę, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i rozważenia gastroprotekcji.
agregacja płytek krwi, białka osocza, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa żołądka, czas krwawienia, digoksyna, działanie antyagregacyjne, działanie farmakologiczne, działanie gastrotoksyczne, działanie kardioprotekcyjne, działanie przeciwpłytkowe, farmakodynamika, farmakokinetyka, filtracja kłębuszkowa, funkcja nerek, gastroprotekcja, glikokortykosteroid, heparyna, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor ACE, kanalik nerkowy, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metamizol, metotreksat, morfologia krwi, NLPZ, ototoksyczność furosemidu, owrzodzenie błony śluzowej, parametry krzepnięcia, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, prostaglandyna, SSRI, szpik kostny, toksyczność metotreksatu
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Metamizole Kalceks 500 mg/ml

Metamizole Kalceks (500 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) jest wskazany do stosowania pozajelitowego, szczególnie gdy podanie doustne jest niemożliwe. Lek wykazuje szybkie działanie analgetyczne i przeciwgorączkowe, pojawiające się w ciągu 30 minut i utrzymujące się około 4 godzin. Dawkowanie należy dostosować do nasilenia objawów i indywidualnej reakcji pacjenta, stosując najmniejszą skuteczną dawkę. Maksymalna dawka pojedyncza dla dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat i masie ciała >53 kg wynosi 1000 mg, z możliwością zwiększenia do 2500 mg (5 ml roztworu) w uzasadnionych przypadkach, a dawka dobowa do 5000 mg (10 ml). U dzieci dawkę oblicza się na podstawie masy ciała (8-16 mg/kg), z podanymi szczegółowymi wartościami dawkowania w zależności od wieku i masy ciała. U pacjentów w podeszłym wieku, osłabionych oraz z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się zmniejszenie dawki ze względu na wydłużony czas eliminacji metabolitów.
ciężkie zaburzenie wątroby, eliminacja metamizolu, klirens kreatyniny, metabolizm leku, metamizol, nasilenie bólu, opanowanie objawów, podanie domięśniowe, podanie doustne, podanie pozajelitowe, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hipotensyjna, roztwór do wstrzykiwań, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Abrea 75 mg

Kwas acetylosalicylowy, substancja czynna preparatu Abrea, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Skojarzenie z metotreksatem w dawkach >15 mg/tydzień jest przeciwwskazane ze względu na znaczne zwiększenie hematologicznej toksyczności poprzez zmniejszenie klirensu nerkowego metotreksatu. Preparat nasila ryzyko krwawień w połączeniu z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, heparyna) i trombolitycznymi (alteplaza), co wymaga monitorowania czasu krwawienia. Interakcje z lekami przeciwpłytkowymi i SSRI zwiększają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, a z lekami moczopędnymi i przeciwnadciśnieniowymi (inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II) mogą prowadzić do ostrej niewydolności nerek, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek kwasu acetylosalicylowego. Zalecane jest monitorowanie funkcji nerek i odpowiednie nawodnienie pacjentów. Ponadto, kwas acetylosalicylowy może nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i pochodnych sulfonylomocznika oraz zwiększać stężenia digoksyny i litu w osoczu, co wymaga dostosowania dawek i monitorowania stężeń leków.
agregacja płytek krwi, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny II, błona śluzowa przewodu pokarmowego, choroba wrzodowa, cyklosporyna, digoksyna, diuretyk pętlowy, dna moczanowa, działanie hipoglikemizujące, działanie kardioprotekcyjne, działanie nefrotoksyczne, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, gastroprotekcja, hemostaza, hiperurykemia, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor anhydrazy węglanowej, klirens nerkowy, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, kwasica, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metamizol, metotreksat, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, ostra niewydolność nerek, ostry udar, owrzodzenie, parametry krzepnięcia, płytki krwi, pochodna sulfonylomocznika, poziom glukozy we krwi, probenecyd, SSRI, takrolimus, wiązanie z albuminami
Leksykon leków
Interakcje leku – Methadone Hydrochloride Molteni 5 mg/ml

Metadon, będący substratem glikoproteiny P oraz metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory glikoproteiny P (np. chinidyna, werapamil) oraz inhibitory CYP3A4 (m.in. klarytromycyna, flukonazol, sok grejpfrutowy) zwiększają stężenie metadonu w osoczu, co może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna) obniżają stężenie metadonu, zwiększając ryzyko zespołu abstynencyjnego. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi u pacjentów z HIV, gdzie metadon zmienia biodostępność dydanozyny, stawudyny i zydowudyny, a inhibitory proteazy (np. rytonawir) spowalniają jego metabolizm. Efawirenz obniża stężenie metadonu o 48-57%, co może wywołać objawy odstawienia. Metamizol indukuje CYP2B6 i CYP3A4, obniżając stężenie metadonu, a środki zakwaszające mocz (chlorek amonu) nasilają jego wydalanie. Kannabidiol zwiększa stężenie metadonu, wymagając monitorowania i dostosowania dawki.
antagonista opioidowy, benzodiazepina, depresja oddechowa, działanie agonistyczno-antagonistyczne, efawirenz, gabapentynoid, glikoproteina p, glukuronidacja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu noradrenaliny, inhibitor wychwytu serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, kannabidiol, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwmuskarynowy, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, metabolizm wątrobowy, metadon, metamizol, niedociśnienie tętnicze, niedrożność porażenna jelit, rytonawir, stężenie osoczowe, zespół abstynencyjny, zespół odstawienia opioidowego, zespół serotoninowy, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Zahron ASA 10 mg + 100 mg

Preparat Zahron ASA, zawierający rozuwastatynę i kwas acetylosalicylowy, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Rozuwastatyna jest substratem białek transportujących (OATP1B1, BCRP), a jej stężenie w osoczu może ulegać znacznemu zwiększeniu przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów tych białek, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Przykładowo, cyklosporyna zwiększa AUC rozuwastatyny 7-krotnie (przeciwwskazane łączne stosowanie), a inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir) powodują trzykrotny wzrost AUC i siedmiokrotny wzrost Cmax. Gemfibrozyl podwaja AUC i Cmax rozuwastatyny, co również zwiększa ryzyko miopatii. Z kolei leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20%. Rozuwastatyna nie jest istotnym substratem ani inhibitorem cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji metabolicznych.
antagonista witaminy K, AUC rozuwastatyny, białko oporności raka piersi, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, digoksyna, doustny produkt antykoncepcyjny, działanie hipoglikemizujące, erytromycyna, ezetymib, gemfibrozyl, glikokortykosteroid, heparyna, inhibitor agregacji płytek krwi, inhibitor proteazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas fusydowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek zobojętniający sok żołądkowy, metamizol, metotreksat, miopatia, morfologia krwi, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ostra niewydolność nerek, polipeptyd transportujący aniony organiczne, rabdomioliza, rozuwastatyna i kwas acetylosalicylowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tikagrelor, toksyczność hematologiczna
Leksykon leków
Interakcje leku – ApoSerta 100 mg

Sertralina, jako SSRI, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Przeciwwskazane jest łączenie jej z nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. selegiliną) oraz odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemidem) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; wymagana jest przerwa odpowiednio 14 dni po odstawieniu inhibitora MAO i 7 dni po odstawieniu sertraliny. Linezolid, będący słabym, odwracalnym inhibitorem MAO, również jest przeciwwskazany. Jednoczesne stosowanie sertraliny z pimozydem jest zabronione z powodu wzrostu stężenia pimozydu o około 35%, co może prowadzić do toksyczności. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii ze względu na potencjalne nasilenie działania sedatywnego i ryzyko hepatotoksyczności. Wysokie ryzyko zespołu serotoninowego występuje także przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (fentanyl, tryptany, inne SSRI, amfetaminy) oraz lekami wydłużającymi odstęp QT, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i EKG.
aktywność cholinoesterazy, arytmia komorowa, buprenorfina, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynność płytek krwi, działanie sedatywne, fentanyl, fenytoina, flekainid, flukonazol, hepatotoksyczność, inhibitor monoaminooksydazy, itrakonazol, ketokonazol, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek serotoninergiczny, linezolid, metamizol, miwakurium, moklobemid, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny inhibitor MAO-A, omeprazol, pimozyd, propafenon, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, torsade de pointes, trójpierśceniowy lek przeciwdepresyjny, warfaryna, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Eubiocard 150 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA) w dawce 150 mg stosowany w preparacie Eubiocard wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą mieć istotne konsekwencje kliniczne. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie ASA z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień, co prowadzi do nasilenia toksyczności na szpik kostny poprzez zmniejszenie klirensu nerkowego metotreksatu i wypieranie go z połączeń z białkami osocza (interakcja przeciwwskazana). Ibuprofen może hamować antyagregacyjne działanie ASA, osłabiając jego efekt kardioprotekcyjny. Współpodawanie ASA z lekami przeciwzakrzepowymi (np. kumaryny, heparyna) zwiększa ryzyko krwawień z powodu sumowania efektów antyagregacyjnych i wypierania leków z białek osocza. Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inne NLPZ nasilają ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego i uszkodzeń błony śluzowej, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami układu pokarmowego. Ponadto ASA może osłabiać działanie leków moczopędnych i inhibitorów ACE, a także nasilać toksyczność digoksyny i kwasu walproinowego poprzez zmiany farmakokinetyczne i farmakodynamiczne.
agregacja płytek krwi, benzbromaron, choroba Addisona, choroba wrzodowa żołądka, digoksyna, działanie hipoglikemizujące, działanie kardioprotekcyjne, działanie ototoksyczne, działanie przeciwnadciśnieniowe, filtracja kłębuszkowa, furosemid, glikokortykosteroid systemowy, heparyna, hydrokortyzon, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdnawy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metamizol, metotreksat, niedocukrzenie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, owrzodzenie błony śluzowej, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, szpik kostny, toksyczność kwasu walproinowego, uszkodzenie błony śluzowej żołądka
Leksykon substancji czynnych
Fenpiweryna – Działania niepożądane

Fenpiweryny bromek, obecny w preparacie Spasmalgon w stężeniu 0,02 mg/ml (w roztworze do wstrzykiwań), jest stosowany w leczeniu bólów spastycznych. Preparat zawiera również metamizol sodu (500 mg/ml) i pitofenonu chlorowodorek (2 mg/ml), co utrudnia jednoznaczne przypisanie działań niepożądanych wyłącznie fenpiwerynie. Wśród działań niepożądanych obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia (rzadko) oraz agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna i aplastyczna (bardzo rzadko). Reakcje immunologiczne obejmują wysypki, reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, zwłaszcza po podaniu pozajelitowym, które mogą wystąpić w trakcie lub kilka godzin po podaniu. Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) oraz zespół DRESS.
agranulocytoza, bezmocz, białkomocz, choroba wrzodowa żołądka, dysfagia, fenpiweryna, hipotensja, leukopenia, metamizol, napad astmy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, oliguria, ostre zapalenie wątroby, palpitacje serca, pitofenon, pokrzywka uogólniona, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, reakcje skórne, sinica, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wielomocz, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowa, wysypka polekowa, zaburzenia ostrości widzenia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie żołądka, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Dailiport 0,5 mg

Takrolimus, metabolizowany głównie przez izoenzym wątrobowy CYP3A4 oraz w ścianie jelita, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami modulującymi aktywność tego enzymu. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak azole (ketokonazol, flukonazol, itrakonazol), makrolidy (erytromycyna), inhibitory proteazy HIV i HCV, znacząco zwiększają stężenie takrolimusu we krwi, co wymaga zmniejszenia dawki i ścisłego monitorowania stężenia leku. Z kolei induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, fenytoina, ziele dziurawca, powodują obniżenie stężenia takrolimusu, co często wymaga zwiększenia dawki i częstego monitorowania. Dodatkowo, takrolimus wykazuje silne wiązanie z białkami osocza, co może prowadzić do interakcji z NLPZ, doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi i przeciwcukrzycowymi. Szczególną uwagę należy zwrócić na unikanie soku grejpfrutowego i alkoholu, które mogą zwiększać stężenie takrolimusu i nasilać jego toksyczność, w tym nefro- i neurotoksyczność.
acyklowir, amfoterycyna B, aminoglikozyd, antybiotyk makrolidowy, biodostępność leku, cyklosporyna, CYP3A4, doustny lek przeciwcukrzycowy, doustny lek przeciwzakrzepowy, fenytoina, flukloksacylina, flukonazol, gancyklowir, hiperkaliemia, induktor enzymu, inhibitor enzymu, inhibitor gyrazy, inhibitor proteazy HCV, inhibitor proteazy HIV, itrakonazol, izoniazyd, karbamazepina, ketokonazol, kortykosteroid, kotrimoksazol, kwas mykofenolowy, lek moczopędny oszczędzający potas, lek prokinetyczny, lek przeciwgrzybiczny, metamizol, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfampicyna, sok grejpfrutowy, takrolimus, wankomycyna, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Eupirin 300 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA) zawarty w produkcie Eupirin wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie ASA z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na nasilenie toksyczności szpiku kostnego, wynikające ze zmniejszenia klirensu nerkowego metotreksatu oraz wypierania go z połączeń z białkami osocza. W przypadku dawek metotreksatu <15 mg/tydzień konieczna jest szczególna ostrożność. ASA nasila działanie leków przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny, heparyna, trombolityki) i innych leków hamujących agregację płytek (np. tyklopidyna), co zwiększa ryzyko krwawień. Jednoczesne stosowanie z NLPZ, SSRI oraz glikokortykosteroidami podawanymi ogólnie zwiększa ryzyko choroby wrzodowej i krwawień z przewodu pokarmowego. ASA może również osłabiać działanie leków moczopędnych i przeciwdnawczych na kwas moczowy (benzbromaron, probenecyd), a także zwiększać stężenie digoksyny i toksyczność kwasu walproinowego poprzez wypieranie z białek osocza.
acetazolamid, agregacja płytek krwi, alteplaza, benzbromaron, białka osocza, błona śluzowa żołądka, choroba Addisona, choroba wrzodowa, digoksyna, działanie antyagregacyjne, działanie hipoglikemizujące, działanie przeciwnadciśnieniowe, filtracja kłębuszkowa, furosemid, glikokortykosteroidy, heparyna, inhibitory konwertazy angiotensyny, insulina, kanaliki nerkowe, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas walproinowy, leki moczopędne, leki przeciwcukrzycowe, leki przeciwdnawe, leki przeciwzakrzepowe, leki trombolityczne, metamizol, niesteroidowe leki przeciwzapalne, omeprazol, ototoksyczność, owrzodzenie, pochodne kumaryny, pochodne sulfonylomocznika, probenecyd, salicylany, selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, streptokinaza, synteza prostaglandyn, szpik kostny, toksyczność metotreksatu, tyklopidyna, układ sercowo-naczyniowy, wydalanie kwasu moczowego
Leksykon substancji czynnych
O-etoksybenzamid – Interakcje

O-etoksybenzamid wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Nasilenie działania hipoglikemizującego insuliny i sulfonylomoczników wymaga częstszej kontroli glikemii i potencjalnej redukcji dawek leków przeciwcukrzycowych. Preparat zwiększa ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryna, NOAC, heparyna), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i dostosowania dawkowania. Interakcja z metotreksatem prowadzi do zwiększenia jego toksyczności (mielotoksyczność, hepatotoksyczność, nefrotoksyczność) poprzez wypieranie z białek osocza i zmniejszenie klirensu nerkowego, co wskazuje na konieczność ścisłego monitorowania i ewentualnej redukcji dawki. Osłabienie działania spironolaktonu, NLPZ (np. indometacyna) oraz leków urykozurycznych (probenecyd, sulfinpirazon) wymaga odpowiedniej korekty dawkowania i monitorowania elektrolitów oraz stężenia kwasu moczowego.
agregacja płytek krwi, cyklooksygenaza, digoksyna, dna moczanowa, działanie hipoglikemizujące, gastroprotekcja, glukoneogeneza wątrobowa, hemostaza, heparyna, hepatotoksyczność, hiperurykemia, hipoglikemia, homeostaza glukozy, indometacyna, klirens nerkowy, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas walproinowy, lek hipoglikemizujący, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwzakrzepowy, lek urykozuryczny, lek zwiotczający mięśnie, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, mielotoksyczność, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowy doustny antykoagulant, o-etoksybenzamid, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, polipragmazja, probenecyd, profilaktyka sercowo-naczyniowa, spironolakton, sulfinpirazon, sulfonamid, sulfonylomocznik, terapia hiperurykemii, wankomycyna, warfaryna
Leksykon substancji czynnych
Tiamina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Tiamina (witamina B1) nie wykazuje istotnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn zarówno w monoterapii (dawki 3 mg i 25 mg, np. Vitaminum B1 Richter), jak i w preparatach złożonych zawierających inne witaminy z grupy B (np. Beduo z tiaminą 100 mg i pirydoksyną 100 mg, Bexon, Milgamma N, Neurobion Advance). Preparaty do podania domięśniowego oraz doustne, a także preparaty do żywienia pozajelitowego (np. Viantan) wykazują nieistotny lub brak wpływu na funkcje psychomotoryczne. Wyjątek stanowi preparat Benlek (tiamina 38,75 mg, metamizol sodowy 500 mg, kofeina 50 mg), gdzie ze względu na obecność metamizolu i kofeiny zaleca się ostrożność, zwłaszcza przy większych dawkach lub łączeniu z alkoholem, ze względu na potencjalne upośledzenie zdolności koncentracji i reagowania.
Bexon, cyjanokobalamina, funkcje psychomotoryczne, kofeina, krople doustne, metamizol, Milgamma, monoterapia, Neurovit, niedobór witaminy B1, objawy neurologiczne, pirydoksyna, podanie domięśniowe, preparat doustny, preparat złożony, roztwór do infuzji, roztwór do wstrzykiwań, suplementacja, tabletka powlekana, tiamina, układ nerwowy, witaminy z grupy B, zaburzenia poznawcze, żywienie pozajelitowe
Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Axonalgin 1000 mg

Metamizol wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe i rozkurczowe, jednak jego stosowanie u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania metamizolu w ciąży są ograniczone, obejmując 568 przypadków ekspozycji w pierwszym trymestrze, bez jednoznacznych dowodów na działanie teratogenne. W pierwszym i drugim trymestrze lek może być rozważany jedynie w wyjątkowych sytuacjach i w pojedynczych dawkach, natomiast w trzecim trymestrze jest bezwzględnie przeciwwskazany ze względu na ryzyko toksycznego wpływu na płód, w tym zaburzenia czynności nerek i zwężenie przewodu tętniczego. W przypadku ekspozycji w trzecim trymestrze konieczne jest monitorowanie płodu za pomocą ultrasonografii i echokardiografii. Metamizol przenika przez barierę łożyskową i może wpływać na agregację płytek krwi, co zwiększa ryzyko powikłań okołoporodowych.
agregacja płytek krwi, badanie echokardiograficzne, bariera łożyskowa, działanie przeciwbólowe, działanie teratogenne, inhibitor prostaglandyn, karmienie piersią, laktacja, metabolity leku, metamizol, pierwszy trymestr ciąży, przenikanie do mleka, toksyczność metamizolu, toksyczność zarodkowa, trymestr ciąży, trzeci trymestr ciąży, wiek rozrodczy, zaburzenia czynności nerek, zwężenie przewodu tętniczego
Leksykon substancji czynnych
Tiamina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Tiamina (witamina B1) jest kluczowym składnikiem w terapii niedoborów witaminowych i schorzeń neurologicznych, jednak jej stosowanie wymaga ścisłego przestrzegania zaleceń dotyczących drogi podania i monitorowania pacjenta. Preparaty do wstrzykiwań przeznaczone do podania domięśniowego nie powinny być podawane dożylnie ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń rytmu serca, co wymaga monitorowania EKG w przypadku przypadkowego podania dożylnego. Długotrwałe stosowanie tiamin w połączeniu z witaminą B6, zwłaszcza w dawkach przekraczających 50 mg/dobę (lub krótkotrwale >1 g/dobę), może prowadzić do neuropatii obwodowej, co wymaga weryfikacji dawkowania i ewentualnego przerwania terapii. Preparaty zawierające tiaminę i witaminę B12 mogą maskować objawy niedokrwistości megaloblastycznej, dlatego u pacjentów z grup ryzyka niedoboru B12 (np. osoby starsze >75 lat, pacjenci z zespołem krótkiego jelita, stosujący metforminę) zaleca się ocenę stężenia witaminy B12 przed rozpoczęciem leczenia.
agranulocytoza, alkohol benzylowy, biotyna, bloker receptora histaminowego, bradykardia, celiakia, choroba zapalna jelit, cyjanokobalamina, hemodializa, inhibitor pompy protonowej, kamica nerkowa, kwasica metaboliczna, laktoza, małopłytkowość, metamizol, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, niedokrwistość megaloblastyczna, niedokrwistość złośliwa, nietolerancja galaktozy, parestezja, pirydoksyna, podanie domięśniowe, powrózkowe zwyrodnienie rdzenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sarkoidoza, skrobia pszeniczna, stężenie witamin, suplementacja, tiamina, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metamizol Krka 500 mg/ml

Metamizol Krka (500 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metamizol sodowy jednowodny, pirazolony lub pirazolidyny, a także u osób z historią agranulocytozy po tych lekach. Bezwzględnie nie należy stosować leku u pacjentów z zespołem astmy analgetycznej, nietolerancją na NLPZ, zaburzeniami czynności szpiku kostnego, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej oraz ostrą przerywaną porfirią wątrobową. Metamizol jest także przeciwwskazany w trzecim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko poważnych powikłań okołoporodowych i wpływ na układ krążenia płodu. Ponadto, lek nie powinien być podawany pacjentom z niedociśnieniem i niestabilnością krążenia z uwagi na ryzyko zapaści naczyniowej. Warto zwrócić uwagę, że 1 ml roztworu zawiera 32,7 mg sodu, co może mieć znaczenie u pacjentów na diecie niskosodowej przy podawaniu większych objętości.
agranulocytoza, anemia hemolityczna, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, diklofenak, hematopoeza, hemoliza, ibuprofen, indometacyna, leukopenia, metamizol, napad porfirii, naproksen, niedociśnienie, nieopioidowy lek przeciwbólowy, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, paracetamol, pokrzywka, porfiria wątrobowa, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, salicylan, skurcz oskrzeli, szpik kostny, trzeci trymestr ciąży, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej nosa, zespół astmy analgetycznej
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Metamizol Promedo 500 mg

Przedkliniczne badania toksyczności metamizolu sodowego jednowodnego wykazały istotne zmiany hematologiczne u szczurów przy dawkach 100-900 mg/kg m.c. podawanych doustnie przez 6 miesięcy, w tym zwiększenie liczby retykulocytów i obecność ciałek Heinza przy dawce 900 mg/kg m.c. Po podaniu psom dawek 30-600 mg/kg m.c. przez 6 miesięcy zaobserwowano niedokrwistość hemolityczną oraz zaburzenia funkcji nerek i wątroby przy dawkach ≥300 mg/kg m.c. Badania genotoksyczności dały niejednoznaczne wyniki, natomiast długoterminowe badania rakotwórczości wykazały brak kancerogenności u szczurów, ale u myszy przy dużych dawkach stwierdzono liczne gruczolaki komórek wątroby, co sugeruje potencjalne ryzyko nowotworów wątroby przy długotrwałej ekspozycji na wysokie dawki u tego gatunku.
badanie przedkliniczne, ciałka Heinza, działanie teratogenne, embriotoksyczność, gruczolak wątroby, metamizol, metamizol sodowy jednowodny, niedokrwistość hemolityczna, retykulocyt, śmierć zarodkowa, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, układ krwiotwórczy, upośledzenie porodu, wydłużenie ciąży
Leksykon substancji czynnych
Tiamina – Przedawkowanie

Tiamina (witamina B1) wykazuje niski potencjał toksyczny i szeroki przedział terapeutyczny, co przekłada się na rzadkie przypadki przedawkowania, zwłaszcza przy podaniu doustnym. Fizjologiczne ograniczenie wchłaniania w jelicie skutecznie zapobiega toksyczności nawet przy dawkach przekraczających 1 g, a objawy toksyczne pojawiają się dopiero przy ekstremalnych dawkach powyżej 10 g, manifestujących się blokadą zwojów nerwowych i tłumieniem przewodzenia impulsów nerwowych. W praktyce klinicznej tiamina jest często stosowana w preparatach złożonych, co wymaga uwagi ze względu na potencjalne działania niepożądane innych składników, zwłaszcza pirydoksyny (witamina B6), której długotrwałe stosowanie powyżej 50 mg/dobę lub krótkotrwałe powyżej 1 g/dobę może prowadzić do neurotoksyczności i polineuropatii czuciowej.
ataksja, bezdech, blokada zwojów nerwowych, cyjanokobalamina, drgawki toniczno-kloniczne, działanie neurotoksyczne, hipotonia, intensywna opieka medyczna, kurara, leukopenia, łojotokowe zapalenie skóry, małopłytkowość, metabolizm energetyczny, metamizol, neuropatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość niedobarwliwa, pirydoksyna, polineuropatia czuciowa, przedział terapeutyczny, przewód pokarmowy, przewodzenie impulsów nerwowych, reakcja alergiczna skórna, tachykardia, tiamina, układ nerwowy, uszkodzenie szpiku, wyprysk, zaburzenia oddechowe, zaburzenia rytmu serca, zapis EEG
Leksykon leków
Interakcje leku – Levomethadone Hydrochloride Molteni 2,5 mg/ml

Lewometadon wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego działanie kliniczne. Przeciwwskazane jest stosowanie leku z inhibitorami MAO w ciągu 14 dni, ze względu na ryzyko zagrażających życiu reakcji ze strony OUN, układu oddechowego i krążenia. Ponadto, lewometadon nie powinien być łączony z częściowymi agonistami/antagonistami opioidowymi (np. buprenorfiną, pentazocyną) ze względu na ryzyko wywołania objawów odstawienia. Jednoczesne stosowanie z lekami uspokajającymi (benzodiazepiny, barbiturany), alkoholem oraz lekami przeciwbólowymi o działaniu ośrodkowym zwiększa ryzyko depresji oddechowej, sedacji, śpiączki i zgonu. Alkohol w szczególności nasila depresję OUN i jest bezwzględnie przeciwwskazany podczas terapii lewometadonem. Zaleca się ograniczenie dawki i czasu trwania terapii w przypadku konieczności łączenia z lekami uspokajającymi.
antybiotyk makrolidowy, barbiturat, benzodiazepina, buprenorfina, cymetydyna, cyprofloksacyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dziurawiec zwyczajny, fenobarbital, fenytoina, flunitrazepam, gabapentyna, gabapentynoid, induktor enzymatyczny, inhibitor metabolizmu, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP, kannabidiol, karbamazepina, klonidyna, kwas fusydynowy, kwaśna alfa-glikoproteina, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwretrowirusowy, metamizol, N-demetylacja, petydyna, pochodna fenotiazyny, prazosyna, pregabalina, rezerpina, ryfampicyna, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, spironolakton, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, urapidyl, zapaść krążeniowa, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – MaxAlgina 500 mg

Przedkliniczne badania toksyczności metamizolu sodowego jednowodnego, głównego składnika leku MaxAlgina, obejmowały długoterminowe eksperymenty na szczurach i psach, z dawkami od 100 do 900 mg/kg masy ciała podawanymi doustnie przez 6 miesięcy. W najwyższych dawkach (900 mg/kg u szczurów, 300 mg/kg u psów) zaobserwowano hematologiczne zmiany, takie jak wzrost liczby retykulocytów, obecność ciałek Heinza oraz niedokrwistość hemolityczną, a także zaburzenia funkcji nerek i wątroby. Ocena mutagenności dała wyniki niejednoznaczne, natomiast badania rakotwórczości wykazały brak potencjału nowotworowego u szczurów, choć u myszy przy wysokich dawkach odnotowano zwiększoną częstość gruczolaków wątroby, co sugeruje możliwe ryzyko przy długotrwałym stosowaniu dużych dawek.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciałka Heinza, działanie teratogenne, gruczolak komórek wątroby, MaxAlgina, metamizol, metamizol sodowy jednowodny, mutagenność, niedokrwistość hemolityczna, rakotwórczość, retykulocyt, śmiertelność zarodków, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność subchroniczna, układ krwiotwórczy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Metamizole Kalceks 500 mg/ml

Metamizol w postaci roztworu do wstrzykiwań (Metamizole Kalceks 500 mg/ml) wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym ciężkich reakcji skórnych takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) oraz zespół DRESS. W zakresie hematologicznym odnotowano rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne przypadki niedokrwistości aplastycznej, agranulocytozy, pancytopenii, leukopenii i trombocytopenii. Istotne są również reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, które mogą prowadzić do wstrząsu, obrzęku naczynioruchowego, skurczu oskrzeli oraz zaburzeń rytmu serca. U pacjentów z astmą analgetyczną możliwe są napady astmy, a zespół Kounisa, charakteryzujący się jednoczesnym wystąpieniem ostrego zespołu wieńcowego i reakcji alergicznej, występuje z nieznaną częstością.
agranulocytoza, astma analgetyczna, elementy morfotyczne krwi, enzymy wątrobowe, granulocyty, leukopenia, metamizol, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, pokrzywka, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, SCAR, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, szpik kostny, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zapalenie żył, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Pitofenon – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Pitofenon, składnik preparatu Spasmalgon (w połączeniu z metamizolem i fenpiweryny bromkiem), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Należy zwrócić uwagę na możliwość wystąpienia reakcji anafilaktycznych, zwłaszcza u pacjentów z astmą oskrzelową, przewlekłą pokrzywką, nadwrażliwością na barwniki (np. tartrazynę) lub konserwanty (benzoesany), a także u osób z nietolerancją alkoholu. Istotnym zagrożeniem jest agranulocytoza, potencjalnie zagrażająca życiu, która może pojawić się niezależnie od dawki i czasu stosowania. Objawy takie jak gorączka, zapalenie gardła, czy zapalenie błon śluzowych wymagają natychmiastowego odstawienia leku i diagnostyki hematologicznej. Ponadto, pitofenon może powodować spadek ciśnienia tętniczego, szczególnie po podaniu pozajelitowym, co jest istotne u pacjentów z niewydolnością krążenia, odwodnieniem czy niestabilnością hemodynamiczną.
achalazja przełyku, agranulocytoza, arytmia, astma oskrzelowa, atonia jelitowa, choroba niedokrwienna serca, dyskrazja komórek krwi, działanie spazmolityczne, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fenpiweryny bromek, glikokortykosteroidy, jaskra, lek antyhistaminowy, metamizol, miastenia, morfologia krwi, niedociśnienie, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, ostra niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, pitofenon, polekowe uszkodzenie wątroby, polipy nosowe, porażenna niedrożność jelita, przewlekła pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, refluks żołądkowo-przełykowy, spadek ciśnienia krwi, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie zatok obocznych nosa, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwężenie odźwiernika dwunastnicy
Leksykon leków
Interakcje leku – Bisoratio ASA 10 mg + 75 mg

Produkt leczniczy Bisoratio ASA, zawierający bisoprolol i kwas acetylosalicylowy, wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakologiczne wynikające z właściwości obu składników. Bisoprolol, beta-adrenolityk, może wchodzić w interakcje z antagonistami kanału wapniowego (werapamil, diltiazem), lekami przeciwarytmicznymi klasy I i III, ośrodkowo działającymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, insuliną i doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi, glikozydami nasercowymi, niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) oraz beta-sympatykomimetykami. Szczególnie istotne jest unikanie dożylnego podawania werapamilu u pacjentów przyjmujących bisoprolol ze względu na ryzyko głębokiego niedociśnienia i bloku przedsionkowo-komorowego. Bisoprolol może maskować objawy hipoglikemii, co wymaga ostrożności u chorych z cukrzycą. Kwas acetylosalicylowy natomiast wchodzi w interakcje z metotreksatem (>15 mg/tydzień – przeciwwskazane), lekami urykozurycznymi, NLPZ, lekami moczopędnymi, kortykosteroidami, heparynami, litem, cyklosporyną, takrolimusem oraz innymi lekami przeciwzakrzepowymi, zwiększając ryzyko toksyczności, krwawień i nefrotoksyczności. Zaleca się monitorowanie parametrów takich jak morfologia krwi, stężenie digoksyny, litu, wskaźniki krzepnięcia (INR, APTT) oraz czynność nerek podczas terapii skojarzonej.
acetazolamid, adrenalina, agregacja płytek krwi, amiodaron, amlodypina, antagonista kanału wapniowego, aPTT, benzbromaron, beta-adrenolityk, beta-sympatykomimetyk, blok przedsionkowo-komorowy, chinidyna, choroba wrzodowa, chromanie przestankowe, cyklosporyna, czas krwawienia, digoksyna, dihydropirydyna, diltiazem, dobutamina, dyzopiramid, felodypina, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, flekainid, glikozyd nasercowy, heparyna, hipoglikemia, ibuprofen, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor monoaminooksydazy, INR, insulina, izoprenalina, jaskra, klonidyna, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, kwasica, lek moczopędny, lek parasympatykomimetyczny, lek przeciwarytmiczny klasy I, lek przeciwarytmiczny klasy III, lek sympatykomimetyczny, lek trombolityczny, lek urykozuryczny, lek zobojętniający, lidokaina, meflochina, metamizol, metoklopramid, metotreksat, metylodopa, moksonidyna, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, noradrenalina, ostra niewydolność nerek, paroksetyna, pochodna ergotaminy, pochodna kumaryny, probenecyd, propafenon, ryfampicyna, rylmenidyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, spironolakton, sulfinpyrazon, takrolimus, toksyczność hematologiczna, walproinian, werapamil, współczynnik przesączania kłębuszkowego
Leksykon leków
Skład i postać leku – Pixalzina 500 mg/ml

Pixalzina to roztwór do wstrzykiwań zawierający metamizol sodowy jednowodny w stężeniu 500 mg/ml, dostępny w ampułkach 2 ml (1000 mg) oraz 5 ml (2500 mg). Substancją pomocniczą jest kwas siarkowy 10% oraz woda do wstrzykiwań, przy czym każdy mililitr roztworu zawiera 32,7 mg sodu, co jest istotne przy terapii pacjentów na diecie niskosodowej. Preparat jest klarowny, bezbarwny do lekko żółtego, przejrzysty, pakowany w brązowe ampułki ze szkła borokrzemowego typu I, z oznaczeniami ułatwiającymi identyfikację (szary punkt przerwania i dwa zielone pierścienie). Dostępne opakowania to 5, 10 lub 100 ampułek 2 ml oraz 5 lub 10 ampułek 5 ml, z zaleceniem przechowywania w temperaturze poniżej 25°C, w oryginalnym opakowaniu chroniącym przed światłem, z okresem ważności 2 lata od daty produkcji.
dieta niskosodowa, interakcja lekowa, metamizol, metamizol sodowy jednowodny, niezgodność farmaceutyczna, odpad medyczny, roztwór chlorku sodu, roztwór do wstrzykiwań, roztwór fizjologiczny, roztwór glukozy, roztwór Ringera, stabilność farmaceutyczna, substancja czynna, substancja pomocnicza, szkło borokrzemowe, wytrącanie osadu
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Spasmalgon (500 mg + 2 mg + 0,02 mg)/ml

Produkt leczniczy Spasmalgon w formie roztworu do wstrzykiwań zawiera metamizol sodu (500 mg/ml), pitofenonu chlorowodorek (2 mg/ml) oraz fenpiweryny bromek (0,02 mg/ml). Szczególnie fenpiweryna, wykazująca działanie cholinolityczne, może powodować zawroty głowy i zaburzenia akomodacji oka, co negatywnie wpływa na percepcję wzrokową i ocenę sytuacji podczas prowadzenia pojazdów. Metamizol natomiast może obniżać koncentrację uwagi i wydłużać czas reakcji, co zwiększa ryzyko nieadekwatnej reakcji w sytuacjach wymagających szybkiego podejmowania decyzji. W związku z tym lekarz ma obowiązek poinformować pacjenta o potencjalnym ryzyku związanym z prowadzeniem pojazdów i obsługą maszyn podczas terapii Spasmalgonem.
bezpieczeństwo farmakoterapii, dokumentacja medyczna, działanie cholinolityczne, działanie niepożądane, fenpiweryna, funkcje motoryczne, funkcje percepcyjne, funkcje poznawcze, funkcje psychomotoryczne, metamizol, ośrodkowy układ nerwowy, pitofenon, Spasmalgon, spowolnienie reakcji, sprawność psychoruchowa, zaburzenia akomodacji oka, zaburzenia koncentracji, zaburzenia widzenia, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Verdye 5 mg/ml

Zieleń indocyjaninowa, stosowana w ocenie funkcji wątroby, może wchodzić w istotne interakcje farmakokinetyczne z różnymi lekami i substancjami, wpływając na jej wchłanianie i klirens. Substancje takie jak probenecyd (o wysokim poziomie istotności klinicznej) hamują wydalanie zieleni indocyjaninowej z żółcią, co może zaburzać wyniki testów czynnościowych wątroby. Z kolei wodorosiarczyn sodu, zwłaszcza w połączeniu z heparyną, znacząco zmniejsza wchłanianie barwnika. Inne leki, w tym leki przeciwdrgawkowe, opioidy (morfina, metadon, petydyna), fenobarbital oraz niektóre NLPZ i antybiotyki, wykazują umiarkowany do niskiego wpływ na metabolizm i wchłanianie zieleni indocyjaninowej, co wymaga monitorowania wyników badań w kontekście ich stosowania.
alkaloid opium, alkohol etylowy, anestetyk, cyklopropan, czynność wątroby, fenobarbital, fenylobutazon, funkcja wątroby, haloperydol, heparyna, heroina, induktor enzymów wątrobowych, klirens zieleni indocyjaninowej, lek przeciwdrgawkowy, metabolizm wątrobowy, metadon, metamizol, morfina, nitrofurantoina, NLPZ, petydyna, probenecyd, przepływ wątrobowy, ryfamycyna, test czynnościowy wątroby, wodorosiarczyn sodu, zieleń indocyjaninowa, związek wodorosiarczynu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Pyreoxing 500 mg/ml

Pyreoxing, zawierający metamizol sodowy w stężeniu 500 mg/ml w formie roztworu do wstrzykiwań, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na metamizol lub inne pirazolony (fenazon, propyfenazon) oraz pirazolidyny (fenylobutazon, oksyfenbutazon), zwłaszcza po wystąpieniu agranulocytozy. Nie należy go stosować u osób z zaburzeniami czynności szpiku kostnego, chorobami układu krwiotwórczego, astmą analgetyczną, reakcjami anafilaktoidalnymi (skurcz oskrzeli, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy) po lekach przeciwbólowych (salicylany, paracetamol, NLPZ), a także u pacjentów z ostrą wątrobową porfirią przerywaną i wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej ze względu na ryzyko poważnych powikłań hematologicznych i hemolizy. Lek jest przeciwwskazany w III trymestrze ciąży oraz u pacjentów z niedociśnieniem lub niestabilnym stanem hemodynamicznym, gdyż podanie pozajelitowe może pogorszyć parametry hemodynamiczne i zagrażać życiu.
agranulocytoza, astma analgetyczna, hemoliza, hipotensja, metamizol, morfologia krwi, niedociśnienie, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, pirazolidyny, pirazolony, pokrzywka, reakcja krzyżowa, roztwór do wstrzykiwań, skurcz oskrzeli, szpik kostny, trzeci trymestr ciąży, wrodzony niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
Leksykon leków
Interakcje leku – Ultrapiryna Plus (500 mg + 300 mg + 200 mg) /saszetkę

Ultrapiryna Plus, zawierająca kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy oraz wapń, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania kwasu acetylosalicylowego z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydzień ze względu na ryzyko toksyczności szpiku kostnego wynikające ze zmniejszenia klirensu nerkowego i wypierania metotreksatu z połączeń z białkami osocza. Kwas acetylosalicylowy nasila działanie leków przeciwcukrzycowych (np. insuliny, pochodnych sulfonylomocznika), przeciwzakrzepowych (pochodne kumaryny, heparyna) oraz leków hamujących agregację płytek (tyklopidyna), co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia i glikemii oraz dostosowania dawek. Ponadto, kwas acetylosalicylowy osłabia skuteczność leków moczopędnych (np. furosemid), inhibitorów ACE (kaptopryl, enalapryl) oraz leków stosowanych w dnie moczanowej (probenecyd), co może wymagać korekty terapii.
agregacja płytek krwi, białko osocza, bloker kanału wapniowego, choroba wrzodowa żołądka, digoksyna, dna moczanowa, działanie antyagregacyjne, działanie hipoglikemizujące, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, fluorochinolon, furosemid, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, klirens nerkowy, kortykosteroid, kreatynina, krew utajona w kale, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek tiazydowy, metamizol, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, ochrona mięśnia sercowego, oznaczanie glukozy, pochodna amfetaminy, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, sulfonamid, tetracyklina, toksyczność metotreksatu, uszkodzenie nerek, werapamil, witamina D, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenie hemostazy, zaburzenie rytmu serca, zakażenie bakteryjne, związek fluoru
Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pyralgina 500 mg

Metamizol sodowy, substancja czynna preparatu Pyralgina, wykazuje dawkozależny profil toksyczności po wielokrotnym podaniu w badaniach przedklinicznych na szczurach i psach. W szczurach, przy dawkach od 100 do 900 mg/kg m.c./dobę podawanych doustnie przez 6 miesięcy, zaobserwowano istotne zmiany hematologiczne, w tym zwiększenie liczby retykulocytów i obecność ciałek Heinza przy dawce 900 mg/kg m.c. Po 13 tygodniach. U psów, dawki od 300 mg/kg m.c./dobę indukowały niedokrwistość hemolityczną oraz zaburzenia funkcji wątroby i nerek. Potencjał genotoksyczny metamizolu pozostaje niejednoznaczny ze względu na sprzeczne wyniki testów in vitro i in vivo, natomiast badania rakotwórczości wykazały brak działania karcynogennego u szczurów, choć u myszy zaobserwowano występowanie gruczolaków komórek wątroby przy wysokich dawkach, co sugeruje gatunkową zmienność odpowiedzi.
badanie płodności, badanie przedkliniczne, ciałko Heinza, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, gruczolak komórek wątroby, metamizol, metamizol sodowy, niedokrwistość hemolityczna, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, retykulocyt, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność zarodkowa, wpływ na reprodukcję, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zmiana hematologiczna
Leksykon leków
Interakcje leku – Zoloft 50 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina), odwracalnymi selektywnymi (moklobemid) oraz nieselektywnymi (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Również jednoczesne stosowanie z pimozydem jest przeciwwskazane z powodu wzrostu stężenia pimozydu o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany, inne SSRI), lekami wydłużającymi odstęp QTc oraz lekami wpływającymi na układ krzepnięcia (NLPZ, ASA, tyklopidyna), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, arytmii i krwawień. Monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych jest wskazane podczas terapii skojarzonej, zwłaszcza przy stosowaniu litu, fenytoiny, warfaryny oraz metamizolu.
alprazolam, aprepitant, arytmia komorowa, atenolol, błękit metylenowy, cholinoesteraza osoczowa, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C19, CYP2C9, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, diazepam, digoksyna, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, endogenny kortyzol, erytromycyna, fenobarbital, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, glibenklamid, inhibitor monoaminooksydazy, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, linezolid, metamizol, miwakurium, moklobemid, nefazodon, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, telitromycyna, terfenadyna, tolbutamid, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tyklopidyna, warfaryna, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Pixalzina 500 mg/ml

Pixalzina (metamizol sodowy jednowodny, 500 mg/ml) jest stosowana w leczeniu bólu i gorączki, z zaleceniem doboru najmniejszej skutecznej dawki indywidualnie do nasilenia objawów i reakcji pacjenta. Podawanie pozajelitowe (dożylne lub domięśniowe) wiąże się z ryzykiem reakcji anafilaktycznych, dlatego preferowana jest droga doustna, chyba że jest ona niemożliwa (np. wymioty, zaburzenia połykania). U dzieci poniżej 14 lat dawka pojedyncza wynosi 8-16 mg/kg mc., a u dorosłych i młodzieży powyżej 15 lat (masa ciała >53 kg) do 1000 mg pojedynczo, maksymalnie 4000 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 2500 mg pojedynczo i 5000 mg/dobę w razie potrzeby. Efekt terapeutyczny po podaniu pozajelitowym powinien pojawić się w ciągu 30 minut. Dawkowanie u dzieci i młodzieży jest szczegółowo określone w tabeli uwzględniającej masę ciała i wiek.
dawka dobowa, dawka pojedyncza, efekt przeciwbólowy, eliminacja leku, klirens kreatyniny, metamizol, metamizol sodowy jednowodny, nadzór lekarski, niedociśnienie, niestabilność hemodynamiczna, podanie domięśniowe, podanie dożylne, podanie pozajelitowe, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hipotensyjna, roztwór do wstrzykiwań, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie połykania
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Axonalgin 1000 mg

Metamizol sodowy jednowodny, substancja czynna Axonalgin 1000 mg, po podaniu doustnym ulega całkowitej hydrolizie do aktywnego metabolitu 4-metyloaminoantypiryny (MAA) o biodostępności około 90%. Metabolizm metamizolu jest wieloetapowy, obejmujący utlenianie, demetylację i acetylację, prowadząc do powstania metabolitów: MAA (główny aktywny), 4-aminoantypiryny (AA, o umiarkowanym działaniu klinicznym), oraz nieaktywnych farmakologicznie 4-N-acetyloaminoantypiryny (AAA) i 4-N-formyloaminoantypiryny (FAA). Farmakokinetyka metabolitów jest nieliniowa, z okresem półtrwania w fazie eliminacji wynoszącym odpowiednio: MAA 2,7±0,5 h, AA 3,7±1,3 h, AAA 9,5±1,5 h, FAA 11,2±1,5 h. Klirens nerkowy metabolitów po dawce 1 g wynosi od 5±2 ml/min (MAA) do 61±8 ml/min (AAA). Metamizol przenika przez barierę łożyska i jest wydzielany do mleka kobiecego, co ma znaczenie kliniczne w leczeniu kobiet w ciąży i karmiących.
4-aminoantypiryna, 4-metyloaminoantypiryna, 4-N-acetyloaminoantypiryna, 4-N-formyloaminoantypiryna, bariera łożyska, białka osocza, biodostępność, działanie farmakologiczne, eliminacja leku, faza eliminacji, klirens nerkowy, metabolizm metamizolu, metamizol, metamizol sodowy jednowodny, okres półtrwania, podanie doustne, podanie pozajelitowe, pole pod krzywą
Leksykon leków
Interakcje leku – Polocard 75 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, które wynikają z mechanizmów takich jak wypieranie z połączeń z białkami osocza, zmiany farmakokinetyczne oraz modyfikacje działania farmakodynamicznego. Przeciwwskazane jest łączenie ASA z metotreksatem w dawkach ≥15 mg/tydz. ze względu na ryzyko zwiększonej toksyczności szpikowej, wynikającej ze zmniejszonego klirensu nerkowego i wypierania metotreksatu z białek osocza. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu ASA z lekami przeciwzakrzepowymi (pochodne kumaryny, heparyna), NLPZ w dużych dawkach (≥3 g/dobę), glikokortykosteroidami systemowymi oraz lekami trombolitycznymi, ze względu na zwiększone ryzyko krwawień i wydłużenia czasu krwawienia. Ponadto ASA może nasilać działanie leków przeciwcukrzycowych oraz zwiększać stężenie digoksyny w osoczu, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem hipoglikemii i toksyczności kardiologicznej.
acetazolamid, agregacja płytek krwi, antagonista leukotrienów, badanie czynności tarczycy, benzbromaron, białko osocza, choroba Addisona, choroba wrzodowa żołądka, czas krwawienia, digoksyna, działanie antyagregacyjne, działanie przeciwnadciśnieniowe, działanie przeciwzakrzepowe, działanie synergistyczne, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, glikokortykosteroid systemowy, heparyna, inhibitor anhydrazy węglanowej, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, kanalik nerkowy, kaolin, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas moczowy, kwas walproinowy, kwasica, lek moczopędny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdnawy, lek przeciwwymiotny, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, lek zobojętniający sok żołądkowy, metamizol, metoklopramid, metotreksat, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ototoksyczność furosemidu, owrzodzenie błony śluzowej żołądka, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, spironolakton, stężenie digoksyny, stężenie salicylanu, toksyczność OUN, toksyczność sulfonamidu, toksyczność szpiku kostnego, tyklopidyna, uszkodzenie nerek, właściwość antyagregacyjna, właściwość hipoglikemizująca, zafirlukast
Leksykon leków
Interakcje leku – Acard 300 mg 300 mg

Kwas acetylosalicylowy w dawce 300 mg wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Szczególnie istotne są interakcje z metotreksatem (≥15 mg/tydzień), gdzie dochodzi do zmniejszenia klirensu nerkowego i wypierania metotreksatu z połączeń białkowych, co nasila toksyczność na szpik kostny i stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Ponadto, kwas acetylosalicylowy osłabia działanie leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego (np. probenecyd, sulfinpirazon), zmniejsza skuteczność leków moczopędnych i przeciwnadciśnieniowych (furosemid, spironolakton, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II, inhibitory kanału wapniowego), a ich jednoczesne stosowanie zwiększa ryzyko ostrej niewydolności nerek. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (heparyna, warfaryna) i trombolitycznymi (streptokinaza, alteplaza) prowadzą do nasilenia działania przeciwzakrzepowego i zwiększonego ryzyka krwawień, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia. Dodatkowo, kwas acetylosalicylowy może nasilać nefrotoksyczność cyklosporyny i takrolimusa oraz zwiększać stężenie digoksyny i soli litu, co wymaga kontroli stężenia tych leków w osoczu.
acetazolamid, agregacja płytek krwi, alteplaza, antagonista receptora angiotensyny II, choroba Addisona, choroba wrzodowa, cyklosporyna, digoksyna, działanie hipoglikemizujące, działanie kardioprotekcyjne, furosemid, glikokortykosteroid, heparyna, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor kanału wapniowego, klirens nerkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, kwas walproinowy, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek trombolityczny, metamizol, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, omeprazol, ostra niewydolność nerek, ototoksyczność, pochodna sulfonylomocznika, probenecyd, spironolakton, SSRI, streptokinaza, sulfinpirazon, takrolimus, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas 600 mg + 200 mg + 245 mg

Produkt leczniczy Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas to preparat złożony zawierający efawirenz, emtrycytabinę oraz dizoproksyl tenofowir, stosowany w terapii HIV. Efawirenz jest induktorem enzymów CYP3A4, CYP2B6 i UGT1A1, co może prowadzić do zmniejszenia stężenia leków metabolizowanych przez te enzymy, natomiast emtrycytabina i dizoproksyl tenofowir wykazują niski potencjał interakcji przez CYP. Preparat nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi lekami zawierającymi te same składniki aktywne, a także z lekami przeciwwskazanymi ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych, takimi jak terfenadyna, astemizol, cyzapryd, midazolam, triazolam, pimozyd, beprydyl oraz alkaloidy sporyszu. Przeciwwskazane jest także łączenie z elbaswirem/grazoprewirem, worykonazolem oraz zielem dziurawca (Hypericum perforatum), które mogą prowadzić do utraty skuteczności terapii lub poważnych interakcji farmakokinetycznych.
amfoterycyna B, antybiotyk aminoglikozydowy, astemizol, atazanawir, cydofowir, cyzapryd, dihydroergotamina, dizoproksyl tenofowiru, dydanozyna, efawirenz, elbaswir/grazoprewir, emtrycytabina, ergonowina, ergotamina, fałszywie dodatni wynik, fenobarbital, fenytoina, foskarnet, gancyklowir, indukcja CYP3A4, induktor CYP2B6, induktor CYP3A4, induktor UGT1A1, interleukina-2, karbamazepina, lek nefrotoksyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, metamizol, midazolam, miłorząb dwuklapowy, pentamidyna, pimozyd, prazykwantel, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sofosbuwir/welpataswir, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, wankomycyna, worykonazol, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Abrea 100 mg

Kwas acetylosalicylowy (ASA), substancja czynna leku Abrea, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie ASA z metotreksatem w dawkach >15 mg/tydzień, co prowadzi do znacznego zmniejszenia klirensu nerkowego metotreksatu i nasilenia jego hematologicznej toksyczności, dlatego takie połączenie jest przeciwwskazane. ASA odwraca działanie leków zwiększających wydalanie kwasu moczowego (probencyd, sulfinpirazon), co obniża ich skuteczność. Współpodawanie ASA z lekami przeciwzakrzepowymi i trombolitycznymi (np. warfaryna, heparyna, alteplaza) zwiększa ryzyko krwawień poprzez hamowanie funkcji płytek, uszkodzenie błony śluzowej przewodu pokarmowego oraz wypieranie leków z wiązań białkowych, co wymaga monitorowania czasu krwawienia. Ponadto, ASA w połączeniu z lekami przeciwpłytkowymi i SSRI zwiększa ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, a z lekami przeciwcukrzycowymi (pochodne sulfonylomocznika, insulina) nasila działanie hipoglikemizujące, co wymaga częstszej kontroli glikemii i ewentualnej redukcji dawek. Interakcje z digoksyną i solami litu prowadzą do zwiększenia ich stężenia w osoczu, co wymaga monitorowania i dostosowania dawek.
acetazolamid, agregacja płytek krwi, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny, choroba wrzodowa, cyklosporyna, czas krwawienia, digoksyna, diuretyk pętlowy, dysfunkcja płytek, działanie hipoglikemizujące, działanie nefrotoksyczne, działanie przeciwpłytkowe, fenytoina, filtracja kłębuszkowa, gastroprotekcja, ibuprofen, inhibitor ACE, inhibitor anhydrazy węglanowej, interakcja z alkoholem, klirens nerkowy, klopidogrel, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, kwas walproinowy, kwasica, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lit, metamizol, metotreksat, NLPZ, ostra niewydolność nerek, pochodna kumaryny, pochodna sulfonylomocznika, SSRI, takrolimus, toksyczność hematologiczna, tyklopidyna, uszkodzenie błony śluzowej, wiązanie z albuminami
Leksykon substancji czynnych
Metamizol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie

Metamizol wykazuje stosunkowo niską toksyczność ostrą, z dawkami śmiertelnymi (LD) wynoszącymi około 4000 mg/kg mc. po podaniu doustnym u myszy i szczurów oraz około 2300 mg/kg mc. dożylnie. W badaniach przewlekłych (6 miesięcy) u szczurów dawki do 900 mg/kg mc. doustnie powodowały hematologiczne zmiany, takie jak wzrost liczby retykulocytów i obecność ciałek Heinza, natomiast u psów dawki ≥300 mg/kg mc. indukowały niedokrwistość hemolityczną oraz dysfunkcje nerek i wątroby. W badaniach podostrych (4 tygodnie) dawki do 450 mg/kg mc. dożylnie lub podskórnie wywoływały u psów spadek masy ciała, anemię hemolityczną i wzrost parametrów biochemicznych (bilirubina, azot mocznikowy, fosfataza alkaliczna). Wyniki badań mutagenności są niespójne, natomiast długoterminowe badania rakotwórczości u szczurów nie wykazały potencjału kancerogennego, choć u myszy zaobserwowano zwiększoną częstość gruczolaków komórek wątroby, co przypisuje się mechanizmowi hepatotoksycznemu, a nie genotoksycznemu.
badanie mutagenności, ciałko Heinza, dawka przeciwbólowa, dawka śmiertelna, działanie embriotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fosfataza alkaliczna, gruczolak wątroby, hematokryt, hemosyderoza, kwas 4-metyloaminoantypirynowy, metamizol, niedokrwistość hemolityczna, parametr hematologiczny, potencjał kancerogenny, potencjał mutagenny, retykulocyt, S-transferaza glutationowa, szpik kostny, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność podprzewlekła, tolerancja krzyżowa
Leksykon substancji czynnych
Metamizol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Stosowanie metamizolu wiąże się z ryzykiem ciężkich działań niepożądanych, w tym agranulocytozy o podłożu immunoalergicznym, która może wystąpić niezależnie od dawki i w dowolnym momencie terapii. Agranulocytoza definiowana jest jako neutropenia poniżej 1500 neutrofili/mm³ i wymaga natychmiastowego przerwania leczenia oraz wykonania pełnych badań krwi. Zaleca się ograniczenie stosowania metamizolu do 3-5 dób oraz regularne monitorowanie morfologii przy długotrwałej terapii ze względu na ryzyko uszkodzenia szpiku kostnego. Ponadto, istnieje podwyższone ryzyko reakcji anafilaktycznych i anafilaktoidalnych, szczególnie u pacjentów z astmą analgetyczną, atopią, nietolerancją leków przeciwbólowych, alkoholu lub barwników, co wymaga stosowania leku w warunkach ścisłej kontroli lekarskiej. Metamizol może również wywoływać ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN) oraz zespół DRESS, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i bezwzględnego unikania ponownego podawania.
agranulocytoza, astma analgetyczna, astma oskrzelowa, choroba Lyella, choroba trzewna, choroba wrzodowa żołądka, dysfagia, dyskrazja krwi, metamizol, neutropenia, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, owrzodzenia jamy ustnej, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, polipowate zapalenie błony śluzowej, przewlekła pokrzywka, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja hipotensyjna, reakcja nadwrażliwości, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uszkodzenie szpiku kostnego, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie immunoalergiczne, zapalenie jamy ustnej, zapalenie wątroby, zapalenie zatok przynosowych, zawał serca, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Walproinian sodu – Interakcje

Walproinian sodu wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi, psychotropowymi, antybiotykami oraz innymi grupami leków. Istotne jest monitorowanie stężeń leków takich jak fenobarbital, prymidon, fenytoina, karbamazepina, lamotrygina (która ma niemal dwukrotnie wydłużony okres półtrwania), felbamat, rufinamid, a także walproinianu samego w sobie, zwłaszcza w terapii skojarzonej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko encefalopatii hiperamonemicznej przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu lub acetazolamidu oraz na potencjalne nasilenie hepatotoksyczności, zwłaszcza w połączeniu z kanabidiolem, salicylanami, alkoholem i innymi lekami hepatotoksycznymi. Warto podkreślić, że karbapenemy mogą gwałtownie obniżyć stężenie walproinianu w osoczu nawet o 60-100% w ciągu około 2 dni, co wymaga unikania ich jednoczesnego stosowania.
acetazolamid, biodostępność, bupropion, cholestyramina, cymetydyna, encefalopatia hiperamonemiczna, enzym wątrobowy, erytromycyna, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperamonemia, inhibitor MAO, inhibitor proteazy, kanabidiol, karbamazepina, karbapenem, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, lek przeciwzakrzepowy, meflochina, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, neutropenia, nimodypina, olanzapina, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, topiramat, UDP-glukuronylotransferaza, walproinian sodu, zydowudyna
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – MaxAlgina 500 mg

MaxAlgina zawiera metamizol sodowy jednowodny (500 mg/tabletkę), należący do grupy pirazolonów (kod ATC: N02BB02), wykazujący działanie przeciwbólowe, przeciwgorączkowe oraz spazmolityczne. Metamizol działa zarówno ośrodkowo, modulując transmisję bólową i ośrodki termoregulacji, jak i obwodowo, poprzez hamowanie syntezy mediatorów zapalnych. Jego skuteczność kliniczna w łagodzeniu bólu o różnej etiologii oraz obniżaniu gorączki wynika z tego złożonego mechanizmu działania, choć dokładne procesy farmakodynamiczne pozostają nadal częściowo nieznane. Preparat występuje w formie białych, okrągłych tabletek o średnicy 12,5 mm i grubości 4 mm, z linią podziału ułatwiającą rozkruszenie, lecz nie dzielenie na równe dawki.
4-N-metyloaminoantypiryna, dieta kontrolowana sodem, działanie obwodowe, działanie ośrodkowe, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie spazmolityczne, formulacja farmaceutyczna, grupa farmakoterapeutyczna, mediator stanu zapalnego, metamizol, metamizol sodowy jednowodny, mięśnie gładkie, ośrodek termoregulacji, ośrodkowy układ nerwowy, pirazolon, pochodna pirazolonu, właściwości farmakodynamiczne
Leksykon substancji czynnych
Efawirenz – Interakcje

Efawirenz jest silnym induktorem enzymów metabolizujących leki, w szczególności CYP3A4, CYP2B6 oraz UGT1A1, co prowadzi do obniżenia stężeń w osoczu leków będących substratami tych enzymów. Jednoczesne stosowanie efawirenzu z inhibitorami CYP3A4 lub CYP2B6, takimi jak rytonawir czy sok grejpfrutowy, może zwiększać ekspozycję na efawirenz, natomiast induktory tych enzymów, np. metamizol, mogą obniżać jego stężenie, co wymaga monitorowania odpowiedzi klinicznej i stężenia leku. Przeciwwskazane jest łączenie efawirenzu z worykonazolem, elbaswirem/grazoprewirem, midazolamem, triazolamem oraz lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, terfenadyna, astemizol), ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Ponadto, ziele dziurawca (Hypericum perforatum) i wyciągi z miłorzębu dwuklapowego (Ginkgo biloba) mogą indukować metabolizm efawirenzu, obniżając jego stężenie i skuteczność, dlatego ich stosowanie jest przeciwwskazane lub niezalecane.
alkaloid sporyszu, amfoterycyna B, aminoglikozyd, analog nukleozydu, antybiotyk makrolidowy, astemizol, atazanawir, chromatografia gazowa, cydofowir, CYP2B6, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cyzapryd, dihydroergotamina, dydanozyna, działanie neurotoksyczne, elbaswir, ergonowina, ergotamina, flekainid, fluorochinolon, foskarnet, gancyklowir, ginkgo biloba, grazoprewir, Hypericum perforatum, imidazolowy lek przeciwgrzybiczny, inhibitor proteazy, interleukina-2, lek nefrotoksyczny, lek neuroleptyczny, lek przeciw HCV, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, metadon, metamizol, metyloergonowina, midazolam, miłorząb dwuklapowy, pentamidyna, pimozyd, prazykwantel, rytonawir, sofosbuwir, spektrometria masowa, terfenadyna, torsade de pointes, triazolam, UGT1A1, wankomycyna, welpataswir, woksylaprewir, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, ziele dziurawca
Leksykon substancji czynnych
Benzydamina – Interakcje

Benzydamina, niesteroidowy lek przeciwzapalny stosowany miejscowo w leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej i gardła, wykazuje relatywnie niskie ryzyko interakcji farmakologicznych ze względu na ograniczone wchłanianie ogólnoustrojowe. Metabolizm benzydaminy odbywa się głównie przez N-utlenianie oraz N-demetylację, przy czym proces N-utleniania może być hamowany przez trimetyloaminę, metamizol, itopryd oraz tozasertyb, co wymaga umiarkowanej ostrożności klinicznej. N-demetylacja, będąca mniejszym szlakiem metabolicznym, jest hamowana przez inhibitory CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina), jednak ich wpływ kliniczny jest niski i zazwyczaj nie wymaga modyfikacji dawki. W preparatach złożonych zawierających benzydaminę i chlorek cetylopirydyniowy (np. Septolete ultra, Septogard Plus) należy unikać jednoczesnego stosowania innych środków antyseptycznych oraz mleka, które obniża skuteczność przeciwbakteryjną chlorku cetylopirydyniowego.
benzydamina, błona śluzowa jamy ustnej, chinidyna, chlorek cetylopirydyniowy, cytochrom P450 2D6, działanie drażniące, działanie uspokajające, fluoksetyna, inhibitor CYP2D6, itopryd, metabolizm benzydaminy, metamizol, N-demetylacja, N-utlenianie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, paroksetyna, preparat benzydaminy, środek antyseptyczny, stan zapalny jamy ustnej i gardła, terbinafina, tozasertyb, trimetyloamina, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Asentra 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina), odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid), ze względu na ryzyko rozwoju zagrażającego życiu zespołu serotoninowego. Ponadto, łączenie sertraliny z pimozydem jest zabronione z powodu wzrostu stężenia pimozydu o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. fentanyl, tryptany, inne SSRI, opioidy), leków wydłużających odstęp QT oraz litu, który może nasilać drżenia mimo braku zmian farmakokinetycznych. Monitorowanie jest również wskazane podczas terapii sertraliną i warfaryną (wydłużenie czasu protrombinowego), fenytoiną (możliwe zmniejszenie stężenia sertraliny i konieczność dostosowania dawki) oraz lekami wpływającymi na czynność płytek krwi (NLPZ, ASA, tyklopidyna) ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
aprepitant, arytmia komorowa, atenolol, badanie EKG, buprenorfina, cholinoesteraza osoczowa, cymetydyna, CYP 1A2, CYP 2C19, CYP 2C9, CYP 3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, czynność płytek krwi, dezypramina, digoksyna, diltiazem, drżenie mięśniowe, dysfagia, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, flekainid, flukonazol, fluoksetyna, fluwoksamina, haloperydol, hipertermia, indeks terapeutyczny, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, itrakonazol, izoenzym CYP 2D6, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metamizol, mioklonia, miwakurium, moklobemid, nefazodon, nieodwracalny inhibitor MAO, NLPZ, omeprazol, opioid, pantoprazol, pimozyd, pozakonazol, propafenon, rabeprazol, receptor beta-adrenergiczny, ryfampicyna, selegilina, sumatryptan, telitromycyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, tyklopidyna, warfaryna, wartość INR, werapamil, worykonazol, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, znieczulenie ogólne
Leksykon leków
Interakcje leku – Depakine Chronosphere 750 (500,06 mg + 217,75 mg)/sasz.

Walproinian sodu, substancja czynna Depakine Chronosphere, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, co wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i często dostosowania dawkowania. Istotne jest zwłaszcza zwiększenie stężenia leków takich jak fenobarbital, prymidon, fenytoina, lamotrygina (okres półtrwania wydłużony niemal dwukrotnie), zydowudyna, rufinamid (szczególnie u dzieci), propofol oraz nimodypina (biodostępność zwiększona o około 50%). Leki indukujące enzymy wątrobowe (fenytoina, fenobarbital, karbamazepina) mogą obniżać stężenie walproinianu, co wymaga monitorowania i korekty dawek. Szczególną uwagę należy zwrócić na antybiotyki karbapenemy, które mogą obniżyć stężenie walproinianu nawet o 60-100% w ciągu 2 dni, zwiększając ryzyko napadów padaczkowych. Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi, neuroleptykami, inhibitorami MAO i benzodiazepinami mogą nasilać ich działanie, co wymaga obserwacji klinicznej i ewentualnej modyfikacji terapii.
acetazolamid, aminotransferazy, benzodiazepiny, cefditoren piwoksyl, cholestyramina, cymetydyna, depresja OUN, encefalopatia, erytromycyna, felbamat, fenobarbital, fenytoina, glukuronidacja, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hipokarnitynemia, hormonalne środki antykoncepcyjne, inhibitory MAO, inhibitory proteazy, interakcja z alkoholem, interakcje lekowe, kanabidiol, karbamazepina, karbapenemy, ketonuria, kwas acetylosalicylowy, kwetiapina, lamotrygina, leki przeciwpadaczkowe, leki przeciwzakrzepowe, leukopenia, lopinawir, metabolizm wątrobowy, metamizol, metotreksat, napad padaczkowy, neuroleptyki, neutropenia, niedobór karnityny, niedoczynność tarczycy, nimodypina, olanzapina, próg drgawkowy, propofol, prymidon, rufinamid, ryfampicyna, rytonawir, terapia skojarzona, topiramat, walproinian, walproinian sodu, wskaźnik protrombinowy, zydowudyna